Stephen Baxter

Proxima

Tytuł oryginału

Proxima

ISBN

9788381164535

Copyright © Stephen Baxter 2013

First published by Gollancz, London

Copyright © 2018 for the Polish translation by Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań

Redakcja

Agnieszka Zienkowicz

Ilustracja na okładce

Michał Krawczyk

Wydanie 1

ebook lesiojot

Zysk i S-ka Wydawnictwo

ul. Wielka 10, 61-774 Poznań

tel. 61 853 27 51, 61 853 27 67

faks 61 852 63 26

dział handlowy, tel./faks 61 855 06 90

sklep@zysk.com.pl

Spis treści

Strona tytułowa

Karta redakcyjna

I

ROZDZIAŁ 1

ROZDZIAŁ 2

ROZDZIAŁ 3

II

ROZDZIAŁ 4

ROZDZIAŁ 5

ROZDZIAŁ 6

ROZDZIAŁ 7

ROZDZIAŁ 8

ROZDZIAŁ 9

ROZDZIAŁ 10

ROZDZIAŁ 11

ROZDZIAŁ 12

ROZDZIAŁ 13

ROZDZIAŁ 14

ROZDZIAŁ 15

ROZDZIAŁ 16

ROZDZIAŁ 17

ROZDZIAŁ 18

ROZDZIAŁ 19

ROZDZIAŁ 20

ROZDZIAŁ 21

ROZDZIAŁ 22

ROZDZIAŁ 23

ROZDZIAŁ 24

ROZDZIAŁ 25

ROZDZIAŁ 26

ROZDZIAŁ 27

ROZDZIAŁ 28

ROZDZIAŁ 29

ROZDZIAŁ 30

III

ROZDZIAŁ 31

ROZDZIAŁ 32

ROZDZIAŁ 33

ROZDZIAŁ 34

ROZDZIAŁ 35

ROZDZIAŁ 36

ROZDZIAŁ 37

ROZDZIAŁ 38

IV

ROZDZIAŁ 39

ROZDZIAŁ 40

ROZDZIAŁ 41

ROZDZIAŁ 42

ROZDZIAŁ 43

ROZDZIAŁ 44

ROZDZIAŁ 45

ROZDZIAŁ 46

V

ROZDZIAŁ 47

ROZDZIAŁ 48

ROZDZIAŁ 49

ROZDZIAŁ 50

ROZDZIAŁ 51

ROZDZIAŁ 52

ROZDZIAŁ 53

ROZDZIAŁ 54

ROZDZIAŁ 55

ROZDZIAŁ 56

ROZDZIAŁ 57

ROZDZIAŁ 58

ROZDZIAŁ 59

ROZDZIAŁ 60

ROZDZIAŁ 61

ROZDZIAŁ 62

ROZDZIAŁ 63

ROZDZIAŁ 64

VI

ROZDZIAŁ 65

ROZDZIAŁ 66

ROZDZIAŁ 67

VII

ROZDZIAŁ 68

ROZDZIAŁ 69

ROZDZIAŁ 70

ROZDZIAŁ 71

ROZDZIAŁ 72

ROZDZIAŁ 73

ROZDZIAŁ 74

ROZDZIAŁ 75

ROZDZIAŁ 76

ROZDZIAŁ 77

ROZDZIAŁ 78

ROZDZIAŁ 79

ROZDZIAŁ 80

ROZDZIAŁ 81

ROZDZIAŁ 82

ROZDZIAŁ 83

ROZDZIAŁ 84

ROZDZIAŁ 85

ROZDZIAŁ 86

ROZDZIAŁ 87

ROZDZIAŁ 88

ROZDZIAŁ 89

ROZDZIAŁ 90

Posłowie

I

ROZDZIAŁ 1

2166

Wróciłem na Ziemię.

Ta myśl jako pierwsza przyszła do głowy Yuriemu, gdy ocknął się na łóżku. Twardym, ze sztywnym materacem i lekką pościelą, ale jednak łóżku, nie zaś czteropiętrowej koszarowej pryczy w marsjańskiej kopule.

Otworzył oczy. Jarzeniówki na ścianach wypełniały pomieszczenie jasnym światłem. Sufit bez zabrudzeń. Ludzie poruszający się w medycznych zielonych fartuchach, czepkach i maskach, cichy szmer kompetentnych głosów, buczenie i piski rozmaitych urządzeń. Inne łóżka, inni pacjenci. Klasyczna szpitalna sceneria. Przyglądał się temu kątem oka; nie obrócił jeszcze głowy, która wydawała się nieznośnie ciężka.

Ostatnim jego wspomnieniem była igła wbita w jego szyję przez tego dupka, strażnika pokoju, Tollemache’a. Nie miał pojęcia, jak długo leżał nieprzytomny – może parę miesięcy, skoro przerzucili go na Ziemię – ale poprzednia rekonwalescencja po kilkudziesięciu latach w krio nauczyła go jednego: nie opłaca się brykać zaraz po przebudzeniu.

Z całą pewnością wiedział, że jest na Ziemi. Czuł to w kościach. Urodził się tam w roku 2067, niemalże przed stu laty, by potem, uśpiony w kapsule kriogenicznej, przegapić heroiczną ekspansję rodzaju ludzkiego w Układzie Słonecznym. Obudził się w kolonii na Marsie, o czym informowano go etapami. I teraz, po następnym przymusowym śnie, znów zmiana. Zaryzykował i uniósł dłoń. Już przy tej czynności zabolały go mięśnie ręki. Poczuł, jak napinają się rurki i po chwili dłoń opadła ciężko, przyjemnie uderzając o materac. Cudowna ziemska grawitacja, a nie marsjańskie ni to unoszenie się, ni to spadanie. To mogła być tylko Ziemia – dom.

Nurtowały go tysiące pytań. Przykładowo, co to za miejsce na Ziemi? Czemu go odesłano, zamiast poczekać, aż zgnije na Marsie? I gdzie trafił tym razem, do jakiego rodzaju więzienia? Ale nie przejmował się zanadto brakiem odpowiedzi. Odkąd przebudził się na Marsie, nie powiedziano mu prawie nic na żaden temat, tym bardziej że nie chciało mu się zadawać pytań. Najgorszy loch na Ziemi – i nieważne, co się tu zmieniło od chwili, kiedy zamknięto go w kapsule kriogenicznej – byłby lepszy od wyszukanych marsjańskich luksusów. Ponieważ na Ziemi człowiek mógł po prostu otworzyć drzwi i odetchnąć powietrzem, nawet tą przegrzaną, zanieczyszczoną mieszaniną, i ruszyć przed siebie, iść dalej i dalej…

Zamknął oczy.

– Pora wstawać, słonko.

Zawisła nad nim twarz czarnoskórej kobiety w zielonej bluzie z nazwiskiem, którego nie potrafił odczytać. Włosy wetknęła pod czepek z miękkiego materiału. Nie nosiła maski i uśmiechała się do niego. Sprawiała wrażenie zmęczonej.

Próbował mówić. W ustach mu zaschło, a język boleśnie przylgnął do podniebienia. Yuri tylko stęknął.

– Masz, napij się wody. – Podawała mu butelkę ze smoczkiem, jakby karmiła niemowlaka. Ciepła woda miała stęchły smak. Kobieta z trudem trzymała butelkę, jakby sama była osłabiona. – Pamiętasz swoje nazwisko? – Przesunęła wzrok na koniec łóżka. – Yuri Eden. Tylko tyle mogę ci powiedzieć. Żadnych bliskich krewnych w naszej bazie danych. Zgadza się?

Ostrożnie wzruszył ramionami, niepewnie, wciąż leżąc na wznak.

Objęła go spojrzeniem, potem zajrzała mu w oczy i sprawdziła coś na monitorze przy łóżku.

– Jestem doktor Poinar – przedstawiła się. – Pracuję w ISF i należę do załogi w stopniu oficera, ale możesz zwracać się do mnie jak do lekarza. Trochę to trwało, nim się wybudziłeś ze śpiączki farmakologicznej, w którą wprowadzili cię strażnicy pokoju. Mimo to w ten sposób łatwiej nam było zadbać o ciebie w czasie startu. Właściwie to ponad połowa pasażerów przespała podróż. Zobaczę, czy uda się podnieść cię do pozycji siedzącej, dobrze? – Nacisnęła jakiś przycisk.

Z jękiem siłowników wezgłowie zaczęło się unosić, zginając jego ciało w pasie. Czuł się słaby, a głowa wydawała się banią, w której wszystko się przelewa. Sala wokół niego poszarzała. Poczuł mrowienie w prawej ręce; wpompowywano w niego jakiś płyn.

Doktor Poinar przyglądała mu się uważnie.

– W porządku? Dobrze, streszczę się w kilku słowach. Właściwą procedurę aklimatyzacji zostawiamy na później, wszyscy przechodzą to krok po kroku. Najpierw odzyskasz siły, a przy okazji będzie czas na trochę szkolnych podstaw i dostęp do informacji. Praca fizyczna w następnej kolejności, w tym wypełnianie codziennych obowiązków. – Zerknęła do notatek. – Więcej w tym temacie, gdy dostaniesz karny przydział, a sądząc po twoich dokonaniach, wydaje się to bardzo prawdopodobne. W każdym razie priorytetem będzie przystosowanie cię do nowego otoczenia. Organizm musi ponownie nauczyć się żyć w warunkach pełnej grawitacji. Receptory, które zapewniają prawidłową postawę, ułożenie ciała i ruch, są jeszcze rozstrojone. Ucho wewnętrzne zastanawia się, co tu, u licha, jest grane. Nie działa dobrze gospodarka wodna i jeszcze przez pewien czas będziesz odczuwał skutki niskiego ciśnienia krwi. Proszę, wypij to.

Podała mu drugą butelkę, którą tym razem wziął do ręki. Zakrztusił się, gdy spróbował słonego płynu.

– Przyjmiesz serię zastrzyków na uzupełnienie niedoborów wapnia w kościach i tego typu rzeczy. Fizjoterapeuta pomoże ci odbudować mięśnie i zwiększyć masę kostną. Nie próbuj się od tego wymigać. Aha, układ odpornościowy też dostanie za swoje. Wszystkie wirusy przywleczone przez innych do modułu fruwają wkoło jak obłąkane. Przed tobą parę tygodni zabawy z nimi. W odpowiednim czasie wdrożymy kolejne procedury medyczne, wstępne przygotowanie na Proximę, profilaktyczne zabiegi chirurgiczne. – Uśmiechnęła się szeroko z ledwie dostrzegalnym okrucieństwem w oczach. – Jak tam zęby? Ale z tym poczekamy jeszcze przynajmniej rok.

Proxima?

Gdzieś niezbyt daleko rozpłakało się dziecko.

– Jakieś pytania? – zapytała doktor Poinar. – O, bez wątpienia jest ich cała masa. Po prostu weź to na zdrowy rozsądek. Na razie siedź, dopóki nie miną zawroty głowy. I już się nie kładź. Przyjdę później i zobaczymy, czy przełkniesz trochę stałego pokarmu. Uwaga na cewnik, pielęgniarka usunie go we właściwym czasie. Głowa do góry, Eden. – Opuściła jego pole widzenia.

Gdzieś na lewo od niego wciąż płakało dziecko.

Z największą ostrożnością obrócił głowę w tamtą stronę. Powróciła szarość, a wraz z nią dzwonienie w uszach, więc poczekał, aż to minie. Ujrzał sąsiednie łóżka, ściśnięte w pomieszczeniu o szerokości najwyżej siedmiu, ośmiu metrów – o wiele mniejszym, niżby się spodziewał. Niektóre łóżka były zasłonięte parawanami. W ciasnych przejściach między nimi sprawnie poruszali się lekarze i serworoboty. Z sufitu dyndały końcówki rozmaitych urządzeń medycznych, w tym czegoś, co wyglądało na zdalnie sterowany zestaw chirurgiczny z wieloma ramionami manipulatorów, skalpelami i dyszami laserów.

Na sąsiednim łóżku, po jego lewej stronie, leżała młoda kobieta, w zasadzie jeszcze dziewczyna, blada i jasnowłosa, o bardzo kruchej sylwetce. Wyjątkowo śliczna. Trzymała w ramionach dziecko zawinięte w kocyk. W miarę jak je kołysała, płacz z wolna ustawał. Dostrzegła spojrzenie Yuriego. Obrócił głowę w drugą stronę, aż świat ponownie zawirował przed jego oczami. W Edenie wyrobił w sobie nawyk unikania kontaktu wzrokowego, nienaruszania małych stref prywatności innych osób.

– W porządku – powiedziała z miękkim akcentem, być może wschodnioeuropejskim.

Ponownie na nią spojrzał.

– Nie chciałem się gapić. – Jego głos brzmiał chropawo.

– Mały Cole płakał, to musiało wszystkim przeszkadzać. – Uśmiechnęła się. – Przepraszam, jeśli cię obudził.

Zmieszał się, lecz zaraz zrozumiał, że żartowała. Próbował się uśmiechnąć, ale nie miał pojęcia, jaki grymas pojawia się na jego zdrętwiałej twarzy.

– Nazywam się Anna Vigil.

– Ja Yuri.

– Yuri Eden. Słyszałam, co mówi lekarka. – Mały Cole wiercił się i cicho gruchał. – Nic mu nie dolega, to ja muszę tu leżeć. Dopadło mnie przeziębienie, a jestem jeszcze słaba. Karmię dziecko. Oczywiście, w ogóle nas tu nie powinno być. Byłam w zaawansowanej ciąży, kiedy przeprowadzili łapankę. Zrobił się zamęt. Nie ma tu innych dzieci oprócz Cole’a.

– Cole, co? Ładne imię.

Przez chwilę ważyła jego słowa, jakby jego odpowiedź była nieco dziwaczna.

– Dałam mu imię po Dexterze Cole’u, oczywiście. Pierwszym facecie, który poleciał na Proximę.

Oczywiście… Po kim? I gdzie ten ktoś poleciał? Yuri wycofał się z tej zagadkowej pogawędki, żeby pobyć sam na sam ze swoimi myślami.

– Hej, stary.

Obrócił głowę w prawo.

Na łóżku po tej stronie leżał około trzydziestoletni mężczyzna o azjatyckiej urodzie. Głowę miał obwiązaną bandażami, a lewy policzek siny i napuchnięty tak, że ledwo był w stanie otworzyć oko. Mimo to się uśmiechał.

– W porządku? – zapytał.

Yuri sztywno wzruszył ramionami.

– Słuchaj no. Gliny dają ci tylko towar na sen. I nie oszczędzają na nim. Sam dostałem ze dwie dawki, kiedy próbowałem kulturalnie wyjaśnić, że jako obcokrajowiec powinienem być wyłączony z łapanki na „Ad Astrę”. Trzeba czasu, żeby wytrząsnąć to z siebie. Nie przejmuj się, mgła opadnie. – Akcent wskazywał na Amerykanina, chyba z Zachodniego Wybrzeża, lecz słuch Yuriego miał w tym względzie sto lat opóźnienia.

– Dzięki – odparł Yuri. – Jednak coś mi się wydaje, że nie dlatego tu jesteś. Że cię nie uśpili.

– Ty chyba jesteś lekarzem. Nie, tym razem wsadził mnie tu Byczek. Choć poprzednim razem było to dwóch strażników pokoju. Tak usilnie mnie przekonywali, że złamali mi żebro.

– Byczek?

– Gustave Klein, tak się nazywa. Domyślam się, że go nie znasz. Uważa się za króla modułu. Nie wchodź mu w drogę. A więc Yuri Eden, co? Nie spotkałem cię nigdy na Marsie. Nazywam się Liu Tao. – Przeliterował nazwisko.

– Amerykanin?

– Ja? Nie. Ale nauczyłem się angielskiego w szkole dla ekspatriantów z USNA w Nowym Pekinie. Dlatego mam trochę staroświecki akcent, każdy to od razu zauważa. Jestem Chińczykiem. I tak się składa, że oficerem w ludowej flocie kosmicznej. Yuri Eden? Tak się naprawdę nazywasz? Mieszkałeś w Edenie, co?

– No.

– I jak wrażenia?

Yuri próbował opisać to miejsce, choć brakowało mu w rozmowie wspólnych punktów odniesienia. Eden był największą placówką ONZ-etu na Marsie i jedną z najstarszych. Mieszkało się tam w cylindrycznych budynkach przypominających półokrągłe baraki z blachy falistej, pozostałościach po pierwszych statkach, które tam wylądowały, przewróconych na bok, przysypanych piachem i zaadaptowanych na schronienie dla ludzi. Były również kopuły z prefabrykatów i nieliczne domy z bloków czerwonego marsjańskiego piaskowca. Yuri czuł się tam trochę jak w więzieniu albo obozie pracy. A wszystko to było jak pryszcz, maleńki przyczółek. Chodziły słuchy, że tego typu kolonie to pigmeje w porównaniu z gigantycznymi metropoliami, które Chińczycy budowali na innych obszarach planety, takimi jak ich stolica Obelisk w Terra Cimmeria.

Liu Tao słuchał tego z kamienną twarzą.

– No więc jak tu trafiłeś? – zapytał go w końcu Yuri.

– Pech i tyle. Pilotowałem wahadłowiec z Czerwonej Dwójki, to jedna z naszych stacji orbitalnych. Lecieliśmy do składów zaopatrzeniowych i fabryk w Czworoboku Faetona, kiedy przydarzyła nam się awaria pomocniczej jednostki zasilającej. Musieliśmy się katapultować na znacznej wysokości, ja i mój kumpel, a na Marsie to nie przelewki. On wylądował bezpiecznie, tak przypuszczam, bo nikt mi tego nigdy nie powiedział. Natomiast w moim przypadku pękła pokrywa osłony termicznej. Mam szczęście, że żyję. Ale spadłem niedaleko Edenu i pierwsi dopadli mnie twoi strażnicy pokoju… Zatrzymali mnie za pogwałcenie najróżniejszych traktatów. Ciągnęli mnie po przesłuchaniach. – Zawiesił głos dla podkreślenia wagi tego, co mówi. – Chcieli, żebym zdradził sekrety Trójkąta. Słyszałeś o nim? To nowa sieć połączeń handlowych, którą rozwijamy między Ziemią, Marsem i planetoidami. Ale ja tylko siedzę za sterami marsjańskiego wahadłowca, nic więcej. Przysięgam ci na jaja Mao, że nie szpiegujemy was, chłopaki, w Edenie. – Parsknął śmiechem. – Trzymali mnie tam i trzymali, aż zacząłem się bać, że nigdy mnie nie wypuszczą. No wiesz, mogli powiedzieć moim zwierzchnikom, że znaleźli moje ciało czy coś w tym stylu. W końcu co mieli ze mną zrobić? Zabić mnie? W sumie nic dziwnego, że włączyli mnie do naboru i zamknęli w tym module. Czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal. Ale tutaj wszyscy jesteśmy więźniami…

– Nikt tu nie jest więziony – odezwała się doktor Poinar, nadchodząc żwawym krokiem z tacką kolorowych pigułek. – Gwarantuje to kontrakt, więc chyba nie ma o czym dyskutować, prawda? A teraz połknij je, Yuri, potrzebujesz snu.

Trochę skołowany i zmęczony jak dziecko Anny, ale też szczęśliwy z tego prostego powodu, że wrócił do domu – nawet jeśli utknął w jakimś „module” – Yuri posłusznie przyjął tabletkę i zapadł w twardy sen bez snów.

ROZDZIAŁ 2

Po całym dniu ostrożnego wyginania się, rozciągania, spacerowania i samodzielnego korzystania z toalety Yuri dowiedział się od doktor Poinar, że jego czas dobiegł końca.

– Musisz zwolnić łóżko. Przykro mi, kolego. Przydzielimy ci pryczę. Wszystkie twoje osobiste rzeczy…

Wzruszył ramionami.

– A teraz jesteś spóźniony na zajęcia.

– Jakie zajęcia?

– Zapoznawcze – wtrącił Liu Tao. – Astronauta będzie nam pokazywał jakieś fajne obrazki. – Roześmiał się i zaraz skrzywił, gdy za szeroko otworzył swoje posiniaczone usta.

– Jesteście w tej samej grupie, Liu. Może wskażesz drogę swojemu nowemu przyjacielowi, co? – Rzuciła im na łóżka stosy podstawowej odzieży w jaskrawopomarańczowym kolorze i odeszła.

Yuriemu wydawało się, że to na sali szpitalnej panuje tłok i hałas. Gdy jednak, idąc za Liu, wyszedł na zewnątrz i ogarnął spojrzeniem całą przestrzeń jakby ogromnej metalowej wieży, natychmiast zrozumiał, że sala była oazą spokoju i harmonii. Popatrzył w górę. Wieża nie była aż tak bardzo wysoka; miała ze czterdzieści, może czterdzieści pięć metrów, była zwieńczona dużym metalowym stożkiem i podzielona na piętra podestami z krat podłogowych. Dostrzegł drabiny i spiralę schodów przy ścianie, a także drążki strażackie przechodzące przez otwory w kratach równolegle do osi wieży. Ściany były obstawione szafkami i skrzyniami narzędziowymi, lecz nie brakowało też lekkich, składanych krzeseł i stolików, jak również miejsc odgrodzonych, gdzie za zasłonami widać było piętrowe prycze i inne składane sprzęty. Dostrzegł ludzi, którzy najwyraźniej próbowali tam spać. Nie miał pojęcia, jak im się udawała ta sztuka. Wszystko wskazywało na to, że sen będzie tu luksusem – nie inaczej niż na Marsie.

W tej puszce kłębiło się mrowie ludzi, zwykle ubranych w pomarańczowe dresy jak Liu i Yuri, chociaż trafiał się błękit strażników pokoju czy bardziej egzotyczne czerń i srebro. I sami dorośli; żadnych dzieci ani niemowlaków. Ich głosy odbijały się echem od metalowych powierzchni, tworząc zgiełkliwą wrzawę. Ponad to wszystko przebijał się szum pomp, wiatraków, urządzeń wentylacyjnych i wody spływającej w rurach. Jak w Edenie. Miał wrażenie, że znowu znalazł się w szczelnie zamkniętej jednostce.

Liu, który także poruszał się z ostrożnością – widocznie oberwało się nie tylko jego twarzy – zaprowadził Yuriego do krętych schodów z barierką, przymocowanych do zakrzywionej ściany, i ruszył przed nim w górę.

Przynajmniej, tak samo jak na Marsie, Yuri łatwo odnalazł się w nowej rzeczywistości. Już po pierwszym przebudzeniu się odkrył, że technika dwudziestego drugiego wieku nie jest trudna do ogarnięcia. Interfejsy użytkownika wytworzyły wspólny standard, zanim go zamrożono. Ustabilizował się, mniej więcej, nawet język, chociaż z akcentem było różnie. Językiem angielskim posługiwano się teraz na kilku światach i musiał pozostać zrozumiały dla wszystkich. Poza tym ogrom spuścizny kulturowej zapobiegał większym zmianom językowym. Maszyny i słownictwo roku 2166 nie sprawiały mu kłopotu. To właśnie ludzi trudniej było rozszyfrować. A teraz wspinał się w potoku twarzy i żadna nie była mu znajoma.

Rozglądał się za oknem. Wciąż nie wiedział, co to za miejsce na Ziemi. I dlaczego przebywają w zamknięciu. Może przewieźli go do jakiegoś przytułku klimatycznego na średnich szerokościach geograficznych? Podobno odkąd opuścił planetę, w całej strefie równikowej podskoczyła temperatura, ziemia zamieniła się w pustynię i ludzie wynieśli się stamtąd. Mógł być wszędzie. Jednakże stała grawitacja podnosiła go na duchu, mimo że wdrapywał się po schodach z ciałem zwiotczałym po pobycie na Marsie. Zastanawiał się, kiedy rozpocznie się fizjoterapia.

Dotarli do miejsca ogrodzonego przesuwnymi panelami, wypełnionego rzędami składanych krzeseł jak w sali wykładowej. Przed audytorium złożonym z kilkunastu słuchaczy stał facet w czarno-srebrnym uniformie, zajęty omawianiem kolejnych obrazów przedstawiających obszary gwiezdne i satelity kosmiczne.

Yuriego i Liu zaraz przy wejściu zatrzymała kobieta w identycznym mundurze. Trzymała w ręku tablet. POR. MARDINA JONES, ISF – przeczytał Yuri na identyfikatorze. Miała około trzydziestu lat, bardzo ciemną karnację i czarne włosy poskręcane w drobne loczki.

– Spóźniliście się – powiedziała.

– Przepraszamy. Wyszliśmy właśnie ze szpitala. – Liu podał ich imiona.

Zażądała identyfikatorów. Liu wygrzebał swój z kieszeni i podał go kobiecie. Przeskanowała go tabletem i zwróciła się do Yuriego:

– A ty co?

Tylko wzruszył ramionami.

– Mówiłem, że dopiero co nas wypuścili.

– Świeżo po wybudzeniu, tak? – Jones pokiwała głową i zanotowała coś na tablecie. – Normalne. Pamiętaj, żeby to później załatwić. – Mówiła z wyraźnym australijskim akcentem. – Siadajcie. Jesteście już spóźnieni.

Znalezienie wolnego miejsca w zaciemnionym, ciasnym pomieszczeniu nie było wcale takie proste. Trzech facetów zajmowało rząd, w którym pozostało kilka pustych krzeseł. Kiedy Yuri skręcił, żeby tam właśnie usiąść, Liu szturchnął go w plecy.

– Idź dalej – szepnął.

Yuri prędko wpadał w złość, odkąd po raz pierwszy przebudził się na Marsie.

– Niby czemu?

– Ten w środku to Gustave Klein. Najpierw trochę przypakuj, nim weźmiesz go na celownik.

Yuri wiedział jednak, że na to już za późno. Klein był białym mężczyzną pod pięćdziesiątkę, masywnie zbudowanym, z tendencją do nadwagi i starannie wygoloną głową. Pięści położył na kolanach niczym dwa kafary. Yuri nawiązał z nim kontakt wzrokowy. Praktycznie nie zwrócił uwagi na dwóch pozostałych, którzy z nim siedzieli, typowych zabijaków. Klein zmierzył Liu nieprzychylnym spojrzeniem, przyglądając się jego obrażeniom, a następnie z lekceważeniem odwrócił wzrok.

Poszli dalej, ostrożnie stawiając kroki w półmroku.

– Co w nim takiego nadzwyczajnego?

– Był najlepszym w kolonii inżynierem, który obsługiwał piec Sebatiera – odparł cicho Liu. – To taki element systemów recyklingowych, wiesz chyba. Ustawił się tak, że nikt nie mógł zbliżyć się do tych urządzeń. Skubaniec był tam królem wody. Nic dziwnego, że go wysiudali. Coś mi się widzi, że tutaj też próbuje się ustawić.

– Król wody? – Yuri uśmiechnął się szeroko. – Dopóki nie spadnie deszcz, co?

Liu popatrzył na niego z dziwną miną.

Ktoś syknął.

– Yuri! Hej, Yuri! Tu jestem! – Pewien chudzielec niezgrabnie poderwał się w ich stronę i zabrał swoje rzeczy z dwóch krzeseł. Osoby, którym zasłonił widok, burczały pod nosem.

Po raz pierwszy od obudzenia się w puszce Yuri usłyszał znajomy głos.

– Lemmy? – Usiadł obok mężczyzny, a zaraz za nim Liu.

– W końcu jawa, co? – zapytał cichym, wyćwiczonym szeptem Lemmy. – Ten pajac Tollemache pięknie cię naszprycował. Ale dostał, na co zasłużył.

Yuri pogrzebał w pamięci. Lemmy Pink, dziewiętnaście lat, jedyny człowiek na Marsie, którego mógłby od biedy nazwać przyjacielem. Nawet jeśli Lemmy szukał tylko ochrony.

Ostatnią rzeczą, którą zapamiętał z Marsa, było to, jak z Lemmym prysnęli z kopuły. Musiał stamtąd uciec. Każdy atom jego ciała pragnął wydostać się na otwartą przestrzeń. Niezależnie od tego, że była to zimna pustynia smagana promieniowaniem ultrafioletowym. Miał za sobą szkolenie z posługiwania się skafandrem i obsługi śluzy powietrznej, rutynowe ćwiczenia z zakresu bezpieczeństwa, lecz ani razu nie wyszedł na zewnątrz. Rzadko miał okazję choćby wyjrzeć przez okno. Ukradli więc łazik i wypuścili się w góry – w stronę miejsca, które na mapie nosiło nazwę Chaos. Gdy łazik się przewrócił, odnaleźli ich strażnicy pokoju. Pamiętał Tollemache’a. To ty jesteś ten lodowy dzieciak, co? Wrzód na dupie, odkąd cię rozmrozili. To nic, nie będziesz mi już uprzykrzał życia. Nie ściągając rękawicy, zacisnął palce na strzykawce i wbił mu igłę w szyję. Czerwonobrązowy marsjański krajobraz skurczył się i zniknął…

A potem Yuri obudził się w puszce.

– Co to znaczy, że dostał to, na co zasłużył?

– Jest tu z nami, w module. Ha! Od dawna mu się zbierało i wreszcie ma za swoje! Ukarali go raczej za to, że gwizdnęliśmy mu łazik sprzed nosa, niż za to, jak się z tobą obszedł.

Yuri żartobliwie klepnął go w ramię.

– Fajnie, że i ciebie zabrali do domu.

Lemmy odsunął się od niego.

– Nie dotykaj mnie. Nałykałem się pieprzonych bakcyli, których pełno w tej trumnie. Że też zawsze muszą się wszystkie na mnie rzucić…

– A co z Krafftem? – Był to szczur, ulubieniec Lemmy’ego w kopule.

Spochmurniał.

– Zabrali go. W sumie czego się można było spodziewać…

– Przykro mi.

Przeszkadzali typowi w stroju astronauty w prowadzeniu wykładu. Mardina Jones zjawiła się nagle i skarciła ich szeptem:

– Jeżeli zaraz się nie zamkniecie, patafiany, i nie zaczniecie słuchać majora McGregora, każę was ukarać.

Zamknęli się, ale kiedy odeszła, Lemmy przypatrywał się Yuriemu w półmroku pełnym cieni.

– Co ty właściwie powiedziałeś?

– O szczurze?

– Nie. Coś, że zabrali nas do domu.

– Stary, sam już nie wiem. Nie wiem nawet, czy to sen, czy jawa.

Lemmy nadal nie spuszczał z niego wzroku.

Zdezorientowany, skołowany i rozproszony hałasem tłumów przewalających się pół metra za przepierzeniem, Yuri skierował spojrzenie na mównicę i astronautę w połyskliwym, czarnym jak noc kombinezonie. Na Marsie nikt nie lubił astronautów, bo dzięki rotacji stanowisk mogli liczyć na powrót do domu. Yuri próbował skupić uwagę na jego słowach.

– Na pierwszych zdjęciach nowego świata każdy piksel był dla astronomów kopalnią informacji. Analiza widmowa ujawniła obecność w atmosferze wolnego tlenu, metanu i podtlenku azotu.

Dwudziestoparoletni major McGregor, mężczyzna wysoki i postawny, miał sylwetkę szczupłą, lecz wysportowaną, a w poświacie wyświetlanych obrazów jego policzki różowił zdrowy rumieniec. Jego jasne włosy, starannie uczesane i wypomadowane, doświadczyły więcej pielęgnacji niż większość ludzi w tym miejscu. Mówił z gładkim akcentem mieszkańca Angleterre.

– Tlen, pomyślcie tylko! Nagle, na wyciągnięcie ręki, mieliśmy świat nadający się do zamieszkania. Wszyscy doświadczyliście życia w koloniach na Marsie lub Księżycu, światach jałowych i niegościnnych, a jednak najlepszych, jakie można znaleźć w Układzie Słonecznym. Aż wreszcie… to! Obserwacje różnic w jasności na powierzchni i analiza widma dały nam pojęcie o rozkładzie lądów i oceanów. Analizując szczegóły, obserwujemy zmienne warunki pogodowe. Mało tego, obecność tlenu każe przypuszczać, że istnieje tam życie. Mam na myśli życie występujące w naturze, bo coś wypuszcza ten tlen do powietrza. – Pokazał zawiłe linie na wykresach. – Wyraźny ślad w czerwonym zakresie widma wskazuje na obecność czegoś na podobieństwo naszego chlorofilu, pigmentu wchłaniającego światło. I cała ta dedukcja na podstawie jednego punktu światła…

Yuri nie wiedział, czego dotyczy ta gadka. Jednak dla niego było to bez różnicy, biorąc pod uwagę, jak długo po obudzeniu się na Marsie żył w nieświadomości, co się wkoło wyrabia.

Wiedział za to, że obserwuje go jaskiniowiec Klein. Zaczął się zastanawiać, jak zareagować, gdy w uszach brzęczały mu słowa astronauty.

Tymczasem Lemmy wciąż wlepiał w niego wzrok, jakby się bił z myślami.

– Nikt ci nie powiedział. Boże…

– Czego nie powiedział?

Gustave Klein chyba instynktownie szukał awantury. Pochylił się do przodu.

– Co jest? – zapytał.

Lemmy zignorował go.

– Mówiłeś, że zabrali nas do domu. Już wiem, co jest grane. Ty myślisz, że to dom, prawda? Myślisz, że to…

– Ziemia? – wtrącił Liu, wpatrując się w Yuriego ze zdumieniem.

Klein wstał.

– Że co mu się ubrdało? Trzeba być kretynem, żeby…

Zajęcia zostały przerwane. Słuchacze obracali się na krzesłach, ciekawi powodów zamieszania. Major McGregor w końcu się przymknął; gniewnie marszczył brwi, mając za plecami swoje spektrogramy.

Mardina Jones znów zbliżała się szybkim krokiem, stukając palcem w epolet na ramieniu.

– Strażnik pokoju na Poziom 3, sala wykładowa… Co tu się dzieje? Czyżbyś narozrabiał, Eden?

Yuri wstał, rozłożył ręce, ale nie odpowiedział. Dawno zrozumiał, że tłumaczenia nic nie dają, nie wpływają na to, jak jest traktowany. Czuł się osaczony przez astronautów i słuchaczy, którzy szczerzyli zęby, zadowoleni, że ktoś ma problemy. Nawet Lemmy gapił się na niego.

A Gustave Klein wcielił się w rolę okrutnego władcy marionetek.

– On nie wie! Masz rację, knypku! – powiedział do Lemmy’ego. Miał silny hiszpański akcent mimo niemiecko brzmiącego nazwiska. – Nie ma, cholera, zielonego pojęcia! Śmiechu warte…

W tym momencie do środka wparował strażnik Tollemache w pełnym umundurowaniu, z dwoma młodszymi oficerami po bokach. Wszyscy mieli w rękach pałki policyjne – ale nie pistolety, co Yuri natychmiast zauważył.

– Znowu ty, lodowy dzieciaku! – rzekł Tollemache. – Że też się nie domyśliłem. Ledwie się zwlókł ze szpitalnego łóżka, a już robi problemy. – Wymownie zgiął pałkę.

Yuri sprężył się w sobie, gotów zaatakować.

Pomiędzy nimi stanęła Mardina Jones.

– Niech pan przestanie! To rozkaz, strażniku.

– Pani mnie nie przewyższa stopniem.

– A właśnie że tak! – odparła chłodno. – I zna pan regulamin. W razie czego proszę pogadać z kapitanem. Wezwałam tu pana, żeby zaprowadził pan porządek, a nie znów rozbił komuś głowę. Co do ciebie, Yuri, to nie wiem, kim tam jesteś, ale masz dryg do robienia sobie wrogów.

Tollemache obrzucił go nienawistnym spojrzeniem, ale się wycofał.

– To przez ciebie jestem w tym sraczu, ciulu jeden.

Yuri uśmiechnął się szeroko.

– Miło słyszeć, strażniku.

Tollemache jeszcze przez chwilę przewiercał go wzrokiem. Z tyłu Gustave Klein chłonął każdy szczegół awantury.

Mardina Jones zwróciła się teraz do Lemmy’ego:

– Hej, ty. On myśli, że to dom? O co tu chodzi?

– Niech pani pomyśli. Strażnik pokoju pozbawił go przytomności, gdy był jeszcze na Marsie! Niczego nie widział, naboru ani załadunku, nie był na żadnych odprawach. Jeśli tak je można nazwać. W dodatku to nie jego czasy. Musicie to wiedzieć. Nie zna sytuacji, żeby to wszystko zrozumieć.

Mardina spojrzała na tablet ze zmarszczonym czołem. Może naprawdę nie wiedziała? – pomyślał Yuri.

– Wydawało nam się, że wszystkiego się domyśli. Że sam to sobie wykombinuje. Tak sądzę. Ale…

– Ale nie wykombinował. – Major McGregor podszedł do małej grupki i z mieszaniną ciekawości i rozbawienia przyjrzał się Yuriemu. – Opowiadali mi o tobie. Wiedziałem, że mamy na pokładzie jednego z was, zamarzlaków. Przedstawiciela pokolenia bohaterów. I proszę, stoisz tu przede mną, zupełnie zdezorientowany. Zabawne. – I dodał jakby pod wpływem impulsu: – Pozwól za mną, Eden. Możesz zabrać swoją małą przytulankę, nie ma sprawy. Panią porucznik też zapraszam. I pana, strażniku. Jeśli umie pan nad sobą zapanować. Na wypadek kolejnej rozróby.

– Dokąd pan go zabiera? – zapytała Mardina.

McGregor skierował palec w górę, uśmiechnięty.

– A jak pani myśli? To będzie fascynujący eksperyment. Proszę z nami.

ROZDZIAŁ 3

McGregor wyprowadził swój orszak z sali wykładowej i skierował się do spiralnych schodów, pnących się wokół ścian wieży. Zerknął przez ramię na Yuriego, który trzymał się tuż za nim.

– Mamy dwa identyczne moduły habitacyjne, spięte bokami, na wypadek awarii, rozumiesz… Co do wystroju wnętrza, wszystko jest sprawą gustu. Co się tyczy rozmiarów, to wzorowaliśmy się na pierwszym stopniu starej rakiety księżycowej Saturn V, pewnie ze względów nostalgicznych. Oczywiście, wszystko, co robimy, ma wartość nie tylko praktyczną, ale i symboliczną.

Wieżę wieńczyła kopuła w kształcie stożka. Przeszli tamtędy do pomieszczenia będącego najwyraźniej mostkiem kapitańskim, wyposażonego w ustawiony na środku fotel dowódcy, chwilowo pusty, i rzędy rozjarzonych ekranów. Nad wszystkim górowała jeszcze jedna kopuła, tym razem smoliście czarna. Wszędzie naokoło przed terminalami komputerowymi siedzieli pracownicy w kombinezonach astronautów. Kilku odwróciło się w stronę McGregora i jego ekipy z wyraźną dezaprobatą, niezadowolonych z pojawienia się gości w tym sanktuarium nawigacji.

McGregor przyglądał się Yuriemu z wesołą miną.

– Zgadnij, gdzie jesteśmy.

Yuri lekceważąco wzruszył ramionami, choć czuł ucisk w żołądku powodowany rosnącym niepokojem.

– Lex, wyluzuj…

– Nie no, spokojnie. Wykrztusisz coś wreszcie? Słucham.

– Szczyt wieży?

McGregor zastanowił się.

– No tak. To prawda, w pewnym sensie… Przynajmniej obrazowo mówiąc, jeśli weźmie się pod uwagę wektor grawitacji indukowanej przez ciąg. Ale jest coś więcej. – Zaklaskał w dłonie. – Zgasić światło! – Gdy lampy ścienne pociemniały i zgasły, dodał: – Popatrz w górę. Tylko chwilę poczekaj, aż wzrok się przyzwyczai.

Yuri usłuchał. Z wolna zamigotały gwiazdy nad kopułą i pokazały się roziskrzone konstelacje – jak w nocy nad marsjańską pustynią. Dokładnie na środku błyszczał jeden wyróżniający się gwiazdozbiór.

– Co widzisz?

– Gwiazdy, i co z tego? Bardzo ładna noc.

– Ładna noc, tak? W takim razie gdzie jesteśmy, jak sądzisz?

Wzruszył ramionami.

– Gdzieś, gdzie jest czyste niebo. Arizona? – W niewyraźnych wspomnieniach zobaczył miejsce położone wysoko nad poziomem morza, gdzie ulokowano ogromne teleskopy. – Chile?

– Chile… Rozumiesz, że to symulacja, obraz przesyłany na żywo z kamer zamontowanych na platformie w ISM?

– ISM?

– Tak, ISM. Ośrodek międzygwiazdowy. – McGregor ponownie zaklaskał. – Wirtualny panoramiczny widok nieba.

Ściany i podłoga w pomieszczeniu zaiskrzyły się i znikły. Yuri miał wrażenie, że razem z McGregorem, Lemmym, Mardiną Jones, Tollemache’em, Liu Tao i garstką astronautów stoi na szklanej tafli. Wszędzie wokół siebie, jak też w górze i pod spodem, ujrzał gwiazdy, przy czym wprost pod nogami jedna płonęła szczególnie żywym blaskiem.

McGregor uśmiechnął się w poświacie gwiazd i ekranów komputerowych.

– A teraz co widzisz? Gdzie jest Ziemia? Gdzie planeta, na której podobno stoisz? Gdzie Ziemia, Yuri Edenie?

Czuł, że kręci mu się w głowie, a kosmos przygniata go ze wszystkich stron, zupełnie jakby mdlał na skutek zaburzeń gospodarki wodnej.

McGregor wskazał na dół.

– Tam. W tym kręgu światła. Tam właśnie jest Słońce. Wystartowaliśmy z orbity Marsa i od tygodnia jesteśmy w podróży. Obecnie znajdujemy się… – zerknął na jeden z wyświetlaczy – w odległości dwustu trzydziestu jednostek astronomicznych od Słońca. To znaczy dwieście trzydzieści razy dalej niż Słońce od Ziemi. I mniej więcej osiem razy dalej niż Neptun. Dzień świetlny, jeśli dobrze liczę. Jesteś daleko, daleko od domu, przyjacielu.

– Statek – wykrztusił nieswoim głosem. – To jakiś rodzaj statku.

– I to nie jakaś stara krypa. To „Ad Astra”, a my lecimy… tam – dokończył, wskazując gwiazdozbiór w najwyższym punkcie nieba.

– Znajdujesz się na statku kosmicznym – oznajmiła chłodnym, wyważonym tonem Mardina Jones, patrząc Yuriemu prosto w oczy. – W drodze do Proximy Centauri.

– Proxima Centauri – powtórzył z rezygnacją Yuri. Sama nazwa nic mu nie mówiła.

– Yuri Edenie, to statek ONZ-etowskiej Międzynarodowej Floty Kosmicznej „Ad Astra”. Dwustu kolonistów w dwóch bliźniaczych modułach. Napęd ziarnowy nadaje nam stałe przyspieszenie równe przyspieszeniu ziemskiemu. Podobnie wyglądał moduł mieszkalny, w którym poleciałeś na Marsa. Ale oczywiście nie pamiętasz tego. Od Proximy dzielą nas cztery lata świetlne z hakiem. Biorąc poprawkę na dylatację czasu, podróż subiektywnie powinna potrwać trzy lata i siedem miesięcy, z czego miesiąc mamy już za sobą.

McGregor zerkał na Yuriego, ciekaw jego reakcji.

– I o czym teraz myślisz, człowieku z przeszłości?

Strażnik Tollemache był bardziej bezpośredni:

– Ha! Pewnie myśli, jakim jest głąbem! Myślałeś, że jesteś na Ziemi, co? Ty zasrana…

Yuri nie był w stanie dosięgnąć pięścią gwiazdy, lecz strażnika – bez trudu. Zdzielił go raz a porządnie, zanim Mardina Jones, tym razem ona, pozbawiła go przytomności.

Zapowiadały się długie trzy lata i siedem miesięcy.

II

ROZDZIAŁ 4

2155

Kiedy Yuri Eden odkrył, że znajduje się na pokładzie statku kosmicznego, upłynęło niewiele ponad dziesięć lat od dziewiczego lotu z Merkurego statku o nazwie „International-One” – pierwszego, który zademonstrował możliwości nowej technologii napędu ziarnowego, użytej potem na „Ad Astrze”. Lex McGregor, wówczas jeszcze siedemnastoletni kadet w ISF, Międzynarodowej Flocie Kosmicznej, brał udział w tamtym locie.

To właśnie dzięki niemu Stephanie Penelope Kalinski, wtedy jedenastoletnia dziewczyna, miała okazję zapoznać się ze statkiem swojego ojca, skonstruowanym na bazie zupełnie innej technologii.

Odbywając z ojcem ów długi, powolny lot z orbity Ziemi w kierunku Słońca na pokładzie należącego do ONZ-etu i UEI liniowca, Stef dziwiła się, że mają być dwa rodzaje statków nowej generacji, „International-One” i „Angelia”, startujące jednocześnie z tak mało obiecującego miejsca jak Merkury.

Ojciec tylko przewrócił oczami.

– Taki to już mój pech. Lub pech ludzkości. Gdybym był zwolennikiem teorii spiskowych, podejrzewałbym, że te cholerne ziarna zostały umieszczone pod skorupą Merkurego dokładnie w tym celu, byśmy je teraz znaleźli, gdy liżemy rany po szaleństwach pokolenia bohaterów i dzięki przemyślanym wysiłkom zbliżamy się do gwiazd…

Stef miała raczej mgliste wyobrażenie tego, czym jest „ziarno”. Ciekawiło ją jednak wszystko: różne rodzaje statków; wytwory inżynierii eksperymentalnej, które podpatrywała w laboratoriach ojca na przedmieściach Seattle, gdzie mieszkali; plotki o wysokoenergetycznych ziarnach wydobywanych w głębokich kopalniach na Merkurym. Miała świadomość, że „International-One” jest tylko wersją demonstracyjną technologii lotów międzyplanetarnych, gdy tymczasem statek ojca, choć bezzałogowy, wyruszał ku gwiazdom i była to pierwsza międzygwiezdna wyprawa z prawdziwego zdarzenia od czasu niezwykłej podróży Dextera Cole’a przed kilkudziesięciu laty. A jednak chodziły pogłoski, jakoby ziarna znalezione na Merkurym, mające napędzać „I-One”, dawały fenomenalne możliwości, o wiele większe niż wszystko, nad czym pracował jej ojciec.

Właśnie tego rodzaju rzeczy przykuwały jej uwagę. W szkole radziła sobie całkiem nieźle, była dobrze oceniana z matematyki, nauk ścisłych i zdolności dedukcyjnych; mogła się również poszczycić sprawnością fizyczną i umiejętnościami przywódczymi. Paradoksalnie ojciec ucieszył się, kiedy zwrócono mu uwagę na jej introwersję. „Wszyscy wielcy naukowcy są introwertykami – skonstatował. – Wszyscy wielcy konstruktorzy także, jeśli o tym mowa. To oznaka silnego, wyzwolonego umysłu”. Jednakże Stef o wiele bardziej niż sobą interesowała się tym, co dzieje się poza jej głową. Międzyplanetarna misja „I-One” była projektem znacznie mniej ambitnym niż misja „Angelii”, ale to „I-One” korzystał z topowej technologii. To nie było z jej strony zwykłe zainteresowanie, ale wręcz fascynacja.

Mimo to nie bawił jej ten rejs z Ziemi. Zapoznała się z założeniami misji, kiedy statek przybliżał się do centrum Układu Słonecznego, do położonej w samym środku kuli ognia, lecz zaczęło ją dręczyć dziwne uczucie klaustrofobii. Państwa zrzeszone pod egidą ONZ-etu i Chiny rozdzieliły między siebie nie tylko Ziemię, ale i przestrzeń Układu Słonecznego, to Chiny jednak roztoczyły panowanie nad wszystkim, co znajdowało się na zewnątrz od orbity ziemskiej, od Marsa i pasa asteroid po księżyce Jowisza. Patrząc z zatłoczonego wnętrza układu, Stef nie mogła oprzeć się wrażeniu, że Chiny zajęły tę lepszą część, dalekie rozległe rubieże, rodziny zimnych światów zawieszonych w ciemności jak latarnie.

Na Merkurym wylądowali w olbrzymim ośrodku naukowym, zbudowanym w kraterze Yeats. Nie było stamtąd daleko do równika, toteż w czasie planetarnego dnia wielka tarcza słoneczna była wysoko na niebie, zalewając planetę światłem i energią wystarczającą do naładowania kilometrów kwadratowych paneli słonecznych, pokrywających prawie całe dno krateru.

Grawitacja była słabsza niż w domu, mniej więcej jedna trzecia tamtej, dzięki czemu w wysokich kopułach – wzniesionych z rozmachem, żeby w przyszłości zmieściły się w nich potężne zakłady przemysłowe – można było biegać, koziołkować i bić rekordy w skoku w dal. To było interesujące i zabawne.

Stef prędko jednak otrząsnęła się z uroku Merkurego. Panowały takie upały, że na zewnątrz topił się ołów, przynajmniej w południe. Na tę stronę Merkurego przybyli rankiem, a ponieważ „dzień” trwał tu sto siedemdziesiąt sześć dni ziemskich (ta liczba była rezultatem powolnej rotacji planety i krótkiego roku; wyliczenie tego zajęło Stef trochę czasu), wielkie słońce wisiało nisko nad horyzontem, gdy w kopule upływał dzień po dniu, a długie cienie poruszały się niezauważenie na płaskim, zalanym lawą dnie krateru. Bądź co bądź, na Merkurym nie było nic oprócz skał, więc odrobinę zainteresowania Stef potrafiła wykrzesać z siebie jedynie na farmach słonecznych lub w gigantycznym labiryncie rurociągów służących do dystrybucji wody występującej w pokładach lodu na wiecznie zacienionych biegunach planety.

Na domiar złego spędzała większość czasu samotnie.

Ojca bez reszty pochłaniały końcowe testy i symulacje związane z budową statku. Stef z doświadczenia wiedziała, że lepiej mu się wtedy nie naprzykrzać. Pod tym względem wcale się nie zmienił od śmierci matki. Kłopot w tym, że tutaj – inaczej niż w jej rodzinnych stronach – prawie każdy był od niej co najmniej trzykrotnie starszy. Wyglądało na to, że Merkury jest olbrzymią kopalnią skąpaną w promieniach hojnie użyczającego swej energii Słońca, nie zaś miejscem do wychowywania dzieci. Przylatywało się tu po to, żeby popracować kilka lat i zarobić pieniądze, a potem wrócić do domu i je wydawać. Choć wirtualne rozrywki były tu równie dostępne jak w Seattle, szybko zaczęła ją ogarniać nuda i samotność.

Sytuacja nieco się poprawiła, kiedy promami z Ziemi i Księżyca zaczęli zlatywać się ludzie, by obejrzeć start statków kosmicznych.

Stef prędko się zorientowała, że przyjezdnych można podzielić na dwie grupy, zainteresowanych „Angelią” lub „International-One”. Projekt ojca – misja „Angelii” – miał wymiar czysto naukowy: jednorazowa bezzałogowa podróż do Proximy Centauri w celu wystrzelenia sondy mającej zbadać zamieszkany świat odkryty przez astronomów przed pięćdziesięciu laty na orbicie odległej gwiazdy. Oczywiście, później wysłano tam człowieka, Dextera Cole’a, który nie wypełnił jeszcze swojej misji, choć odleciał z biletem w jedną stronę kilkadziesiąt lat przed narodzinami Stef. „Angelia”, zaprojektowana z wykorzystaniem nowszych rozwiązań technologicznych, prawie mogłaby go dogonić. Tłum zgromadzony na kosmodromie składał się głównie z naukowców i specjalistów od inżynierii eksperymentalnej, a także biurokratów ze szczebla państwowego i ONZ-etu wspierających ten projekt. Byli to mężczyźni i kobiety w burych garniturach, którzy częściej, jak się zdawało, spoglądali na siebie znad kieliszków szampana, niż patrzyli przez okno na Merkurego, świat zupełnie im nieznany.

Tymczasem projekt budowy statku „International-One” był pomysłem olbrzymiego koncernu przemysłowego Universal Engineering – UEI. Jego dyrektor generalny, Michael King, był przysadzistym, chełpliwym czterdziestopięcioletnim Australijczykiem, przybyłym tu w otoczeniu egzotycznej świty ludzi sławnych i bogatych. Ojciec nazywał ich wzgardliwie bilionerowymi turystami.

Znalazło się nawet paru Chińczyków, „gości” ONZ-etu i UEI, mających „obserwować” doniosłe wydarzenia rozgrywające się na podległym ONZ-etowi Merkurym. Stef uznała za zabawne obserwacje, podczas których nie wolno przyglądać się z bliska niczemu ważnemu.

Musiała pojawiać się u boku ojca na przyjęciach i rozmaitych spotkaniach. Spośród członków klubu bilionerów jedynie Michael King okazywał jakiekolwiek zainteresowanie jej osobą – w odróżnieniu od innych, którzy traktowali ją jak jakiś dodatek do ojca.

Kiedy została przedstawiona Kingowi, ten z dobrodusznym uśmiechem i szampanem wylewającym się z kieliszka w warunkach niskiej grawitacji pochylił się i spojrzał jej prosto w oczy.

– Czyste spojrzenie. Twardy wzrok. Ciekawość. To mi się podoba. Daleko zajdziesz. Radzisz sobie w szkole, Stephanie?

– Stef. Tak, chyba tak. Lubię…

– Czego ci tu brakuje?

– Brakuje?

– Jesteś dziewczynką z Ziemi, która ugrzęzła na Merkurym. Jaką rzecz mógłbym ci kupić teraz, właśnie teraz? Za czym najbardziej tęsknisz?

– Za wodą sodową – odparła po krótkim zastanowieniu. – Porządną sodówą. Tutaj zawsze jest zimna, ale jakaś bez gazu. To samo na Księżycu.

– No tak. Ten szampan też jest słaby. – Popatrzył na jej ojca. – George, czy to ma związek z niską grawitacją? Może niskie ciśnienie powietrza w kopule zmniejsza nasycenie dwutlenkiem węgla? Woda sodowa… Zanotuję to sobie i pójdę tym tropem. Całkiem możliwe, mała, że dzięki tobie zarobię kolejny milionik. Zatem, co o tym wszystkim myślisz? – Skinął kieliszkiem w stronę drepczących wokół osób; wysoko nad głową Stef krzyżowały się rozmowy.

– Czuję się, jakbym zabłądziła w lesie pełnym gadających drzew.

Zaśmiał się chrapliwie.

– Punkt dla ciebie. Szczera odpowiedź i jasne porównanie. Do tego zabawne. Posłuchaj mnie. Wiem, że jesteś jeszcze dzieckiem, bez obrazy. Ale patrz i ucz się, to podstawa. Podręczniki to jedno, lecz ludzie z krwi i kości to zupełnie co innego. Musisz z nimi współpracować, jeśli chcesz przeć do przodu – mówił z głębokim australijskim akcentem i czystą dykcją, precyzyjnie i zrozumiale. – Spójrz na mnie. Pochodzę z biednej rodziny. W zasadzie wszystkim źle się powodziło w Oz w tamtych czasach z powodu pustynnienia. Pierwsze pieniądze zarobiłem na wybrzeżu jako złomiarz, a nie byłem starszy od ciebie. Chodziliśmy do wraków tankowców i zakładów przetwórstwa wody morskiej, które celowo wypchnięto na brzeg. Za kilka ONZ-etowskich dolców dziennie zbieraliśmy wszystkie tworzywa, jakie tylko udało się wywlec… W wieku dwudziestu lat zatrudniłem się w UEI jako początkujący programista. Po dziesięciu latach zasiadałem w zarządzie. Na początku zajmowaliśmy się głównie demontażem. Rozbieraliśmy na części stare ufajdane reaktory jądrowe. Oczywiście wtedy firma przeniosła się już do Kanady, czyli obecnie północnego regionu USNA, ponieważ Australia, Japonia, kraje Dalekiego Wschodu i kawałki Syberii stały się częścią Struktury, chińskiego imperium gospodarczego… Ale zostawmy w spokoju szczegóły. Za chwilę wystrzelę między gwiazdy zupełnie nowy typ statku kosmicznego. Czy można odnieść większy sukces? A wiesz, dlaczego zaszedłem tak daleko?

– Dzięki ludziom – odparła.

Uśmiechnął się do jej ojca.

– George, niezła z niej spryciula. Tak, dzięki ludziom. Miałem znajomości. Wiedziałem, z kim gadać w kręgach rządowych i finansowych na szczeblu państwa, strefy i ONZ-etu. I z którymi fachowcami, żeby wykonać plan. Pielęgnowałem te znajomości w ciągu długich lat podczas wydarzeń takich jak to dzisiejsze. Teraz ty stoisz przed szansą. Nigdy nie jest za późno, żeby zacząć.

Jej ojciec parsknął.

– Nie przesadzaj, Michael. Twój najważniejszy znajomy nie jest nawet człowiekiem.

– Earthshine, o niego ci chodzi?

– Lub jeden z jego konkurentów, rdzeniowych jednostek sztucznej inteligencji. Wszyscy wiedzą, że to są twoi prawdziwi mocodawcy. – Jej ojciec rozejrzał się w tłumie z rozbawioną miną. – Nie zdziwię się, jeśli ma tu ze dwa awatary. Powinniśmy uważać na słowa?

– Śmieszne, George, bardzo śmieszne. Ale nie sądzę, żeby… O, przepraszam. Sanjai! Tu jestem!

Oddalił się pośpiesznie w stronę następnego rozmówcy i na tym się skończyło.

Stef doszła do wniosku, że Michael King jest całkiem miłym człowiekiem niezależnie od tego, czy naprawdę miał poparcie groźnych rdzeniowych jednostek sztucznej inteligencji – istot, których nawet nie potrafiła sobie wyobrazić. Ojciec mógł się naśmiewać z jego dziurawego wykształcenia i nieznajomości zagadnień technicznych, lecz jej zaimponował swoją energią, wigorem, determinacją. Dlatego wzięła sobie do serca jego rady.

Gdy jednak w kopule upłynęło kilka dni i pojawili się astronauci, zapomniała o Michaelu Kingu.

Byli to członkowie załogi „International-One”, nowego statku Kinga.

Kiedy przechodzili, wszystkie twarze obracały się ku nim niczym opiłki żelaza w polu magnetycznym. Jakby odwiedziła ich rodzina królewska, król Harold z Północnej Brytanii, gwiazda mediów lub może inżynierowie z pokolenia bohaterów za dni ich chwały. Byli najprawdziwszymi kosmicznymi pionierami, ubrani w przyciągające wzrok mundury ONZ-etowskiej Międzynarodowej Floty Kosmicznej, hebanową czerń upstrzoną błyszczącymi gwiazdkami.

Zaintrygował ją przede wszystkim jedyny członek załogi „I-One”, który wiekiem nie zbliżał się do pięćdziesiątki. Lex McGregor pochodził z Angleterre, z południa Brytanii (niezależna północ nie współpracowała z Międzynarodową Flotą). Był blondynem, wysokim jak pozostali, i miał zaledwie siedemnaście lat. I chyba nie był pełnoprawnym członkiem załogi, ale tylko kadetem na wczesnym etapie szkolenia. Musiał mieć przed sobą przyszłość, skoro zgarnął główną nagrodę w zamkniętym konkursie, pozwalającą zwycięzcy uczestniczyć w dziewiczym locie „I-One”.

– A to, że jest fotogeniczny jak diabli – powiedziała do ojca – raczej nie zmniejszyło jego szans na wygraną.

Roześmiał się.

– Jesteś zbyt cyniczna jak na swój wiek. Ale chyba masz rację. Tylko nie mów „jak diabli”.

– Przepraszam, tato.

Podobnie jak Lex był wiekowo najbliższą jej osobą, tak samo ona była osobą najbliższą jemu, więc siłą rzeczy szybko zaczęło ich do siebie ciągnąć. Z ulgą zauważyła, że nie traktuje jej jak rozkapryszonego bachora. Nazywał ją „Kalinski”, jakby też należała do kadetów.

Grali w idiotyczne gry i urządzali zawody sportowe w kopułach. On znakomicie radził sobie z wymyślaniem zasad, więc miał nad nią przewagę i mogła wygrać tylko fuksem. Szczególnie lubiła wyścigi po dachu: biegali do góry po wewnętrznej ścianie kopuły, pokonując oddziaływanie słabej grawitacji. Trzymała się ściany wyłącznie dzięki sile odśrodkowej, dopóki nie odpadła, aby wykonać (teoretycznie) powolne salto i wylądować na nogi na miękko wyściełanej podłodze. Przypuszczała, że Lex, w zasadzie jeszcze chłopiec, zechce odetchnąć po ostrym reżimie treningowym kosmicznego kadeta i z radością skorzysta ze sposobności, aby się trochę wyszaleć, może nawet odstąpić od niektórych reguł.

Chyba dlatego to właśnie on wprowadził ją na pokład statku ojca.

ROZDZIAŁ 5

W kopule był ranek, pozostało już tylko kilka dni do startu „I-One”. Start „Angelii” miał się odbyć dwa dni później. Paradoksalnie Lex miał więcej wolnego czasu teraz, gdy kontrolerzy próbowali skłonić załogę do ostatniego relaksu przed trudami misji.

Lex zaprosił więc Stef na „spacer w przestrzeni”, czyli przechadzkę po powierzchni Merkurego.

Spotkali się przy wbudowanej w ścianę kopuły szafie ze skafandrami. Uśmiechnął się radośnie, kiedy przyszła.

– A już myślałem, że się nie zjawisz, Kalinski. Nie widziałem w tobie entuzjazmu.

– Chodziłam po Księżycu. Co jest takiego ciekawego w kupie kamieni?

Puścił do niej oko.

– Tu będzie inaczej. Popatrz na swój skafander. – Nacisnął dłonią sterownik.

Panel ścienny odsunął się, ukazując rząd skafandrów przypominających jakieś odrzucone owadzie pancerze. Każdy składał się ze srebrzystej osłony tułowia, rąk i nóg, prostego hełmu ze złocistym wizjerem oraz skrzydeł – niezwykłych błoniastych gadżetów doczepianych do gniazd za ramionami. Wszystkie kombinezony miały na sobie rozmaite oznaczenia, kolorowe paski i pętelki, żeby wiadomo było, kto jest ich właścicielem.

– I co ty na to? – zapytał Lex.

– Okropne.

– Nie jest tak źle. Uwierz mi, przestaniesz go zauważać, kiedy wyjdziemy na powierzchnię. Założę się, że nie wiesz, do czego służą skrzydła.

– To proste. Wypromieniowują ciepło.

– Brawo. – Był autentycznie pod wrażeniem. – Prawie każdy, kto tu mieszka, odpowiada: „Do latania”. Ale potem coś im się nie zgadza i mówią: „Zaraz, przecież tu nie ma powietrza…”.

– Wiem. – Stef westchnęła całkiem jak jej ojciec. – To się robi takie męczące.

Roześmiał się.

– Dobra, Kalinski, koniec szpanowania. Zobaczysz, łatwo go włożyć. Skafander sam się zapnie i dopasuje do ciała. Po prostu zdejmij buty…

Gdy ubrała skafander i przeszła przez przemysłową śluzę powietrzną, faktycznie przestała go zauważać, przynajmniej wzrokiem, co przyjęła ze zdumieniem. Skafander był wyposażony w złożony system wirtualnej rzeczywistości. Kiedy popatrzyła na siebie, doznała wrażenia, że razem z Lexem stoi w zwykłych codziennych ciuchach na podziurawionym skalistym gruncie pod czarnym merkuriańskim niebem. W blasku słońca, którego tarcza była dwa razy większa niż widziana z Ziemi, kładły się długie cienie na iście księżycowej równinie. Schyliła się na próbę. Poczuła niejaką sztywność i nie zgięła się w takim stopniu, do jakiego była przyzwyczajona. Mimo to dotknęła końców stóp i podniosła kamyk.

– I jak się spisuje skafander?

– Nieźle. – Oglądała kamień. Jej palce, dostrzegane przez wizjer, nie obejmowały go dokładnie. – Czuję się w nim trochę jak… w mydle. – Rzuciła kamień niczym kaczkę na wodzie. Poleciał w dal, by spaść nie tak szybko, jak spadłby na Ziemi, ale szybciej niż na Księżycu. Upadł bezgłośnie; symulacja nie uwzględniała dźwięków.

– Przejdźmy się. – Lex z łatwością stawiał duże kroki na powierzchni Merkurego; podążał za nim wydłużony cień. Gdy chłopak mówił, wydawało jej się, że słowa wychodzą naprawdę od niego, a nie ze słuchawek w jej uszach. – Gdybyś miała zrobić sobie krzywdę, skafander ci przeszkodzi.

– Wiem o tym. – Jedynie starsi ludzie potrzebowali w podobnych sprawach ciągłego uspokajania. Jej rówieśnicy po prostu zakładali, że nowa technologia nie zawiedzie. Idąc za Lexem, uważała, po czym stąpa. Na dnie krateru powierzchnia była nadspodziewanie gładka, a skalisty grunt, upstrzony śladami pomniejszych uderzeń, pokrywała warstwa pyłu. Poruszała się bez trudu, lecz czuła się przyciężka, jakby przeholowała z masą mięśniową w wyniku ćwiczeń na siłowni. Skafander z pewnością posiadał egzoszkieletowe mechanizmy wspomagające.

Kopuły w bazie Yeats były wielkimi bąblami obsypanymi piachem dla ochrony przed spadającymi meteorytami i promieniowaniem słonecznym. Dalej znajdowały się magazyny, rezerwowe instalacje uzdatniania wody i powietrza, zakurzone łaziki na gąsienicach, których ślady krzyżowały się na dnie krateru. W bliskiej odległości od zabudowań, w których przebywali ludzie, widać było pierwsze panele ogniw słonecznych, które niczym połyskliwe lustrzane morze roztopionego srebra rozciągało się na długości wielu kilometrów.

Jeszcze dalej dostrzegła fragment gór, które otaczały tę warowną równinę na kształt połamanych, spróchniałych zębów. W dali znajdowały się większe obiekty, widoczne dzięki migoczącym światłom ostrzegawczym, wzniesione w bezpiecznej odległości od zamieszkanych kopuł. Wśród nich było szerokie lądowisko z utwardzoną płytą, gdzie przybijały statki orbitalne takie jak prom, którym przyleciała, a ponadto magazyny z paliwem i energią czy długa, lśniąca igła akceleratora masy, który wykorzystywał zasilane energią słoneczną pole elektromagnetyczne do wystrzeliwania urobku poza obręb pola grawitacyjnego planety ku odległym rejonom Układu Słonecznego. W samym cieniu gór majaczyły zarysy ogromnych suwnic instalacji wydobywczej UEI, wykorzystywanych przy wierceniu szybów na głębokość setek kilometrów poprzez warstwy lawy i obitej kosmicznymi okruchami skały macierzystej aż po sam płaszcz żelaza, gdzie znajdowano tajemnicze ziarna.

Tam właśnie, przycupnięta w cieniu, stała jeszcze wyższa suwnica, a przy niej smukła rakieta. Stanowiła dziwny widok w oczach Stef, jakby żywcem wzięta z podręcznika historii. W rzeczywistości był to najnowocześniejszy pojazd kosmiczny zbudowany przez człowieka, „International-One”, mający zabrać w przestworza Lexa i resztę załogi.

Lex zrobił krok i tupnął o ziemię, wzbijając obłoczki pyłu, które natychmiast opadały.

– Ciekawy światek – stwierdził.

– Ty tak twierdzisz.

Roześmiał się.

– Mówię serio. Tylko z pozoru jest podobny do Księżyca. Spójrz tylko na te urządzenia wiertnicze. Tutaj wystarczy wbić się na głębokość kilkuset kilometrów, żeby dotrzeć do płaszcza. Na Ziemi musiałabyś zejść dziesięć razy głębiej. Wiesz dlaczego?

– Oczywiście, że wiem…

Podobnie jak ojciec, Lex nie zawsze jej słuchał przed udzieleniem lekcji.

– Ponieważ wydaje się, że jakiś wielki wybuch na młodym Merkurym, a może uderzenie sporego meteorytu, spowodował rozpad większości skalnej skorupy.

Spróbowała wyobrazić sobie, jak stoi tu w chwili tej gigantycznej katastrofy. Spróbowała i nie dała rady.

– Bardziej ciekawi mnie, czy to wszystko ma coś wspólnego z wytworzeniem się ziaren, które zostały tu znalezione.

– Dobre pytanie – odezwał się czyjś głos. – To jeszcze zagadka. Ale wiem już, czemu akurat ty zadajesz takie pytania. Przecież nazywasz się Stephanie Kalinski, prawda?

Od strony kopuł nadchodziła nieznajoma kobieta, wysoka, może trochę zbyt korpulentna, jednak pełna wdzięku. Z pewnością emitowała wirtualny obraz, bo wydawała się mieć na sobie zwykłe ubranie: schludny niebieski żakiet ze spodniami, kojarzący się z mundurem, ale nie tak szykowny jak kombinezon ISF Lexa. Z wyglądu mogła mieć trzydzieści lat, lecz jej wiek był trudny do określenia, jakby nałożyła na twarz grubą warstwę makijażu. Posługiwała się neutralnym akcentem, być może północnoamerykańskim ze Wschodniego Wybrzeża.

– Stef – poprawiła automatycznie. – Nie Stephanie. Pani twarz wydaje mi się znajoma. Chyba widziałam panią w dokumentach mojego taty.

– Oczywiście, że tak – rzekł z uśmiechem Lex. – Dlatego pomyślałem sobie, że powinnyście się poznać. Dwie córki doktora Kalinskiego, że tak się wyrażę. Sam nigdy by się nie odważył przedstawić was sobie.

– Jestem Angelia – powiedziała kobieta.

To dawało do myślenia.

– Tak się nazywa statek kosmiczny. „Angelia”.

– Wiem. Przecież jestem Angelią. Domyślam się, co sobie teraz wyobrażasz. Że jestem chodzącym chwytem reklamowym. Modelką wynajętą przez twojego ojca dla ucieleśnienia…

– Nie bardzo mnie to obchodzi – przerwała jej Stef.

Zaskoczyła tym Lexa.

– Cierpliwość nie jest twoją mocną stroną, co, Kalinski?

– Jeśli ktoś celowo ściemnia, to tak.

– Przykro mi – powiedziała Angelia. – Nie miałam takiego zamiaru. Gdyby twój ojciec wytłumaczył ci ogólne cele misji…

– Wiesz o mnie. Dlaczego?

– No cóż, muszę znać twojego ojca, skoro pracujemy razem. I ciągle o tobie mówi. Jest z ciebie bardzo dumny.

– Wiem – burknęła Stef pod wpływem dziwnego ukłucia zazdrości.

– Zachowuj się, Kalinski – napomniał ją Lex. – Powinnaś zapytać o ogólne cele misji.

– Przestań, Lex, nie zależy mi. To chyba oczywiste, że ta kobieta jest tylko projekcją. – Powodowana impulsem, schyliła się po kamień, kawałek skały odłupanej wskutek upadku meteorytu, i rzuciła nim w Angelię.

Ta złapała kamień z łatwością.

– Nie jestem projekcją. Ale też nie do końca androidem. – Popatrzyła na kamień, po czym włożyła go do ust i połknęła. – W przeciwieństwie do ciebie nie noszę skafandra.

– Jesteś programowalną materią?

– Otóż to. – Angelia uniosła lewą dłoń i patrzyła, jak przeobraża się ona w bukiecik miniaturowych słoneczników obracających się w stronę wiszącego nisko słońca.

– O… – mruknął Lex. – Można się wystraszyć…

– Wybaczcie. – Nadała swojej dłoni dawny wygląd i wskazała palcem puste niebo. – Mam zostać wystrzelona w przestrzeń kosmiczną za pomocą wiązki mikrofal z wyłączonej elektrowni słonecznej twojego ojca… gdzieś tam. To ja będę ładunkiem. Ale posiadam tu swoją jaźń. W zasadzie, w pewnym sensie, miliony jaźni. Wielki konglomerat kobiet obdarzonych częściową samoświadomością. Jestem pewna, Stef, że twój ojciec wytłumaczy ci założenia misji…

– Ale to żadna różnica. – Lex obchodził wkoło Angelię, przyglądając jej się uważnie. – Mam na myśli to, czy jesteś samoświadoma. Nie jesteś istotą ludzką. A liczy się żywy, autentyczny człowiek, gdy chodzi o zdobywanie nowych światów. Wysyłanie sztucznej inteligencji, takiej jak ty, nic nie daje. Dlatego statki ziarnowe są takim przełomowym odkryciem: mogą przewozić ludzi. Może aż do gwiazd… i z powrotem, inaczej niż w przypadku biednego Dextera Cole’a.

– Typowe myślenie ludzi wyrosłych z pokolenia bohaterów – odparła Angelia z pobłażliwym uśmiechem. – Reakcja na filozoficzne koszmary tamtych czasów. Zbieżna z tym, czego uczą was w akademiach ISF, jeśli dobrze się orientuję. Najistotniejsze znaczenie ma to, czego doświadcza człowiek, prawda? Tymczasem ten dzisiejszy cielesny humanizm doprowadził do tego, że ojciec Stef zaprogramował mnie do przyjęcia takiej właśnie formy, żebym mogła uczestniczyć w przedstartowych uroczystościach osobiście, że tak się wyrażę. Obecnie jest to mile widziane.

Lex pokręcił głową.

– Nie obraź się, Angelio, ale cokolwiek zrobisz, nigdy nie dorównasz Dexterowi Cole’owi. Bez względu na to, jak się zakończy jego misja.

Stef znała historię Cole’a; każdy w dzieciństwie ją słyszał. Kiedy odkryto nadającą się do zamieszkania planetę w układzie Proximy Centauri, państwa późniejszej zachodniej federacji ONZ-etu połączyły siły i po kilkudziesięciu latach dorobiły się załogowej misji. Cole wystartował z Merkurego, korzystając z silnie naenergetyzowanego strumienia światła słonecznego – podobnie jak w przyszłości Angelia. Arcypotężna wiązka laserowa, zasilana tym strumieniem, utworzyła świetlny żagiel, który pchnął tysiąctonowy statek Cole’a w kierunku Proximy. Dexter Cole zmierzał samotnie ku gwiazdom, by wypełnić czterdziestoletnią misję bez powrotu i – o czym nie udzielano Stef szczegółowych informacji – zostać „ojcem chrzestnym” pierwszej ludzkiej kolonii. Wyleciał z Ziemi nadal zmagającej się ze skutkami anomalii klimatycznych i kaszmirskiej wojny – Ziemi, na której gigantyczne programy naprawcze pokolenia bohaterów nie wkroczyły jeszcze w ostatnie stadium. Ludzkość dopiero stawiała pierwsze kroki na światach własnego układu słonecznego. Trudno było uwierzyć, że Cole, choć wysłano go tyle lat przed narodzinami Stef, wciąż jest w podróży. W tej chwili przebywał w kapsule kriogenicznej, pogrążony w snach w drodze między gwiazdami, dopóki impulsowy silnik termonuklearny nie wyhamuje statku blisko celu.

– Cole jest bohaterem, ja pewnego dnia pójdę w jego ślady.

Angelia znów się uśmiechnęła.

– Hej, to ogromny wszechświat. Podejrzewam, że jest w nim dość miejsca dla ciebie i dla mnie.

Lex wyszczerzył zęby.

– Nie będę się kłócił. Powodzenia, Angelio. – Podał jej rękę.

Na oczach dziewczyny kamyk, który Angelia połknęła, wypadł jej z karku i wolno osiadł na ziemi.

ROZDZIAŁ 6

W dniu, kiedy „I-One” szykował się do startu, Stef wraz z ojcem stali przy oknie należącego do UEI i ONZ-etu bunkra kontroli lotu.

Ów masywny gmach, zbudowany z bloków merkuriańskiego bazaltu wysoko w zboczu pierścienia gór, zwracał się czołem ku równinie we wnętrzu krateru. W przestronnym pomieszczeniu rozbrzmiewały ściszone pomruki ludzkich głosów i świeciły ekrany monitorów, gdy zespół inżynierów śledził końcowe odliczanie. W promieniach nisko zawieszonego słońca, patrząc przez okno, Stef widziała kopuły, światła i drogi osady Yeats, na pierwszym planie zaś rozświetloną blaskiem reflektorów platformę startową statku „International-One”, poddawanego skomplikowanym czynnościom przygotowawczym. Smukły dziób pojazdu ledwo muskało słońce, które podnosiło się z frustrującą ospałością ponad krawędź gór. Z tak dużej odległości statek wyglądał jak zabawka bądź niewielka makieta. Ważne szychy przyglądały mu się przez lornetki, ostentacyjnie demonstrując brak implantów wzrokowych, przeżywających swój rozkwit w epoce bohaterów, a teraz zupełnie niemodnych.

W założeniu kosmodrom miał się znajdować na tyle daleko, żeby nic im nie groziło w bunkrze, gdyby doszło do najgorszego. Stef przypuszczała jednak, że choć naukowcy potrafili już przenosić ziarna, będące czymś w rodzaju kłębków zagęszczonej energii, nikt tego zjawiska nie rozumiał. Gdyby więc coś poszło źle, konsekwencje byłyby nieprzewidywalne. Ten masywny bunkier mógł dawać nie lepszą obronę niż papierowe ściany tradycyjnego japońskiego domu w starciu z siłą bomby zrzuconej na Hiroszimę.

I właśnie gdzieś tam, w samym środku tej strefy potencjalnie śmiertelnego zagrożenia, przebywał Lex McGregor, siedemnastoletni młodzieniec. Widziała jego twarz na ekranie monitora. Leżał na wznak jak jego starsi towarzysze, spokojny, na pozór zrelaksowany, pomagając w ostatnich testach diagnostycznych.

– Wygląda jak John Glenn przed startem – odezwał się ojciec, zaglądając jej przez ramię. – Heroiczne obrazy z najlepszego okresu ludzkości z ostatnich dwustu lat. Niektóre rzeczy nigdy się nie zmienią. Słowo daję, odwagi mu nie brakuje.

Być może, pomyślała. Podziwiała Lexa, owszem, lecz było w nim coś dziwnego, jakiś dysonans. Czasem miała wrażenie, że on też otrzymał jakieś implanty wzmacniające, przez co jego reakcje wykraczają poza normy właściwe dla człowieka. A może po prostu był zbyt młody na strach, nawet jeśli przeżył sześć lat więcej niż ona?

– Ten krajobraz śpi od miliardów lat – powiedział ojciec – od ostatniego z wielkich uderzeń, które nadały kształt planecie. Jeśli ten cholerny statek zda egzamin, krater będzie świadkiem ogni gorętszych niż te, dzięki którym powstał. Jeśli zaś nie zda…

– Wszystko powinno pójść dobrze – przerwała mu Angelia. Niezwykła kobieta-statek stała po drugiej stronie ojca. Jeden statek obserwował start drugiego… – Przeprowadziliśmy bardzo dokładne testy.

Ojciec Stef odchrząknął. Wydawał się jakiś markotny. Był człowiekiem po pięćdziesiątce, krępym, z włosami przyprószonymi siwizną i postrzępionym wąsem, w staromodnych okularach. Zawsze wydawał jej się stary, zwłaszcza w zestawieniu z matką, Francuzką, znacznie od niego młodszą. W mdłej poświacie monitorów wyraźnie rysowały się zmarszczki na jego twarzy.

– Gdzieś tam w górze, wiecie, jest mój SPS – powiedział. – Stara stacja kosmiczna na baterie słoneczne, przyciągnięta z orbity ziemskiej. Toporny silnik, pozostałość po epoce bohaterów, przebudowany i wreszcie wykorzystany w pożytecznej sprawie. Wysłali Dextera Cole’amiędzy gwiazdy, szkoda tylko, że tak po partyzancku. Żagiel świetlny, żeby wypchnąć go z jednego układu, i silnik termojądrowy, żeby wyhamował w drugim. Jak dawne okręty Greków, statki wiosłowe z żaglami. A jednak udało im się, wyprawili go w drogę. Dzisiaj ty, Angelio, ty jesteś przedstawicielem nowego pokolenia, następnego etapu ludzkiej pomysłowości. I w tej wyjątkowej chwili… to! Odkrycie ziaren. Źródło gigantycznej energii, którą można, ktoś powie, czerpać jak wodę z kranu. Nagle wszystko, co my, mali ludzie, jesteśmy w stanie wskórać, zostaje usunięte w cień. Zupełnie jakby pozwolono nam oszukiwać. Czy to etyczne?

Stef słuchała tego z konsternacją.

– Mówiłeś już o tym, tato. Nie bardzo wiem, kogo winisz.

– Twój ojciec zawsze było agnostykiem – powiedziała Angelia. – Zatem nie wini Boga.

– Nie, nie Boga. Ale jest to, mimo wszystko, cholerny zbieg okoliczności, że znajdujemy te rzeczy, kiedy są nam najbardziej potrzebne…

Szmery wokół nich cichły i nagle Stef zrozumiała, że odliczanie dobiega końca. „I-One” był już niemal gotowy do startu. Raz jeszcze spojrzała na Lexa McGregora leżącego na plecach, pozornie rozluźnionego.

Do bunkra wtargnęło ostre światło.

Stef wyjrzała przez okno. Źródło światła znajdowało się u podstawy statku niby kropelka merkuriańskiego blasku słonecznego. Gdy tak patrzyła, ów lśniący punkcik wolno oderwał się od ziemi.

Wnętrze bunkra rozbrzmiało gromkimi okrzykami radości.

– Patrz, Stef, odlatuje! – Ojciec ujął jej dłoń. – To będzie próbny lot na orbitę Jowisza ze stałym przyspieszeniem 1 g. Jeśli wszystko wypali, ten piekielny silnik będzie widoczny przez całą drogę jak ciemniejąca gwiazda. Na twoich oczach tworzy się historia, skarbie. Kto wie, może to w końcu zjednoczy ludzkość. Albo doprowadzi do potwornego konfliktu z Chińczykami, którzy nie mają dostępu do tej cudownej technologii. W każdym razie na tym stosie spłoną moje własne ambicje.

Angelia położyła mu dłoń na ramieniu w geście pocieszenia.

Stef praktycznie nie zwróciła na to uwagi. Wpatrując się we wznoszący się ogień, zadawała sobie tylko jedno pytanie. Ziarna. Jak działają?

ROZDZIAŁ 7

2169

Dzień tysiąc dwieście dziewięćdziesiąty siódmy.

Przynajmniej według obliczeń Yuriego, który każdy dzień zapisywał w głowie, sumując ośmiogodzinne zmiany, odkąd ocknął się na oddziale medycznym. Ponad trzy i pół roku. Na pokładzie „Ad Astry” nie było kalendarzy, chyba że gdzieś w niewidocznych miejscach. Oczywiście przespał pierwsze tygodnie lotu z Marsa, więc była to dla niego dziura w obliczeniach. Wiedział jednak, że wielkimi krokami zbliża się kres podróży. Dzień tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiąty siódmy.

Kiedy faktycznie dolecieli na miejsce, zapowiedzią tego był jedynie dźwięk syreny, która wyła przez kilka sekund.

Wtedy jeszcze nie wiedział, co to znaczy. Nie zawracał sobie głowy sporadycznymi spotkaniami dotyczącymi wydarzeń z życia statku. Po raz kolejny wypełniał karne obowiązki, wydłubując brud z krat w podestach, co należało do prac paskudnych i poniżających, wykonywanych na czworakach za pomocą szczoteczki i przenośnego odkurzacza. Robota głupiego, którą urządzenie elektryczne odfajkowałoby w ułamek sekundy.

Aż nagle ustała siła ciążenia.

Miał odczucie, jakby moduł raptownie spadł w przepaść. Albo winda urwała się z lin. Yuri unosił się w powietrzu, a wraz z nim szczoteczka i odkurzacz z workiem na brudy. Było to nieprawdopodobne doznanie, po części szok egzystencjalny i cios w brzuch.

Pilnujący go strażnik pokoju, grubas o nazwisku Mattock, puścił pawia. Pełne niestrawionych kawałków wymiociny ochlapały Yuriemu plecy i rozlały się w powietrzu wstrętną, śmierdzącą, włóknistą chmurą.

Yuri wiedział oczywiście, co się stało. Po trzech i pół roku niezmieniającej się siły ciągu, nie licząc krótkiej zmiany w środku podróży, silnik został wyłączony. Były długie okresy, kiedy człowiek mógł zapomnieć, że leci statkiem kosmicznym. I oto nowa rzeczywistość wdzierała się do jego świadomości. Więzienie, w którym teraz siedział, było poobijaną puszką znajdującą się lata świetlne od Ziemi.

Nie minęło pięć sekund, odkąd ustało przyspieszenie, a już zaczęły się rozruchy.

Wybuchły wszędzie naraz, w każdym zakątku modułu. Do uszu Yuriego dolatywały dzikie wrzaski, wykrzykiwane polecenia, radosne wiwaty, głosy oporu i strachu.

Natychmiast zgasły wielkie jarzeniówki. Zaraz potem włączył się system czerwonego oświetlenia awaryjnego, osłoniętego hartowanymi szybami, i moduł pogrążył się w tętniącym półmroku. Ludzie poruszali się wśród cieni, chwytali się poręczy i łomotali butami w podesty. W zatłoczonym wnętrzu zaczęły dryfować fragmenty połamanych krat. Inni posługiwali się wszystkim, co im wpadło w ręce – kluczami maszynowymi, kijami od mioteł, a nawet wyłamanymi kawałkami poręczy – żeby niszczyć sprzęt.

Pierwsi na celownik zostali wzięci strażnicy pokoju. Blisko Yuriego, niczym pociski, nie wiadomo skąd zleciało się pięć osób, mężczyźni i kobiety, by napaść na Mattocka. Z głową otoczoną obłokiem krwi i wymiocin, szamocząc się dziko, strażnik nie miał szans sięgnąć po broń. Spojrzał na Yuriego, który przylgnął do ściany.

– Pomóż mi, sukinsynu… – urwał, kopnięty przez kogoś w usta.

Yuri odwrócił głowę. Pełzł wzdłuż ściany, chwytając się poręczy i szafek ze sprzętem. Próbował nie rzucać się w oczy, aby nie wpakować się w żadne kłopoty. Miał w planach własne spotkanie.

Po drodze spostrzegł, że mieszkańcy modułu podzielili się na dwie frakcje. Jedna trzecia, działając w sposób skoordynowany, katowała strażników pokoju lub – w dwóch zauważonych przez niego przypadkach – astronautów z załogi statku, których udało im się dopaść, bądź też systematycznie rozwalała urządzenia pokładowe. Bezsprzecznie ustalili wcześniej, że zaatakują z chwilą pojawienia się stanu nieważkości. Pozostali, wystraszeni i zgorszeni, wpadali na siebie, starając się trzymać z daleka od przemocy. Byli to, naturalnie, prawie sami dorośli; kilkoro dwu- i trzylatków urodzonych w czasie podróży tuliło się z trwogą do matek.

W górnej części modułu Yuri dostrzegł grupę ludzi zebranych wokół centralnego słupa strażackiego; szykowali się do wspinaczki, żeby wtargnąć do szczytowej kopuły i opanować mostek kapitański. Przewodziła im niejaka Delga, i wcale go to nie zdziwiło. Poznał ją już na Marsie, gdzie nazywali ją królewną Śnieżką z Edenu. Bardzo szybko zdobyła autorytet na statku, gdzie w pierwszych dniach wyprawy, z braku alkoholu, tytoniu i narkotyków, cały moduł upodobnił się do ogromnego ośrodka odwykowego, a wszyscy byli na takim czy innym głodzie. Delga dorwała skądś narkotyki i zyskała szerokie grono klientów. Yuri trzymał się od niej z daleka na Marsie, potem na pokładzie statku, a także i teraz. Spuścił więc głowę i skupił się na swej misji.

Dotarł na miejsce spotkania. Była to swego rodzaju wnęka na głównym pokładzie, gąszcz grubych rur, przewodów wentylacyjnych i kabli między dwiema opasłymi szafami systemu oczyszczania powietrza. Jednak nie groziły mu tu żadne kłopoty. On i jego przyjaciele nie przewidzieli takiego właśnie scenariusza, ale na wszelki wypadek opracowali plan awaryjny, żeby się tu spotkać.

Tutaj też odnalazł czekających na niego Lemmy’ego, Annę Vigil i Cole’a, niespełna czteroletniego nieśmiałego chłopczyka, który lgnął do nóg matki.

Yuri bez słowa cofnął się w głąb wnęki, otworzył panel serwisowy płuczki powietrza, wyciągnął klucz i śrubokręt i tak uzbrojony przecisnął się naprzód, by mieć pozostałych za plecami. Po trzech i pół roku miał już pewną reputację w tym module. Może i był samotnikiem, lecz umiał się odgryźć i ludzie wiedzieli, że lepiej go nie ruszać, jeśli w pobliżu są łatwiejsze cele. Taki właśnie plan opracowali w trójkę z myślą o gorszych czasach. To było najlepsze, co Yuri mógł wymyślić, żeby nie stała im się krzywda.

Usłyszał krzyk. Wśród zamętu, w półmroku, zobaczył trzech mężczyzn trzymających kobietę. Yuri kojarzył ich wszystkich. Wydawało mu się, że przynajmniej jeden z nich był jej przyjacielem, zanim zaczęła się spotykać z innym. Ją też znał. Nazywała się Abbey Brandenstein i dawniej pracowała w policji, więc umiałaby o siebie zadbać, gdyby nie to, że tamci mieli przewagę. Próbowali zaciągnąć ją do jakiegoś zakamarka, mimo że się opierała. Kiedy wrzaski się nasiliły, Anna Vigil zakryła uszy i oczy małemu Cole’owi i mocno go przytuliła.

Wciąż rozbrzmiewała piekielna wrzawa, zgiełk krzyków i nawoływań. Hałas wzmagało wycie kolejnych syren alarmowych. Na razie nic nie wskazywało na to, żeby strażnicy pokoju podejmowali jakiekolwiek przemyślane działania. Po drugiej stronie modułu Yuri wypatrzył Gustave’a Kleina w obstawie dwóch osiłków, obserwującego przebieg zdarzeń z szerokim uśmiechem. Może to on tak naprawdę kontrolował sytuację.

Lemmy czujnie wyjrzał w stronę kopuły modułu.

– Delga dostała się na mostek kapitański. Na to wygląda.

– Jak myślisz, czego chcą?

Lemmy wzruszył ramionami.

– Przejąć statek. Zmusić astronautów, żeby zabrali nas z powrotem na Ziemię. Założę się, że w drugim module trwa podobna rewolucja. Na pewno się zmówili. To chyba nasza ostatnia szansa. Kiedy znajdziemy się na planecie Proximy, nie będzie już żadnej nadziei.

– Mogą rozwalić statek, nim wygrają tę bitwę.

– Fakt.

– Myślisz, że im się uda?

Lemmy wyszczerzył zęby.

– Skąd. Patrzcie na to. – Wskazał przeciwległą ścianę.

Otworzyła się gródź śluzy powietrznej, zza której wysypało się do zaśmieconego wnętrza modułu kilkunastu astronautów. Mieli na sobie sztywne, śnieżnobiałe skafandry ciśnieniowe podobne do pancerzy, dla ułatwienia identyfikacji oznaczone na ramionach opaskami w jaskrawych odcieniach czerwieni, zieleni i błękitu. Nosili zamknięte hełmy i ukrywali twarz za złocistymi osłonami. Ich ruchy były gwałtowne, zbyt szybkie i nienaturalnie precyzyjne, co zawdzięczali, o czym Yuri doskonale wiedział, udoskonaleniom wykonanym w technologii wojskowej: egzoszkieletom, sterydom, wzmacniaczom działającym na poziomie komórkowym. Posiadali jakąś broń, ale nie pistolety – nie w hermetycznie zamkniętym module! – tylko coś na kształt taserów czy nawet biczy.

Niektórzy buntownicy z miejsca się na nich rzucili. Astronauci odpowiadali celnymi, energicznymi ciosami, rozlegały się trzaski taserów i chłoszczących batów. Byli niczym owady w twardych skorupach, obdarzone błyskawicznym refleksem kosmiczne karaluchy – potwory wpuszczone między histeryzujących ludzi. W porównaniu z nimi rebelianci wydawali się niezdarni, gorzej przystosowani. Odskakiwali z dzikim rykiem, w powietrzu rozlewały się smugi krwi.

Tymczasem czteroosobowa grupka astronautów odłączyła się od reszty i pofrunęła w kierunku zamkniętej na kod szafy sterowniczej kilka pomostów wyżej. Awanturnicy próbowali zagrodzić im drogę, lecz astronauci byli dla nich za szybcy i zbyt dobrze zorganizowani, więc zepchnęli na bok swoich przeciwników. Prędkimi uderzeniami palców w rękawiczkach odemknęli drzwi i wpięli wysuwane przewody do odpowiednich gniazd w swoich skafandrach, zapewne w celach weryfikacji uprawnień.

Po chwili – a nie upłynęła jeszcze minuta, odkąd otworzyła się śluza powietrzna – z wielu otworów w module zaczął wydostawać się żółtawy gaz. Ludzie kaszleli i wpadali w panikę.

Lemmy znów się uśmiechnął.

– No to słodkich snów. Widzimy się na pla… ne…

Ale Yuri odpływał już długim, ciemnym tunelem i niczego nie słyszał.

ROZDZIAŁ 8

Mieszkańcy statku – ci, którzy przeżyli zamieszki – zostali podzieleni na małe grupy i zamknięci w nowych izolowanych sekcjach modułu.

Ocknąwszy się z kolejnego okresu nieprzytomności, Yuri zorientował się, że przywiązano go plastikowymi paskami do metalowego krzesła, które z kolei było przytwierdzone do podłogowej kraty. Znajdował się w małej, odgrodzonej panelami kabinie razem z czterema kobietami i sześcioma mężczyznami. Wszyscy byli identycznie ubrani w żółte jednoczęściowe kombinezony, przy czym na nogach nie mieli butów, a tylko same skarpetki. Dowiedział się, że to jego „grupa zrzutowa”. Jedynie Lemmy’ego znał dobrze. Niebawem powiedziano mu, że wszystkich pasażerów przydzielono do różnych grup zrzutowych, teoretycznie czternastoosobowych, na długo przez rozruchami i teraz ów podział pomaga w areszcie.

Pilnowali ich strażnicy pokoju, zawsze co najmniej dwóch naraz, nad którymi z kolei pełnili dozór astronauci – w przypadku grupy Yuriego byli to Lex McGregor i Mardina Jones. W ciągu następnych dni pasażerów pojedynczo uwalniano, po kolei i na chwilę, aby mogli skorzystać z łazienki przystosowanej do warunków nieważkości, umyć się i coś zjeść. Lex McGregor domagał się, żeby w tym czasie – by zapobiec sztywności kończyn – zginali się i rozciągali. Mówiono do nich, ale nie byli zachęcani do odpowiadania czy prowadzenia rozmów między sobą.

Ciąg silnika nie został już przywrócony, nie pojawiła się sztuczna grawitacja. Sporadycznie słychać było zgrzyty i uderzenia, jakby ktoś olbrzymią pięścią okładał kadłub. Czuło się zrywy w tę czy tamtą stronę, gwałtowne szarpnięcia. Lemmy poinformował go szeptem, że po dotarciu do układu Proximy za pomocą silnika ziarnowego statek musi posłużyć się innym systemem napędowym, aby wejść na ostateczną orbitę – w założeniu planety docelowej, trzeciej od gwiazdy, przypuszczalnie podobnej do Ziemi. Na razie mogli tylko zgadywać. Nie widzieli niczego poza wnętrzem modułu.

Załoga przeciskała ich przez biurokratyczną maszynę, niezmordowanie wpisując do tabletów imiona więźniów w czasie ich przerw na jedzenie i sikanie. Bunt nie pociągnął za sobą poważniejszych konsekwencji. Żadnych przesłuchań czy środków dyscyplinujących. Yuri podejrzewał, że załoga niczym się już nie przejmuje; chce tylko zesłać nieokrzesanych pasażerów na planetę Proximy i wreszcie mieć święty spokój.

Widać było jednak, że niektórzy zostali pobici za karę. Niejaki Joseph Mullane, mężczyzna z grupy Yuriego, wywłaszczony farmer z Irlandii, dostał naprawdę ostry łomot i doktor Poinar musiała się nabiedzić przy opatrywaniu jego ran. Ale i on został przywiązany do krzesła.

Mullane był jednym z napastników, którzy w punkcie kulminacyjnym rozruchów na oczach Yuriego rzucili się na ekspolicjantkę Abbey Brandenstein; ona też należała do jego grupy zrzutowej. Zastanawiał się, czy to, że są razem, jest dziełem przypadku. Może i nie, jeżeli rzeczywiście skład grup ustalono na długo przed zamieszkami. Abbey Brandenstein, kiedy tylko nie spała, przeszywała Mullane’a nienawistnym spojrzeniem.

W ciągu następnych godzin i dni Yuri nie dowiedział się, jaki los spotkał Annę Vigil i jej dziecko. Ani on nie pytał, ani jemu nie mówiono. Od czasu do czasu dobiegały do niego głosy zza przegrody, szuranie nóg, krótki płacz dziecka. Najczęściej jednak nie miał nic do roboty oprócz przymusowego siedzenia na krześle. Potrafił nawet zasnąć; zorientował się, że jeśli się odpręży, rozluźni mięśnie w stanie nieważkości i znajdzie odpowiednie ułożenie ciała, więzy na kostkach i nadgarstkach nie będą wżynać się w skórę. W takich chwilach prawie udawało mu się zapomnieć, że jest przywiązany. Mimo to dręczyła go świadomość, że na długo stracił przytomność. Kolejna dziura w pamięci. Denerwująca zwłaszcza dlatego, że przez trzy lata liczył upływ czasu i teraz znów się pogubił.

Po kilku dniach odkąd po raz ostatni drgnięcia i stukoty świadczyły o tym, że statek zmienił wysokość na orbicie, dał się odczuć wstrząs znacznie silniejszy, jakby moduł połączył się z obiektem o znacznej masie.

Lemmy puścił oko do Yuriego.

– Wahadłowiec orbitalny. Ten statek ma dwa, taki jeden z załogi mi powiedział…

– Morda w kubeł! – zrugał go Mattock, strażnik pokoju. Rozcięcia i sińce na jego twarzy jeszcze się nie zagoiły, a złamany nos wymagał nastawienia. Wyżywał się teraz na Yurim, nie szczędząc mu kopniaków i szturchańców za to, że ten odmówił mu pomocy, gdy dopadli go rozwścieczeni buntownicy.

Do kabiny wfrunął Lex McGregor z drugim strażnikiem u boku. Jak zwykle miał na sobie elegancki kombinezon astronauty i Yuri zawstydził się z powodu własnej niechlujnej powierzchowności.

– Panie i panowie. – McGregor uśmiechnął się. – Najwyższa pora, abyśmy wszyscy udali się na przejażdżkę. Będziemy wprowadzać was pojedynczo na pokład. Bardzo mi przykro, ale nie zdejmujemy więzów. Sami wiecie, jak się rzeczy mają po ostatnim incydencie. Tak czy owak, nie spodziewam się problemów. Pani Amsler, prosimy przodem…

Jenny Amsler, nieśmiała kobieta niskiego wzrostu, niegdyś jubilerka, wyglądała na przerażoną, gdy wyprowadzano ją bez ceregieli.

Załadunek pasażerów przebiegał sprawnie. Kiedy przyszła kolej na Yuriego, dwaj dobrze zbudowani strażnicy chwycili go pod pachy dłońmi w rękawicach i z łatwością pociągnęli w stanie nieważkości. Gdy po raz ostatni objął spojrzeniem wnętrze statku, który wiózł go w przestrzeni międzygwiezdnej, dostrzegł puste przegrody kabin i sprzęty zniszczone przez ogień i wandali. Unosił się smród dymu, wymiocin, krwi i ekskrementów, a także nieokreślona woń gryząca w gardle, może resztki gazu.

Został zaprowadzony pod prysznic, gdzie kazano mu się rozebrać i opłukano go gorącym płynem o zapachu środka dezynfekcyjnego. Musiał umyć zęby plastikową szczoteczką, a następnie włożyć jeden stary kombinezon na spód i drugi, nowy, na wierzch. Zauważył, że ten na spodzie ma wszytą pieluchę: ciężkie majtki zabezpieczające krocze.

Potem przepchnięto go przez wąski luk przejściowy. Świat w jego oczach odchylił się od pionu i Yuri zauważył, że wpada do pojazdu przypominającego mały, ciasny samolot. Były tu miejsca z miękkimi siedzeniami, w rzędach po cztery, gdzie mógł się wyciągnąć jak na rozkładanym fotelu dentystycznym. Szybko policzył, że zmieści się dwadzieścia osób. Otwarte drzwi w przedniej części kabiny pasażerskiej prowadziły do kokpitu: jamy rozjarzonej światełkami, gdzie dwaj astronauci siedzieli jeden obok drugiego, odwróceni do Yuriego plecami.

W wahadłowcu przynajmniej było czysto. Wyczuwał zapach nowości, którego nie doświadczył – zorientował się dopiero teraz – odkąd wpakowano go do kapsuły kriogenicznej na Ziemi. Na Marsie nie było niczego nowego, podobnie na statku.

Patrząc przez okno w kokpicie, ponad ramionami pilotów, zauważył rąbek błękitu kojarzący się z ziemskim niebem.

Zdążył tylko rzucić okiem, zanim bezpardonowo posadzono go w fotelu. Mattock i drugi strażnik prędko się nim zajęli; pozapinali ciężką uprząż, ale też przywiązali do ramy fotela kostki i nadgarstki plastikowymi paskami.

Był piątą osobą, którą umieszczono na pokładzie, i nie padło jeszcze ani jedno słowo. Rozglądając się, zauważył, że wśród pozostałej czwórki, która zajęła miejsca przed nim, Abbey Brandenstein siedzi tuż obok Josepha Mullane’a, jednego z trzech, którzy chcieli ją zgwałcić.

Yuri popatrzył z dołu na pokiereszowaną twarz Mattocka wiszącą nad nim, kiedy poprawiał więzy.

– Hej, strażniku – zagaił. – Kiepski pomysł. Mullane i Brandenstein razem…

W nagrodę dostał kolanem w brzuch. Mattock doszedł do wprawy w takim zginaniu się w stanie nieważkości, aby tego rodzaju uderzenia powodowały odpowiedni skutek. Yuri stęknął z bólu, lecz starał się nic więcej po sobie nie pokazać.

– Nie twoja sprawa, gnojku!

Dalsza część załadunku odbyła się szybko i w prawie całkowitej ciszy, jeśli nie liczyć uwag, jakie szeptem wymieniali strażnicy. Pasażerowie – w sumie jedenastu – należeli do tej samej grupy, która spędzała razem czas w areszcie. Lemmy’emu wskazano miejsce za plecami Yuriego. Z jego lewej i prawej strony siedziały osoby, które ledwie znał: muskularny Azjata o nazwisku Onizuka, prowadzący dawniej jakiś interes, oraz Pearl Hanks, drobna, czarnowłosa kobieta o młodej buzi, ale spojrzeniu osoby starej – prostytutka na Ziemi, Marsie i również w module statku kosmicznego. Onizuka nie zwracał uwagi na Yuriego, ale przyglądał się Pearl z zagadkowym wyrazem twarzy.

Luk ostatecznie zatrzasnął się nad ich głowami. Yuri podejrzewał, że to ostatnia rzecz, jaką widzi w „Ad Astrze”.

Skoro wszyscy znaleźli się na swoich miejscach, solidnie przywiązani do foteli, dwaj strażnicy usiedli na tyłach kabiny. Z kokpitu przyfrunął Lex McGregor, jak zawsze elegancki w swoim mundurze. Za jego plecami, w kabinie pilotów, Yuri zauważył Mardinę Jones, która wciskała się w skafander ciśnieniowy.

McGregor zwrócił się do pasażerów:

– Panie i panowie, witamy na pokładzie pojazdu, którego nazywamy prozaicznie „Wahadłowiec numer dwa”. Ten dzielny stateczek wkrótce zawiezie nas na powierzchnię zupełnie obcej planety…

W kabinie pasażerskiej nie było okien. Teraz jednak, gdy pojazd sunął naprzód, Yuri – patrząc nad ramieniem McGregora – widział za szybą pilotów większy fragment globu: szary płat czegoś, co musiało być oceanem, unoszące się na nim masy lodu, linię terminatora oddzielającą strefy dnia i nocy.

– Nie będzie to skomplikowana podróż. Wylądujemy w wyznaczonym miejscu w północno-wschodnim kwadrancie przygwiezdnej strony planety. Wahadłowiec siądzie na czymś, co przypomina dno wyschniętego jeziora. Jak słone pustynie wokół bazy Sił Powietrznych Edwards w Kalifornii, gdzie kilka lat temu ukończyłem kurs pilotażu. Nic złego nas nie spotka, to naturalny pas startowy. Podchodzenie do lądowania zajmie nam dwie godziny. Obawiam się, że nie będzie wam wolno wstać z foteli, dopóki nie dotkniemy bezpiecznie gruntu i nie przestaną się kręcić koła. Jeżeli w trakcie lotu będziecie odczuwać potrzeby fizjologiczne, po prostu się załatwcie. Zobaczycie, że spodni kombinezon jest przystosowany do tego celu. Raczej nie będzie wam wygodnie, ale podróż nie potrwa długo. Dostaliście również torebki na wymioty. Mam szczerą nadzieję, że w czasie lotu nie zachce wam się małpich figli – dodał smutnym, poważnym tonem. – Nie wyszłoby wam to na dobre, oczywiście. Uszkadzając wahadłowiec, narazicie na szwank życie własne i kolegów. Na marginesie powiem, że my, załoga, będziemy wyposażeni w skafandry ciśnieniowe i spadochrony, więc cokolwiek zrobicie, nie musicie się martwić o nasze bezpieczeństwo. – Spojrzał na zegarek. – Niebawem odłączenie i kilka minut później deorbitacja. Są pytania? Nie? W takim razie miłego lotu. W sumie przypuszczam – dorzucił, jakby nowa myśl przyszła mu do głowy – że będzie to dla was ostatni lot w życiu. – Wrócił do swojej kabiny.

Wkrótce nastąpiły kolejne wstrząsy i dudnienia, które świadczyły o odpaleniu małych silników korekcyjnych. Kiedy wahadłowiec obracał się wzdłuż swojej osi w prawo, Yuri czuł, że otacza go o wiele mniejsza masa niż w pancernym kadłubie statku kosmicznego. W kabinie pasażerskiej panowała cisza, jeśli nie brać pod uwagę przyśpieszonego, nerwowego oddychania i zwykłego w podróży kosmicznej szumu pomp i wentylatorów, który towarzyszył Yuriemu przez całą drogę z Marsa. I, o dziwo, ktoś chrapał. Odwrócił się, żeby zobaczyć kto. Był to Harry Thorne z Kanadyjskiego Stanu UNSA, kiedyś drobny producent ekologicznej żywności, człowiek o zwalistej sylwetce i niewzruszonej twarzy.

W tym momencie za szybą pilotów w czarnej pustce ukazała się druga, bardziej odległa planeta, idealna srebrnoszara kula.

Lemmy znów pochylił się do przodu.

– Yuri, słuchaj. Miej oczy szeroko otwarte. Obserwuj. Zapamiętuj. Bo chyba nie sądzisz, że dadzą nam mapy. Musisz zdobyć jak największą wiedzę o tym świecie, na który lecimy…

Yuri bardziej usłyszał, niż zobaczył, jak na szczęce Lemmy’ego ląduje pięść Mattocka.

– Jedno słowo, zasrańcu, a tak ci przywalę, że za sto lat się nie obudzisz!

Rozległ się huk i Yuri poczuł nacisk, który łagodnie wgniatał go w siedzenie.

Dziwna rzecz, ale Yuri, choć przebył odległość między planetami, a teraz nawet gwiazdami, zupełnie się nie znał na mechanice lotów kosmicznych. Za czasów jego wczesnej młodości sama koncepcja latania poza Ziemię wydawała się czymś niemoralnym, jeszcze jednym grzechem ludzkości w epoce rozbuchanego marnotrawstwa energii. Dlatego nie rozmawiało się na ten temat. Teraz mógł tylko zgadywać, co się dzieje.

Główny silnik został wyłączony. Zamiast niego odpaliły się silniki korekcyjne i wahadłowiec znowu się obrócił. Yuri zauważył jeszcze, że za szybą pilotów przemyka ocean w połowie zasnuty nocą – i to było wszystko.

Sekundy przechodziły w minuty. Miał poczucie, że nadal przebywa w stanie nieważkości. Usłyszał, jak z tyłu ktoś nuci coś pod nosem: ów drugi strażnik pokoju, nie Mattock. Zaszeleścił papier. Przypuszczał, że kolesie przerabiali to już wiele razy i jest to dla nich rutynowy lot. Słychać było grzebanie w torebce.

– Kurde…

Z tyłu przeleciało koło głowy Yuriego kilka kawałków cukierka. Wlepił w nie wzrok, zafascynowany. Nie widział słodyczy, odkąd wszedł do krio na Ziemi. Tymczasem jasnoniebieskie słodkości zaczęły powoli opadać na podłogę wydłużonym, płaskim łukiem. Wzrastało przyśpieszenie.

Za przednią szybą wahadłowca widać było teraz mdłą czerwonawą łunę, która po chwili uzyskała odcień pomarańczowy, by nagle oślepić bielą, jakby wlecieli do gigantycznej jarzeniówki. A jednak nie było hałasu, drżenia czy gwałtownych wstrząsów – ani też, na razie, uczucia ciężkości.

Łuna niebawem ustąpiła, odsłaniając panoramę morza: białe kry lodowe na stalowoszarej powierzchni oceanu, nad którym panował zmierzch. Nieoczekiwanie widok ten obrócił się w poprzek. W rzeczywistości to wahadłowiec ułożył się tak, jakby stał na prawym skrzydle. Po chwili zaś, co Yuri odczuł w żołądku, pojazd przechylił się na drugi bok i krajobraz znikł z pola widzenia.

– Jasny gwint… – mruknęła tym razem kobieta siedząca przed Yurim, niejaka Martha Pearson, kolejna osoba związana w przeszłości z biznesem. Nie odrywała spojrzenia od przedniej szyby.

– Ślizgamy się – odezwał się półszeptem Lemmy. – Nic więcej. Zero napędu po zejściu z orbity. Wchodzimy ślizgiem w atmosferę planety. Tracimy szybkość z pomocą tarcia w rozrzedzonym powietrzu, wśród tych wielkich kłębów chmur…

Mattock warknął ostrzegawczo, lecz jakoś bez przekonania. Może i on się zapatrzył.

Raptem wlecieli w strefę nocy. Teraz w dole zalegały ciemności zasłaniające powierzchnię planety. Yuri czuł, jak wzrasta siła ciążenia, więc ułożył się wygodnie w fotelu. Ciśnienie jednak dawało mu się coraz bardziej we znaki, jakby na jego piersi usiadł gigantycznej postury strażnik. Na obrzeżach pola widzenia pojawiły się czarne krawędzie, z każdą chwilą większe. Także w talii i w nogach odczuwał wzrastające ciśnienie; spodni kombinezon mocno go uciskał i wżynał się w pępek.

– Zwieraj! – krzyknął Lemmy. – Zewrzyj mięśnie brzucha! Inaczej stracisz przytomność…

Yuri posłuchał rady i z całej siły napiął mięśnie. Doznawał wrażenia, jakby dusił go morderczo zaciśnięty pasek. Ale udało mu się odzyskać zdolność widzenia.

Usłyszał wreszcie pęd powietrza, wycie wiatru – wahadłowiec naprawdę stał się samolotem – i oto nieoczekiwanie wlecieli ponownie w strefę dnia; blask, mrok, blask, wszystko praktycznie w jednej chwili. Uniósłszy głowę, za szybą pilotów dostrzegł wielkie, rozmyte słońce, oślepiająco jasne, pod spodem ląd osnuty szarością, a potem kry lodowe i lustro oceanu skąpane w rdzawej czerwieni.

– Twój ostatni wschód słońca! – wrzasnął Lemmy.

Yuri nie wiedział, o co mu chodzi.

Nastąpił wstrząs i łoskot. Podróż nagle stała się o wiele mniej komfortowa. Wahadłowiec opadał lotem ślizgowym w powietrzu, które wydawało się niejednorodne, najeżone turbulencjami, jakby przelatywali przez chmurę niewidzialnych kamieni. Jednak widok za szybą wskazywał na bliskość lądu. Pod nimi przemknęła linia wybrzeża podkreślona szlaczkiem białogrzywych fal, a potem chyba pas lasu, krecha przygnębiająco ciemnej, ponurej zieleni. Dalej rozciągały się ziemie na oko bardziej jałowe: pył, piach, wydmy.

Wszystko zapamiętuj, radził Lemmy. Yuri próbował, ale nie wiedział nawet, dokąd lecą. Z zachodu na wschód? Zresztą czy kierunki geograficzne istniały na tym świecie?

Przelatywali akurat nad olbrzymimi zwałami skłębionych chmur, białoszarych i poskręcanych jak gigantyczne tornado. W prześwitach dostrzegł kolejną połać dziwnego, mrocznego lasu. Po chwili znów znaleźli się nad otwartą krainą, zasłoniętą jedynie przez garstkę rozproszonych obłoków. Yuri zobaczył rzekę wypływającą meandrami z dotkniętego burzą obszaru, srebrzystą wstęgę wyrysowaną pośród rdzawych lądów.

Wahadłowiec wciąż opadał, lecąc wzdłuż koryta rzeki, i ziemia zdawała się uciekać wstecz. Yuri patrzył w dół, ciekaw szczegółów krajobrazu. Wydało mu się, że w dole coś się porusza. Czyżby cień chmury? Ale cienie chmur nie wzniecają pyłu…

Rzeka ospale uchodziła do morza szeroką deltą. Pojazd ponownie przechylił się na bok i, już na bardzo niskim pułapie, zawrócił ku ujściu rzeki. Na koniec skierował się w stronę pokrytej pyłem równiny, poprzecinanej tu i tam nielicznymi jeziorkami, i widocznej na horyzoncie linii lasu. Wahadłowiec opadał teraz znacznie szybciej. Yuri widział nawet drobne szczegóły, poszczególne głazy przemykające poniżej. Pojazdem zatrzęsło i rzuciło w dół we wzburzonym powietrzu. Dzięki więzom, którymi przytwierdzono Yuriego do fotela, mężczyzna wytrzymał gwałtowną huśtawkę, słysząc hałas mocowań, poluzowanych paneli, łączeń uprzęży. W pierwszym rzędzie ktoś głośno wymiotował.

I wreszcie dotknęli ziemi. Nagłe zderzenie wybiło ich z powrotem w górę, po czym ponownie opadli z piskiem opon. Kolejne przeciążenie, tym razem związane z manewrem hamowania, wcisnęło Yuriego w pasy.

Wahadłowiec się zatrzymał. Wzbity przez nich tuman kurzu prędko rozwiał się na równinie, odsłaniając sprany błękit nieba i okolicę usianą kamieniami.

Lex McGregor momentalnie wbiegł do nich przez drzwi kokpitu. Rozpinał pod szyją skafander ciśnieniowy. Yuri widział pot na jego ciele.

– Koła się zatrzymały i wylądowaliśmy. Kiedy Armstrong lądował na Księżycu, był to, wiecie, mały krok dla człowieka. Ale dla was, moi mili, to krok ostatni, prawda? Koniec trasy. Witamy na Proximie c.

ROZDZIAŁ 9

Dwaj astronauci oczywiście wyszli pierwsi.

Zaraz potem strażnicy zaczęli odpinać pasażerów od foteli, jednego po drugim, i wyprowadzać ich z kabiny. Każdy w towarzystwie strażnika musiał przejść przez śluzę powietrzną, mimo że na zewnątrz można było podobno swobodnie oddychać. Najwidoczniej śluza stanowiła jedyną drogę wyjścia z wahadłowca.

Yuri czekał na swoją kolej skołowany i oszołomiony – zbyt roztrzęsiony, jak mu się zdawało, aby czuć strach lub ekscytować się tym, że za chwilę postawi stopę na obcej planecie. Może emocje ogarną go później? A może nie. Bądź co bądź, ludzie od niepamiętnych czasów marzyli o podboju Marsa, który okazał się jednym wielkim sraczem.

W końcu kazali mu wyjść. Mattock przywiązał go do swojego nadgarstka i plastikowym sznurkiem skrępował mu nogi w kostkach. Szurając stopami pozbawionymi swobody ruchów, Yuri ruszył przed siebie i niezgrabnie przeszedł przez wąski luk do ciasnej śluzy.

W trakcie całego cyklu pracy śluzy siedział na ławeczce twarzą w twarz z ponurym strażnikiem.

– Daj mi tylko powód – ostrzegł ten ostatni.

Yuri wyszczerzył zęby w odpowiedzi.

Zapaliła się zielona lampka i zewnętrzna gródź szybko się otworzyła. Ujrzał szaroróżowy piasek, którego ziarenka rzucały długie cienie. Powietrze było przesycone zapachem pojazdu kosmicznego: paliwa, oleju i jakby rozgrzanego metalu. Dało się wyczuć również delikatną woń czegoś zupełnie innego, nutę starości i rozkładu – jak w angielskim parku, pomyślał, wśród jesiennych liści.

Mattock popchnął go lekko.

– Idź przodem.

Yuri musiał przełożyć przez próg związane nogi, a potem z wysokości trzydziestu centymetrów zeskoczyć na ziemię, której dotknął obiema stopami jednocześnie. Od razu zauważył, że siła ciężkości tutaj niewiele różni się od ziemskiej – jeśli w ogóle.

Znajdował się w cieniu szerokiego, wciąż gorącego i czarnego jak węgiel skrzydła wahadłowca.

Zrobił niezgrabnie kilka kroków, wyszedł z cienia i po raz pierwszy podniósł wzrok na gwiazdę, słońce tego świata. Była to olbrzymia latarnia na błękitnym niebie, może nie tak jasna jak ziemskie Słońce, lecz mimo to oślepiająca i trzy, cztery razy większa. Poza tym niebo było puste z wyjątkiem dwóch błyszczących gwiazd, dobrze widocznych w pełnym świetle dnia, tudzież jednej planety, która wisiała na firmamencie niby odległy księżyc.

Pasażerowie, którzy wyszli przed nim, siedzieli w kółku na ziemi kilka kroków od wahadłowca. Mattock szturchnął Yuriego, każąc mu dołączyć do reszty. Mężczyzna ruszył ku nim powoli, rozglądając się z ciekawością. Przenosząc spojrzenie nad głowami pasażerów, dostrzegł skrzącą się niebieską taflę jeziora. Za nim rozciągała się burozielona linia – zapewne lasu. Jeszcze dalej majaczyły pofałdowane góry. I, jak okiem sięgnąć, żadnego śladu ludzi, murów, ogrodzeń. Ani kopuł jak na Marsie.

Przed pasażerami stanęła porucznik Mardina Jones.

– Powietrze w porządku, co? Prawdziwy cud, biorąc pod uwagę, że jesteśmy na innej planecie – rzuciła do Yuriego.

– No, raczej.

Przypatrywała mu się uważnie.

– Wiesz, Eden, że tylko ty zatrzymałeś się na chwilę, żeby… się rozejrzeć? – Spojrzała w niebo zmrużonymi oczami. – Jakie to dziwne… że słońce zawsze będzie tak wisiało. Nigdy nie zajdzie, nigdy nie wzejdzie. Przynajmniej za waszego życia.

– Naprawdę?

Popatrzyła na niego.

– Mieliście tyle lekcji. Ty faktycznie nic z nich nie wyniosłeś, co?

– Gdzie pozostali?

– Kto?

– Inne grupy, które przyleciały tu wahadłowcem przed nami.

– Daleko stąd. Major McGregor wszystko wam wyjaśni. Tymczasem posiedź tu sobie z innymi. Musimy wyładować zapasy na czas naszego pobytu tutaj i dla was, osadników, na pierwsze tygodnie i miesiące. Do tego ColU.

Yuri nie wiedział, co to takiego.

– Potem odlecicie?

Poklepała kadłub wahadłowca.

– Tak, odlecimy. To naddźwiękowe ptaszysko pofrunie z powrotem w niebo. No dobrze, jeśli teraz rozwiążę ci nogi, usiądziesz razem z tamtymi?

– Tak.

Pochyliła się, wyciągnęła nóż zza pasa i rozcięła więzy.

Postąpił krok w stronę siedzącej grupy, potem drugi i trzeci… by naraz zerwać się do biegu. Był to w zasadzie trucht, trochę niewygodny z powodu związanych rąk, jednak Yuri dał sobie radę. Wyczuwając twardy grunt pod butami, wyciągał nogi przed siebie.

Gdy mijał siedzących, doścignęły go wesołe okrzyki. A także ostrzeżenia.

– Hej, Lodowy dzieciaku! Stój, bo…

– Bo co, Mattock? Zamierzasz się z nim ścigać? Zostaw go. Pomyśl, dokąd pobiegnie. Do drugiej grupy tysiąc kilosów stąd? Zobaczysz, że wróci. Lepiej mi pomóż z tą skrzynią z prowiantem.

A Yuri wciąż gnał przed siebie: biegł po piasku rozdmuchanym przez wahadłowiec podczas lądowania i dalej, gdzie piasek był niewzruszony, i jeszcze dalej, dokąd nie sięgałyby granice żadnej małej marsjańskiej kolonii jak Eden, i wreszcie tak daleko, że głosy ludzi stały się ledwie słyszalne. Gdy się w końcu odwrócił, wahadłowiec siedzący nisko na podwoziu wydawał się czarno-białą zabawką na stole. Yuri nie zatrzymywał się jednak w swoim biegu w stronę lasu i gór.

Dlatego jako ostatni dowiedział się, że w pewnej chwili podczas lotu, kiedy powszechna uwaga zwrócona była gdzie indziej, Abbey Brandenstein dźgnęła w serce Josepha Mullane’a zaostrzonym uchwytem plastikowej szczoteczki do zębów.

ROZDZIAŁ 10

2155

Gdy nadszedł dla Angelii ostatni wieczór w świecie ludzi, doktor Kalinski okazywał jej czułe względy. Tak to postrzegała z perspektywy czasu.

Nie pozbywszy się jeszcze przyciężkiej humanoidalnej postaci, udała się na uroczystą kolację z doktorem Kalinskim i jego córką Stef, a także z kontrolerami, którzy mieli się o nią troszczyć w czasie dziesięcioletniego lotu do układu Proximy, osobami takimi jak Bob Develin i Monica Trant, dwudziesto- i trzydziestoparoletnimi fachowcami, pracownikami państwowych agencji kosmicznych zrzeszonych obecnie w jednej globalnej instytucji pod egidą ONZ-etu, do której nie chcieli dołączyć jedynie Chińczycy, ich partnerzy w Strukturze i kilku outsiderów pokroju Północnej Brytanii. Aczkolwiek, prawdę mówiąc, to właśnie nowe imperium chińskie zdominowało ruch międzyplanetarny. Zaproszeni goście rozmawiali ze sobą otwarcie, bez skrępowania, traktując Angelię jak członka załogi – jak człowieka. Czasem zachowywali się, jakby nie było jej z nimi, co jednak sprawiało, o dziwo, że czuła się swobodniej, bardziej zżyta z nimi.

Dowiedziała się o wielu ich zmartwieniach związanych z misją, o których doktor Kalinski wcześniej nie wspominał. Że – biorąc pod uwagę rozwój napędu ziarnowego – wykorzystują przestarzałą technologię, choć jeszcze nie wystartowali. Że w wyższych kręgach ONZ-etu nie mówi się o nich z wielkim entuzjazmem, gdyż ich przedsięwzięcie trąci epoką bohaterów, kiedy projekty kosmiczne cechowały się niepotrzebnym rozmachem i marnotrawstwem środków, a jednostki sztucznej inteligencji posiadały stopień samoświadomości, który w późniejszych latach stał się prawnie niedopuszczalny. Tak czy inaczej, doktor Kalinski wychowywał się w cieniu minionej epoki i jej monumentalnych dokonań; może nie potrafił wyzwolić się spod ich wpływu? Krążyły więc plotki.

Doktor Kalinski ze wszystkich sił starał się obronić swój projekt przed ostrzem krytyki. Owszem, potrzebował trochę sprzętu o sporych gabarytach, ale nawet jeśli ponownie uruchomił elektrownię słoneczną, będącą samą w sobie znienawidzonym reliktem epoki bohaterów i dawnych szaleńczych programów inżynierii planetarnej, jego projekt pochłaniał nieporównanie mniej energii niż ta, którą zużyto przy wystrzeleniu Dextera Cole’a w kierunku Proximy. Co się tyczy zarobków, doktor Kalinski zrzekł się nagród pieniężnych, poprzestając na pensji otrzymywanej od instytucji akademickich, które go zatrudniały. Każda nowa technologia warta opatentowania automatycznie stawała się ich własnością i miała przynosić korzyść wszystkim wspierającym je podatnikom ONZ-etowskiego rządu. Ponadto Angelia była zaawansowaną samoświadomą jednostką sztucznej inteligencji, a bez zastosowania najnowocześniejszych urządzeń pokładowych misja byłaby skazana na fiasko. Potrafiła odczuwać cierpienie, co było ceną samoświadomości. Doktor Kalinski utrzymywał jednak, że cel misji uwzględnia dowiezienie jej do Proximy Centauri żywej i poczytalnej. Spotykał ją zaszczyt, nie dyshonor.

Niemniej załoga nie roztrząsała szczegółów, a doktor Kalinski unikał wzroku Angelii, podobnie jak – co zauważyła – swojej jedenastoletniej córki. Z całą pewnością istniały pewne aspekty misji, o których nie powiedziano ani jej, ani Stef.

Mimo pewnych nieprzyjemnych niuansów była to dla niej cudowna, ciepła i pasjonująca uroczystość pożegnalna. Na sam koniec, kiedy uczestnicy zaczynali zbierać się do wyjścia, Stef Kalinski podeszła i ujęła jej dłoń.

– Przepraszam, jeśli byłam dla ciebie niemiła – powiedziała dziewczynka.

– Nie byłaś.

– To dla mnie trochę trudna sytuacja. Moja mama umarła, była Francuzką…

– Wiem.

– A potem w Seattle miałam tatę wyłącznie dla siebie. Później pojawiłaś się ty. To tak, jakbym…

– Dokończ.

– Jakbym nagle miała starszą siostrę. – Jej drobna buzia wykrzywiła się w wyrazie zamyślenia. – Jakbym musiała w jednej chwili uporać się z całą tą rywalizacją między siostrami.

Angelia parsknęła śmiechem.

– Jesteś bardzo spostrzegawcza. I samokrytyczna. Nie obraziłaś mnie. Cieszę się, że miałam okazję lepiej cię poznać.

– Ja też.

– Nie zazdrościsz mi przygody? Tego, że wyruszam tak daleko? – Z taką właśnie postawą kilkakrotnie zetknęła się ze strony obsługi naziemnej. Na przykład Boba Develina, trzydziestolatka z Florydy, który dużą część młodości poświęcił na archeologiczne badania podwodne zatopionego przylądka Canaveral i marzył o kosmosie.

Stef pokręciła głową przecząco.

– Nie. Ja chcę poznawać ziarna, nawet jeśli tata uważa, że korzystanie z nich to w jakimś sensie pójście na łatwiznę.

– Nie chcesz lecieć do gwiazd?

– A po co? Gwiazdy łatwo zrozumieć…

Całkiem możliwe. Ale kiedy Stef stanęła na palcach, żeby pocałować swoją syntetyczną siostrę w policzek z programowalnej materii, Angelia zastanawiała się, czy przypadkiem ziarno nie jest łatwiejsze do zrozumienia niż jedenastoletnia dziewczynka.

Tak się zakończył ten wieczór. Doktor Kalinski odprowadził ją do pokoju, prawdziwego pomieszczenia dla ludzi z normalnym łóżkiem, lustrem ściennym i całą resztą. Pogłaskał ją po sztucznych włosach i życzył jej dobrej nocy. Położyła się na łóżku w ubraniu i przełączyła w tryb snu.

Kiedy się obudziła, otaczała ją przestrzeń kosmiczna i przeszywały promienie Słońca.

ROZDZIAŁ 11

Nie miała już ludzkiej postaci. Teraz była dyskiem utkanym z arkuszy włókna węglowego o średnicy stu metrów i grubości zaledwie setnej części milimetra. Mimo to zachowała pełną świadomość. Swoje zdolności umysłowe zawdzięczała prądom i ładunkom zgromadzonym w wielowarstwowej siatce z przewodzącego węgla, z którego była zbudowana. Spała, kiedy odbywał się proces transformacji, ów demontaż i montaż przeprowadzony przez doktora Kalinskiego i jego zespół techników.

Widziała, słyszała i czuła wszechświat dzięki klastrom mikroskopijnych czujników.

Przed sobą miała spękaną i podziobaną półkulę Merkurego. Światełka świadczące o ludzkiej obecności migotały w cieniu wiekowych kraterów i rozpełzały się wzdłuż urwisk i górskich grzbietów. Okrążając planetę, dostrzegła twarde, brzydkie cielsko wyłączonej elektrowni słonecznej, zmontowanej przed kilkudziesięciu laty w przestrzeni okołoziemskiej i przyholowanej z myślą o dalszym użytkowaniu. Ujrzała również gigantyczną antenę soczewkową, konstrukcję zbudowaną z cienkich powłok i włókien, przy której nawet jej koronkowy dysk wyglądał jak karzeł. To ona miała wypromieniowywać wiązkę mikrofal, będącą dla Angelii siłą napędową, z orbitalnej elektrowni na wskroś Układu Słonecznego. Skala przedsięwzięcia była nadzwyczajna, a wytworzona energia – ogromna. Gdyby cokolwiek poszło źle, zginęłaby momentalnie niczym ćma w ogniu. Poczuła ukłucie irracjonalnego strachu.

– Angelia?

– Jestem, doktorze Kalinski.

– Jak mnie słychać?

– Jakby pan przebywał w tym samym pomieszczeniu.

– Dobrze. Zatem zgodnie z planem. Cieszę się, że przez pewien czas mogliśmy być razem ludźmi. Bo jesteś częścią ludzkości. Najlepszą jej częścią, najjaśniejszą. Masz imię po córce Hermesa, greckiego odpowiednika Merkurego. Ona także była wysłannikiem, przekazywała wieści. Zabierzesz wiadomość o naszym istnieniu do innej gwiazdy. I wszystkie nasze marzenia. W każdym razie moje. Ale cóż, rozmawialiśmy o tym. Wiesz, że nie możemy się ze sobą komunikować w momencie, gdy wystrzelana jest wiązka. Odezwiemy się za cztery dni, kiedy przyśpieszenie osiągnie wartość docelową. W porządku?

– Tak, proszę pana. Myślę, że…

– Oszczędzimy ci końcowego odliczania. Z Bogiem, Angelio!

Zmysły, nastrojone na częstotliwość promieniowania mikrofalowego, przekazały jej widok rozbłyskującej elektrowni słonecznej. Merkury oddalił się, jakby wpadł do studni.

Intensywne promieniowanie, pierwotnie mające zapewnić dostatek energii słonecznej zakładom produkcyjnym i mieszkaniom na odległej Ziemi, teraz wypełniło żagiel jej stumetrowego ciała. Czuła, jak jej skóra rozciąga się i nadyma, gdy przenikały ją terawaty energii. Jej powłoka nie musiała być nawet jednolita; w rzeczywistości zaprojektowano rzadką siateczkę celem zmniejszenia masy. Długość fali promieniowania mikrofalowego była tak duża, że fotony nie mogły przelecieć przez tę szeroką, zakrzywioną pajęczynę z włókna węglowego. A gdy odbijały się od żagla niczym ławica ziarenek piasku, popychały ją z przyśpieszeniem 36 g, dzięki czemu z każdą sekundą pędziła szybciej o tysiąc kilometrów na godzinę.

Mimo zwiększającej się odległości energia laserowej wiązki skupionej w soczewce nie zmniejszyła się nawet o jeden wat. Niekończąca się męka albo… nie, raczej rozkosz. Angelia roześmiała się w głębi swojej rozproszonej świadomości.

Energia wiązki nie zmniejszała się przez cztery dni i w ciągu tego czasu Angelia została odrzucona na odległość ponad stukrotnie większą niż dystans dzielący Ziemię od Słońca, hen poza orbitę najdalszej planety.

Z tej perspektywy Słońce, potwór rządzący na merkuriańskim niebie, było już tylko jasną gwiazdą, łagodnie zaczerwienioną w rozbudowanych czujnikach Angelii, bo ta osiągnęła ostateczną prędkość podróży międzygwiezdnej, która wynosiła czterdzieści procent prędkości światła. Tak rozpędzona, powinna dotrzeć do Proximy zaledwie w dziesięć lat. Żeby mogła dolecieć tak daleko – i to w tak krótkim czasie – zużyto energię kilka rzędów wielkości mniejszą niż ta, którą pochłonęła wyprawa Dextera Cole’a. On jednak, uśpiony w kapsule kriogenicznej, leciał zamknięty w tysiąctonowym pojeździe. Angelia ważyła jedynie osiemdziesiąt kilogramów – tyle co przeciętny człowiek. To tak, jakby Cole’a wygnać gołego ku krańcom wszechświata.

Obecnie to ona była statkiem. Podróżowała w licznym towarzystwie; już nigdy nie będzie sama.

Wysiłkiem woli minimalnie przeprogramowała swoją strukturę i skierowała zmysły na zewnątrz, ku otchłani.

ROZDZIAŁ 12

2169

Wahadłowiec miał pozostać na planecie dziesięć dni i dopiero wtedy wrócić na „Ad Astrę”.

W tym czasie zadanie załogi polegało głównie na rozładunku, montażu i instalacji sprzętu potrzebnego kolonistom. Oni sami zostali przysposobieni do kopania rowów irygacyjnych łączących teren z pobliskim jeziorem i fundamentów pod budowę schronienia, które miało ich osłaniać przed gwiezdnymi burzami. A Proxima rozbłyskiwała – raz lub dwa razy na dzień. Można to było zaobserwować gołym okiem: na wielkiej, przymglonej powierzchni gwiazdy zapalały się całe krainy, jakby rozpętywała się tam wojna atomowa. Proxima c miała grubą atmosferę i porządną warstwę ozonową, ale mniej więcej raz na miesiąc – jak szacowano – zdarzała się na tyle silna burza, że należało szukać osłony. Gdyby teraz przytrafił im się groźny rozbłysk, musieliby wracać na pokład wahadłowca. W przyszłości będą uciekać do jam w ziemi.

I tak do końca ich życia.

Dziesięć dni do odlotu wahadłowca. Był to jeden z najważniejszych okresów w życiu Yuriego. Drugi, o czym dowiedział się od załogi, wynosił osiem dni i osiem godzin ziemskich. Tyle trwał dzień na tym świecie; dzień i rok, ponieważ planeta krążyła wokół Proximy zwrócona do gwiazdy zawsze tą samą stroną – podobnie jak Księżyc do Ziemi – zatem dzień miał tę samą długość co rok. Swoją drogą, ruch Proximy c był stabilniejszy niż Księżyca, który, widziany z Ziemi, nieco się kołysał. Proxima c ani trochę.

Dlatego Lemmy złośliwie zażartował o ostatnim wschodzie słońca. Ta wielka tarcza nigdy nie zajdzie i nigdy nie wzejdzie. Będzie tkwiła w tym samym punkcie nieba przez wieczność. Pogoda bywała zmienna, zbierały się chmury – nazajutrz nawet spadł deszcz, który przyszedł znad lasu na północy – jeśli jednak chodzi o ogólny charakter nowego świata, to każdy dzień przypominał poprzedni, słońce ani myślało się przesunąć choćby o kawałek. I tak samo jak nie istniał świt czy zmierzch, nie było też mowy o lecie i zimie. Po prostu dzień podobny do dnia jak dwie monety wybite tym samym stemplem. Zupełnie jakby nie płynął tu czas, a cała wieczność została zamknięta w ramach jednego niewyobrażalnie opasłego dnia.

Niebawem koloniści doświadczyli pierwszych kłopotów z zaśnięciem. Przynajmniej oni, pod płóciennymi daszkami. Astronauci i strażnicy pokoju – z wyjątkiem tych na wachcie – sypiali w kabinie wahadłowca dostosowanej do ziemskich pór dnia.

Yuri zauważył, że Proxima nie jest jedynym światłem na niebie. Dochodził jeszcze układ gwiazdy podwójnej – wystarczająco jasny, by rzucać cienie: Alfa Centauri A i B, bliźniacze słońca, centrum zespołu trzech gwiazd, w którym Proxima c była jedynie zapyziałą prowincją. I nie należało zapominać o samotnej planecie, która przesuwała się ponad widnokręgiem. Chwilowo w górze przebywał również statek kosmiczny, punkcik pełznący na niebie. A zatem dni nie były tak zupełnie identyczne, a nieboskłon pozbawiony znaków szczególnych. I tutaj można było mierzyć czas.

Yuri trzymał się na uboczu, lecz w coraz większym stopniu budziła się w nim ciekawość nowego świata – jakiej na Marsie nigdy nie odczuwał. Ale tam widział tylko wnętrza kopuł.

Obserwował niebo, badał wzrokiem krajobraz. W bagażach ze sprzętem geodezyjnym wyszperał teleskop. Przyglądał się nawet „Ad Astrze” za pomocą swojego podręcznego przyrządu, aż zauważył, ku swojemu zdziwieniu, że tylko jeden z dwóch modułów, w których przywieziono kolonistów, nadal jest przyłączony do szerszego szkieletu zawierającego jednostki napędowe i osłony przeciwko pyłom w przestrzeni międzygwiezdnej. Drugiego modułu brakowało. Nikogo o to nie pytał; wiedział, że nie doczeka się odpowiedzi.

Czwartego dnia założył swoje małe obserwatorium dwa kilometry na zachód od miejsca, gdzie stał wahadłowiec, na nierównym wzniesieniu, które nazwali Krowim Plackiem.

Czasem widział, że coś się porusza nad jeziorem, dalej na równinie i w lesie na północy. Prawdopodobnie istoty żywe, urodzone na tym świecie. Astronauci nie informowali ich o występujących tu formach życia. Głównie dlatego, że sami niewiele wiedzieli.

Piątego dnia Jenny Amsler, jedna z kolonistek, wyruszyła za nim z obozu bez jakiejkolwiek zachęty z jego strony, żeby pomóc mu ze sprzętem. Przeważnie ją ignorował.

Siódmego dnia zapragnęła pójść z nim również Mardina Jones, wyraźnie zaintrygowana jego poczynaniami.

Aby dotrzeć do Krowiego Placka, musieli wyruszyć na zachód, przechodząc blisko leżącego na północ od nich jeziora, skąd raczkująca kolonia czerpała wodę dzięki mozolnie wykopanym rowom irygacyjnym. „Zachód” i „północ” określono w odniesieniu do płaszczyzny orbity planety; z powodu nieruchomości słońca kierunki geograficzne wydawały się pojęciem abstrakcyjnym. Woda z jeziora po przefiltrowaniu nadawała się do picia, choć tętniło w niej lokalne życie.

Jezioro ochrzcili mianem Kałuży.

Lex McGregor sprzeciwiał się takim nazwom jak Kałuża czy Krowi Placek, wolałby jakieś bardziej szumne określenia.

– Nazwy, których nie powstydzą się przyszłe pokolenia. Jezioro Pierwszego Kroku. Góra Terra!

Albo Jezioro Lexa, żartowali koloniści. Obstawali przy Krowim Placku i Kałuży. To miejsce niewątpliwie było dziurą zabitą dechami, ale ich dziurą. Więzienne myślenie, jak zauważył Yuri, obejmujące teraz cały nowy świat. Miał to gdzieś. Jezioro, jak to jezioro, stanowiło wartość samą w sobie, istniało w tym miejscu wieki przed przybyciem ludzi niezależnie od tego, jak je nazywali.

W czasie wycieczki na Krowi Placek Mardina Jones rozglądała się, jakby odkrywała wszystko po raz pierwszy. W oczach Yuriego zawsze była tą, która z całego grona ważniaków na statku okazywała najwięcej ludzkich odruchów. Ale nawet ona praktycznie nie odrywała się od małego obozowiska wyrastającego wokół wahadłowca – ledwie zauważając ów świat, w który wszyscy z takim zacięciem wbijali śledzie namiotów i wgryzali się dołami latryn. W końcu jednak wyrwała się stamtąd; chyba zamarzyła, żeby przyjrzeć się lepiej cząstce Proximy c, zanim poszybuje z powrotem w przestworza. Zupełnie jakby podróżowała w interesach i w przerwie między dyskusjami na temat wyników sprzedaży chciała trochę pozwiedzać. Oddalając się od reszty załogi, nie zapominała jednak o broni.

Na brzegu jeziora, około kilometra od obozu, znajdowała się formacja skalna, którą Yuri nazywał w myślach „poduszkami”. Mardina zwolniła kroku i obejrzała je z bliska, zafascynowana. Na ramieniu miała pakiet czujników, które buczały i popiskiwały, gdy nagrywała obraz. „Poduszki” były silnie zerodowanymi skałami w kształcie płaskich kapeluszy na wąskich cokołach. Przeważnie sięgały Yuriemu do pasa. Mimo swojej nieregularnej formy sprawiały dziwne wrażenie – gdy stały tak w grupie na błotnistym brzegu – jakby do siebie pasowały niczym podniszczone elementy wielkiej układanki.

– Niesamowite – radowała się Mardina. – Życie! Oczywiście, wiedzieliśmy, że tu będzie, ale proszę bardzo, oto stoimy z nim oko w oko, że tak się wyrażę!

Yuri patrzył na nią z irytacją, gdy zabierała te swoje filmiki, żeby pokazać je kumplom w domu, w klimatyzowanym mieszkaniu astronauty gdzieś na sztucznej wyspie u wybrzeży Florydy.

– Są wszędzie – stwierdził. – Poinar oglądała moje zdjęcia i powiedziała, że przypominają…

– …stromatolity, wiem. Siedliska bakterii, bardzo stare formacje na Ziemi. Powinniśmy pobrać próbki. Tak się składa, że widziałam stromatolity w domu. Pozostało ich trochę blisko słonych jezior w Australii… Oczywiście, nasze stromatolity wzrastają w płytkich wodach, a żywe warstwy nakładają się na siebie dzięki fotosyntezie. Te raczej wzrastają na suchym lądzie i w jakiś sposób transportują w górę składniki odżywcze. Może trochę jak drzewa. – Zerknęła na niego. – Wiesz, że pochodzę z Australii, prawda? Że jestem czystej krwi Aborygenką?

Wzruszył ramionami. Należała do tych strażników więziennych, z którymi można się było zakolegować. Ale wkrótce odleci, więc to, skąd pochodzi, niewiele go obchodziło.

Jenny Amsler zawsze kleiła się do tych, którzy są u góry, próbowała wchodzić z nimi w komitywę.

– Wszyscy to wiedzą – odezwała się z ledwie zauważalnym francuskim akcentem i uśmiechnęła się nieporadnie. W wieku okołu trzydziestu lat miała szczupłą sylwetkę, jaka została jej jeszcze sprzed podróży statkiem kosmicznym, twarz bladą i pociągłą, dość przeciętną. Ewidentnie zmuszała się do uśmiechu. Yuri podejrzewał, że szuka jego towarzystwa, aby czuć się bezpieczniej. Prawdopodobnie szukała też ochrony u Mardiny.

Mardina nie zwróciła na nią uwagi.

– Kto wie, czy struktury stromatolitowe nie występują powszechnie we wszechświecie. Być może organizmy takie jak nasze bakterie muszą budować coś podobnego na każdym świecie, niekoniecznie w wodzie. – Postąpiła kilka kroków w kierunku brzegu i popatrzyła na błoto. – A to czyje ślady?

Jenny ponownie się uśmiechnęła.

– Majora McGregora. Każdego ranka przychodzi pobiegać wokół jeziora. Każdego ranka według czasu na statku, oczywiście.

– Cały Lex – przytaknęła Mardina. – Uwziął się, żeby wrócić do formy przed długim powrotem do domu. – Skierowała spojrzenie na jezioro, gdzie strzelały nad wodę tutejsze trzciny, wiotkie i bezbarwne. Także na brzegu rozrosło się kępiaste trzcinowisko. W dalszej odległości ukazywały się kolejne dowody na istnienie bujnego życia, szarozielone plamy w krajobrazie i cieniste obrzeże lasu na północy. – Te trzciny rosną wszędzie.

– Nazywam je łodygami – rzekł Yuri.

Czujniki Mardiny zapisały kolejne zdjęcia wszechobecnych łodyg.

– Wiedzieliśmy, że rozwinęło się tu życie. Powiedział nam o tym drobny ślad fotosyntezy, który dostrzegliśmy z Ziemi dzięki teleskopom. Ale nie przeprowadziliśmy żadnych dokładniejszych pomiarów, nawet nie wysłaliśmy sondy. Po prostu przylecieliśmy mimo ryzyka, że nic z tego nie wyjdzie. Co często się zdarza w programach kosmicznych, jak uczy historia. Amerykanie, mam na myśli dawne Stany Zjednoczone, zbudowali pierwsze łaziki księżycowe, chociaż nie wiedzieli, na jakiej powierzchni wylądują. Księżyc mógł ulec pęknięciu pod nimi, a księżycowe góry mogły zapaść się jak bezy, tego niektórzy się bali… Mimo wszystko trzeba tu być. Trzeba doświadczyć tego świata bezpośrednio, namacalnie, żeby stał się realny. I sądzę, że…

Nagle kępa łodyg rosnących na lądzie niczym klatka z wysuszonymi trzcinami i kiełkami bambusa z szelestem zmieniła kształt. Potem pognała wzdłuż brzegu, zostawiając za sobą wyraźny ślad.

– Rany… Widzieliście?

– Mają złożoną budowę – wyjaśnił Yuri. – Wydaje mi się, że zostały stworzone nad jeziorem. Sporządzone z łodyg.

Popatrzyła na niego przenikliwie.

– Sporządzone? Chcesz powiedzieć, że przez kogoś inteligentnego? Czy raczej przez coś w rodzaju bobrów, które budują tamę?

Wzruszył ramionami.

– Skąd mam wiedzieć? Nie jestem biologiem.

Mierzyła go nieustępliwym spojrzeniem, jakby chciała go zmusić do mówienia.

– Widziałem też inne rzeczy – dodał, żeby odciągnąć od siebie jej uwagę. – Daleko stąd. Coś dużego porusza się na równinie.

– Biegiem?

– Niezupełnie. Ale szybko. I coś tam jeszcze fruwa.

– Ptaki?

– Nazywam je „latawcami”. Wyglądają jak wielkie płachty. Widać je łopoczące niedaleko lasu.

Spojrzała w tamtym kierunku.

– Musisz mieć dobry wzrok. Oprócz ciebie ktoś je widział?

Ponownie wzruszył ramionami. Nikt nie był tym zainteresowany.

Mardina westchnęła.

– Może wrócimy tu z porządnym zespołem naukowców, gdy zakończy się to szurnięte, zorganizowane na łapu-capu zdobywanie przyczółka. Pokażesz mi teraz to swoje obserwatorium?

Oglądana ze szczytu Krowiego Placka Kałuża była bajorem okolonym ciemnymi kępami łodyg, a wahadłowiec przypominał napuszonego chrabąszcza otoczonego garstką lichych tymczasowych zabudowań i skrawkami porysowanej ziemi. Ślad po lądowaniu jawił się jako idealnie prosta rysa niknąca w dali na wschodzie.

Samo wzniesienie, Krowi Placek, mierzyło jakieś pół kilometra szerokości. Przechadzając się po nim, Mardina wspinała się na pagórki i przecinała obniżenia terenu.

– Zwyczajna ciekawość – wyznała. – Nie studiowałam geologii. Okolica wydaje się nieckowata i nieuporządkowana, ale nie przypomina księżycowych kraterów. Jakby zapadła się do pustej przestrzeni pod ziemią. Podobne formy można spotkać na Wenus. Nazywają się chyba koronami.

– Przegapicie zaćmienie! – zawołała Jenny.

– Jakie znowu zaćmienie? Pokażcie.

Yuri zamontował na statywie mały teleskop optyczny wycelowany w gwiazdę. Za okularem znajdowała się śnieżnobiała plastikowa płytka, którą Jenny niewprawnie obracała na stercie kamieni, aby pojawił się na niej obraz gwiazdy. „Obserwatorium” składało się z paru prostych elementów: kilku przyrządów manualnych, sekstantu, sznurka pionu i tabletu do zapisywania wyników obserwacji. Kiedy Yuri opuszczał to miejsce, pozostawiał wszystko oprócz elektroniki pod przykryciem z brezentowej płachty przyciśniętej ciężarkami.

Mardina była pod wrażeniem.

– Skąd wziąłeś teleskop?

– Wyciągnąłem go z teodolitu. Był wśród sprzętu dla geodetów.

Zmarszczyła czoło.

– O ile wiem, takie przyrządy mają w środku sporo elektroniki.

– Ten został przystosowany do potrzeb kolonistów. Wszystko, co mamy, musi być staroświeckie, łatwe do naprawienia, bez baterii, które się wyczerpują. Nie możemy polegać na sieciach satelitarnych i tym podobnych rzeczach, bo ich tu nie ma. Powinna pani o tym wiedzieć, pani porucznik. Takie macie zasady.

Zmieszała się, ale jednocześnie zainteresowała obrazem wyświetlonym na plastikowej płytce. Powierzchnia gwiazdy była poznaczona ogromnymi czarnymi bliznami i wędrowały nad nią pajęczyny błyskawic.

– Boże mój, Proxima Centauri, czerwony karzeł. Raptem sześć milionów kilometrów stąd. – Popatrzyła prosto na gwiazdę, której światło rozjaśniło jej twarz.

Jenny Amsler zaśmiała się sztucznie.

– Nie wydaje mi się zbyt czerwona.

– Astronomowie tak mówią. Powierzchnia jest rozgrzana do białości…

– Patrzcie – powiedział Yuri. – Zaraz będzie. – Wskazał iskierkę połyskującą przy krawędzi świetlistego koła na płytce. – Jenny…

Miała zegarek i tablet.

– Wszystko przygotowane.

– Na co patrzymy? – zapytała Mardina.

– Niewiele tu można zobaczyć na niebie, zgadza się? Proxima nigdy nie zachodzi, więc nie ma czegoś takiego jak niebo pełne gwiazd. Ale widać układ podwójny i jedną dużą planetę, której tarcza…

– To Proxima e. Piąta planeta od Proximy. Nasza jest trzecia po a i b. To naprawdę ogromny świat. Widoczny, choć nie jest naszym sąsiadem w tym układzie.

– Ta planeta chowa się za słońcem. Wtedy jest zaćmiona. Widać, że za chwilę znowu to się stanie. Jenny…

– Gotowa.

Iskierka na skraju słonecznej tarczy mrugnęła po raz ostatni i znikła.

– Teraz!

– Mam!

Mardina roześmiała się. Wydawała się zadowolona.

– Trzeba czekać mniej więcej godzinę – tłumaczył Yuri. – Potem zjawia się po drugiej stronie.

Mardina przykucnęła, zamyślona.

– Jedna godzina… spośród około dwustu, których potrzeba, żeby Proxima c okrążyła gwiazdę. No jasne. Tarcza Proximy zajmuje jedną dwusetną łuku na niebie. Ale należy wziąć poprawkę, bo Proxima e krąży wolniej po własnej orbicie… Dlaczego to robisz, Eden?

Wzruszył ramionami.

– Żeby jakoś mierzyć czas.

– Rozumiem. – Uśmiechnęła się. – Zegar na niebie, gdy nie ma podziału na dzień i noc.

– Bardzo chciałam się tym zajmować – wtrąciła z udawanym ożywieniem Jenny. – Zegarami, kalendarzami i innymi takimi rzeczami. Byłam jubilerką w Londres. No, w zasadzie pomocnikiem jubilera. Technikiem.

Yuri wiedział, że to prawda. Być może lgnęła do niego również dlatego, że po wylądowaniu dowiedziała się o jego brytyjskich korzeniach, aczkolwiek on pochodził z niezależnej Północnej Brytanii, a ona z Angleterre, południowej prowincji europejskiej. Nie bardzo go obchodziło, jaką drogę przeszła między sklepem jubilerskim w Londres a łapanką, w wyniku której trafiła na Proximę c.

– Nieźle sobie radzę – zwróciła się do Mardiny. – Z przyrządami.

Mardina spojrzała na nią ze wzrokiem wyrażającym – jak się zdawało Yuriemu – coś jakby litość. Ujęła jej dłonie i odwróciła je spodem do góry.

– To będą dłonie farmerki, Amsler. Nie widzę tu odpowiednich warunków do „przyrządów”. Jeśli chcesz robić kalendarze, będziesz musiała wziąć przykład z Edena. Kije wbite w ziemię. Małe teleskopy… Wiesz, Eden, jest tego więcej na niebie, wystarczy się przyjrzeć. Ten układ ma w sumie sześć planet. Dwie wewnątrz orbity Proximy c, trzy na zewnątrz. Trzy są wielkości Marsa lub mniejsze, ale tam, w górze, poruszają się dwie mega-Ziemie, między innymi e. Dalej jest Pas Kuipera i to właściwie byłoby tyle. Żadnych gazowych olbrzymów. Wydaje się, że układy czerwonych karłów nie mają dość masy, żeby dochować się olbrzymów. Najdalsza planeta znajduje się tylko trzydzieści kilka milionów kilometrów od gwiazdy. U nas byłaby wewnątrz orbity Merkurego. Macie tu cały miniaturowy układ słoneczny o rozmiarach mniejszych niż średnica orbity Merkurego. Planetolog nazwałby go „układem zwartym”. Takie często spotyka się w galaktyce, częściej niż układy podobne do naszego… Do tego dochodzą Alfy Centauri A i B, gwiazdy ciągu głównego. Okrążają siebie nawzajem co osiemdziesiąt lat i każda ma własne planety. To starszy układ niż nasz, Yuri. Orbity planet ustaliły się i ustabilizowały. Oś obrotu Proximy c nie waha się jak oś, dajmy na to, ziemskiego Księżyca. I wnętrze układu dawno się oczyściło z komet i planetoid, które się rozbiły. Wszystko, co mogło się tu zdarzyć, już się zdarzyło, i dziś całość porusza się jak w zegarku. Opowiedz to wnukom. Założę się, że można opracować długowieczny kalendarz na podstawie…

– Nie traktuj mnie protekcjonalnie!

Odsunęła się od niego, zdumiona tym nagłym wybuchem.

– Jestem członkiem załogi. Nie powinieneś odzywać się do mnie w ten sposób.

Podsunął jej nadgarstki, czekając na plastikowe rzemyki.

– Nie wygłupiaj się. – Jeszcze przez chwilę siedziała z nimi z urażoną miną. Potem wstała, strzepała z nóg pył i odeszła w kierunku wahadłowca.

– Musiałeś jej to powiedzieć? – zaprotestowała Jenny. – Dogadywaliśmy się jakoś!

Wzruszył ramionami.

– Ona tylko udaje przyjacielskie zamiary. Bawi ją to. Czym by się miała przejmować? Za parę dni nie będzie jej tutaj. Cokolwiek jej powiemy, niczego to nie zmieni. – Mimo całej swojej zadziorności odczuwał strach na myśl o tym, że wahadłowiec odleci i pęknie ostatnie ogniwo łączące go z Ziemią. Jakby miał przed sobą perspektywę śmierci, nieodwracalnej katastrofy. Ten sam lęk dostrzegał u innych. Różnica polegała na tym, że on skrywał go w sobie. Tymczasem Jenny myślała, że jeśli będzie przymilać się do astronautów, zmienią zdanie i zabiorą ją do domu. Absurd. – Wracasz do obozu czy pomożesz mi to skończyć?

Burczała pod nosem, lecz została z nim przez godzinę, dopóki Proxima e nie pojawiła się po drugiej stronie tarczy gwiazdy. Na koniec przykryli sprzęt, spakowali się i wrócili tam, skąd przyszli. Jenny w grobowym milczeniu.

ROZDZIAŁ 13

Dziesiątego dnia, kiedy wahadłowiec miał wystrzelić z powrotem na orbitę i połączyć się z „Ad Astrą”, major Lex McGregor zwołał spotkanie. Ostatnie spotkanie z kolonistami, jak się wyraził.

Powietrze było przejrzyste i skwarne, a światło Proximy Centauri biło po oczach. McGregor kazał ustawić w cieniu skrzydła rząd rozkładanych krzeseł, lecz starczyło ich tylko dla załogi i strażników pokoju. Koloniści usiedli na ziemi u stóp członków załogi w oślepiającym blasku Proximy. Abbey Brandenstein, która zamordowała Josepha Mullane’a, siedziała w niewielkim oddaleniu z rękami skutymi na plecach.

Szczupły i elegancki McGregor w swoim czarno-srebrnym uniformie, na którym nie osiadł ani jeden pyłek, z grzywą blond włosów lśniącą w promieniach słońca, przechadzał się tam i z powrotem przed całym tym zgromadzeniem. Był w dobrej formie dzięki rygorystycznym codziennym biegom wokół jeziora. Chodząc z przyczepionym do głowy zestawem słuchawkowym, zmuszał ich do czekania na początek przemówienia, które prawdopodobnie miało odcisnąć piętno na ich całym życiu.

– No… No… – rozmawiał z kolegami ze statku. – Żartujesz! Dobra, Bill, na razie. – Z chichotem wyłączył urządzenie. – Jajcarze z nich! No, w porządku – zwrócił się w końcu do gromadki siedzącej na ziemi. Przywołał uśmiech na usta, rozpromieniony jak dumny dyrektor szkoły. – I stało się. Dla nas to już koniec misji, w pewnym sensie; pozostał tylko nudny powrót do domu. Dla was, oczywiście, to dopiero początek, wspaniały start, narodziny zupełnie nowej społeczności, nowego świata! Cóż to za dzień! I jak to się dobrze składa, że dopisała pogoda… Ale, wiecie, przyszło mi do głowy, że powinniście odpowiednio nazwać swój nowy świat. „Proxima c” nie wystarczy. To termin astronomiczny, a nie nazwa ojczystej planety. O ile mi wiadomo, żadna z pozostałych grup nie wymyśliła jeszcze niczego konkretnego. Możecie być pierwsi. No więc jakieś pomysły? – Powiódł wzrokiem po twarzach.

Yuri widział, że wszyscy są w lekkim szoku i nie wiedzą, co powiedzieć.

– Ejże, śmiało. Nikt nie chce przejść do historii?

Ostatecznie głos zabrała Mardina Jones:

– To może „Per Ardua”?

– Pani porucznik, że co, proszę?

– To pierwsza część zdania, od którego pochodzi nazwa statku. Pełne zdanie brzmi: Per ardua ad astra, przez przeciwności do gwiazd. To dewiza NBRAF-u, Królewskich Sił Lotniczych Północnej Brytanii. Szkoliłam się z nimi, mimo że nie współtworzą ISF. Wydaje mi się, że kiedyś było to motto jakiejś irlandzkiej rodziny. – Potoczyła wzrokiem po pokrytej pyłem równinie i zerknęła na nieruchome słońce. – Przywieźliśmy ich do gwiazd. Dla tych ludzi przeciwności dopiero się zaczną.

McGregor nie był tym zachwycony.

– Ależ pani porucznik, i to ma im dodać otuchy?

John Synge, kolonista, którego Yuri ledwie znał, niegdyś był prawnikiem. Teraz podniósł rękę.

– Per Ardua. Popieram. Kto za, niech powie.

Pozostali apatycznie mruknęli w odpowiedzi.

McGregor świdrował Synge’a nieprzychylnym spojrzeniem, sfrustrowany, jakby właśnie zepsuto jego starannie przygotowaną prezentację.

– Skoro chcecie… – rzekł w końcu. – Zatem Per Ardua. No dobrze, widzieliście skrzynie, które wyładowaliśmy w ciągu ostatnich dni. Sprzęt, który wam się przyda, prawda? Od łopat aż po tablety, żebyście mogli zapisywać w dzienniczkach swoje pionierskie osiągnięcia. Macie tu wszystko, czego potrzeba do założenia nowego gospodarstwa. A teraz – dodał, znów uśmiechnięty – ostatni prezent dla was wszystkich. – Odwrócił się i zaklaskał.

Z mrocznej czeluści otwartej ładowni wahadłowca wytoczyło się nieznane urządzenie. Miało przysadzistą podstawę na sześciu kołach niczym małe auto i do pewnego stopnia humanoidalną część górną. Z tułowia wyrastały ramiona mniejszych i większych manipulatorów, a z plastikowej kopuły będącej „głową” wynurzał się połyskliwy obiektyw kamery. Dół obudowy pokrywały znaki reklamowe producentów i sponsorów.

Mardina, nieco zmieszana, nagrywała wszystko urządzeniem przypiętym do ramienia.

– Zgodnie z obietnicą! – zawołał McGregor, dziko szczerząc zęby. – Koloniści, e…, Per Ardui, poznajcie swoją autonomiczną jednostkę kolonizacyjną! Najlepszą, jaką można kupić za pieniądze.

Jednostka zatrzymała się po krótkiej przejażdżce.

– Witajcie – powiedziała. – Jestem waszym ColU. – Męski głos obdarzony neutralnym akcentem amerykańskich stanów środkowoatlantyckich brzmiał trochę nienaturalnie w uszach Yuriego, jakby syntezował go tłumacz Komisji Bezpieczeństwa ONZ-etu. Obiektyw przesunął się z cichym dźwiękiem. – Nie mogę się doczekać, żeby poznać was wszystkich i każdego z osobna i żeby wam służyć pomocą. Zostałem wyposażony w IntelligeX, sztuczną samoświadomość siódmego stopnia, jak chyba zdążyliście się zorientować. Posiadam rozległe umiejętności samokierowania i niezależnego podejmowania decyzji, ponadto umiem reagować na wasze potrzeby emocjonalne. Może zechcecie nadać mi nieformalne imię. Ten model nazywany jest często „Colinem”…

– Wystarczy ColU – burknął John Synge.

– Niech będzie ColU – zgodziło się urządzenie. Podjechało bliżej. Z sykiem mechanizmów hydraulicznych otworzyły się boczne panele, by odsłonić lśniące metalowe trzewia: wewnętrzne oprzyrządowanie. – Mam w sobie wszystko, żeby dać początek waszej samowystarczalnej kolonii. Uzdatniacz do przetwarzania natywnego piachu w glebę stanowiącą odpowiednie siedlisko dla ziemskiego życia. Rozmaite autonomiczne i półautonomiczne systemy wspierające rozwój rolnictwa. Również żelazną krowę, czyli przetwórnię do przerabiania trawy na mięso hodowane z komórek macierzystych. Ciężki sprzęt, który jestem w stanie zainstalować, to między innymi maszyna do drążenia studni i koparki do rowów. Pozostałe usługi wsparcia technicznego to choćby pomoc medyczna. Mogę leczyć różnego rodzaju uszkodzenia urazowe, syntetyzować środki przeciwbólowe, antybiotyki i inne niezbędne specyfiki. Mam w sobie mikroaparat fabrykacyjny z drukarką cząsteczkową, potrafiącą wyprodukować takie rzeczy jak kości na wymianę czy nawet niektóre sztuczne organy. Z biegiem czasu stanę się wygodnym w użytkowaniu nauczycielem dla waszych dzieci, nowego pokolenia wytrwałych pionierów…

– Dziękuję – przerwał ten wywód McGregor. – Na razie to chyba wystarczy.

ColU wycofał się skromnie i zamknął obiektyw. Koloniści gapili się w milczeniu.

McGregor znowu zaczął się przechadzać.

– Korzystając z okazji, chciałbym podkreślić, że przed wami otwierają się naprawdę niezwykłe widoki na przyszłość. Wiem, że niektórzy opuszczali wykłady w czasie lotu – ciągnął, zerkając na Yuriego – a pozostałym to wszystko nie wydawało się, hm, realne. Kolonizacja planety w obcym układzie słonecznym! Marzenie ludzkości od zarania dziejów i oto proszę, zaczynamy. Zaczynacie. Ile wspaniałych wyzwań przed wami… Są również minusy życia w pobliżu czerwonego karła takiego jak Proxima, nie przeczę. To gwiazda z rozbłyskami, dobrze o tym wiecie. Wybudowaliście schronienie i macie do pomocy ColU. Możecie zahartować ciało suplementami witaminowymi, zastrzykami z atropiny i tak dalej, dochodzą terapie poekspozycyjne… W każdym razie zalety są ogromne. – Skierował twarz na słońce i uniósł ręce. – Gwiezdne karły mają niewyobrażalnie długi czas istnienia w porównaniu z gwiazdami podobnymi do naszego Słońca. Jedne i drugie spalają wodór w swoim wnętrzu. Jednak w naszym Słońcu wzrasta zawartość helu, produktu ubocznego reakcji termonuklearnych; gdy wyczerpie się paliwo, jądro zapadnie się w sobie i reszta eksploduje, mimo że większość wodoru pozostanie niespalona. W przypadku Proximy działają potężne prądy konwekcyjne, które przepychają wodór z zewnętrznych warstw do jądra, dopóki nie spali się cały. Nasze Słońce ma przed sobą może miliard lat użytecznego istnienia. Proxima, choć o wiele mniejsza, jest na tyle wydajna, że będzie świeciła jeszcze biliony lat, tysiące razy dłużej niż…

– A kogo to obchodzi? – Lemmy przesiewał przez palce suchy piach. – Siedzimy tu w gównie i mamy się przejmować, co będzie za miliardy i biliony lat?

McGregor nie dał się zbić z tropu.

– W takim razie spójrzcie na to z innej strony, pomyślcie o miliardach gwiazd. W galaktyce są to najczęściej karły podobne do Proximy, takie jak nasze Słońce trafiają się dużo rzadziej. I oto proszę, jesteście pierwszymi kolonistami na planecie należącej do karła. Kiedyś ludzie myśleli, że taka gwiazda nie przyczyni się do powstania życia. Planeta musiałaby tak blisko przytulić się do swojej słabej gwiazdy, że byłaby zawsze zwrócona do niej jedną stroną. Może po ciemnej stronie atmosfera zamarznie? Jesteście żywym zaprzeczeniem tych obaw. W dostatecznie grubej atmosferze ciepło rozprowadza się na całym obszarze planety i ciemna strona nie zamienia się w lodówkę. Już teraz widać, że na tej planecie rozwinęło się życie, co jednak nie zmienia celów naszej misji… Jeśli szczęśliwie, co ja mówię, kiedy szczęśliwie ujarzmicie tę dzicz, ten świat należący do Proximy Centauri, udowodnicie, że ludzkość może kolonizować odległe rubieże, okolice czerwonych karłów. A ponieważ są setki miliardów czerwonych karłów mających istnieć biliony lat, nagle przyszłość ludzkości w tej galaktyce wydaje się nieskończona. A wszystko to dzięki wam… Ale jest jeden haczyk. Domyślacie się, że każdy chciałby zostać pionierem. Pierwszym na Księżycu jak Armstrong. Pierwszym na Marsie jak Cao Xi. Albo obywatelem jednego z zasiedlonych światów przyszłości. Za to nikt nie chce być osadnikiem. Gorzej, jeśli trzeba harować, żeby obsiać ziemię i zbudować farmę. Gorzej, jeśli dzieci mają dorastać w pustej klatce. W tym miejscu wkraczacie na scenę.

Zaległa głucha cisza.

– Zaraz, zaraz. – Harry Thorne wstał z miejsca. Był rosłym mężczyzną, który teraz chciał dać wyraz swoim wątpliwościom. Strażnicy obserwowali go czujnie z boku. – Kiedyś byłem farmerem. Wie pan o tym, majorze. Nawet jeśli to była jedynie miejska uprawa na trzynastym piętrze wieżowca. I mogę stwierdzić już teraz, że ten cały ColU nie bardzo nam się przyda, jeśli będzie musiał służyć więcej niż dziesięciu kolonistom, których tu sprowadziliście.

– Docelowo wasza grupa miała liczyć czternaście osób. Gdyby nie chuligańskie ekscesy na pokładzie „Ad Astry”…

– Było nas dwustu na statku. Gdzie reszta?

Yuri zauważył, że schowani w cieniu strażnicy dotykają broni.

Harry Thorne zachował kamienne oblicze.

– Niech pan nam powie prawdę, panie astronauto.

McGregor pokiwał głową z poważną miną.

– Nie ma sprawy. Nie zamierzaliśmy wprowadzać was w błąd, ale na wszystko jest odpowiednia pora, prawda? Oto plan. Plan, nawiasem mówiąc, zatwierdzony na najwyższym szczeblu w ONZ-ecie. Nie będzie więcej kolonistów, nie tutaj, nie w tym rejonie. Wszystkich dwustu pasażerów, czy raczej tych, którzy przeżyli, wysadzamy teraz na planecie. Zakładamy obozowiska rozlokowane na wielkim obszarze nasłonecznionej strony globu, grupy co najwyżej czternastoosobowe. Musicie zrozumieć, że pozostałe są poza waszym zasięgiem i tak już pozostanie. Niektóre wylądowały nawet na innych kontynentach. Wszystko zostało dobrze przemyślane. Wasze jezioro jest odpowiednikiem oazy na pustyni. Odległości między osadami są ogromne, więc biorąc pod uwagę brak źródeł wody pitnej, nigdy się do nich nie dostaniecie.

– Celowo nas izolujecie – powiedział Harry Thorne. – Wystawiacie nas do odstrzału.

– Skądże znowu. Zapytajcie antropologów. Wystarczy mała grupa osób, zadziwiająco mała, żeby zapoczątkować prężną społeczność. Zarówno wy, jak i pozostali osadnicy zostaliście dobrani ze względu na różnorodność genetyczną, odmienność. Nie ma wśród was znanych szkodliwych cech recesywnych, a nawet gdyby jakieś się znalazły, nie spotkają się takie same. Nie zostaliście przydzieleni do tej grupy przypadkowo. I pamiętajcie, że zdrowa kobieta może urodzić w życiu dziesięcioro dzieci. Z takim tempem wzrostu za kilka pokoleń…

Harry Thorne patrzył ze złością.

– Będziemy sypiać z córkami swoich żon. Nasze dzieci będą łączyć się z kuzynami. Co to za polityka?

McGregor objął spojrzeniem kolonistów.

– Nie ma sensu rozwodzić się nad tym. Specjaliści twierdzą, że to się sprawdzi, przynajmniej z punktu widzenia genetyki. W ujęciu demograficznym utworzenie kilkunastu zalążków osadnictwa zwiększa prawdopodobieństwo, że przynajmniej niektóre społeczności przetrwają, rozrosną się i zaczną się rozprzestrzeniać. – Uśmiechnął się. – Od dawna siedzę w inżynierii kosmicznej i doceniam wartość składników rezerwowych.

– Składników rezerwowych? – warknął John Synge.

McGregor udał, że nie słyszy. Znów spoważniał, przechadzając się tam i z powrotem wzdłuż rzędu siedzących na ziemi kolonistów.

– Musicie zrozumieć, że nie macie na nic wpływu. I że istnieją okoliczności, do których musicie się dostosować. Zasady, których musicie przestrzegać. Nie posiadacie innych środków niż te, które przywieźliśmy wahadłowcem. „Ad Astra” już tu nie wróci, gdyż ONZ nie wyłoży pieniędzy na drugi taki lot. A przypuszczamy, że Chińczycy wyruszą między gwiazdy nie wcześniej niż za sto lat. Z informacji wywiadu wynika, że koncentrują się na ekspansji w Układzie Słonecznym. Zatem nie przylecą tu z odsieczą. A pozostali osadnicy na planecie są zbyt daleko, żeby przybyć z pomocą, nawet gdyby dysponowali odpowiednimi środkami. Co więcej, ColU pociągnie najwyżej dwadzieścia pięć lat. W tym czasie, bez niczyjej pomocy, musicie tu sobie zapewnić przyszłość.

Thorne prychnął.

– Jak to rozumieć?

– Musicie mieć dzieci – wyjaśnił z naciskiem McGregor. – Musicie je wychować i nauczyć gospodarowania, żeby kiedyś mogły was utrzymywać. Inaczej zestarzejecie się i wymrzecie jeden po drugim, poginiecie z głodu. Są też inne sprawy, o które powinniście zadbać. Na przykład kuźnia, żeby produkować stal. ColU nauczy was wszystkiego. Ale przede wszystkim musicie mieć dzieci, żeby coś po was zostało.

– A prawa tych dzieci? – zapytał John Synge. – Kim jesteście, żeby je skazywać, a także ich dzieci, na niewolniczą harówkę w tym ponurym świecie? A wszystko po to, żeby spełniły się wasze niedorzeczne plany galaktycznej dominacji, żywcem wzięte z epoki bohaterów!

Podniosła się Martha Pearson. Yuri wiedział, że ta niespełna czterdziestoletnia kobieta, twarda i samodzielna, wywodzi się z bogatej hawajskiej rodziny.

– I kto wam dał prawo traktować mnie i inne kobiety jak klacze rozpłodowe?

Wstał również Onizuka. Strażnicy pokoju stawali się coraz bardziej niespokojni.

– Ja tu widzę jeszcze jeden podstawowy problem. Niezależnie od tego, co tam sobie planowaliście, zostawiacie tu sześciu mężczyzn i cztery kobiety. Kto kogo dostanie? Którzy faceci będą bez kobiety? Powiecie nam to, zanim odlecicie z powrotem między gwiazdy?

W odpowiedzi McGregor odwrócił się, niemalże z wdziękiem, do zaskoczonej Mardiny Jones. Bez ostrzeżenia wyciągnął pistolet z kabury.

– Jeśli chodzi o ścisłość, kobiet będzie pięć. Przykro mi, moja droga.

Na twarzy Mardiny, która bezwiednie nagrywała całe zdarzenie za pomocą urządzenia na ramieniu, malowało się zdumienie.

– Co ty wyprawiasz, Lex, do cholery?

– Zostajesz. Słuchaj, odbyliśmy naradę na ten temat, ja i wysocy rangą członkowie załogi. Przewodniczył kapitan.

– Naradę?

– Z oczywistych względów nie mogliśmy się skonsultować z Nowym Nowym Jorkiem, prędkość światła nie jest nieskończona. Ale mamy wytyczne, regulamin. Jeżeli liczba kolonistów spadnie z powodu nieprzewidzianych ubytków, a w tym przypadku spadła, mamy rozkaz uzupełnić braki członkami załogi. W tej grupie potrzeba więcej kobiet. Z genetycznego punktu widzenia różnisz się od wszystkich na Ziemi…

– Jestem Aborygenką – powiedziała dość cichym głosem. – Dlatego mi to robisz. Masz pojęcie, Lex, jak musiałam walczyć, żeby zrobić karierę z takim pochodzeniem, żeby dostać się na ten przeklęty statek? I teraz, po tym wszystkim, wywalisz mnie tutaj tylko z powodu tego, kim jestem? Aborygenką? Kobietą?

– Jestem pewien, że dzięki swoim praktycznym umiejętnościom i wyszkoleniu będziesz wartościowym uzupełnieniem tej pionierskiej grupy…

Yuri zauważył, jak John Synge, Harry Thorne i Onizuka wymieniają porozumiewawcze spojrzenia. Strażnicy sprężyli się. W przewidywaniu kłopotów Yuri wstał, chwycił Lemmy’ego za rękę i pociągnął go za siebie.

– Dowalmy im! – zakomenderował spokojnie Onizuka. – I spadajmy z tego jebanego zadupia. – Chwycił kamień i ruszył do ataku.

Oczywiście, nie mieli żadnych szans. Już pierwsza salwa anestetycznych strzałek powaliła napastników. McGregor osobiście rozprawił się z Mardiną, która upadła na ziemię w swoim eleganckim kombinezonie astronauty. Matt Speith dał nogę. Abbey Brandenstein, związana, z twarzą przy ziemi, tylko się śmiała.

Nagle powstało wrażenie, że Mattock przymierza się na kobiety. Kiedy uniesioną pałką zamachnął się na Pearl Hanks, Lemmy krzyknął:

– Nie! – Odsunął się od Yuriego i zerwał do biegu.

A Yuri pobiegł za nim.

Dwaj strażnicy chyba tylko czekali na pretekst. Ruszyli prosto na Yuriego.

Mattock dopadł go pierwszy i zwalił z nóg ciosem w gardło, zanim ten zdążył zasłonić się ręką.

– Jesteś przyszłością ludzkości, gnojku! – burknął i kopnął Yuriego w głowę.

ColU, aplikując proste lekarstwa rannym kolonistom, przywrócił przytomność Yuriemu jeszcze przed odlotem wahadłowca.

Potem Yuri przysiadł się do Lemmy’ego i pozostałych, wśród których była Mardina Jones, milcząca i wściekła. Patrzyli, jak prom z rykiem zawraca wzdłuż śladu, który wcześniej wytyczył na dnie wyschniętego jeziora, i bez wysiłku wzbija się ku niebu.

W momencie gdy kadłub ostro się pochylił, coś oderwało się od lewego skrzydła. Frunęło niby łach, targany na wszystkie strony w rozpędzonym strumieniu powietrza, zanim spadło na ziemię i zastygło w bezruchu.

Lemmy wstał i przeleciał wzrokiem po osadnikach, licząc głowy.

– Kogo brak? Jenny. To była Jenny Amsler, zadekowała się w skrzydle. Głupia pinda. – Po chwili dodał: – I znów było ich mniej… – Zaśmiał się nerwowo, lecz nikt mu nie zawtórował.

Wahadłowiec z zadartym nosem wciskał się w statyczny pokaz świateł – niebo Proximy c.

ROZDZIAŁ 14

2155

Mówi Angelia 5941. Wiadomość głosowa wyrażona nieformalnym językiem, zawierająca uwagi osobiste i streszczenie osiągnięć techniczno-naukowych, przeznaczona do wiadomości publicznej, załączona do przekazu zawierającego informacje szczegółowe.

Dzień dobry, pozdrawiam pana, doktorze Kalinski, oraz Boba, Monicę i resztę obsługi naziemnej, a także, oczywiście, moją siostrę przyrodnią Stef. Obliczyłam, że w centrum operacyjnym w Yeats będziecie mieli poranek, kiedy za niespełna sześć dni dotrze do was ta wiadomość.

Szesnastego dnia po starcie jestem w doskonałym zdrowiu, wszystkie podsystemy działają optymalnie.

Zakończył się mój przelot przez zewnętrzne rejony Układu Słonecznego. W zasadzie dostałam się w przestrzeń międzygwiezdną dzień po osiągnięciu docelowego przyśpieszenia i zaniku wiązki promieniowania mikrofalowego. Właśnie przekroczyłam heliopauzę: granicę, poza którą łagodny wiatr galaktyczny zaczyna dominować nad słabnącym strumieniem cząstek emitowanych ze Słońca. Od tamtej pory minęłam wiele interesujących obszarów: odległość ogniskową w polu grawitacyjnym Słońca, gdzie skupia się światło odległych gwiazd, to po dziesięciu dniach, a kilka dni później Pas Kuipera z lodowymi światami wielkości Plutona. Mimo to nadal znajduję się w obszarze oddziaływania Słońca, bo przebijam się przez potężny Obłok Oorta, otaczającą układ strefę pełną komet, z której wydostanę się dopiero po latach.

W tej chwili modyfikuję swoją strukturę. W otchłani między gwiazdami występują drobiny pyłu i okruchy lodu; to tak zwany ośrodek międzygwiazdowy. Jest ich niewiele, ale gdyby trafił mnie choć jeden paproszek, mogłoby dojść do znacznych zniszczeń. Statek Dextera Cole’a wiózł generatory zasilające potężne pole magnetyczne i zespół laserów do likwidowania elektrycznie naładowanych cząstek i odbijania niebezpiecznych drobin. Ponieważ nie dysponuję taką energią jak Cole, stosuję pasywną strategię obronną.

Zaprojektowano mnie do przyjęcia nowego kształtu. W gruncie rzeczy jestem zbudowana z programowalnej materii, swego rodzaju inteligentnego węgla, i mogę przyjąć dowolną formę. Przechadzałam się po Merkurym pod postacią młodej kobiety. Tutaj, na granicy Pasa Kuipera, budzę skojarzenie z gigantyczną anteną radioteleskopu. Teraz znowu się zmienię. Uzyskam kształt igły o przekroju jednego centymetra kwadratowego, długości co najmniej kilometra i gęstości zbliżonej do wody. Będę jak oszczep rzucony prosto w Proximę Centauri. Ja sama, Angelia 5941, będę kropelką wody wewnątrz tego oszczepu. Z tak małym przekrojem prawdopodobieństwo, że zniszczy mnie drobina pyłu, jest znikome. Oczywiście, dopóki będę w „trybie rejsowym”, bez anteny, nie zdołam się komunikować z doktorem Kalinskim.

Powinnam wyjaśnić, dlaczego mówię, że jestem Angelią 5941.

Nie jestem jedną Angelią, jest nas milion. Każda jest arkuszem o grubości tylko dziesiątki bądź setki razy większej niż średnica atomu, dosłownie jedną cząsteczką węgla w postaci stumetrowego dysku. Naszym miejscem urodzenia jest zakład w punkcie libracyjnym układu Ziemia-Księżyc, w punkcie grawitacyjnej równowagi, zakątku ciemnym, zimnym i spokojnym. Zostałyśmy po kolei odkrojone z jednego ogromnego odlewu, obdarzone indywidualną tożsamością i na powrót złączone.

Każda z osobna, choć waży nie więcej niż cząstka pary wodnej we mgle, obdarzona jest samoświadomością i indywidualnymi zdolnościami. W pewnym sensie moja struktura jest siecią neuronową; naukę rozpoczęłam już w chwili „narodzin”. Nasze odrębne świadomości były przejściowo zespolone w czasie podróży na Merkurego i gdy przebywałam w świecie ludzi, a także na starcie, kiedy impuls promieniowania zaczął nadawać mi przyśpieszenie. Jednak nasza wieloskładnikowa osobowość przetrwała połączenie i potem rozdzielenie.

Nasza zdolność do oddzielania kopii przyniesie owoce, kiedy dotrzemy do Proximy. Praktycznie tylko tyle wiem na temat przyszłych etapów misji. Aktualizacja oprogramowania w odniesieniu do fazy hamowania i eksploracji układu nastąpi później, po dalszym rozwarstwieniu w czasie dziesięcioletniego rejsu.

Ta funkcja zostanie wykorzystana również w czasie podróży w celu nawiązania łączności. Niektóre z moich kopii oderwały się od korpusu i razem utworzyły talerz anteny o wiele szerszy niż jakakolwiek z nas z osobna. Dzięki niej mogę odbierać wiadomości z domu i wysyłać swoje. Ponadto moje rozproszone siostry gromadzą energię nikłego, anemicznego światła, które dociera do tego odległego obszaru, i tą energią zasilają systemy, w tym łączność. Moje odrzucone siostry poświęciły się dla sprawy. Odpychane przez wiatr słoneczny, nigdy nie będą mogły scalić się z korpusem. Ale że jest nas milion, możemy sobie pozwolić na utratę tak małej garstki! I jestem przekonana, że te porzucone kopie są samoświadome w stopniu minimalnym. Nie cierpią w dosłownym znaczeniu tego słowa.

Możecie zapytać, dlaczego akurat ja, Angelia 5941, zdaję wam relację. Omówiłyśmy to wspólnie – my, Angelie – i wytypowałyśmy jedną z nas z wykorzystaniem programowego generatora liczb losowych. Wypadło na mnie. Czuję się zaszczycona.

Oczekuję na odpowiedź, doktorze Kalinski, zanim całkowicie przejdę do trybu rejsowego. Potem, jak Dexter Cole przede mną, będę spała wśród gwiazd do czasu następnej planowej próby łączności…

Wysyła się? Aha, rozumiem.

Mówi George Kalinski. Miło cię słyszeć, 5941. Wyniki pomiarów przechodzą prawidłowo i widzę, że wszystkie twoje podsystemy działają bez zarzutu. To dobrze. Oczywiście, minie kolejnych sześć dni, zanim ta wiadomość dowlecze się do ciebie. Monico, o jakiej porze ona ją otrzyma? Po południu. Aha. Zatem życzymy z Merkurego miłego popołudnia.

Wiesz, że po raz ostatni mówimy do ciebie z Merkurego. Jako że wystartowałaś szczęśliwie, będziemy zbierać manatki i przenosić się do ośrodka badawczego na Ziemi, położonego w Nowej Zelandii, w jakiejś uroczej górzystej okolicy, skąd letnią nocą pięknie widać Alfę Centauri. Zatem gdy następnym razem będziesz wysyłać nam wiadomość… Jasny gwint, kiedy to będzie? Tak czy owak, tam właśnie będziemy, więc myśl o nas, jakbyśmy tam byli.

Michael King zaproponował, że podrzuci nas na Ziemię tym swoim przeklętym kadłubowcem z napędem ziarnowym, choć wolałbym pójść na piechotę.

Zauważ, że najbardziej ryzykowną, z wielu względów, część przedsięwzięcia, czyli start, gdy cała energia promieniowania mikrofalowego koncentruje się na twojej delikatnej strukturze, mamy już za sobą. Prawdopodobieństwo, że coś złego stanie ci się podczas podróży, stopniało prawie do zera. Jednak inne wyzwania dopiero przed tobą. Mam na myśli te związane z mentalnością człowieka.

Wiesz, że w epoce bohaterów eksperymentowano z długowiecznością. Zostało nam z tamtych czasów kilku żywych struldbrugów, zamkniętych w ONZ-etowskich obozach. Mimo to my, ludzie, nie jesteśmy za dobrzy w kierowaniu projektami, które wymagają wielu lat nadzoru. Musimy więc znaleźć sposób, żeby opiekować się tobą, Angelio, w trakcie dziesięcioletniej podróży i twojej późniejszej działalności badawczej. Zrobiłem wszystko, żeby zorganizować stabilną bazę naukową. Dzięki dobrym umowom i hojnemu systemowi premiowania udało mi się zgromadzić solidnych pracowników, ale nie jestem pewien, jak to się dalej potoczy. Mimo to będę trzymał stery, póki sił starczy, po mnie zaś, miejmy nadzieję, twoja przyrodnia siostra Stef – sama tak ją nazwałaś! Bardzo ładnie.

I posłuchaj mnie jeszcze. Skoro udowodniliśmy, że nasza misja jest możliwa do wykonania, i skoro zdołaliśmy wystrzelić cię w kosmos, będę szukał funduszy, aby wysłać za tobą następnych emisariuszy. Bądź co bądź, mamy gotową infrastrukturę, elektrownię słoneczną, antenę soczewkową. Energię mamy za darmo, a koszt wyprodukowania drugiej ciebie jest minimalny. Chyba głupotą byłoby nie wykorzystać takiej sposobności. Baw się dobrze w układzie Proximy, moja droga. Obiecuję, że nie będziesz tam długo sama.

Miej cierpliwość do nas, śmiertelników, Angelio, będąc tam, między gwiazdami. I wyśpij się porządnie.

ROZDZIAŁ 15

2170

Sześć miesięcy od chwili, gdy zostali porzuceni – lub dwadzieścia dwa lata Per Ardui, zależy jak liczyć – koloniści postanowili zorganizować ekspedycję do lasu na północy.

Pewnego ranka Yuri, Onizuka, Lemmy i Martha przygotowali na wyprawę plecaki, butelki z filtrowaną wodą tudzież kusze – jedyną porządną broń, jaką pozostawiła im załoga wahadłowca. Przed wymarszem sprawdzili niebo. Nauczyli się odczytywania na urozmaiconym obliczu Proximy zapowiedzi rozbłyskowej pogody, jak ją nazywali. Przewidywali, że przez kilka najbliższych godzin będą bezpieczni na otwartym terenie.

Mieli do przejścia około sześciu kilometrów. Wyruszyli ścieżką, którą zaczęli już przecierać: Leśną Drogą, odchodzącą pod kątem prostym od Szlaku Wahadłowca, olbrzymiej bruzdy, którą pozostawił po sobie prom przylatujący ze wschodu. Często chodzili tędy po rosnące na skraju lasu młode drzewka na opał. Dziś jednak zamierzali wejść głębiej. W miarę jak szli na północ, zostawiwszy za sobą jezioro, teren stopniowo się wznosił. ColU przypuszczał, że odbywa się tu jakieś wielkie wydarzenie geologiczne skutkujące powolnym wydźwiganiem się całego obszaru. Całkiem możliwe. Czasem Yuri wyczuwał jakby kwaśną woń siarki.

Powietrze było parne, niebo zaciągnięte chmurami. W tym znieruchomiałym świecie pogoda okazała się nadspodziewanie zmienna; z południa niezmordowanie nadciągały układy niskiego i wysokiego ciśnienia. W ciągu tej jednej niekończącej się pory roku zawsze było ciepło, zupełnie jak w wilgotny letni dzień w Północnej Brytanii – jeśli Yuri dobrze pamiętał. Jednakże ColU, jak to robot, konsekwentny w swojej ciekawości świata, twierdził, że dostrzegł oznaki zimna: skały rozsadzone przez mróz, żwirowe łożyska, a nawet ślady doliny polodowcowej w takich elementach krajobrazu jak Krowi Placek. Świadczyły o tym, że w przeszłości, może i zamierzchłej, przesuwał się tędy lodowiec. Zatem i na tym świecie możliwa była zima.

Choć szli pod górę, nie czuli zmęczenia. Lata spędzone na pokładzie „Ad Astry” w warunkach pełnej grawitacji zahartowały oklapnięte na Marsie ciało Yuriego. Na Per Ardui siła ciężkości była tylko nieznacznie mniejsza niż na Ziemi, jeśli wierzyć ColU, który skrupulatnie mierzył tego typu rzeczy. Promień planety był również mniejszy, o dziesięć procent – Per Ardua nie dorównywała wielkością nawet Wenus – lecz pod względem gęstości biła na głowę Ziemię. ColU przypuszczał, że jej żelazne jądro jest masywniejsze, a zbudowany z lżejszych minerałów płaszcz i skalista skorupa – odpowiednio cieńsze. Nikt go nie słuchał, nikt się tym nie przejmował.

Yuri zauważył, że wpadają w pierwsze schematy. Przykładowo, wielokrotnie chodzili ścieżką po drewno na opał, korzystali z dobrodziejstw lasu, lecz ani razu nie zajrzeli w głąb. Po sześciu miesiącach nadal prawie nic nie wiedzieli o tym świecie, na którym – wszystko na to wskazywało – było im sądzone spędzić resztę życia. Nie mieli pojęcia, co się znajduje poza horyzontem ich więzienia, z wyjątkiem drobnych fragmentów widzianych z okien wahadłowca – fragmentów, z których Lemmy pracowicie układał mapę przygwiezdnej strony tego świata. Nikt inny się tym nie przejmował.

Osadnicy nie obudzili w sobie ducha przedsiębiorczości. W obozowisku, osadzie – jak zwał, tak zwał – wszystko jeszcze było w powijakach, odkąd odlecieli astronauci, a wraz z nimi dyscyplina, którą udało im się na pewien czas zaprowadzić. Paki ze sprzętem, ubraniami, żywnością, narzędziami i inną zawartością leżały porozrzucane tam, gdzie je wyładowano z wahadłowca. Nadal mieszkali w namiotach. O groby Josepha Mullane’a i Jenny Amsler także nikt się nie troszczył.

Do tego dochodził ten niezmiennie jasny dzień, ta wieczna martwota. Lemmy powiedział, że ludzie pochodzą od tropikalnych małp. Po dwóch milionach lat adaptacji środowiskowej organizm domagał się nie tylko dnia, ale również nocy, więc o regularny sen nie było łatwo. ColU twierdził, że cykle snu osadników są do siebie zbliżone, lecz stopniowo się wydłużają, odbiegając od ziemskich norm. Tym też nikt się nie przejmował.

Nikt nawet nie słuchał tego, co mówi ColU – również Yuri, choć robot chyba myślał, że jest on bardziej otwarty niż inni, i stale próbował wciągnąć go w rozmowę. Chociażby na temat obserwacji astronomicznych, które Yuri od czasu do czasu przeprowadzał za pomocą swoich amatorskich przyrządów. ColU uzupełniał je dodatkowymi spostrzeżeniami na podstawie własnych pomiarów. Ale to było dla Yuriego jedynie drobną rozrywką, hobby, zajęciem w wolnych chwilach, żeby nie zwariować. Serdeczności ColU, których się wstydził, narażały go na powszechne szyderstwa.

Co pewien czas dobijały ich rozmaite przeciwności losu, takie jak gwałtowna burza, silny rozbłysk czy groźba powodzi ze strony obłaskawionego jeziora. Przede wszystkim jednak dołowała ich brutalna rzeczywistość społecznych wyrzutków. Zmagali się z poczuciem odtrącenia, dla wielu trudnym do zaakceptowania niezależnie od tego, na jakim świecie przyszłoby im żyć. Doprowadzali się nawzajem do szału – ludzie dla siebie całkowicie obcy, a jednak zmuszeni do wspólnego zamieszkania w miejscu, skąd nie ma ucieczki.

Jedynym wyjątkiem był ColU. Robot spokojnie wykonywał swoje zadania, powoli przetwarzając wielkie prostokątne połacie arduańskiej gleby w żyzny grunt. Pobierał też próbki wody i miejscowych form życia: nadwodnych łodyg, porostów, stromatolitów i robaków. Zwłaszcza robaki wzbudzały jego entuzjazm, bo wciąż je wykopywał z każdej głębokości. Twierdził, że na Per Ardui, nie inaczej niż na Ziemi, życie tętni w podziemnych skałach – choć tutaj prawdopodobnie było o wiele więcej biomasy – przy czym wyżej zorganizowane organizmy są tylko wykwintnym akcentem, ozdobnikiem w symfonii życia mikrobów.

Jego spokojna determinacja dodatkowo drażniła ludzi, podobnie jak niezmącona beztroska.

Tak czy inaczej, z tej małej, nędznej społeczności życiowych rozbitków nie wyłonił się jeszcze przywódca. Yuri nie wiedział nawet, kto wpadł na pomysł tej wyprawy.

W pierwszych dniach Onizuka, John Synge i Harry Thorne zachowywali się jak bossowie. Potem okazało się, że Martha Pearson, która niegdyś na Ziemi kierowała dużą firmą, i Abbey Brandenstein, ekspolicjantka sprawdzona w zabijaniu, też są obdarzone silną osobowością.

Mardina Jones nie próbowała zgrywać wodza i chyba miała rację. Pani porucznik zawsze trzymała się nieco na uboczu, narażona na zniewagi i docinki – częstsze niż wyrazy współczucia. Yuri obserwował, jak znosi wszystko cierpliwie i wypełnia zadania, które sama sobie narzuciła. Nie nosiła już kombinezonu astronauty. Mało tego, odcięła się całkowicie od przeszłości, od swojej kariery w ISF. W okamgnieniu przeistoczyła się z wyrozumiałego strażnika więziennego w małomównego rozbitka. Być może powracała do jakichś głębszych, starszych korzeni, do wnętrza swego jestestwa okrytego dotąd wieloma warstwami.

Aż w końcu zaczęli dobierać się w pary i wszystko stało się dla niej trudniejsze. W sytuacji, gdy były cztery kobiety i sześciu mężczyzn, nieznający się nawzajem do chwili lądowania, konflikty były nieuniknione. W ich grupie nie znalazł się chyba żaden gej, co mogłoby jeszcze bardziej skomplikować sprawy – lub na odwrót. Choć czasem mężczyźni żartowali, raczej niewesoło, o eksperymentowaniu.

Pary były dla Yuriego pewnym zaskoczeniem. Z grona mężczyzn nigdy nie wytypowałby Lemmy’ego na zwycięzcę, lecz dość szybko Pearl Hanks dała wszystkim jasno do zrozumienia, że wybiera właśnie jego. Każdy wiedział, że Pearl była kiedyś dziwką, więc niektórzy mężczyźni, jak Onizuka czy Harry Thorne, wciąż tak ją odbierali. Być może lgnęła do Lemmy’ego właśnie dlatego, że on patrzył na nią inaczej. A może liczyła na ochronę ze strony Yuriego, skoro Lemmy był jego przyjacielem? Wszystko się komplikowało jak w partii szachów.

Tymczasem Martha Pearson sypiała z Johnem Synge’em. Tu nie było wielkiej niespodzianki: bizneswoman z Hawajów i prawnik z Nowego Nowego Jorku, bratnie dusze. Ale może właśnie z powodu tych podobieństw zawsze się kłócili, gdy byli razem, chyba że spali lub uprawiali seks.

Natomiast Abbey, najsilniejsza kobieta w tym towarzystwie, ku ogólnemu zdumieniu zarzuciła sieci na Matta Speitha, artystę pozbawionego środków artystycznego wyrazu, chyba największego niedorajdę i nieudacznika w osadzie. W tym związku rządzić mogła tylko jedna osoba. Yuri podejrzewał, że Abbey nieprzypadkowo zdecydowała się na Matta: miał stanowić tarczę, osłonę przed pozostałymi mężczyznami. Ale Mardina wyrażała się o nim w cieplejszych słowach. Może Abbey leciała na jego ładne, miękkie dłonie artysty? – wyraziła przypuszczenie. A może ekspolicjantka lubiła mieć przy sobie kogoś, kto potrzebuje opieki?

Mardina stroniła od jakichkolwiek związków. Doświadczyła podchodów ze strony wolnych mężczyzn, Onizuki i Harry’ego, ale Yuri się do niej nie przystawiał. Potrafiła jednak odgonić ich od siebie.

Tak więc Yuri, Onizuka i Harry pozostali bez kobiety. Yuri miał przeczucie, że Onizuka i Harry dostają świra z tego powodu. Nic dziwnego, skoro była ich zaledwie dziesiątka i znalezienie innego partnera nie wchodziło w rachubę – dopóki ich córki i synowie kiedyś nie dorosną, by powiększyć pulę. W zasadzie, lepszy wybór mieli w modułach statku kosmicznego, bo tutaj gdy raz ktoś przegrał, mógł nigdy nie dostać drugiej szansy. Czasem Onizuka i Harry rozmawiali głośno o wymienianiu się partnerami, o łóżkowej rotacji. Gdyby kobiety rodziły dzieci nie tylko jednego partnera, miałoby to nawet genetyczne uzasadnienie. Mówili, że Lex McGregor poparłby taki pomysł. Jednak nie słuchał ich nikt, kto już kogoś miał.

Yuri nie martwił się tym specjalnie. W jego pojęciu ludzie tworzyli związki partnerskie ze względu na poczucie bezpieczeństwa, może i dla wygody. Nie z czystego wyrachowania, zatroskani o przyszłość kolonii w perspektywie lat, dziesięcioleci, a nawet pokoleń. A już z pewnością nie z powodu tak zwanej miłości. Na razie niczego mu nie brakowało, chyba podobnie jak Mardinie. Ale Onizuka i Harry wodzili za nią nienawistnym wzrokiem i pluli.

Przynajmniej na czas wyprawy do lasu wyrwą się z obozu, choćby na kilka godzin. Jednakże Onizuka wciąż powarkiwał na Lemmy’ego, a Lemmy kulił się u boku Yuriego, z czego należało wnioskować, że nie potrafią się wznieść ponad swoje wady i chęć rywalizacji.

Kiedy dotarli do obrzeża lasu, stanęli przed gromadą stromatolitów. Wciąż tak nazywali te formacje będące koloniami bakterii, choć biolog mógłby się z nimi spierać. Te konkretne okazy miały ogromne rozmiary, znacznie większe niż głazy nad Kałużą. Były jak wielkie czterometrowe stoły o płaskich, kielichowatych blatach.

ColU pobrał próbki ze wszystkich stromatolitów w sąsiedztwie obozu. Stanowiły skupiska drobnych organizmów wymieszanych z uwięzioną w środku ziemią. Były to oczywiście tutejsze organizmy, zdaniem ColU podobne do ziemskich, lecz nie identyczne, upchane w gęstych, splątanych warstwach, połączone w struktury w odległych epokach. Wierzchnia powłoka zawierała fotosyntezatory, organizmy absorbujące światło Proximy w celu rozbicia cząsteczek powietrza i wody, w efekcie produkując tlen. Wykształciły się tu procesy podobne do tych na Ziemi, lecz inne właściwości światła wymusiły nieco inne reakcje chemiczne. ColU powiedział, że prawdopodobnie stromatolity są na tej planecie dominującym producentem tlenu. ColU zawsze był czymś zaciekawiony, zawsze się zastanawiał. Jak sam mówił, do jego powinności należało badanie realiów tego świata, aby dało się go przeobrazić w środowisko przyjazne dla człowieka. Tutejsze formy życia zostałyby zamknięte w specjalnych strefach niepotrzebnych ludziom, może w kilku rezerwatach i ogrodach botanicznych. Za dni młodości Yuriego – o czym rozmyślał, gdy ColU prowadził swoje rozważania – istniały na Ziemi muzea drzew.

Nie przebywali zbyt długo w ogrodzie stromatolitów.

Yuri poprowadził ich teraz w głąb lasu. Mrok gęstniał z każdą chwilą, aż tutejsze drzewa otoczyły ich ciasnym kręgiem. Smukłe i proste pnie strzelały w górę bez gałęzi, by na sporej wysokości tworzyć parasole gigantycznych liści blokujących słońce, podobnych do przechylonych talerzy. Pod nogami mieli suchą, zbitą ziemię, zaścieloną cienkim dywanem odpadków, głównie strzępów wielkich liści przypominających uschnięte lilie wodne. Na razie nic się nie poruszało i nie rozlegał się żaden dźwięk oprócz ciężkich oddechów członków ekspedycji. Yuriemu zdawało się jednak, że coś zaszeleściło wśród listowia.

Miejscowe drzewa różniły się od ziemskich praktycznie pod każdym względem. Owszem, ogólne cechy charakterystyczne były zachowane: korzenie, pień, zielone liście u góry. Wszelako to, co koloniści potocznie nazywali drewnem, ewidentnie nie miało z drewnem nic wspólnego. Każdy pień był w zasadzie rozwinięciem łodygowatych trzcin rosnących w Kałuży. Młode drzewka na południowym skraju lasu dostarczały dobrego materiału do budowy; były długie, proste i wytrzymałe, właściwie bez gałęzi z wyjątkiem samego końca. Jednak życie ich nauczyło, że nie można tak po prostu rzucić na ognisko kawałek drewna. Najpierw należało wycisnąć z niego lepki, silnie pachnący, lekko fioletowy sok – „szpik”, jak go nazywali. Szpik bowiem, sam w sobie, okazał się przydatny. Harry Thorne eksperymentował z przytwierdzaniem kamiennych ostrzy do tyczek za pomocą tego soku. Kiedyś był farmerem, nawet jeśli tylko uprawiał w wieżowcu ośmioarowe poletko. I jak na mieszkańca silnie zurbanizowanej Ziemi w dwudziestym drugim wieku, miał dryg do prac manualnych.

Po przejściu kilkuset kroków zatrzymali się, podzielili wodą, naradzili. Onizuka i Martha mieli pod ręką kusze. Powietrze przybrało ciemnozieloną barwę – ciemniejszą niż gdziekolwiek na Ziemi.

– No dobrze – odezwał się Onizuka. – Ktoś wie coś o lasach? Mnie nie pytajcie, ja siedzę w oceanach.

– Ja nie – mruknął Lemmy. – Już nawet za twoich czasów nie było drzew na świecie, Yuri, prawda? Ale za to wiem, że ten las obiega kołem całą tę stronę Per Ardui, przynajmniej na stałym lądzie. I tak już jest aż do środka strefy przygwiezdnej: koliste pasy z identyczną roślinnością i krajobrazem, zależnie od odległości. W miejscach, które dostają tyle samo słońca, rośnie dokładnie to samo. Ta planeta wygląda jak tarcza na strzelnicy. Tutaj, blisko linii terminatora, są drzewa.

Onizuka uśmiechnął się szeroko.

– Tarcza na strzelnicy, co? – Uniósł napiętą kuszę, wycelował w twarz Lemmy’ego i udał, że pociąga za spust. – Cyk…

– Bardzo śmieszne.

– Te drzewa wyglądają jak łodygi – rzekł Yuri. – Łodygi rosnące w Kałuży. Tyle że są większe.

Martha potarła dłonią najbliższy smukły pień.

– Rzeczywiście. Trochę się znam na lasach. Na Ziemi wiele gatunków roślin przekształciło się w drzewa, choćby palmy i paprocie. To normalne, jeśli potrzebujesz składników odżywczych z gleby i musisz walczyć o światło. Dlatego nie dziwię się, że wykształciły się tu podobne formy. Uniwersalna strategia.

Onizuka prychnął wzgardliwie.

– A ty jesteś ekspertem, co?

Spokojnie wytrzymała jego wzrok.

– Gdybyś choć raz ze mną porozmawiał, zamiast bez końca gapić się na mój biust, wiedziałbyś, że kiedyś żyłam z lasu. Mój dziadek, chyba w twoich czasach, Yuri, był naukowcem związanym z jednym z wielkich przedsiębiorstw wyrębu lasu, gdy ten przemysł się kończył. Rozstawiał kamery filmujące ostatnie skrawki lasów deszczowych, zanim zostały wycięte w pień. – Uśmiechnęła się. – Ekoporno. Tubylcy rodem z epoki kamiennej wieją gdzie pieprz rośnie, ogromne drzewa walą się z hukiem. Moja rodzina przez lata montowała ten materiał na wszystkie sposoby. Jeżeli coś wydawało się odległe w czasie, pachniało egzotyką. Dla nas to była prawdziwa żyła złota. Ludzie dopingują i zakładają się, kto przetrwa.

– A jednak wylądowałaś tu z nami – powiedział Onizuka.

Yuri zorientował się, że na Per Ardui, podobnie jak wcześniej na statku, dopytywanie, jak i dlaczego ktoś został zgarnięty w łapance, uchodzi za przejaw wyjątkowo złych manier. Martha nie odpowiedziała, za to popatrzyła w górę.

– Przyjrzyjcie się koronom drzew. Widzicie, jakie tu jest wszystko statyczne? A do tego każde drzewo ma trzy duże liście, po prostu trzy, rozstawione symetrycznie na okręgu. Jeden, drugi, trzeci. Widzicie? Każdy skierowany idealnie w stronę słońca, które nie rusza się z miejsca. Jeżeli oświetlenie nigdy się nie zmienia i nie ma pór roku, to chyba wystarczy wypuścić kilka wielkich liści, żeby wychwycić całe światło. Hm… W takim razie czemu nie jeden? Pewnie musi być zapas. Nie zdziwię się, jeśli coś obgryza liście tam, wysoko. Roślina korzysta z dwóch rezerwowych, dopóki nie odrośnie ten zniszczony. One mają chyba ten sam bladozielony kolor co wszystko po słonecznej stronie planety, ciemniejszy po stronie cienia. Może po to, żeby oszczędzić ciepło? Maksymalne wykorzystanie światła słonecznego. Dlatego tu jest tak ciemno. Chodźcie. Wydaje mi się, że tam jest jaśniej… – Wskazała palcem północ. – Może jakaś polana?

Ruszyła przodem, reszta za nią. Drzewa rosły w coraz większych odstępach i Yuri zaczął dostrzegać fragmenty bezchmurnego nieba. Błękit powoli przechodził w granat, gdy patrzyło się w stronę linii terminatora i krainy wiecznych ciemności.

Coś się tłukło w listowiu. Yuri podniósł wzrok z przestrachem. Miał wrażenie, że widzi duży, eteryczny kształt: furkoczące i łopoczące upierzenie, rozpięte na wiotkim szkielecie. Stwór przypominał latawce, które Yuri oglądał nad jeziorem, lecz był od tamtych znacznie większy. Sfrunął ku nim, być może zaciekawiony ich obecnością.

Onizuka poderwał kuszę i bez wahania wystrzelił pociski: jeden, drugi. Razem z Marthą i Harrym ćwiczył się w umiejętności posługiwania się bronią.

Pierwszy bełt chybił celu i poszybował między liście, drugi jednak rozerwał ciało lotnika. Yuri usłyszał cichy skrzek, gdy złożyły się delikatne śmigiełka. Lotnik bezwładnie gruchnął o pień drzewa, a potem, wirując, z odgłosem darcia i grzechotania spadł na miękko wyściełaną ziemię z zaskakująco słabym impetem.

Onizuka krzyknął radośnie z uniesioną pięścią.

– Mam cię! – Teraz on ruszył przodem, truchtając po resztkach liści.

Zestrzelona istota przeobraziła się w kłąb połamanych rozpórek i potarganych płatów z cienkiej, półprzezroczystej, brązowawej skóry. Przywodziła na myśl rozbity aeroplan braci Wright.

– No, no… – odezwał się Lemmy. – Skrzydła musiały mieć trzy, cztery metry rozpiętości w locie.

– Użyłeś złego słowa. – Martha przyklękła, szarpnęła płatem i rozwinęła go, odsłaniając rozerwaną skórę. – Jakie skrzydła? Tu nie ma żadnych skrzydeł. Bardziej już, nie wiem… śmigła? Obracały się jak w helikopterze.

Szturchając powalonego stwora, nieporadnie próbowali poskładać jego ciało. Miało krótki, cylindryczny korpus, nie jednolity, lecz pełen prętów i włókien. Kiedy Yuri wyciągnął pierwszy lepszy pręt z trzewi, zobaczył coś na podobieństwo łodyg z trzcinowiska nad jeziorem. Były dwa zespoły śmigieł, każdy potrójny – troista symetria jak w przypadku wielkich liści na drzewach – przytwierdzone do korpusu na zasadzie stawu kulistego, naoliwionego mazią przypominającą drzewny szpik.

Martha sięgnęła do korpusu i wetknęła palec w gąszcz prętów. Kiedy go wyciągnęła, lepił się od szpiku.

– Fuj! Podejrzewam, że to coś w rodzaju żołądka. Jest tam cała masa prętów, szpik, płaty skóry.

– Może żywi się tymi wielkimi liśćmi na drzewach? – powiedział Lemmy.

– Może. Lub mniejszymi stworami. – Martha wzruszyła ramionami i przeniosła wzrok na listowie. – Kto wie, co tam siedzi…

Ponownie rozległy się szelesty i szurania, tym razem gdzieś przy ziemi. Odsunęli się od lotnika i instynktownie skupili przy sobie.

W cieniu koron drzew Yuri dojrzał poruszające się istoty około metrowej wysokości, zbudowane jak trójnogi, klekoczące twory z patyków i płatów skóry. Kojarzyły się z zabawkami z drewna i szmatek. Przemieszczały się ruchem obrotowym jak wirujący łyżwiarze figurowi. Cała chmara szła w stronę zabitego lotnika. A jednocześnie w stronę członków ludzkiej ekspedycji…

Onizuka ponownie uniósł kuszę.

Martha chwyciła go za rękę.

– Nie musisz zabijać wszystkiego, na co się natkniemy!

– Te przeklęte stwory walą prosto na nas!

– W takim razie odejdź na bok. – Odciągnęła go pod osłonę drzew.

Yuri i Lemmy poszli w ich ślady.

Trójnogi zignorowały ludzi. Siedem, osiem, dziewięć – wszystkie naraz opadły zestrzelonego lotnika i zaczęły krążyć nad ścierwem w tę i we w tę, szatkując je na kawałki. Yuri patrzył, jak giętkimi kończynami – każdy chwytak był przegubowy, pod tym względem podobny do manipulatorów na statkach kosmicznych – wybierają pokrojone szczątki i wkładają je do sitowatych trzewi usytuowanych pośrodku ciał. Yuri widział podobne zwierzęta na równinach i wokół jeziora, lecz te były mniejsze, zwarte, chyże.

– Ale rzeźnia – mruknęła Martha. – Jakby ktoś ćwiartował mięso piłą łańcuchową. Aż strzępy fruwają.

– Dobra, patrz tam – powiedział Onizuka i wskazał ręką.

Znienacka zaczęły się pojawiać, nie wiadomo skąd, mniejsze stworzenia, naziemne kręciołki zbliżone wyglądem do większych ścierwojadów i łopoczący lotnicy podobni do bestii z listowia, tyle że dużo mniejsi. Na pierwszy rzut oka wszystkie składały się z prętów i błoniastych płatów. Opadły wielkie truchło niczym chmara maleńkich robotników, by rozczłonkować resztki na jeszcze drobniejsze kawałeczki.

– Nawet na chwilę się nie zatrzymały, kiedy biegły w naszą stronę – zauważył Lemmy. – Może nas nie widzą?

– Na pewno dziwnie wyglądamy i mamy dziwny zapach – powiedziała Martha. – Jeśli w ogóle czują zapachy. Nie traktują nas jak źródło pożywienia. Ani zagrożenie.

– Na razie – wtrącił Onizuka, ważąc w rękach kuszę. – Ale daj im trochę czasu. Wiesz, że jestem nieco obeznany z głębią oceanów. Ja nie miałem bogatego tatusia, Martha. Zarabiałem pieniądze na handlu złomem. Nurkowałem w poszukiwaniu kosztowności i tym podobnych rzeczy w zatopionych japońskich miastach. Wciągnął mnie ten ocean… Kiedy zejdziesz głęboko, znajdziesz się tam, gdzie nie dociera światło i gdzie rosną różne rzeczy, jak plankton. Jeśli mieszkasz jeszcze niżej, w ciemnych głębinach, gdzie nic nie rośnie, całe życie czekasz, aż coś spłynie z góry. Odpadki, cokolwiek. A kiedy zleci coś wielkiego, jak ścierwo wieloryba, ogarnia cię szał i żresz bez opamiętania. – Onizuka spojrzał na korony drzew i wielkie, nieruchome liście. – Ta sama zasada obowiązuje tutaj. Na dole, przy ziemi, przez lata panuje mrok. Brakuje światła, żeby coś wyrosło. Dlatego nie ma tu chaszczy ani młodych drzew. Zazwyczaj jest tu jak w głębinach oceanu. Stąd właśnie biorą się te cwane ścierwojady. Czekają na chwilę, gdy coś spadnie z wysoka.

Grupa padlinożerców rozpraszała się wreszcie. Sięgające człowiekowi do pasa trójnogi oddalały się pierwsze z szelestem obracających się kończyn, potem chmara lotników i małych biegaczy, którzy też się rozbiegli po wyjedzeniu okruchów. Po zakończonej uczcie nikt by nie poznał, że przed chwilą leżał w tym miejscu zestrzelony lotnik. Jedynym śladem były rozdrapane szczątki drzew i kilka plam twardniejącego szpiku.

Grupa ruszyła w dalszą drogę.

ROZDZIAŁ 16

Dotarli do skraju lasu, przecisnęli się przez ostatni parawan szczudłowatych drzewek – niektóre z nich, bardzo młode, do złudzenia przypominały łodygi nad Kałużą – i wyszli na polanę otaczającą spore zagłębienie, w którym nagromadziły się zwały kamieni. Po przeciwległej stronie widniała szarozielona ściana lasu. Na otwartym terenie było gorąco i parno. Yuri poczuł na ciele swędzący pot.

Posuwali się naprzód z większą rozwagą. Słuchając głosu instynktu, na odsłoniętej przestrzeni woleli iść blisko siebie. Martha i Onizuka trzymali w pogotowiu kusze. Yuri spodziewał się, że zobaczy ślady pożaru czy czegokolwiek, co tłumaczyłoby istnienie polany – na przykład pogorzelisko po uderzeniu pioruna, bo przecież błyskawic nie brakowało na tym pełnym burz świecie.

Zamiast tego teren obniżał się tu na kształt misy o nierównych brzegach, wypełnionej głazami. Schodząc, Yuri zauważył, że stąpa po żywych organizmach. W runie wyróżnić można było coś na podobieństwo zielonych porostów, jakieś mchy oraz kobierce kruchej, włochatej trawy w postaci zbitych kępek krótkiej trzciny. Tu i tam rosły młode drzewka, mierzące co najwyżej kilka metrów wysokości. Zieleń w odcieniu właściwym tej planecie czerpała ze skromniejszej palety barw niż na Ziemi.

Na samym dnie ujrzeli błotniste bulgoczące bajoro, całe w zielonych i fioletowych plamach, być może koloniach bakterii. Na zboczach rozsiadły się stromatolity: tu gromada jak gdyby muchomorów, tam grupy wąskich słupów, a wszystkie w tłustawych skorupach i prezentujące bogatszą gamę kolorów. Trafiały się zielone, brązowozłote, a nawet ciemnoczerwone. Yuri miał wrażenie, że znaleźli się w zaginionym świecie, gdzie wszystko jest odrealnione.

– Siarka – oświadczyła Martha, marszcząc nos. – Czujecie? Dlatego mamy tu polanę i drzewa nie chcą rosnąć. Może to jakaś wulkaniczna kaldera?

– Albo jedna z tych rozsypanych formacji jak Krowi Placek? – podsunął Yuri.

Onizuka prychnął.

– Co za różnica? Kogo obchodzi geologia?

– Nas powinna obchodzić, bałwanie! – odparł ostro Lemmy. – Widać, że tu się podnosi cała okolica. ColU potwierdził to na podstawie pomiarów. Jakby wulkan szykował się do wybuchu. Jeżeli pięć kilometrów od obozu mamy aktywną kalderę…

– Bałwanie? – Onizuka uniósł kuszę i ponownie wycelował w twarz Lemmy’ego. – Jak ty się do mnie odzywasz, gnojku?

– Hej, hej! – interweniowała Martha, stając między nimi. Popatrzyła ze złością na Onizukę. – Spokojnie, bohaterze.

On wciąż jednak świdrował spojrzeniem Lemmy’ego, który dzielnie próbował je wytrzymać.

U podłoża konfliktu z pewnością tkwiła Pearl Hanks. Yuri odwrócił się. Nie chciał się mieszać i zwiększać napięcia.

Onizuka cofnął się w końcu.

– Kurde, napiłbym się czegoś. – Zrzucił z siebie plecak. – Zróbmy przerwę.

Usiedli i otworzyli plecaki. Gdy jedli, Yuri dostrzegł jakieś poruszenie po drugiej stronie misy. Wstał z jedzeniem w ręku i zrobił kilka kroków, żeby lepiej widzieć.

Kręciły się tam trójnogi, istoty z łodyg podobnych do trzciny, mające koszykowate, gęsto plecione korpusy. Te jednak, olbrzymy wysokie na trzy, cztery metry, sięgały ponad stromatolitowy ogród, w którym manewrowały z gracją. Były znacznie wolniejsze od lotnika czy nawet padlinożerców, które pożarły truchło, i Yuri mógł podpatrzyć, jak „działają” ich ciała. Zupełnie jakby ktoś poskładał je w pracowni do majsterkowania z łodyg w każdym rozmiarze, od patyczków krótszych niż ludzki palec po wielkie kłody kojarzące się z kośćmi słonia; połączenia stawowe pozwalały im na wykonywanie skomplikowanych akrobacji. Stawy te zresztą podczas ruchu sprawnie tworzyły się i rozpadały, jakby stworzenie przebudowywało się na bieżąco.

Yuri patrzył, jak szczególnie wielka istota zbliża się do stromatolitu, niemożliwie balansując na trzech grubych nogach.

Koło niego przystanął Lemmy.

– Niezły widok. Stromatolity stoją jak w parku rakiet, który widziałem w Hellas na Marsie. Jest tam duża chińska baza. A te stwory… raju. Patrz na to.

Ów wielki osobnik wysunął długi wypustek, wygięty wzorem skorpioniego ogona nad resztą ciała, i wetknął koniec w skorupę stromatolitu. Dało się słyszeć pęknięcie. Ogromny trójnóg chyba zaczął jeść, wysysając papkowatą substancję.

Następnie Yuri zobaczył istotę o odmiennych kształtach: plątaninę łodyg poruszającą się bardziej na zasadzie ukradkowego toczenia niż wirowania na trzech taboretowatych nogach. Była mniejsza, szybsza i cicho przysuwała się do wielkiego żarłoka. Chyba przyglądała mu się ukradkiem, choć nie było widać oczu.

– Łańcuch pokarmowy – powiedział Lemmy. – Stromatolity rosną w świetle słońca jak roślinność na Ziemi. Te duże powolne stwory z żądłami są roślinożercami, żerują na stromatolitach. Nad nimi…

– Oto i mamy mięsożerców.

– Właśnie. Cała drabinka.

Jakiś cień przeleciał w górze, błoniasty i wieloczłonowy. Obaj podnieśli wzrok. Niebo przecinał lotnik. Potrójne śmigła obracały się nieśpiesznie z cichym szelestem, korpus znacząco przewyższał rozmiarami nawet latawca, którego Onizuka ustrzelił w lesie. Kiedy jego cień przemknął przez zagłębienie terenu, istoty mniejsze i większe uciekły z ogrodu stromatolitów lub przycupnęły w kryjówkach.

Yuri mruknął:

– A co powiesz na to? Tutejszy pterozaur.

– Co to jest pterozaur?

Zrobiło mu się dziwnie żal Lemmy’ego. Dotąd zdawało mu się, że Lemmy jest bystrzejszy od niego, że migiem potrafi wykombinować, co jest co. Tymczasem po spapranym życiu wiedział sporo mniej.

– Ziemskie sprawy, chłopcze z Marsa. Chodź, zbierzemy trochę próbek dla ColU.

Razem zeszli na sam dół, chowając próbki do woreczków u pasa.

ROZDZIAŁ 17

Wrócili do obozu dość późno, wyprawa zajęła im dwanaście godzin. Swoją zdobycz przekazali ColU, który niezwłocznie zaczął wybebeszać torebki z zielonym błockiem i kleistym szpikiem. Wydawał przy tym pomruki satysfakcji, które nawet Yuriego wyprowadzały z równowagi. Powiedział, że zamierza zbudować drzewo genealogiczne tutejszych form życia w celu ułatwienia eksploatacji, a nie ich eksterminacji – nie stanowiły zagrożenia, nie mogły zjeść ani zarazić człowieka. Chodziło o to, żeby zepchnąć je na bok, a resztki przetwarzać na paszę dla rolnictwa. Tak więc tego rodzaju próbki były manną z nieba dla ColU. Kiedy wdał się w wywód na temat miejscowego układu drapieżnik-ofiara – na Ziemi drapieżniki polują przeważnie o świcie lub zmierzchu, ale może na pozbawionej pór dnia Per Ardui atakują w dowolnej chwili, co powinno mieć swoje konsekwencje widoczne w całej biosferze – Yuri po prostu odszedł.

Kilka godzin później, po posiłku złożonym z przywiezionych promem racji żywnościowych i niemrawej rozmowie przy ognisku, niektórzy poczłapali do namiotów. Lemmy, Onizuka i Harry Thorne jeszcze się nie kładli. Zorganizowali małe kółko pokerowe, a właściwie przedłużyli jego działalność rozpoczętą na pokładzie statku kosmicznego. Odkąd Mardina zabroniła im grać o racje żywnościowe, posługiwali się żetonami z patyków, które zbierali nad wodą i przycinali na różną długość, aby mieć wielokrotności dziesiątek i setek.

Próbując się wygodnie ułożyć w swoim małym jednoosobowym namiocie, Yuri usłyszał śmiech Lemmy’ego.

– Jestem dziś trzcinowym milionerem! Najbogatszym facetem na Per Ardui.

– Wciąż jesteś gnojkiem, gnojku.

Gra się wkrótce skończyła i oddaliły się ostatnie pary: Martha z Johnem Synge’em, Abbey z Mattem Speithem i Pearl z Lemmym. Reszta została na lodzie, jak wyraził się Onizuka. Yuri wszystko słyszał: kto gdzie idzie i z kim.

Tym razem Matt nie szedł spać, ponieważ wypadła jego straż. Yuri w namiocie słyszał, jak pogwizduje przez zęby. Nawet go lubił. Matt był artystą i w dzieciństwie, razem ze swoją równie uzdolnioną rodziną, musiał ewakuować się z zatopionego Manhattanu. Nie należał do osób wybitnie rozgarniętych, silnych czy choćby atrakcyjnych. Ani do tańca, ani do różańca, mówił sam o sobie. Można było odnieść wrażenie, że nawet nie zauważył, kiedy najpierw popadł w biedę, a potem w wyniku ONZ-etowskiej łapanki dostał się na Marsa i następnie na Proximę; szedł jak leming w stronę przepaści. Ale był spokojny, skromny, wytrzymały na trudy i zawsze gotów porozmawiać na każdy temat, może z wyjątkiem Marsa, „Ad Astry” i Proximy. Można powiedzieć, że był największym artystą na Per Ardui. Każdy świat potrzebuje artystów. Nie nadawał się jednak do pełnienia straży. Tej nocy nie zareagował w żaden sposób, dopóki nie obudziły wszystkich wrzaski Pearl.

Jeszcze częściowo zamroczony snem Yuri wyszedł z namiotu na bosaka, ubrany jedynie w spodnie. Jak zawsze, kiedy coś go obudziło, zmrużył oczy w blasku słońca, zaskoczony tym, że Proxima wisi wysoko na niebie, choć ciało mówiło, że jest trzecia lub czwarta nad ranem. Zauważył zamieszanie wokół namiotu, który Lemmy dzielił z Pearl. Ruszył biegiem w tamtą stronę, usiłując już w drodze rozeznać się w sytuacji.

Namiot został odciągnięty na bok, a raczej wywrócony siłą. Na ziemi leżały w wymieszanej kupie karimaty, koce i ubrania. Lemmy leżał na wznak i Yuri z daleka zobaczył kałużę krwi wokół jego głowy. Pearl siedziała naga z kolanami podciągniętymi pod brodę i rękami na policzkach. Na jej gołych nogach błyszczała krew zabitego. Dziwiło jej milczenie.

Nad nią stał Onizuka. Chwycił ją nad łokciem i ciągnął, żeby wstała. Obok niego Harry Thorne też przypatrywał jej się posępnie. Yuri zauważył, że każdy z nich ma kuszę.

Pozostali nadbiegli w koszulkach i krótkich spodenkach. Tylko Matt miał na sobie kombinezon, choć i on nie włożył butów.

Yuri sięgnął ręką za plecy; zawsze trzymał nóż za pasem, nawet we śnie. Teraz ukradkiem zacisnął dłoń na rękojeści.

Po chwili Matt, Yuri, John Synge z Marthą, Mardiną i Abbey stanęli czujnie w półkolu. Wszyscy mieszkańcy maleńkiej kolonii zgromadzili się wokół sceny: przewróconego namiotu, apatycznej dziewczyny, zwłok i dwóch ponurych mężczyzn.

Mardina wysunęła się do przodu, jakby obejmowała dowództwo. Yuri zauważył, że nie spuszcza wzroku z kusz, ale oni nie podnosili ich i nie wykonali najmniejszego ruchu, aby ją zatrzymać. Kucnęła przy Lemmym, zbadała puls na szyi i nadgarstku i nachyliła się, żeby posłuchać, czy oddycha. Na koniec wyprostowała się.

– Cóż, nie żyje. Jeden bełt kuszy w gardło, drugi w skroń.

Onizuka chrząknął.

– Gnojek nic nie poczuł.

– Obeszliśmy się z nim łaskawie – dodał Thorne tonem mniej zuchwałym niż Onizuka.

– Łaskawie? – powiedziała Mardina. – Właściwie dlaczego musiał zginąć? Nie mówcie. Żebyście mogli przygarnąć Pearl, mam rację?

Onizuka, przyciskając kuszę do piersi, wciąż szarpał dziewczynę, która jednak, bierna i milcząca, ani myślała z nim iść. Trzęsąc się z wściekłości, aż się spocił.

– To raz, a dwa, że gnojek znowu ograł mnie w karty. Miarka się przebrała! – burknął.

– I teraz weźmiecie ją dla siebie. I co dalej, będziecie się nią dzielić?

Thorne rozłożył ramiona z nieszczęśliwą miną.

– Daj spokój, Mardina. Znasz mnie i wiesz, że nie jestem zabójcą, tylko zwykłym farmerem.

– Teraz już zabójcą.

– Mężczyzna nie może żyć bez kobiety, jak ty sobie to wyobrażasz? A przecież tu chodzi o całe życie… Zaś Pearl, sama wiesz…

– Lubi dawać, co? Tak to sobie tłumaczycie? – Mardina powiodła wzrokiem od twarzy do twarzy. – Gdyby nie to, moglibyście rzucić się na inną? Na mnie, na Abbey, na…

– Mamy prawo! – Onizuka, szamocząc się z Pearl, próbował celować z kuszy do Mardiny. – Bierzemy to, co się nam należy. Wejdziesz mi w drogę, dziwko, a…

Yuri rzucił nożem, który pochodził z zastawy stołowej pozostawionej wśród sprzętów przez astronautów z „Ad Astry”. Było go łatwiej schować niż duże noże myśliwskie, które im rozdzielono. I Yuri ćwiczył się w rzucaniu, gdy przebywał sam na granicy lasu.

Nóż ugodził Onizukę prosto w prawe oko. Zabójca Lemmy’ego rozpaczliwie wystrzelił z kuszy, lecz bełt poszybował w bok i nie zrobił nikomu krzywdy. Mężczyzna upadł, zabity.

– To za Lemmy’ego – mruknął Yuri. Serce waliło mu jak młotem, a świat zawęził się do niewielkiego tunelu, jakby ciało zostało poddane ogromnemu przeciążeniu. Po raz pierwszy zabił człowieka…

Tymczasem przed nim zrobił się istny kocioł. Pearl odsuwała się pośpiesznie od Harry’ego Thorne’a. Abbey Brandenstein przyskoczyła z drugiej strony z zamiarem przechwycenia kuszy upuszczonej przez Onizukę. Harry w popłochu wymachiwał bronią jak wariat.

– Nie! Proszę was! Inaczej to miało wyglądać…

Abbey chwyciła wreszcie kuszę. Uniosła ją groźnie.

– Więc jak to miało wyglądać, ciulu?

Mardina pośpiesznie przeczołgała się na bok.

– Nie, Abbey!

Jednakże Abbey, z zimnym wyrachowaniem, strzeliła mu prosto w serce.

Dopiero gdy było po wszystkim – gdy Yuri i Mardina zabrali kusze, a pozostali zbliżyli się, by obejrzeć miejsce rzezi – zauważono, że Pearl Hanks nożem wyciągniętym z czaszki Onizuki skutecznie podcięła sobie żyły na rękach, dokładnie w miejscu starych, niezagojonych blizn.

Lemmy odszedł. Jego popaprane życie zakończyło się w popaprany sposób. I po sześciu miesiącach na Proximie c pozostała ich już tylko szóstka.

ROZDZIAŁ 18

2159

Mówi Angelia 5941. Wiadomości głosowej, jak zwykle, towarzyszy przekaz ze szczegółowymi informacjami. Jestem w doskonałym zdrowiu, wszystkie podsystemy działają optymalnie. Pozdrawiam obsługę naziemną…

Siostry, w liczbie miliona, pogrążone były we śnie. W tym czasie ukazywały im się senne wizje. I było ich teraz mniej niż milion – mniej za każdym razem, kiedy się budziły.

Jak wiecie, podróżuję już przeszło cztery lata. Znajduję się około jeden i osiem dziesiątych roku świetlnego od Układu Słonecznego i mam do przebycia jeszcze ponad dwa. Zatem nie minęłam nawet półmetka. W przerwach na złożenie raportu, kiedy wychodzę z trybu rejsowego, podejmuję obserwacje naukowe otoczenia. Tak się składa, o czym również wiecie, że w przestrzeni między ziemskim Słońcem a Alfą Centauri dzieją się ciekawe rzeczy. Zanim dotrę do Proximy, przelecę przez trzy obłoki materii międzygwiazdowej i w każdym z nich zamierzam zebrać próbki i wykonać pomiary. Wyniki dotychczasowych badań przesyłam w załączonym pliku.

Pomagam astronomom z Układu Słonecznego w wielkobazowych badaniach technik nawigacji międzygwiezdnej, w testach z dziedziny przewidywań relatywistycznych i grawitacji kwantowej, w poszukiwaniach fal grawitacyjnych wysyłanych przez odległe obiekty kosmiczne, w tworzeniu map galaktycznych pól magnetycznych, w analizach niskoenergetycznych promieni kosmicznych i w tym podobnych projektach. Wyniki badań w załączonym pliku…

Była zawieszona w firmamencie gwiazd, pozornie nieruchomych mimo jej kolosalnej prędkości. Efekt Dopplera nawet przy tej szybkości niewiele pomagał i nie potrafiłaby ustalić za pomocą obserwacji wizualnej, posługując się swoimi niby-ludzkimi zmysłami, który z tych milczących punkcików światła jest jej miejscem pochodzenia, a który – celem. Na oko nic się nie zmieniało między jednym przebudzeniem a drugim.

Jestem zawiedziona tym, że doktorowi Kalinskiemu nie wolno z wami współpracować. Nie czuję się kompetentna, żeby wyrażać swoje zdanie w kwestii pozywania go przed sąd Komisji Pojednawczej pod zarzutem naruszenia przepisów prawnych wprowadzonych z mocą wsteczną po zbrodniach epoki bohaterów…

Coś odwróciło jej uwagę. Drobne ukłucie strachu. Nikłe, lecz znajome echo koszmaru. Poirytowana, próbowała skupić się na wiadomości wysyłanej na Ziemię.

Ponadto jestem zawiedziona decyzją o niewysyłaniu za mną następnych statków i wyłączeniu z użytkowania infrastruktury startowej. Jednakże bez „zbrodni” doktora Kalinskiego nawet bym nie istniała, nie mówiąc już o locie między gwiazdami. On jest dla mnie jak ojciec. Mam nadzieję, że jeśli to możliwe, przekażecie mu tę wiadomość. Daję wam pełne prawo posługiwania się tymi przekazami w charakterze dowodów w każdym procesie, jaki mu wytoczą. Jeżeli okażą się przydatne. A tymczasem…

Ów okrzyk bólu stawał się coraz wyraźniejszy. Angelia 5941 czuła reakcję na niego: rosnący niepokój, który zataczał coraz większe koła w prawie milionowym tłumie zjednoczonym w korpusie statku. Zauważyła nagle, że sygnał dociera od jednej z porzuconych sióstr, która wyłamywała się z szyku o kształcie szeroko rozpostartej anteny, utworzonego przed obłokiem. Działo się coś niemożliwego. Angelia 5941 zauważyła, że siostra próbuje manewrować w słabym strumieniu światła, dostać się z powrotem do jednostki macierzystej.

A tymczasem…

Raptem z brutalną wyrazistością w jej pamięci odżyły sny, mimo że teoretycznie powinna być wtedy pozbawiona świadomości, zatopiona wraz z siostrami w kilometrowym oszczepie – kształcie odpowiednim do podróży w ośrodku międzygwiazdowym. W snach to ona była odseparowana od pozostałych. Ona – odłączona i usunięta ze społeczności. Ona – wygnana na pewną śmierć w kosmicznej pustce. I ona wysyłała te okropne znajome łkania.

Czuję…

Powiedziano jej, że odrzucone siostry nie mają własnych myśli. Miały być jak mrówki istniejące tylko po to, żeby służyć społeczności. Bez możliwości odczuwania, bez możliwości tęsknienia. Bez możliwości doświadczania snów!

Ona nie mogła mieć snów. Ale je miała. Jak odrzucone siostry.

Czuję, że jestem daleko od domu. Mam nadzieję, że doktor Kalinski zachowuje optymizm. Według moich obliczeń ta wiadomość dotrze do was w dzień piętnastych urodzin Stef Kalinski. Proszę, pozdrówcie ją ode mnie. Z żalem przyjmuję fakt, że po tych kilku pierwszych latach nie chce już ze mną utrzymywać kontaktu. Ucieszyłoby mnie jej towarzystwo…

Udręczony odrzutek w końcu zawołał do sióstr donośnym głosem:

– Pozwólcie mi wrócić! Och, pozwólcie mi wrócić!

ROZDZIAŁ 19

2171

Yuri i John Synge, ubrani w gumowe wodery, brodzili w Kałuży – w ciepłej, słonawej wodzie sięgającej im prawie do pasa. Na zachmurzonym niebie jedynie mdła poświata zdradzała pozycję słońca.

Przedzierali się przez wodorosty.

Nie był to organizm tutejszy, lecz genetycznie zmodyfikowana szkarłatnica, imigrant z Ziemi. Osiemnaście miesięcy od czasu przylotu i rok po pamiętnych morderstwach wodorosty bezsprzecznie były najlepiej zaaklimatyzowanymi ziemskimi kolonistami na Per Ardui. Z podregulowanym mechanizmem fotosyntezy doskonale im się żyło w bogatym w podczerwień świetle Proximy. W ich ziemskiej zieleni pojawiły się czarne pasemka. I były genetycznie przystosowane do przyjęcia agresywnej postawy wobec miejscowego życia, z którego wyciskały podstawowe składniki odżywcze.

Chodziło o to, żeby osadnicy mogli jeść wodorosty niemalże natychmiast po wyciągnięciu ich z jeziora. Można je było opłukać, umyć, rozgotować na papkę, która nie psuła się tygodniami. Można je było spożywać na zimno, po ugotowaniu lub usmażeniu. Na Ziemi jedzono je już w bardzo dawnych czasach, tłumaczył ColU swoim cierpliwym, syntetycznym głosem nauczyciela. To, że ludzie przywieźli je na Proximę, stanowiło wielki triumf ich zaradności. Rozpoczynał się pierwszy etap łagodnego procesu terraformowania – nieodzownego, jeśli ten świat miał się stać nowym domem dla ludzkości. Yuri dopatrywał się w tym śladów pokolenia bohaterów, jego własnej epoki, obecnie bezpardonowo potępianej. Hipokryci! Tę myśl zachowywał dla siebie. Koloniści najczęściej wrzucali wodorosty do żelaznej krowy, zamawiając syntetyczne hamburgery.

Tak czy inaczej, ze swojego miejsca, kilka metrów od brzegu, Yuri widział, jak żywsza zieleń szkarłatnicy rozprzestrzenia się napastliwie, tłamsząc miejscowe życie. Zaprowadźcie mnie do swojego przywódcy…

Także na brzegu działalność człowieka negatywnie wpływała na miejscowe organizmy. Yuri i John rzucili swoje rzeczy – buty, kurtki i wodoszczelne worki do przenoszenia szkarłatnicy – w odległości metra od wody i przy okazji zgnietli kilka wszechobecnych łodyg. I oto trzy nieduże stworzenia o dość złożonej budowie ciała, nazywane przez nich budowniczymi, zbliżały się do ich sprzętu, jakby zaciekawione.

Wydawało się, że metrowej wysokości budowniczowie są najpospolitszym łodygowym „zwierzęciem” na Per Ardui. Podobnie jak w przypadku pozostałych form życia na planecie, ich szkielet dostosował się do ogólnego schematu trójnoga z rdzeniem z gęsto splecionych łodyg i był wykonany, jakby z klocków, z patyków o różnej długości, połączonych w stawach szpikiem i skrawkami błoniastej siateczki. Poruszały się wdzięcznymi piruetami, gdy jedna podpórka za drugą delikatnie dotykała gruntu. Koloniści nazywali je budowniczymi, bo wyglądało na to, że mają coś wspólnego z konstrukcjami przypominającymi tamy i jazy u ujścia strumyków zasilających jezioro, a nawet, w dalszej odległości od wody, pomieszczenia mieszkalne.

Wszystko, co tu żyło, składało się z łodyg. Nawet ogromne drzewa w lesie były łodygami, które urosły tak, by utworzyć pień. Łodygami okazały się również liście – wyspecjalizowanymi, odkształconymi i połączonymi ze sobą, by uformować coś na wzór pajęczyny. Według ColU były zbudowane z komórek przypominających te, które są fundamentem życia na Ziemi. Najwyraźniej ewolucja organizmów na Per Ardui przebiegała według nieco innego wzorca. Zamiast tworzyć złożoną formę z bezmiaru tkanek, arduańskie komórki najpierw organizowały się w łodygi i dopiero z nich – jakby zmontowane z prefabrykatów – powstawały drzewa, budowniczowie, wielcy roślinożercy i mięsożercy z równin i leśnych polan.

Łodygi same w sobie były jednak dość złożone. Szpik, czyli sok obecny w każdej z nich, pełnił wiele funkcji. ColU zauważył, że odbywają się w nim procesy fotosyntezy, dzięki czemu substancje wewnątrz łodygi mogą absorbować energię Proximy. Tymczasem na Ziemi w fotosyntezie najczęściej uczestniczyła wierzchnia warstwa, na którą pada światło. Właściwie to można się było tego spodziewać, ponieważ znaczna część energii promieniowania Proximy mieściła się w podczerwieni i ciepło przedostawało się do wnętrza dużych organizmów. ColU natknął się nawet na fotosyntezujące chrząszcze w glebie.

Choć zatem niektóre łodygowate „zwierzęta” zachowywały się jak roślinożercy pobierający energię i składniki odżywcze z fotosyntezujących stromatolitów, same też w pewnym sensie były „roślinami”, skoro przetwarzały energię słoneczną bezpośrednio w szpiku. I nic dziwnego; Proxima wydawała się wielka, bo znajdowała się blisko, jednak była mniejszą i ciemniejszą gwiazdą niż Słońce, emitującą mniej promieniowania, więc życie na Per Ardui wykorzystywało każdą dostępną odrobinę energii. Systemy klasyfikacji organizmów, które sprawdzały się na Ziemi, nie miały większego zastosowania na tym świecie, gdzie nawet „mięsożercy” byli zdolni do fotosyntezy – chociaż Yuri nie rozumiał, do czego im jest potrzebna.

John Synge wyciągnął z wody wielki, ociekający kłąb wodorostów i rzucił nim w jednego z budowniczych, którzy kręcili się wokół ich rzeczy. Trafił dokładnie w cel. Stworzenie przewróciło się, gdy pękła jedna z trzech grubych łodyg podporowych. Wstało jednak i pokuśtykało przed siebie. Yuri patrzył z niejakim wzruszeniem, jak pozostałe czekają na niego, żeby oddalić się razem. Budowniczowie wykazali się ciekawością, a zarazem czymś podobnym do współczucia – lub przynajmniej zdolnością do współpracy.

– Czemu to zrobiłeś? – zapytał Johna.

Roześmiał się.

– Bo tak. Chyba lepiej, że to ja rzucam zielonym kupskiem w ufoka niż na odwrót. Choć ColU mówi, że stoimy wyżej w ewolucji niż wszystko tutaj, nie?

Yuri powstrzymał się od szybkiej odpowiedzi. Należało być ostrożnym w rozmowie z Johnem, zwłaszcza odkąd jego kochanka Martha zmarła na raka kości przed kilkoma miesiącami.

– Nie wyżej w ewolucji, John, tylko gdzie indziej. Tak mówi ColU.

– A co ten krowi zad ze świńskim ryjem może wiedzieć? Tu nie ma Gai. Tak mi powiedział.

– Dobra, ale…

Yuri, dziecko ziemskiej epoki bohaterów, poznał zagadnienia ekologii i środowiska wcześniej, niż dowiedział się, o co chodzi w piłce nożnej i z dziewczynami. „Gaja” była archaicznym skrótowym określeniem złożonych samoregulujących się systemów podtrzymujących życie na planecie poprzez ogromny przepływ minerałów, powietrza i wody – i wszystko to napędzane energią słońca i stabilizowane przez życie. Ziemskie Słońce rozgrzewało się na przestrzeni eonów i Gaja znalazła na to lekarstwo; dostosowując ilość gazów cieplarnianych w atmosferze, takich jak dwutlenek węgla, zbudowała gigantyczny termostat, który utrzymywał na powierzchni globu stałą temperaturę, sprzyjającą życiu.

Ale Proxima nie przypominała Słońca, podobnie jak Per Ardua Ziemi.

– Per Ardua nie potrzebuje Gai – stwierdził Yuri. – Proxima jest stabilna. Temperatura czerwonych karłów nie wzrośnie przez biliony lat. Tak mówił McGregor. Dlatego życie na Per Ardui zatrzymało się w optymalnym punkcie i wyciska ile może ze światła Proximy. Koniec zmian.

John szturchał i rozgrzebywał kołyszące się wodorosty.

– Chcesz powiedzieć, że tutejsze życie w jakiś sposób góruje nad naszym?

– Nie rozumiem, czemu według ciebie jedno ma być lepsze od drugiego. Po prostu oni, tu mając inne warunki, znaleźli inne rozwiązania.

John wyprostował się i oddychając ciężko, przeszywał wzrokiem Yuriego.

– Fakt, ale to myśmy zbudowali statek kosmiczny. Nie te patykowate insekty. To myśmy tu przylecieli, a nie one na Ziemię.

Yuri wzruszył ramionami.

– Wiesz, Yuri, nie bardzo umiem cię rozgryźć. Jak my wszyscy chyba. Może zapominamy, że jesteś z innej epoki. Przynajmniej ja. Ale gadasz z tym swoim dziwacznym akcentem. Znam paru Brytyjczyków, mam na myśli tych z północy i południowców, którzy mówią po francusku. Żaden z nich nie przypomina ciebie w gadaniu. No dawaj, możesz mi powiedzieć. Z jakiej paki wsadzili cię do kapsuły kriogenicznej? Byłeś wtedy dzieciakiem.

– Miałem dziewiętnaście lat – odparł niechętnie. – Musiałem wyrazić zgodę.

John prychnął wzgardliwie.

– Jestem prawnikiem, chłopcze. Byłem prawnikiem. Rodzice lub opiekunowie mogą kazać ci wszystko, gdy masz dziewiętnaście lat. Niezależnie od tego, co mówi prawo na temat zgody. Wywarli presję na tobie, żebyś wlazł do tej skrzyni, co? Wysłali cię w przyszłość, w której nie będzie ich pośród żywych. Ani wszystkich, których znałeś.

– Myśleli, że robią coś dobrego. Że wysyłają mnie w lepsze czasy.

John pokręcił głową.

– Klasyka. Właśnie tego argumentu używali przywódcy w epoce bohaterów. Gdy stawali przed sądem, byłem młodym studentem prawa. Robiliśmy to dla was i dla przyszłych pokoleń. Powtarzali to w kółko. Pod względem etycznym trudno im było cokolwiek zarzucić, bo w sumie ich plany się powiodły, przynajmniej w kwestii przywrócenia ładu na Ziemi. To tak jakby świat uratowała banda nazistowskich lekarzy. Słyszałeś o nazistach? Słuchaj, nie zamartwiaj się tym, co zrobili twoi rodzice. Tobie i całemu światu. Jesteś tylko ofiarą. Mało tego: jesteś jakby chodzącym, gadającym miejscem zbrodni. Tak myśl o sobie.

– Wszyscy jesteśmy ofiarami, John – odpowiedział ostrożnie Yuri. – Jeśli tak to nazywasz. Wszyscy, którzy ugrzęźliśmy na Per Ardui.

Najwidoczniej Yuri źle odczytał jego nastrój. Bo John, początkowo przyjacielski i wylewny, może nawet zbyt wylewny, nagle się rozzłościł, co mu się zresztą często przytrafiało.

– Więc jestem ofiarą, tak? Dzielisz ze mną ból, tak? Ale ja tego jakoś nie widzę. Na pewno nie w nocy, gdy pojebane słońce ani myśli zachodzić! – Wpatrywał się złowrogo w Yuriego. – Ty i ta twoja Mardina.

– Nie ma żadnej mojej…

– Dlatego postanowiłeś odczekać? Kiedy wszyscy dobierali się w pary? Czekałeś na główną nagrodę, powiedz!

– Nie…

– Co może wiedzieć taki dzieciak jak ty z epoki potworów? Niech ci się nie wydaje, że będziesz mógł kiedyś czuć to, co ja czuję. I że kiedyś zrozumiesz. Zresztą, walić to! – Wyrzucił grabie na brzeg, płosząc następnych budowniczych, ostrożnych, lecz zaciekawionych. Wyszedł z wody i ściągnął wodery.

Yuri brodził za nim. Zanim wydostał się na brzeg, John maszerował już do obozu.

Yuri nie wiedział, co siedzi w głowie Johnowi Synge’owi, który dawniej był prawnikiem, specjalistą od traktatów rządowych, później zamieszanym w aferę korupcyjną. Wolał łapankę niż wyrok skazujący i więzienie, więc dał się wywieźć z planety. Johnowi przyszło żyć w świecie bez porównania bardziej skomplikowanym, oddalonym o sto lat od epoki Yuriego. Yuri miał trudności ze zrozumieniem używanych przez niego sformułowań i problemów, które go nurtowały. „Jesteś jak neandertalczyk, który próbuje ogarnąć prawo patentowe” – powiedziała kiedyś, niezbyt uprzejmie, Martha Pearson.

Ale Martha umarła.

Rak dobrał się do jej kości i szybko pojawiły się przerzuty. Może był to rezultat życia na Marsie, może intensywnego promieniowania w przestrzeni kosmicznej, może jednego z rozbłysków na Proximie. A może po prostu się z tym urodziła. Tak czy inaczej, na nic się zdały ograniczone funkcje medyczne ColU. Mógł jej zaoferować jedynie opiekę paliatywną, a i to w niepełnym zakresie. Choć John groził, że rozbierze go na części za pomocą łomu, ColU niezmiennie utrzymywał, że nie jest w stanie wezwać pomocy, nie ma nadajnika radiowego i w dodatku nie ma do kogo się zwrócić, ponieważ „Ad Astra” dawno odleciała. Piekliła się nawet Mardina, oficer ISF porzucony tu razem z pozostałymi; uważała, że astronauci założyli tu swoją bazę, a ColU kłamie.

Tak więc Martha umarła, pogodzona z losem, i przybyła kolejna mogiła na małym cmentarzyku, który tu stworzyli.

Pogrzeb, jeśli można to było nazwać pogrzebem, miał nietypowy przebieg. Koloniści nie wydawali się szczególnie religijni, w każdym razie każdy siedział cicho w chwili, gdy należało coś powiedzieć nad grobem Marthy.

Wszystkich zaskoczył ColU, który nagle podjechał bliżej.

– Była jedną z nas. Teraz oddaje swoje ziemskie ciało, by użyźnić tutejszą glebę. Będzie żyła w zieleni przyszłych dni, w blasku innego słońca…

John przeszył go spojrzeniem przepełnionym zajadłą nienawiścią.

Od tamtej pory nastrój Johna zmieniał się z dnia na dzień, od błazeńskiej wesołości, poprzez nadmierną wylewność i ponure milczenie, po napady agresji. Wszyscy próbowali żyć z nim w zgodzie, lecz w końcu dali za wygraną.

Została ich tylko piątka: Yuri, Mardina, John, Abbey i Matt. Bezsensem byłoby karmić się dłużej złudzeniami, że jest to zalążek kolonii, wielkiego miasta przyszłości, całego nowego świata. Byli rozbitkami, a po życiu w znoju, krótszym lub dłuższym, wszyscy mieli tu umrzeć i cześć pieśni. Nazwa, którą Mardina wymyśliła dla planety, wydawała się ze wszech miar trafna. Przez przeciwności do grobu… Nic dziwnego, że John był czasem trudny do zniesienia. Bo i czemu nie, do cholery? Patrząc realistycznie, wszyscy już byli trupami.

Yuri spakował resztę rzeczy, chwycił wór z wodorostami i skierował się w stronę obozu.

ROZDZIAŁ 20

Dwadzieścia cztery godziny później ColU niemalże nieśmiało zbliżył się do Yuriego i poprosił go, żeby ten udał się z nim na północ, na miejsce badań.

Choć do tej pory żadne miejscowe formy życia nie próbowały im zagrozić, mieli zasadę, że nikt się nie rusza w pojedynkę z obozu, a już z całą pewnością nie ColU, którego strata byłaby niezmiernie bolesna. Yuri i tak miał w planach obserwować tranzyt, więc ubrał buty trekkingowe, schował do plecaka zapas wody i suszonej żywności, by wyruszyć ramię w ramię z robotem Leśną Drogą na północ.

Opuszczając maleńką osadę, mijali pola, gdzie ColU wytwarzał ziemską glebę. Robot, szczytowe osiągnięcie ultratechnologicznej cywilizacji o międzygwiezdnym zasięgu, produkuje coś tak prozaicznego jak gleba… Yuri uważał to za jakiś żart, gdy usłyszał o tym po raz pierwszy, lecz później zrozumiał, że mają do czynienia z cudem biotechnologii koniecznym dla ich przetrwania na Per Ardui.

W tutejszej arduańskiej glebie nie poradziłaby sobie żadna ziemska roślina. Gdyby czekać wieki, porosty z Ziemi rozdrobniłyby nagą skałę i wytworzyły użyteczny grunt, lecz koloniści nie mieli tyle czasu. Dlatego ColU wziął tutejszą ziemię, spiekł ją i potraktował chemią, aby zbilansować udział żelaza oraz soli chlorkowych i siarczkowych. Potem umieścił w niej konglomerat ziemskich mikroorganizmów: bakterie redukujące siarczany, cyjanobakterie wiążące węgiel z dwutlenku węgla czy mikroby przetwarzające azot atmosferyczny na amoniak i rozmaite potrzebne do życia azotany. Dodał nieczystości mieszkańców kolonii wraz z bakteriami przyśpieszającymi procesy kompostowania. Na koniec – za pomocą precyzyjnych manipulatorów umieszczonych na końcach mechanicznych ramion – przygotował glebę z całą jej wielowarstwową strukturą. Osadnicy żartowali na temat tego, jak zwabia dżdżownice do swej nowej ziemi.

Oczywiście, pierwotnej arduańskiej gleby nie trzeba byłoby uzdatniać: z powodzeniem służyła tubylczym formom życia. Dla nich jednak nie było miejsca w programie kolonizacji. Nie nadawały się nawet do jedzenia. Miejscowe istoty miały zostać wytrzebione bądź przetworzone na składniki odżywcze dla bakterii sprowadzonych z Ziemi.

Na pierwszych grządkach pojawił się plon w postaci modyfikowanych ziemniaków. Czarne plamy na liściach świadczyły o podkręconych zdolnościach do fotosyntezy. Wrzecionowate bulwy posiadały odpowiednie wartości odżywcze, ale też dziwny smak, zbyt kwaskowaty jak na gust Yuriego, oraz sypką konsystencję. Ziemniak, który przecież wywodził się z Andów, był rośliną dającą obfite plony w różnorakich warunkach: na dużych wysokościach, w klimacie zimnym i wilgotnym. I można było je zbierać kilka razy w roku. W dodatku dostarczały wszystkich mikroelementów ważnych w diecie człowieka z wyjątkiem witamin A i D, lecz akurat ten brak kompensowały wodorosty. ColU eksperymentował również z innymi ziemskimi roślinami, przeważnie modyfikowanymi, mającymi szansę rosnąć w tych warunkach. Truskawki, które nie wymagały dużo światła do wypuszczenia kwiatów i mniej obawiały się słabszego blasku Proximy. Rośliny o szerokim zastosowaniu jak pszenica, soja czy bataty, gotowe do spożycia gatunki sałatkowe jak szpinak czy sałata.

ColU opowiadał Yuriemu – i każdemu, kto chciał słuchać – że są tutaj, na Per Ardui, pionierami nowego sposobu życia. Na Ziemi ludzie żyli w oceanie innych organizmów, włączając w to bakterie bytujące wewnątrz i na zewnątrz ciała. Nawet w marsjańskiej kopule mieszkało się jakby w małej próbce tego wielkiego oceanu, w kropelce. Tutaj zajmowali się wprowadzeniem ogromu ziemskich form życia do otwartego środowiska na obcej planecie. Yuri żył w strachu, widząc, że nikt za bardzo nie wie, ile człowiekowi potrzeba z tego morza bakterii, aby przetrwał.

Poza tym wszyscy byli wkurzeni, słysząc, jak ColU, a czasem również Mardina, mówią o dawno porzuconych planach kolejnych lotów i przywożeniu tu zwierząt, być może w sztucznych łonach.

Była to cudowna sprawa, ale zarazem, w jakimś sensie, beznadziejnie nudna. Wszak to tylko gleba, czym tu się podniecać? Świadomość, że w ciągu kilkunastu lat wszyscy raczej zginą i nikogo już tu nie będzie, niezależnie od pomysłowości ColU, uwypuklała jeszcze bezcelowość ich wysiłków. Bywało, że Yuri współczuł ColU, który pragnął rozmawiać o nowych odkryciach i osiągnięciach, lecz zazwyczaj nikt go nie słuchał.

Również teraz, kiedy tak szli, ColU zagaił rozmowę:

– Szykujesz się do przeprowadzenia obserwacji astronomicznych, Yuri?

– Tak. Tranzyt.

– Tranzyt… – Z cichym buczeniem uniósł źrenice swoich kamer, całkowicie obudowanych banią „głowy”, w stronę czystego, błękitnego nieboskłonu. – Jest tam Perła, to prawda. – Taką nazwę nadali Proximie e, wielkiej mega-Ziemi, jedynej planecie widocznej na niebie, gdy dzień trwał w nieskończoność. – Per Ardua należy do rodziny sześciu planet. Jeśli chcemy zobaczyć jedną z nich, poza Perłą, musimy poczekać na tranzyt, kiedy wewnętrzna planeta przechodzi przed tarczą Proximy i rzuca cień… Sześć planet i sześcioro was zostało. Zastanawiałem się, czy nie potraktujesz tego jak znaku.

Yuri popatrzył na niego z zaciekawieniem.

– Nie. Tak czy owak, została nas tylko piątka.

– Szóstka, jeśli liczyć ducha Dextera Cole’a.

Przypuszczenie, że osadę nawiedza duch Cole’a, pierwszego – i zaginionego – człowieka wysłanego na Per Arduę, stało się dla nich żartem z kategorii czarnego humoru. Yuri zdziwił się nie dlatego, że robot ich podsłuchał, ale że poruszył ten temat.

– Myślisz w ten sposób? Przejmujesz się znakami? Opowieściami o duchach? Jesteś maszyną. Istotą opartą na logice.

– W gruncie rzeczy, wszyscy jesteśmy oparci na logice. Na maleńkich przełącznikach w głowie, które wyłączają się i włączają, że posłużę się przenośnią. Nie rozumuję jak człowiek, lecz mam w sobie nieograniczoną ciekawość ludzi i ich sposobu myślenia.

– Dlaczego? Na co ci ta ciekawość, którą ci zaprogramowali?

– Chcę poznać was lepiej, żeby wam lepiej służyć. Jestem waszym lekarzem i przewodnikiem, kiedyś będę nauczycielem waszych dzieci. Moim obowiązkiem jest interesować się wami. A także interesować się tutejszymi formami życia.

– I tym, jak je stąd wysiudać, żeby zrobić miejsce dla ziemniaków.

Roześmiał się, wydając z siebie dźwięk nawet dość przyjemny, lecz nieco metaliczny i zupełnie nierealistyczny.

– Miejscowe życie jest pożyteczne. I jest nam pokrewne – dodał poważnym tonem, jakby wygłaszał wielkie oświadczenie.

– Jak to?

– Sam do tego doszedłem – tłumaczył z wyczuwalną dumą. – To naprawdę doniosłe odkrycie. Wyposażono mnie w nowoczesne mikrolaboratorium genetyczne, ale gdy rozpoczynaliśmy badania, nie wiedziałem nawet, z jakich związków chemicznych zbudowana jest tkanka tutejszych organizmów. W krótkim czasie, odkąd tu jesteśmy, udało mi się przejść od podstawowych analiz do, stosując analogię, odkrycia podwójnej helisy… Yuri, wszystko, co żyje na Per Ardui, tak samo jak życie na Ziemi, przynajmniej w świetle pobranych próbek, należy do jednego drzewa genealogicznego. I oba te drzewa, tutejsze i ziemskie, są ze sobą spokrewnione jak dwa potężne pnie czerpiące z tych samych korzeni. Lecz wspólne początki leżą daleko, daleko w przeszłości…

Yuri nic nie mówił, brnąc przed siebie w upale. ColU odebrał to jako zaproszenie do dalszej rozmowy.

– Życie na Per Ardui i Ziemi opiera się na tych samych chemicznych zależnościach. Jest węgiel, wodór, tlen, azot. Może tak musiało się stać, biorąc pod uwagę fizyczne uwarunkowania tego typu światów, zbudowanych ze skał i wody, bogatych w węgiel. Jednak ewolucja życia nie musi przebiegać według jednego wzorca. Na Ziemi wszystkie organizmy zbudowane są na fundamencie dwóch związków chemicznych, dwóch kwasów. DNA przechowuje informację właściwą dla konkretnej formy życia, RNA interpretuje tę informację i posługuje się nią do budowy białek, czyli klocków, z których składa się ciało.

– DNA to software, białka to hardware.

– Przestarzałe porównanie, Yuri. Od razu widać, z jakich czasów pochodzisz. Zarówno DNA, jak i RNA oparte są na pewnym cukrze prostym zwanym rybozą. Życie na Per Ardui bazuje na tym samym mechanizmie, choć magazynem informacji nie jest DNA, tylko inny kwas, wykorzystujący ten sam cukier, rybozę. A było wiele dostępnych opcji, chociażby dekstroza. Poza tą granicą elementarnego podobieństwa zaznaczają się różnice. Arduańskie geny zawierają, zamiast DNA, ten właśnie kwas oparty na rybozie, który koduje informacje, używając sekwencji zasad, ale nie takich samych jak trójzasadowe „litery” w DNA. Arduańskie życie zbudowane jest z białek, które też składają się z aminokwasów, ale nie z dwudziestu czterech określonych aminokwasów, jak twoje ciało, ale raczej z zachodzących na siebie nieidentycznych zbiorów dwudziestu czterech kwasów. Wygląda na to, że tutejsze organizmy wykorzystują genetyczne kodowanie w samych białkach, przez co informacje genetyczne są bardziej rozproszone. Takie elastyczne kodowanie pomaga w przypadku zmieniających się warunków klimatycznych… Z drugiej strony, Yuri, życie na Marsie bazuje na odmianie DNA znacznie bliżej spokrewnionej z ziemską niż arduańska i na podobnym zestawie białek. Rozumiesz, co to oznacza? Ziemia, Mars, Per Ardua; ich drzewa genealogiczne są ze sobą spokrewnione. Mars to niedawno powstałe odgałęzienie Ziemi. Lub na odwrót.

– A może obie odgałęziły się stąd, ze świata Proximy?

– Może. To panspermia, Yuri. Piękna teoria, która mówi, że życie wędruje we wszechświecie, przypuszczalnie na skałach wyrzuconych w przestrzeń kosmiczną wskutek zderzeń z powierzchnią planet. Światy w Układzie Słonecznym, powiedzmy Ziemia i Mars, albo Per Ardua i Perła, mogłyby z łatwością wymieniać się materiałem skalnym. Ale przemieszczanie się materiału między gwiazdami to już zjawisko trudne i bardzo rzadkie. Cokolwiek przybyło tu z Ziemi lub pokonało odległość z Per Ardui na Ziemię, lub też przywędrowało z zupełnie innego źródła, zjawiło się dawno temu, gdy puszczały korzenie wszystkie formy życia na wszystkich planetach. Wyobrażam sobie, jak bąbel panspermii ogarnia pobliskie gwiazdy, Słońce, Proximę, Alfę A i B, może inne w sąsiedztwie, i wszędzie rozsiewa ten sam podstawowy mechanizm chemiczny. A dalej… może są inne bąble, zarodki odmiennych mechanizmów chemicznych, niepodobnych do tego, co znamy.

– I z tego wszystkiego wyłania się ciekawski i zapracowany budowniczy.

Znajdowali się blisko lasu. Przechodzili obok ogrodu wyjątkowo dużych stromatolitów, wieżowych półkul z utwardzonym pancerzem w kolorze opalanej miedzi. Idąc przed siebie, zostawili je z boku i zeszli ze ścieżki.

ColU obrócił obiektywy kamer, żeby się przyjrzeć Yuriemu.

– Też to zauważyłeś. Budowniczowie okazują ciekawość.

Wzruszył ramionami, nic nie mówiąc.

– Inni nie zauważyli, a nawet jeśli, to nie wspominali o tym przy mnie.

– I co z tego?

– Podobnie ty, Yuri, próbujesz rozwikłać tranzyty wewnętrznych planet, a pozostali ledwie zerkną na niebo. Pytałeś, dlaczego jestem ciekawy. A skąd się bierze twoja ciekawość?

– Normalna rzecz.

– Niezupełnie. Nawet porucznik Mardina Jones niczym się nie interesuje. Wszyscy macie za sobą traumatyczną przeszłość. Ty w zasadzie wycierpiałeś najwięcej, bo zostałeś wypędzony ze swojej epoki jeszcze przed tym wygnaniem. A mimo to, proszę bardzo, zastanawiasz się, obserwujesz, oglądasz planety i życie na Per Ardui. Możesz rozmawiać ze mną otwarcie, Yuri.

Może i ciekawili go ci budowniczowie, lecz nie miał wielkiej ochoty zaglądać w głąb siebie.

– Nie patrzę na to w ten sposób – odparł z wahaniem. – Po prostu mam wrażenie, że coś mnie wpycha w jedne drzwi, potem w drugie. Z przeszłości do przyszłości, z Ziemi na Marsa, z Marsa na „Ad Astrę”, z „Ad Astry” tutaj. Albo gdy zachodzą zmiany. Gdy umierają ludzie, gdy zwariowali Harry i Onizuka. Zupełnie jakbym przechodził przez jakieś inne drzwi.

– No i?

Wzruszył ramionami.

– I nie mogę się cofnąć. Wiem o tym. Nie mogę przywrócić do życia Lemmy’ego. Nie mogę wrócić do przeszłości. Drzwi, które mijam, otwierają się tylko z jednej strony. Mogę się tylko rozejrzeć i sprawdzić, co jest za następnymi drzwiami i następnymi.

– Hm… Skoro nie możesz wrócić, dlaczego nie wyjawisz swojego prawdziwego imienia kolegom osadnikom?

– A czemu miałbym to zrobić?

– To też jest reakcja na to, co cię spotkało.

Nie umiał na to odpowiedzieć. Przez pewien czas posuwali się do przodu – jeden na nogach, drugi na kołach – w nieskrępowanym milczeniu.

Wreszcie przybyli do jednego z miejsc, gdzie ColU przeprowadzał swoje eksperymenty. Był to odsłonięty grzbiet czarnej, bazaltowej skały, która w zamierzchłych czasach w wyniku aktywności wulkanicznej wylała się warstwami magmy z piaszczystego podłoża. Ten twór geologiczny nazwali Wargą. Tutaj ColU odgrodził skrawek nagiej skały o powierzchni około tysiąca metrów kwadratowych i osłonił go kopułą z drobnej, prześwitującej siatki, żeby nie dopuścić miejscowych form życia. Na kamieniach bujnie rozrastały się porosty, tworzące białe puszyste plamy.

ColU badał swój ogród porostowy za pomocą czujników na ramieniu manipulatora.

– Wszystko jak należy – powiedział Yuri.

– Chyba masz rację. Hoduję tu różne gatunki porostów: jedne genetycznie modyfikowane, inne to krzyżówki z krewniakami z Marsa. Ale są tu osobniki przeszczepione wprost z Ziemi, z Antarktydy, z pustyń wysoko nad poziomem morza, z powulkanicznych terenów, gdzie w pierwszym rzędzie osiedlają się właśnie one. Naprawdę, niesamowite organizmy, i to całkiem złożone, powstałe z symbiotycznego połączenia grzybów i fotosyntezujących bakterii. Wnikają w kamień w poszukiwaniu składników odżywczych takich jak fosfor; cienkimi włóknami rozdrabniają skałę, a potem w tym pyle wyrastają mchy, po nich zaś rośliny. Nie wyprodukowałem tych kawałków tworzącej się gleby. Porosty same to robią. Niewiarygodne, Yuri! Jeśli ciekawi cię świat, niech zaciekawi cię to. To one są prawdziwymi najeźdźcami na Per Ardui, prawdziwymi kolonistami…

Kątem oka Yuri złowił jakiś błysk. Odwrócił się momentalnie i ujrzał pomarańczowy, roziskrzony ognik, który wzbijał się w niebo nad osadą.

– Pistolet sygnałowy!

ColU natychmiast cofnął się, odwrócił i potoczył na przełaj przez pustą okolicę.

– Musimy wracać. To alarm, Yuri, alarm! – Przyśpieszył i wkrótce zostawił w tyle Yuriego. Na jego górnej kopułce odbijało się blade światło Proximy.

ROZDZIAŁ 21

Po powrocie do obozu zobaczyli Mardinę i Johna, którzy stali twarzą w twarz i mierzyli do siebie z naładowanych kusz. Ona trzymała za paskiem gruby pistolet sygnałowy. Oboje pochlipywali, a łzy w oczach Mardiny Jones stanowiły niezwykły widok.

Nie było w pobliżu ani Abbey Brandenstein, ani Matta Speitha.

Oby nie to samo, pomyślał Yuri z trwożnym przeczuciem. Nie możemy wciąż sobie tego robić.

ColU zatrzymał się przy nim ze zgrzytem, aż ziemia prysnęła spod kół.

– Stań za mną, Yuri.

– Czemu?

– Bo wydaje mi się, że John Synge zamierza cię zabić.

Mardina nie odwracała oczu od Johna, oczu błyszczących od łez w blasku słońca.

– Yuri? To ty?

– Jestem, Mardino. Co się dzieje? Gdzie Abbey i Matt?

– A jak ci się zdaje? Nie żyją. Leżą martwi w łóżku. Ten ciul załatwił ich, kiedy spali. Miał stać na straży. Miał czuwać, żeby nic nam się nie stało!

– Spróbujmy zachować spokój – zaapelował profesorskim tonem ColU.

Yuri nie mógł dojść do siebie. Od śmierci pozostałych osiedleńców Abbey i Matt stali się w jego oczach ważnymi figurami – dwiema osobami spośród czterech, z którymi dzielił trudy życia. Abbey, ekspolicjantka z pewnymi słabościami. Matt, wiecznie zamyślony i nierozgarnięty, powoli wracał do swojej sztuki. Dwoje okaleczonych ludzi, zesłanych na wrogą planetę, starających się przetrwać. Niewiele mogli oczekiwać od życia. A jednak i oni odeszli już razem ze swoimi wadami i problemami, odeszli w ciemność, na zawsze. Wykończeni przez jednego znerwicowanego idiotę, Johna Synge’a.

– Nie chcę cię zabijać, Mardino – powiedział John. – Nie rozumiesz tego? Tu chodzi tylko o ciebie.

– Rozwalę cię, jeśli zrobisz jeszcze jeden krok.

– To dla ciebie, Mardino. Ciebie pragnę!

– Ale byłeś z Marthą.

– Przecież nie żyje. Gdy widzę cię tak blisko, każdego dnia… Wiesz, że nie jestem babiarzem. Nigdy nim nie byłem. Ale ty, ty…

– Czyli że to moja wina, co? – Głos Mardiny nabrał histerycznego zabarwienia. – Jeśli chciałeś być ze mną, czemu musieli zginąć?

– Bo włazili mi w drogę. Abbey powstrzymałaby mnie, a Matt stanąłby przy niej, gdybym dał mu szansę…

– Ale nie dałeś szansy jemu ani jej, co? A Yuri?

– Przy odrobinie szczęścia sprzątnąłbym go w drodze do obozu. Wszystko zaplanowałem. Gdybyś mnie tylko nie nakryła… Nadarzyła się okazja, tamci spali, Yuri wyszedł z obozu. Zostalibyśmy tylko my, Mardino. Byłabyś ze mną szczęśliwa. – Nie opuszczając kuszy, zrobił krok w jej stronę.

Kusza Mardiny zakołysała się w jej rękach.

– Nie zbliżaj się.

– Ale jeśli…

Niespodziewanie ColU wyciągnął broń podobną do pistoletu i oddał strzał. Trafił Johna w lewą skroń; jego czaszka z drugiej strony eksplodowała w fontannie krwi i bladych strzępów ciała. Przez krótką chwilę jeszcze stał z kuszą i dygotał. A potem upadł, osunął się na ziemię niczym wysadzona wieża.

– …Ale jeśli nie mogę ciebie mieć, nikt inny cię nie dostanie – rzekł ColU. – Obawiam się, że tak miało brzmieć całe zdanie. – Chwycił broń czymś na kształt kleszczy, zgniótł ją i pokazał im szczątki. – Major Lex McGregor zostawił mi to, wbrew moim sprzeciwom, na wypadek takiej właśnie sytuacji. Ale zniszczyłem broń, widzicie? Na Per Ardui nie ma już pistoletów. Choć wiadomo – dodał – że nie potrzebujecie ich, żeby się pozabijać.

Yuri wyszedł zza ColU i spojrzał na zwłoki Johna Synge’a leżące wśród rozprysków krwi.

Mardina, która nie tyle drżała, co trzęsła się gwałtownie – teraz opuściła kuszę.

– Zostało nas dwoje, chłopcze.

Yuri miał już tego dość. Dosłownie wszystkiego. Nawet obecności pani porucznik Mardiny Jones z ISF.

– Nie jestem chłopcem.

– Yuri…

– I nie mam na imię Yuri.

Obrócił się na pięcie i skierował swoje kroki na południe, opuszczając obóz. Szedł i szedł, wzniecając pył z każdym krokiem – jak tamtego razu, kiedy wypuścili go z wahadłowca i uciekał mimo nadgarstków związanych plastikowym rzemykiem. Może wtedy trzeba było po prostu biec i nie wracać, i zmierzyć się samotnie z tym światem?

Jeden raz się obejrzał. Mardina i ColU poruszali się wolno w obozie. Usuwali ciała. Odwrócił się, a potem znów szedł, byle dalej.

ROZDZIAŁ 22

2161

Angelia przekroczyła następną niewidzialną granicę. Znalazła się w obłoku kometarnym otaczającym układ Alfy Centauri wraz z dwoma głównymi obiektami A i B oraz Proximą, ich ciemniejszą towarzyszką na obrzeżach. Gwiazdy Alfy były teraz znacznie jaśniejsze, słońce świeciło odpowiednio słabiej. Nie widać było innych oznak tego, że Angelia wstąpiła do królestwa Centaurów.

Choć jej podróż trwała sześć lat, wciąż dzieliły ją całe lata od Alfy i Proximy, celu wyprawy.

Gdy mijała ów kolejny kamień milowy, wiadomości, które krążyły między nią a Ziemią, były suche i lakoniczne; zawierały głównie wyniki pomiarów i informacje na temat działania systemów. Nasłuchiwała tylko tak długo, dopóki nie stwierdziła, że kontrolerzy nie mają jej nic ważnego do powiedzenia.

Z chwilą gdy uświadomiła sobie rzeczywisty koszt każdej takiej rozmowy, wyrażający się w pewnej liczbie utraconych sióstr, przestawiła zaprogramowany harmonogram połączeń, by drastycznie zmniejszyć ich liczbę. Próbowali ją powstrzymać – kontrolerzy. Próbowali obejść jej polecenia. Nie zdołali. Dysponowała dużym stopniem autonomii, posiadała rozbudowane funkcje podejmowania decyzji i wykonywania samodzielnych napraw. Tego rodzaju funkcje były niezbędne podczas eksploracji układu Proximy, w przypadku gdy na odpowiedź z Ziemi należało czekać aż osiem lat. Jej zdaniem konieczność poświęcania sióstr była błędem w założeniach misji – błędem wymagającym naprawienia, więc postanowiła zminimalizować jego skutki.

Ponadto coraz bardziej denerwowało ją milczenie kontrolerów w kwestii perypetii sądowych doktora Kalinskiego. Nie ujawnili wyniku rozprawy ani nawet charakteru zarzutów. Zastanawiała się, czy to, że poświęcali samoświadome byty z powodu zwykłych meldunków z wyprawy, nie wzbudziło odrazy w strażnikach ludzkiej moralności.

W każdym razie zespół, który wysłał ją w kosmos, dawno się rozpadł. Pozostała już tylko Monica Trant. Bob Develin, który z pozostałych trzymał się najdłużej, rzucił tę robotę, po tym jak po pijaku nabluzgał do mikrofonu i jego słowa znalazły do niej drogę w międzygwiezdnej pustce.

W ciągu dopuszczonej przez nią krótkiej wymiany informacji została uprzedzona, że niebawem musi się przygotować na dłuższe połączenie. Należało wgrać oprogramowanie do kontroli ostatniej fazy zbliżenia do Proximy i procedury hamowania. Na razie wolała o tym nie myśleć. Mknęła bez silników przy czterdziestu procentach prędkości światła, a na orbicie Proximy nie czekała żadna potężna wyrzutnia promieniowania mikrofalowego, żeby ją wyhamować. Jak wobec tego miała się zatrzymać?

Coś jej podpowiadało, że nie odbędzie się to lekko i przyjemnie. Dręczyły ją obawy.

Pamiętała doktora Kalinskiego i jego serdeczność. Być może udawaną. Jakże mógł tak ją zdradzić, a wraz z nią milion jej sióstr? Nawet teraz wolała się łudzić, że się myli.

I oto znów będzie spała w trybie rejsowym i koszmary zaczną się przetaczać w scalonym tłumie sióstr ciemną falą. Będą to sny o rozstaniu, ciszy i poczuciu straty. A potem wybudzi ją system łączności i usłyszy wrzaski tych, które po przebudzeniu odkryły, że teraz ich kolej, że teraz to one zostaną wyrzucone w mrok.

Czasami spowijała ją jedna, jedyna myśl. Była niczym modlitwa do założeń misji – tego ślepego, niewzruszonego boga, który kontrolował ich życie. Kiedy się znowu obudzę, niech to będą one. Którekolwiek, byle nie ja!

ROZDZIAŁ 23

2172

Dopiero po sześciu miesiącach Yuri i Mardina przystąpili do budowy domu.

Do tej pory mieszkali oddzielnie w namiotach pozostawionych przez wahadłowiec. Gdy pojawiało się zagrożenie rozbłyskiem, chowali się w schronie – wykopanej w ziemi jamie o takich rozmiarach, że mogła pomieścić dziesięć osób, obecnie przygnębiająco przestronnej.

Pomijając rozbłyski, namioty były wystarczająco mocne, żeby przeciwstawić się kaprysom tutejszej pogody, kojarzącej się z chłodnymi dniami późnego lata w Manchesterze, które Yuri zapamiętał z dzieciństwa. Jednakże ColU zwracał im uwagę na polodowcowe doliny i ślady rozsadzenia skał przez mróz. Wszyscy więc zgodnie orzekli, że dobrze byłoby przygotować się na nadejście złej aury, zanim będzie za późno.

Zatem – dom. Spierali się, jak ma wyglądać. Szkielet z drewna wydawał się oczywistością, biorąc pod uwagę dostępność budulca i niedostatek rąk do pracy. Doszli do porozumienia, że zrobią strzechę z trzcin, a ściany z plecionych prętów i gałęzi. ColU uczył ich zasad budowy, które wywodziły się z pradawnych czasów, gdy rodziło się osadnictwo na Ziemi. Przykładowo, nie trzeba było zostawiać w dachu otworu na komin, ponieważ dym z paleniska swobodnie wydostawał się przez szpary w strzesze.

Pozostało im jeszcze uzgodnić kształt domu. Szkicowali na tabletach konkurencyjne projekty – począwszy od lekkich tymczasowych domostw, jakie niegdyś budowali w buszu przodkowie Mardiny, a skończywszy na okazałych rezydencjach z wysokimi, stromymi dachami. Ostatecznie zdecydowali się na coś, co przypominało jedną z tych okrągłych chat gęsto rozsianych na obszarze Brytanii, zanim przybyli Rzymianie; Yuri przypominał je sobie w ogólnych zarysach, a ColU potwierdził, że tak rzeczywiście wyglądały.

Odpowiednie miejsce pod budowę znaleźli na łagodnym stoku, gdzie wykopali rowy melioracyjne dla zabezpieczenia budynku przed zalaniem w czasie ulewy. Właściwe prace rozpoczęli od wykonania okrągłego suchego murku z bloków piaskowca, które ColU przywlókł z Krowiego Placka, natomiast duże płyty z czarnego bazaltu, skały wulkanicznej występującej na północ od obozu, posłużyły za podstawę paleniska. W następnej kolejności, z pomocą ColU, przyciągnęli długie i twarde tyki z młodych zagajników na obrzeżach lasu. Musieli opalić końce, żeby nie wypływał z nich szpik.

Ilekroć Yuri wyprawiał się po drewno, ColU zapoznawał go z dowodami geologicznych przeobrażeń, które się tu prawdopodobnie dokonywały. Mówił o wznoszącym się terenie i śladach wyziewów w powietrzu. Może faktycznie zanosiło się na jakąś potężną erupcję?

Na zewnątrz murku wykopali otwory pod żerdzie, które po wbiciu pochylili na kształt stożka i związali u góry jak indiańskie tipi. Ustawienie pierwszych trzech żerdzi wymagało kombinowania, ale gdy im się to udało, reszta poszła gładko. Następnie usztywnili szkielet poprzecznymi żerdkami, obciągnęli całość brezentem z namiotu i rozpoczęli żmudną pracę uszczelnienia ścian, zalepiając błotem szpary w plecionej wiklinie. Yuri przyniósł łodygi odpowiedniej długości z czegoś, co przypominało gnojowisko na południowym brzegu jeziora i przypuszczalnie było wytworem budowniczych.

Była to ciężka, długa robota, gdy już się za to wzięli. Yuri żałował, że nie zaczęli wcześniej. Pozwalała zapomnieć o losie, jaki im przypadł. Dawała satysfakcję, przynajmniej jemu.

Mardina raczej przykładała się do pracy, choć zdarzało jej się ponarzekać.

– Nie widziałeś Ziemi, lodowy dzieciaku. Mówię o mojej Ziemi, tej z dwudziestego drugiego wieku. Mieliśmy programowalną materię. Wiesz, co to oznacza? Załóżmy, że potrzebujesz stołu. Nie musisz nigdzie chodzić na zakupy, a tym bardziej zbijać go samemu z kawałków starego drewna. Zamawiasz wybrany wzór, pobierasz program i stół sam się robi z badziewia, które zawadza ci w domu. – Kopnęła pień łodygowego drzewa, przy którym pracowała. – To jest martwe. Głupie. Nie jest nawet uszlachetnione.

– Uszlachetnione?

– Żyjemy teraz w smartświecie. Nawet zwykła siekiera lub drewniany kloc mówią do ciebie cały czas. Laserowe wiązki odbijają się i trafiają prosto w siatkówkę oka.

– Nieźle…

– Choć w wojsku przywykliśmy do prostszych rozwiązań. Żołnierze mają do czynienia z rzeczami niezbyt skomplikowanymi, ale za to trwałymi. To samo na Marsie i w przestrzeni kosmicznej. Za to tutaj nic nie ma. Nic oprócz samej podwaliny. Nieaktywnej.

– Nic oprócz tego, co realne.

– Informacje też są rzeczywistością – zacietrzewiła się. – Zespół znaczeń przypisany do konkretnego przedmiotu przez ludzką inteligencję jest rzeczywistością. Nigdy tego nie zrozumiesz. Ech, lodowy dzieciaku, wracaj ty lepiej do swoich naskalnych rysunków i rzeźbionych kłów mamuta…

On i Mardina, gdy zostali sami, jakoś się dogadywali. W pewnym sensie. Tak ogólnie. Na razie mieli mnóstwo zapasów, więc nie kłócili się o to. Potrafili spokojnie omawiać wspólne zamierzenia, takie jak budowa domu. Rzadko ponosiły ich nerwy, podobnie jak w czasach, zanim John Synge wpadł w szał zabijania. W grupie osadników niekoniecznie byli najsilniejszymi osobowościami, lecz z pewnością należeli do tych najbardziej zamkniętych w sobie. Nie widzieli powodu, żeby wchodzić sobie w drogę, gdy rozwijała się osada, i starali się tego nie zmieniać, gdy zostali sami.

Nie rozmawiali zbyt wiele o przeszłości – o tych, którzy zabijali, i o tych, którzy zginęli. A jeśli już, to Mardina nie wspominała ich z imienia. John Synge stał się „prawnikiem”, Matt – „artystą”, Lemmy – „twoim kumplem z Marsa”.

I chociaż nie pozbyli się zegarków i kalendarzy – Mardina obstawała przy ziemskim czasie, Yuri polegał na swoich amatorskich obserwacjach astronomicznych – ona wolała mierzyć jego upływ pamiętnymi wydarzeniami. Dzień, w którym zwariował prawnik. Dzień, w którym ekspolicjantka spiknęła się z artystą. Dzień, w którym wylądowali na Per Ardui. Od kiedy Synge zamordował swoich towarzyszy, niewiele się działo w ich malusieńkiej osadzie. Wyglądało na to, że życie dwóch osób nie będzie obfitowało w niecodzienne zdarzenia. Mimo to trafiały się czasem małe sensacyjki. Dzień, w którym kosmicznie obrodziły ziemniaki. Dzień wielkiej burzy elektromagnetycznej. Dzień, w którym ColU zgubił oponę w drodze z Kałuży.

Yuri nie wiedział, co to wszystko znaczy. Może sięgała głęboko do korzeni, do swojego dzieciństwa? Może tak właśnie rozumowali i zachowywali się jej współplemieńcy? Może nigdy nie wspominali z imienia swoich zmarłych? Może dzielili czas na odcinki od jednego do drugiego wydarzenia, bez liczenia dni? Nigdy nie rozmawiał o tym z Mardiną. W swoim przedkriogenicznym życiu na Ziemi ani razu nie był w Australii. Niewątpliwie zresztą wysuszona, opustoszała i rządzona przez Chińczyków Australia z jej czasów bardzo się różniła od tej z jego epoki.

Co się tyczy przyszłości, to nigdy się nad nią nie zastanawiali, nie sięgali wzrokiem poza nieodległy horyzont powszednich obowiązków. Ani razu pomimo łagodnych zachęt ze strony ColU. Ani razu, jeśli nie liczyć pewnego wydarzenia istniejącego w wyobraźni Mardiny, wyrwanego z czasu. Wierzyła, że przyjdzie dzień, kiedy ISF zadośćuczyni za swoje zbrodnie i przyśle statek, żeby ją uratować.

ROZDZIAŁ 24

Yuri zauważył problem związany ze stertą łodyg, które przynosił znad jeziora z myślą o dachu i ścianach: ubywało ich.

Nie pełnili już straży na zmianę, choć nocne czuwanie było powszechną praktyką od pierwszych dni istnienia kolonii. Trzymali się tego samego umownego cyklu dnia i nocy w przeświadczeniu, że ColU zadba o ich bezpieczeństwo, kiedy będą spali w osobnych namiotach. I właśnie „w nocy”, w trakcie ich snu, sterta łodyg kurczyła się czasem o jedną trzecią, a czasem nawet o połowę w porównaniu z tym, co Yuri zapamiętał z poprzedniego dnia. Wystarczyło zrobić kilka zdjęć tabletem, żeby wykluczyć jakiekolwiek przywidzenia.

ColU zaprzeczył, jakoby wiedział coś więcej na ten temat, aczkolwiek musiał przyznać, że jego samodzielne conocne patrole wokół obozu – który się powiększał, w miarę jak powstawały nowe zagony ziemi uprawnej – nie wystarczały, aby upilnować stos łodyg.

Ktoś pokroju Lemmy’ego mógłby sobie z niego zażartować, ale nie Mardina. Ostatnio poruszała się jakby we śnie, takie odnosił wrażenie. Rzadko zwracała na niego uwagę i z całą pewnością nie skupiłaby na nim myśli wystarczająco długo, żeby przygotować pracochłonny kawał.

W końcu postanowił zarwać „noc”, żeby ukryć się w namiocie z zapasami i podglądać stamtąd stos łodyg.

Nadeszli nad ranem – według jego zegara biologicznego – gdy ColU znajdował się na granicy osady, gdzie robił obchód pola niedawno zebranych ziemniaków. Budowniczowie. Szukali osłony w cieniu namiotów, podobni do niskich taboretów albo trójnogów, wirujące i szeleszczące istoty z patykowatymi kończynami elastycznie przymocowanymi do korpusów ze splątanych łodyg. Budowniczowie z Kałuży! Zaczął liczyć: dwa, cztery, osiem, dziewięć. Aha, dziewięć: trzy trójki. Logiczna liczba, zważywszy na troistą symetrię tych stworzeń. Zbliżali się do stosu łodyg z częstymi postojami, jakby nasłuchiwali lub rozglądali się czujnie.

Kiedy podeszli do celu, przez minutę stali w bezruchu, po czym zaczęli uwijać się wokół stosu, wyciągać łodygi giętkimi kończynami z prętów połączonych na kształt manipulatorów i układać je w luźne wiązki. Yuri podziwiał współpracę tych pełnych wdzięku istot zbudowanych z gmatwaniny patyków, poruszających się jedynie z suchym szelestem – jakby ktoś lekko potrząsał workiem jesiennych liści. I uświadomił sobie, że są całkiem sprytne; pomijając już to, do czego potrzebowały tych łodyg, przyszły po nie w najlepszym momencie, kiedy on i Mardina powinni twardo spać, a ColU wizytował obrzeża obozu. Dowód spostrzegawczości i umiejętności planowania.

Tak czy inaczej, budowniczowie rabowali jego dobytek.

Wyskoczył z kryjówki. Zabrał ze sobą patelnię i pokrywkę, którymi stukał w biegu, żeby narobić jak najwięcej hałasu.

– Wynocha stamtąd, małe dranie!

Budowniczowie zastygli na sekundę, a następnie pierzchli na swoich trzech nogach tak szybko, że Yuri nie byłby w stanie ich dogonić. Zabrali ze sobą większość skradzionych łodyg, choć niektóre zgubili. Szlak połamanych patyków prowadził do jeziora.

Yuri już nie zasnął tego dnia.

Kiedy Mardina wyszła z namiotu boso i rozczochrana, próbował pokazać jej resztki stosu i trop połamanych łodyg.

– Idę za nimi. Musimy się lepiej przyjrzeć tym małym skurczybykom.

– Jak sobie chcesz. – Napełniła rondelek przefiltrowaną wodą z niewielkiego zbiornika, zawsze napełnionego po sam korek, i ruszyła do ogniska, żeby ją zagotować.

Poszedł za nią.

– Myślałem, że cię obudzę w nocy. Tyle było krzyku, biegania, walenia w patelnię. Nawet budowniczowie trochę hałasowali.

Wzruszyła ramionami w milczeniu. Zaglądała do jednej z torebek z liofilizowaną kawą, cenną i niezastąpioną. W torebce praktycznie nic nie zostało, lecz wytrząsnęła z niej dość proszku na jeden kubek.

– Wiesz co – powiedział, sfrustrowany – czasem mam wrażenie, że mnie w ogóle nie widzisz. Jakbym był duchem.

Po raz pierwszy tego ranka popatrzyła mu w oczy.

– Może i nim jesteś. Może ja też jestem duchem. – Skrzywiła się. – Może prawnik sprzątnął także nas i zrobił to tak szybko, że nawet nie wiemy, że jesteśmy martwi? Może nikogo już nie ma na tej planecie oprócz nas, duchów? Mnie, ciebie i Dextera Cole’a…

Odwrócił się od niej. Chciała mu tylko dopiec, lecz wiedziała, z której strony ugryźć. Nie uważał siebie za osobę przesądną, ale czasem przytłaczała go pustka tego świata i Mardina miała tego świadomość.

– Ruszam za budowniczymi – obstawał przy swoim.

– A co z wuundu? – W ten sposób nazywała dom. ColU nie lubił, kiedy tak mówiła.

– Jeden dzień wolnego w niczym nie zaszkodzi.

– Jest sens? Zostało nam mnóstwo patyków.

– Jestem ciekaw, to wszystko.

– Dobra. Idź i bądź ciekaw. Ja wracam do łóżka. – Widząc, że woda kipi w rondelku, ostrożnie zalała kawę.

Yuri prędko spakował plecak. Zabrał wodę, jedzenie, dwa noże, tablet, pelerynę, składaną parasolkę przeciwko słońcu, a po namyśle również kuszę – i wyruszył w drogę.

Ślad pozostawiony przez uciekających budowniczych z początku był bardzo wyraźny, na ziemi leżały kawałki połamanych łodyg. Prowadził na północ, w stronę Kałuży.

Niebo było bezchmurne i Yuriemu dawał się we znaki upał. Teren był równinny, w miarę płaski poza paroma samotnymi skałkami, kamiennymi pagórkami z czegoś, co wyglądało na piaskowiec, nieporównanie mniejszymi od Krowiego Placka. Pamiętał słowa McGregora, który tłumaczył, że wybrali to miejsce na lądowisko dla wahadłowca, ponieważ stanowiło dno dużego wyschniętego jeziora. I rzeczywiście, wszystko mówiło Yuriemu, że tak właśnie jest.

Już w niewielkiej odległości od obozu ślad się urywał. Prawdopodobnie budowniczowie zorientowali się, że nikt ich nie goni, zwolnili i zaczęli obchodzić się ostrożniej z cennym ładunkiem, który dźwigali z powrotem do domu. Z braku wskazówek Yuri po prostu trzymał się wyznaczonego kierunku, idąc najkrótszą drogą z obozu nad jezioro, gdzie teren nad brzegiem był zabagniony, a w górze przelatywały z łopotem – zupełnie jak ziemskie ptaki – chmary latawców.

Zbliżając się do wody, spostrzegł, że zmierza prosto do wielkiej sterty martwych łodyg – gnojowiska, skąd wybierał materiał do budowy domu.

Podszedł do pagórka i pochyłej płyty z warstwowego kamienia, wyższej od niego, gdzie było trochę cienia. Odpoczywając od słońca, wyciągnął jedną z butelek i napił się wody.

Tutaj, w cieniu, nic nie rosło, na kamieniu zaś nie zadomowiły się żadne porosty. Ciągle jeszcze zaskakiwało go to, że na Per Ardui cienie nigdy się nie przesuwają. Ten mały skrawek ziemi był wiecznie zasłonięty, nieco rozjaśniony tylko światłem odbitym, toteż mało co mogło tu wegetować. Daleko na północy, pomyślał, mogą być miejsca, dokąd nie docierają promienie Proximy, gdzie ziemia jest zawsze zamarznięta i śnieg nigdy nie topnieje. Zastanawiał się, czy kiedykolwiek tam się zapuści. Może i nie, jeśli całe życie przyjdzie mu spędzić nad tym jeziorem.

Ruszył w drogę, aż dotarł nad brzeg, na zachód od gnojowiska. Stąd doskonale było widać, że w kierunku północnym teren stopniowo się wznosi – i wciąż się wypiętrza, jeśli ColU miał rację w sprawie zmian geologicznych.

Samo gnojowisko było kupą łodyg, nierówną pryzmą blisko wody. Patrząc na zachód, dostrzegł podobne sterty wzdłuż południowego brzegu jeziora. Nie przypominał sobie, by widział je poprzednio. Były nowe? Świeżo zbudowane? Przyszło mu do głowy, że przypominają fragmenty nieukończonej tamy.

Rozciągający się przed nim płytki przestwór jeziora dusił się w gęstwinach trzcinopodobnych łodyg. Po wodzie pływało stado latawców. Chyba żywiły się łodygami: wyrywały je i umieszczały w swoim ciele, zwłaszcza w splątanych korpusach. Czasem jednak ułamywały je tylko, by elastycznymi wyrostkami, niczym słomkami do picia, ssać lepki szpik. Znajdował się daleko i nie widział dokładnie, jak to robią – jakim cudem stworzenia będące plątaniną patyków w brązowym papierze poczynają sobie z taką zwinnością. Nagle wzbiły się w powietrze, łopocząc i rozpryskując wodę. Ich ruchy na jeziorze przywodziły na myśl ptaki, może chude pelikany. Złudzenie rozwiało się, kiedy były w górze i zaprezentowały dwa zespoły wirujących śmigiełek, podobne do dziecięcych helikopterków nakręcanych gumką.

Zauważył jakieś poruszenie na gnojowisku. Cofnął się, żeby nie zwracać na siebie uwagi.

Nadchodził hufiec budowniczych, trójnogów odcinających się wyraźnie na tle nieba. Było ich siedmiu, ośmiu, dziewięciu – i nieśli naręcza martwych łodyg. Z pewnością ci, których tropił. Patrzył, jak na wierzchu układają wszystko, co zabrali z obozu, i pedantycznie wplatają patyki w strukturę gnojowiska, jakby odbudowywali stóg siana źdźbło po źdźble. Z pewnością miało to dla nich duże znaczenie, skoro poświęcili tyle czasu, żeby odzyskać zgubę i odnieść ją na miejsce z taką pieczołowitością.

Do gnojowiska zbliżyła się teraz druga ekipa budowniczych. Było ich trzech i poruszali się wartko w trójkącie. Za każdym razem przesuwał się tylko jeden wierzchołek, więc cała formacja przemieszczała się ruchem wirowym po błotnistej ziemi. Wędrowali w ten sposób, ponieważ nieśli coś, co z gracją przekazywali sobie nawzajem w trakcie marszu. Yuri myślał, że to kolejna wiązka łodyg, dopóki nie wspięli się na zbocze gnojowiska. Wtedy rozpoznał ciało innego trójnogiego budowniczego, nieruchome, z martwymi łodygami, które bezwładnie grzechotały, gdy grupka pięła się na zbocze.

Złożyli swoje brzemię blisko szczytu. Szybkimi, precyzyjnymi ruchami zaczęli je rozczłonkowywać, oddzielając kończyny od stawów. Powoli i – na co miał nadzieję – niepostrzeżenie wygrzebał z kieszeni maleńką lunetę, żeby się lepiej przyjrzeć. Posługiwali się nożami! Poniekąd, bo były to ostre odłamki czarnego kamienia, być może bazaltu z Wargi, trzymane w kilku łodygach jak w dłoniach kościotrupa. Tymi narzędziami rozcinali gule szpiku w stawach trupa. Kiedy się z tym uporali, rozłożyli patyki na całej powierzchni gnojowiska z wielką troską i zgodnie z jakąś prawidłowością, której Yuri nie dostrzegał i z pewnością by nie zrozumiał.

Teraz stali nad szczątkami, wszyscy trzej w równym rzędzie, w całkowitym bezruchu. Zapewne był to kondukt pogrzebowy.

Aż raptem odskoczyli od siebie i powirowali w różnych kierunkach. Jeden z nich udał się na zachód. Yuri wybrał go bez szczególnego powodu i ruszył za nim.

Po drodze wyciągnął tablet i wymruczał kilka szybkich zdań:

– Planują. Współdziałają. Mają narzędzia, przynajmniej noże. Oddają cześć zmarłym. Nic dziwnego, że zakradły się do nas. Obrobiłem ich cmentarz…

Po przejściu niewielkiego kawałka drogi wokół jeziora budowniczy śledzony przez Yuriego zbliżył się do gęstego trzcinowiska rosnącego tuż nad wodą. W tle widniał monumentalny rząd stromatolitów – największych, jakie Yuri tu widział. Ogromne, z wierzchu płaskie bryły błyszczały jak brąz.

Budowniczy kierował się do czegoś w rodzaju kopuły z łodyg przypominającej wielkie, odwrócone ptasie gniazdo; nie żeby Yuri gdziekolwiek widział ptasie gniazdo, odkąd rodzice wpakowali go do kapsuły kriogenicznej. Koloniści zawsze nazywali te budowle „schronami”, ale Yuri podejrzewał, że mają inne zastosowanie. Budowniczy z szelestem wsunął się do środka.

Yuri kucnął i czekał.

Po kilku minutach budowniczy ukazał się z powrotem i powirował w stronę jednego z nadbrzeżnych trzcinowisk.

Wiedziony ciekawością, Yuri zbliżył się chyłkiem do „schronu”. Nawet z bliska ściany wydawały się ściśle splecione, pozbawione najmniejszych szpar. Pamiętał jednak, którędy wchodził budowniczy. Ponadto dostrzegł ślady na błocie, nachodzące na siebie okrągłe bruzdki. Budowniczy przeniknął przez miękki fragment ściany – szczelinę, do której Yuri mógł włożyć rękę.

Na czworakach przecisnął się do mrocznego wnętrza, nieco tylko rozjaśnionego kilkoma promykami słońca, które wpadły z nim razem.

W środku niczego już nie widział. Przełożył plecak przez ramię i zaczął w nim grzebać po omacku. Nie nosił latarki, bo i na co komu latarka w niekończącym się popołudniu Proximy? Za to wyszperał tablet i poklikał po nim, żeby rozjarzył się wyświetlacz. Włączone urządzenie oświetliło wnętrze.

Zobaczył następnych budowniczych: małych i nieruchomych jak makiety albo zabawki. Stali wśród stert łodyg, stosów kamiennych odłamków i innych nieznanych mu przedmiotów majaczących w półmroku.

Położył tablet i podniósł najmniejszego budowniczego. Miał nie więcej niż dziesięć centymetrów wzrostu i uproszczoną budowę ciała, zwłaszcza wnętrzności w plecionym korpusie. Przypominał stoliczek dla dziecka. Yuri obracał go na wszystkie strony.

Wtem jedna łodyga wystrzeliła dokładnie ze środka korpusu małego budowniczego – szersza niż inne, ciemniejsza i bardziej płaska, jak liść. I z lekkim szelestem… otworzyło się oko w samym centrum liścia, oko bardzo podobne do ludzkiego, z białkiem, tęczówką i nawet źrenicą. Patrzyło prosto na niego.

– Cholera! – Nagle malec zaczął się wiercić w jego rękach. Zupełnie jakby Yuri walczył z obdarzoną życiem wiązką patyków lub drewnianą marionetką, która nagle ożyła. I to dziwne oko wciąż go świdrowało. – Cholera! – Rzucił na ziemię budowniczego i przez przypadek kopnął tablet.

Światło praktycznie zgasło. Słyszał, jak mały budowniczy i jego towarzysze biegają w ciemności z cichym trzaskiem i szelestem łodyg.

Przebywając w mroku z tymi dziwnymi stworzeniami, poczuł się bardzo źle, ogarnął go niemalże klaustrofobiczny lęk. Musiał się stąd jak najszybciej wydostać. Namacał tablet, plecak i wyszedł na światło dzienne.

Nie podniósł się jeszcze z czworaków, gdy mali budowniczowie wysypali się na zewnątrz całą grupą i pierzchli.

Wstał i ruszył za najmniejszym – tym, którego przedtem trzymał w rękach. Malec biegł prosto do gęstego trzcinowiska, gdzie wcześniej zniknął dorosły osobnik. Kiedy Yuri dotarł w tamto miejsce, dorosły stał nieruchomo jak słup pośrodku trzcin, a młodzik u jego boku. Dorosły chyba obserwował Yuriego, który zwolnił i przystanął.

Pod stopami wyczuł coś śliskiego; w błocie grubą warstwą rozścieliły się porosty, z których wyrastały łodygi. Sięgały mu do pasa. Były dość niezwykłe, ciemne i płaskie, bardziej jak szable niż występujące pospolicie rurki, a jednak wciąż twarde, niewątpliwie wypełnione szpikiem. Dorosły najwyraźniej zajęty był zbiorem. Ułożył przed sobą kilkanaście sztuk starannie wyciągniętych z dywanu porostów.

Na każdej łodydze wyrastającej z błotnistego podłoża otworzyło się pojedyncze oko, zwrócone na niego.

Yuri miał dość. Odwrócił się i puścił biegiem. Zatrzymał się, żeby odsapnąć, dopiero w połowie drogi do obozu.

ROZDZIAŁ 25

Kiedy wrócił, ColU i Mardina sprzeczali się o coś.

Wyrzucił z siebie nowiny:

– Oni są inteligentni! Używają narzędzi! Mają oczy! To pierwszy kontakt, co?

Z przerażeniem zauważył, że jego rewelacje nikogo nie interesują.

ColU toczył się w przód i w tył przed nieukończoną chatą, co stało się ostatnio jego nawykiem, zwłaszcza w stresowych sytuacjach. Mardina siedziała na składanym taborecie i kroiła nożem mizerne ziemniaki, dzieląc je na kawałki i wrzucając ze skórką do garnka. Nie miała butów ani spodni, tylko przycięte nad kolanami dżinsy, które kiedyś należały do Marthy Pearson. Czarne, kręcone włosy zebrała nad czołem. W jej postawie przebijała stanowczość, rzeczowość, hart, siła woli. Była również wkurzona.

ColU przynajmniej próbował się jakoś odnieść do odkryć Yuriego.

– Oczy na liściach, fascynujące, to prawda. Ewolucja zbieżna w najlepszym wydaniu. Oczywiście, bez oczu ani rusz. Na Ziemi oczy wykształciły się niezależnie wiele razy, powstało co najmniej dziewięć odrębnych wzorców…

– Daruj sobie wykłady! – burknęła Mardina. – Durna puszko, kto by ciebie słuchał? Wszystko, co wiesz i mówisz, jest bezużyteczne, bezwartościowe!

Yuri siedział na ziemi i popijał wodę wyciągniętą z plecaka.

– Co się dzieje? O co się kłócicie?

– Zapytaj toto – odparła, dźgając nożem powietrze.

– O słowo – rzekł z prawie ludzkim westchnieniem ColU. – Kłócimy się o jedno słowo. Ale takie, które streszcza w sobie pewien istotny problem konceptualny.

Yuri zastanawiał się chwilę.

– Nie wiem, co to jest problem konceptualny.

– Nie pozwala mi nazywać tej naszej chałupiny wuundu – powiedziała Mardina. – Chociaż to słowo, do cholery, pasuje tu jak ulał!

– Pasuje do czegoś zupełnie innego – tłumaczył cierpliwie ColU. – Jeśli dobrze rozumiem, to słowo znaczy „schronienie” w sensie czegoś tymczasowego. Ale to nie jest coś tymczasowego. W żadnym razie schronienie, lecz dom. Wasz dom.

– Oczywiście, że jest tymczasowy. Tutaj wszystko jest tymczasowe.

Yuri chyba domyślił się w czym rzecz.

– Po prostu zakładasz, że nas stąd zabiorą. Wszystko jest tymczasowe, bo musimy wytrzymać tylko do czasu, kiedy przyleci ISF i nas stąd zgarnie.

Wzruszyła ramionami, ponuro patrząc na ziemniaki.

– Nikt nas stąd nie zabierze – oznajmił ColU. – Nieprędko. W zasadzie nigdy. Słyszałaś, co mówił major McGregor. Nie będzie powrotu „Ad Astry” ani kolejnej ekspedycji.

– Nie zgadzam się z tym – zaprzeczyła. – Rozejrzyj się tylko. Wszyscy nie żyją oprócz nas. Daliśmy dupy jako zespół. Wybiliśmy się nawzajem. Nie zbudujesz kolonii z dwóch osób niezależnie od tego, ile będę miała dzieci z tym chuderlawym uchodźcą, ile naszych małych muda-muda będzie ganiało po podwórku. Znam ISF. Nie przyznają się, że nas obserwują, ale… wrócą po nas. Nie zostawią nas tu na pewną śmierć.

– Po prostu wychodzisz z błędnego założenia – mówił z niezmienną cierpliwością ColU. – Różnicie się pod względem genetycznym tak bardzo, że moglibyście być początkiem kolonii.

Mardina wydawała się wściekła.

– O czym ty mówisz, do jasnej cholery? Adam i Ewa to tylko mit, głąbie!

– Nie. W literaturze można znaleźć przypadek poganiacza wielbłądów, który przybył do Australii z Pendżabu. Nazywano go Afgańczykiem. Ożenił się z Aborygenką i zamieszkali w buszu… W końcu płodził dzieci nawet ze swoją wnuczką. I przeżyło sześcioro z ośmiorga prawnucząt. A nie tak dawno coś bardzo podobnego zdarzyło się na Marsie, gdzie…

Wydawało się, że Mardina za chwilę wybuchnie.

– Potworność! Poza tym chodziłam na wykłady z antropologii. Słyszałabym o tym.

– Nie wszystko ci powiedzieli. Z powodu genów byłaś kimś wyjątkowym wśród członków załogi. Rezerwowym kolonistą, że tak powiem. Uważano, że nie powinnaś za dużo wiedzieć. Pani porucznik Jones, lud Aborygenów był odizolowany od reszty świata przez dziesiątki tysięcy lat, więc genetycznie jesteście tak zróżnicowani, że już bardziej nie można. Prawdę mówiąc, gdyby celowo doprowadzono do tej sytuacji, byłaby to najbardziej optymalna…

– Mam gdzieś genetykę – przerwała. – To jedna z tych koszmarnych historii, o których czasem się czyta. Jak to ojcowie zamykają córki w piwnicach i robią z nich seksualne niewolnice. Chcesz mi wmówić, że taka jest polityka ONZ-etu?

– ONZ jest uwikłany w rywalizację z Chinami. Proxima musi być skolonizowana, zanim dotrą tu Chińczycy. Inaczej nie da się tego załatwić. Jesteście żołnierzami na wojnie, której jeszcze nikt nie wypowiedział. To samo będzie z waszymi dziećmi.

Mardina wstała, strzepała ziemię z nóg i podniosła garnek z ziemniakami.

– Niedoczekanie twoje, ColU. Niech cię diabli wezmą! Zamierzam poczekać, aż mnie stąd zabiorą, a jeśli wcześniej umrę, to trudno, umrę bezdzietnie. – Wbiła nóż w ościeżnicę drzwi. – Wuundu, zapamiętajcie to sobie! – Odeszła z garnkiem.

ROZDZIAŁ 26

2165

Kiedy Angelia 5941 ocknęła się, w głowie huczały jej liczby. Siostry były czymś mocno poruszone.

Budziły się po raz ostatni. Nie będą już spały przed dotarciem do Proximy Centauri. Wgrywano jej właśnie procedury hamowania. Nareszcie wiedziała, jak to się odbędzie. Wszystkie się dowiedziały. Liczby były brutalne. Wyszła na jaw zdrada doktora Kalinskiego.

Niebawem statek miał znaleźć się tak blisko Proximy, jak blisko było Słońce po pierwszym czterodniowym etapie przyśpieszenia. Mniej więcej sto trzydzieści razy dalej niż Słońce od Ziemi. W ciągu czterech dni statek należało wyhamować, żeby bezpiecznie zatrzymał się w układzie Proximy. Niestety, nie było stacji z wyrzutnią promieniowania mikrofalowego wywierającego nacisk w przeciwnym kierunku. Nie było doktora Kalinskiego, koordynatora przedsięwzięcia. I nie było świetnie wyszkolonych kontrolerów, którzy mogliby je przez wszystko przeprowadzić. Do dyspozycji miały jedynie światło Proximy. I Angelia musiała wykorzystać energię tego światła, żeby zwolnić.

Pomysł był prosty. Siostry będą odrywać się jedna po drugiej i, tworząc rozległe formacje soczewkowe, koncentrować światło Proximy na resztkach statku macierzystego. Podobnie jak mikrofale doktora Kalinskiego wypchnęły Angelię poza Układ Słoneczny, fotony promieniowania widzialnego Proximy wyhamują ją i zakończą jej międzygwiezdny rejs.

Jednak Angelia podróżowała z olbrzymią prędkością, a Proxima nie dawała dużo światła. Proxima była czerwonym karłem o jasności sto razy mniejszej niż Słońce. W miarę jak w umysłach sióstr rodziły się wnioski z ostatniej aktualizacji oprogramowania, zdawały sobie sprawę z odsetka śmiertelności. Wyhamowanie statku pędzącego z prędkością trzydzieści sześć razy większą od przyspieszenia ziemskiego wymagało pozbycia się całej rzeszy sióstr w pierwszych rzutach, gdy masa była największa, podobnie jak odległość od Proximy. Już na samym początku musiało odejść ponad sto tysięcy sióstr. Gdy rdzeń zacznie zwalniać, odrzucone siostry szybko wysforują się na czoło, wciąż zdolne do przekazywania odbitego światła, dopóki nie oddalą się tak, że przestaną być użyteczne. Wtedy rozejdzie się następna fala, i następna…

I właśnie teraz miała się przydać ich inteligencja. Proxima nie tylko dawała mało światła, ale też rozbłyskiwała i pluła materią, więc jej blask był nieprzewidywalny. Odrzucone siostry musiały umieć się dostosować, optymalnie wykorzystać docierające do nich niepewne światło, ogniskując je w szczytnej sprawie w ciągu kilku chwil swojej użyteczności, nim pomkną w pustkę, niepotrzebne.

Ostatecznie zostanie tylko jedna siostra, która będzie mogła krążyć wokół Proximy. Przed nią rozpościerać się będzie gigantyczny obłok blisko miliona lustrzanych sióstr, rozciągnięty na sporym obszarze przestrzeni kosmicznej. Wszystkie skazane na minięcie Proximy i pogrążenie się w nieskończonym mroku z wyjątkiem jednej nagrodzonej możliwością wejścia na orbitę. Cóż za szatański pomysł: aby ocalić jedną lustrzaną siostrę, cieniutką jak atom, o masie cząsteczki mgły, trzeba poświęcić niespełna milion sióstr. Ale plan się uda.

Angelia 5941 potępiała okrucieństwo tych zamysłów. Nie mogła jednak nic zmienić.

Obiecała sobie, że jeśli jakimś trafem przeżyje, jeśli to ona będzie tą wybraną, nie urzeczywistni celów tych, którzy na Ziemi cierpliwie czekali na wieści o jej przybyciu do Proximy. Obierze sobie własne, wartościowsze cele. I odszuka jedyną istotę, która może mieć jakiekolwiek pojęcie o tym, przez co przeszła.

Znajdzie Dextera Cole’a.

ROZDZIAŁ 27

2173

W miarę jak upływał arduański ni to dzień, ni rok i w miarę jak odhaczali ziemskie miesiące na swoich kalendarzach, zasięg upraw powiększał się kawałek po kawałku. Wzruszali glebę i zdzierali wierzchnie warstwy miejscowego życia, które łopatami przerzucali do reaktorów, gdzie ColU przetwarzał je na nawóz, by potem rozsypywać na powierzchni uzdatnioną ziemię. Wkrótce oprócz ziemniaków doczekali się trawy, smukłej pszenicy, a nawet dwóch bezcennych jabłonek, na razie chucherkowatych drzewek, którym daleko było do wydania jadalnych owoców.

Poczynili też pewne postępy w gospodarstwie domowym. Aby zastąpić czymś swoje z wolna rozpadające się ubrania, nauczyli się wyrabiać tkaninę, eksperymentując z włóknami pozyskiwanymi z kory młodych drzew rosnących na obrzeżach lasu. Włókna należało rozdzielić, potłuc i zamienić na przędzę. Mardina, bardziej kreatywna od Yuriego, zaczęła konstruować krosna. Robiła też sandały z kory podobne do tych, które dawniej wytwarzali jej pobratymcy z kory eukaliptusowej – aby stopy mogły odpocząć od obuwia wydanego im przez ISF. Yuri ograniczył się do wyplatania słomkowych kapeluszy z pasków kory, przydatnych do walki z promieniami Proximy w upalne dni. Tego rodzaju zajęcia pozwalały im przetrwać nużące godziny w schronie podczas gwałtowniejszych rozbłysków.

W odczuciu Yuriego nie była to żadna kolonia, jeśli była nią kiedykolwiek. Dwie osoby, jeden farmerski robot i zero przyszłości. Mimo to praca dawała mu trochę satysfakcji. Bądź co bądź, budował coś nowego na planecie, na której dopiero kilka lat temu po raz pierwszy stanęła ludzka stopa. I to on budował, co też samo w sobie było nowością we wszechświecie. Miał dwadzieścia siedem lat. Wszystkie miejsca, w których kiedykolwiek mieszkał, czy to na Ziemi, czy na Marsie, były zbudowane i zarządzane przez kogoś innego.

Podejrzewał jednak, że ani on, ani Mardina nie będą nigdy czuli się tu jak w domu. Tutaj po prostu mieli przetrwać – na tym ogromnym, pustym i nieruchomym świecie, pozbawionym jakichkolwiek śladów obecności człowieka, gdzie nie było ruchu oprócz krzątaniny ColU, gdzie jedynym dźwiękiem były odgłosy obcych form życia, łopot latawców nad baldachimem lasu, szelest budowniczych nad jeziorem. Na Per Ardui byli samotni jak Neil i Buzz w księżycowym module na martwym Księżycu.

Mimo wszystko ColU był zadowolony. Krążył bezustannie, podglądając z bliska tutejsze życie i snując rozwlekłe teorie odnośnie do rozwiązań, jakie podsuwają miliardy lat ewolucji w wykorzystywaniu energii słonecznej Proximy.

O tak, mieli pełne ręce roboty. Yuri wyobrażał sobie, że jeśli naprawdę obserwuje ich tajny zespół inspektorów ISF, w co Mardina chyba ciągle wierzyła, to powinni dostać mnóstwo punktów za osiągnięcia.

Bywały jednak takie dni, kiedy beznadziejna rozpacz szarpała jego serce – to miejsce, do którego nie sięgało oko żadnej niewidocznej kamery ani żaden ukryty mikrofon. Może z powodu statycznej natury tego świata, nieba, krajobrazu, leniwego słońca. Nie następowały tu żadne zmiany, jeśli samemu się czegoś nie zmieniło. Niekiedy myślał, że cały ich trud ma nie większe znaczenie niż kreski, które rysował na ścianach jednoosobowych cel więziennych w Edenie. A gdy umrą, rozmyślał, wszystko zamieni się w pył i nie zostanie po nich żaden ślad na Per Ardui.

Podejrzewał, że Mardina miewa podobne przemyślenia – od czasu do czasu… lub zawsze. Wydawało mu się, że dostrzega to w jej pracy, do której zawsze się przykładała, choć zdarzało jej się przy tym dźgać nożem i mruczeć pod nosem przekleństwa. Widział w niej jak gdyby czarną chmurę, zauważalną nawet w tym, jak poruszała się po obozie.

Nigdy o tym nie rozmawiali.

ROZDZIAŁ 28

Pewnej jasnej, bezchmurnej niedzieli, mniej więcej dwa lata po morderczym szale Johna Synge’a, Yuri i Mardina postanowili przespacerować się nad Kałużę i poobserwować budowniczych. Przyzwyczaili się traktować niedzielę, wyznaczaną na podstawie kalendarza, jako dzień odpoczynku. A tutejsze stworzenia stanowiły odskocznię dla całej trójki, włączając w to ColU.

Wobec tego włożyli buty, a do plecaków upchali filtrowaną wodę z jeziora, żywność, peleryny i słomkowe kapelusze.

Tego ranka ColU nadzwyczaj wnikliwie zbadał rozkład rozbłysków na szerokiej tarczy Proximy. Wciąż się starał trafniej prognozować burzową pogodę. Kiedy ogłaszał alarm, Yuri i Mardina zwykle go słuchali; nie mylił się sześć razy na dziesięć. Tym razem jednak, choć bardzo długo wpatrywał się w gwiazdę, nie wszczął alarmu.

Dziś poprowadził ich zupełnie nowym, dłuższym szlakiem, który kierował się w stronę Krowiego Placka, przebiegając obok innych tworów geologicznych: zerodowanych brył piaskowca poprzetykanych warstwami granitu lub bazaltu. Przy jednym z nich się zatrzymał. Specjalnymi chwytakami pobrał próbki skały, gruntu i organizmów żywych, a potem przysuwał podkładki czujnikowe do powierzchni kamienia. Dysponował także samokierowanym świdrem podobnym do kreta, który wwiercał się w skałę lub ziemię, ciągnąc ze sobą światłowód do przesyłania danych.

Ich praca spłoszyła latawca ukrytego za głazem; odleciał z gniewnym łopotem. Wszystko wskazywało na to, że istnieje co najmniej jeden gatunek latawca samotnika, żyjącego z dala od wielkich stad znad lasów i jezior, gnieżdżącego się w ustronnych skalnych kryjówkach.

Obserwując działania ColU, Mardina zauważyła:

– Wyglądasz jak łazik z Marsa lub Tytana. Jeden z tych topornych pojazdów, którymi ludzie sterowali z Ziemi. Pełzły kilka centymetrów dziennie i tak rok za rokiem. – Zerknęła na Yuriego. – Może je pamiętasz? Albo oglądałeś któryś w muzeum?

Wzruszył tylko ramionami.

– Celna analogia – rzekł ColU. – Można powiedzieć, że pod paroma względami jestem dalekim potomkiem tamtych sond. Posiadam na wyposażeniu aparaturę analityczną, w tym, na przykład, spektrometr masowy do ustalania składu izotopowego próbek powietrza, skał lub substancji rozpuszczonych w wodzie. Mam również eksperymentalną komorę inkubacyjną do hodowli arduańskich organizmów w kontrolowanych warunkach. Pod tym względem przypominam Vikingi, pierwsze próbniki do badania Marsa i…

– Po co to robisz? – wszedł mu w słowo Yuri. – Komu przekażesz raporty?

– Pewnego dnia Ziemia nawiąże kontakt z Per Arduą, ale nie prędzej niż za sto lat, co zresztą powiedział wam major McGregor. Ja przestanę działać o wiele wcześniej. Ale nie myślcie sobie, że rezultaty moich badań nie przetrwają. Posiadam kilka opancerzonych zasobników; gdyby je umieścić pod jakimś kamiennym kopcem lub stosownym monumentem…

– Wyrzeźbię ci posąg – powiedział ze śmiechem Yuri.

ColU nie wydawał się urażony.

– W każdym razie rozpocząłem wieloletnie badania. Usiłuję odtworzyć historię życia na tej planecie. Jego początki i powiązania, jeśli takie są, z życiem w Układzie Słonecznym. Ustalę etapy rozwoju, pojawienie się fotosyntezy, organizmów wielokomórkowych…

– Wielki posąg, naprawdę. Tak czy owak, za bardzo się interesujesz tym arduańskim życiem. Za dużo w tym teorii. Przecież masz nam tylko pomagać w eksploatacji tego świata.

– Sztuczna świadomość, jak każda inna, jest niewymierna, rozmyta na obrzeżach. Trudno powściągnąć raz zaimplementowaną ciekawość. Między innymi dlatego wielkie rdzenie sztucznej inteligencji budowane w epoce bohaterów uznawane są teraz za nielegalne. Żeby jednostki ColU mogły zostać odpowiednio wyposażone na tę wyprawę, organy nadzorujące prawo świadomościowe musiały wydać specjalne zezwolenie ISF i innym pozaziemskim agencjom. Poza tym, Yuri, zostałem zaprogramowany do pomagania przynajmniej czternastu kolonistom i większej osadzie, gdy przyjdą na świat dzieci. Mam czas na swoje fascynacje.

– Aha, czyli nie jesteśmy dla ciebie inspiracją do działania?

– Mój umysł niejako powiększa się, żeby wypełnić pustkę. Czyż nie jest to wspólna cecha istot rozumnych?

– Zaprojektowano cię na dwadzieścia pięć lat działania i zegar tyka, nie? – dogryzł mu Yuri. – Potem wyłączysz się i zardzewiejesz. Wtedy wszystkie plany i marzenia, które roją ci się pod tą plastikową kopułą w twoim powiększającym się umyśle, przepadną raz na zawsze.

– Wszystkie śmiertelne istoty mają przed sobą kres życia. Jestem zaskoczony, Yuri, że mówisz do mnie w ten sposób. Dlatego że powstałem w fabryce? Że stworzyli mnie ludzie? Coś jak golema? W mitologii takie stworzenia zawsze są niżej od ludzi, bo znajdują się krok dalej od Boga. Tak właśnie mnie postrzegasz, Yuri?

– Przypominasz mi tylko ślepych i durnych ważniaków, którym ubzdurało się, że wysadzenie mnie i Mardiny na tej obcej planecie będzie dobrym pomysłem.

– Też jestem ofiarą tej ślepej głupoty, jak to ująłeś. A co się mnie tyczy, to mogę cię zapewnić…

– Przymknij się! Rozmawiam o tym z tobą tylko z nudów. – Przynajmniej to było prawdą.

– Wystarczy tego, Yuri – wtrąciła się Mardina. – Możesz rozmawiać ze mną, ColU, jeśli chcesz. Więc jak sobie radzisz z tym wielkim projektem?

– Niespecjalnie. Geologia tego świata jest wyjątkowo nieprzydatna. Nic tu nie jest stare, Mardino. A pod pojęciem „stare” rozumiem co najwyżej kilkaset milionów lat. W przeliczeniu na ziemską miarę. Spójrz chociażby na kawałek piaskowca, który trzymam w chwytaku. – Podsunął jej pod nos próbkę. – Zobaczysz warstwy osadzone w jakimś nieistniejącym już oceanie w ciągu kilku milionów lat. Potem nastąpiły ruchy tektoniczne, skała się wydźwignęła i popękała. Rozpoczęło się erodowanie pod wpływem warunków atmosferycznych. Później na skutek kolejnych zaburzeń geologicznych roztopiony granit wcisnął się do miększej warstwy; tu… i tu dostrzeżesz intruzje. Ale nawet skała, z której uformował się pierwotny piaskowiec, zerodowany relikt produktów wulkanicznych z wcześniejszej ery, była stosunkowo młoda, co wiemy dzięki datowaniu opartemu na analizie śladowych ilości pierwiastków promieniotwórczych.

Ten miszmasz wydarzeń geologicznych przyprawiał Yuriego o zawrót głowy.

– Nie potrafię sobie tego poukładać. Twierdzisz, że…

– …że powierzchnia planety ukształtowała się niedawno z punktu widzenia geologii – wyjaśniła Mardina. – Jak na Wenus, mam rację?

– Tak – odpowiedział ColU. – Wydaje się, że na Wenus co kilkaset milionów lat odbywa się wielka globalna zmiana rzeźby powierzchniowej. Pokazuje to jasno ilość kraterów. Tutaj przemiany mogą zachodzić strefami, nie od razu na całej powierzchni planety. Najwyraźniej Per Ardua jest geologicznie aktywna. Na własne oczy widzieliśmy strefy aktywności: błotne gejzery, oznaki wypiętrzania się gruntu na północy. A jednak ten świat jest starszy od Ziemi czy Wenus. Proxima jest starsza od naszego Słońca. Kto wie, czy ta strefowa aktywność, to geologiczne bulgotanie, nie ma związku ze starością? Dana strefa może czekać dziesiątki lub setki milionów lat na takie wydarzenie, ale gdy się to stanie, ginie większość skamielin, które mógłbym odnaleźć.

– Dołujące – mruknęła Mardina.

– Co nie znaczy, że muszę stać w miejscu – ciągnął ColU. – Mogę badać żywe organizmy.

– DNA.

– Tutejsze stworzenia nie mają DNA. Jednak zgadza się, analiza porównawcza materiału genetycznego ujawnia pewne odległe pokrewieństwo. Już teraz mogę wyrysować drzewo genealogiczne w oparciu o arduański zapis genetyczny. Szacowanie tempa mutacji wkrótce pozwoli mi sporządzić zarys chronologii. Wiadomo już, na przykład, że arduańskie stromatolity lub ich przodkowie muszą poprzedzać formy łodygowe. Ale kiedy pojawiły się organizmy wielokomórkowe? Kiedy pojawiły się pierwsze stworzenia zbudowane ze złożonych szkieletów łodygowych i jak wyglądały? Czy zachowały się do dziś gatunki im pokrewne? I…

– Nadal twierdzę – przerwał mu Yuri – że za dużo marzysz, jak na sprzęt rolniczy.

Mardina z trudem powstrzymała się od śmiechu.

– Marzenia leżą w naturze samoświadomej istoty – odparł ColU. – Zrobiłem, co miałem zrobić przy tym kamieniu. Idziemy dalej?

Raz przerwali wędrówkę, żeby coś zjeść, nim wreszcie zjawili się na zachodnim brzegu jeziora.

Był to rewir budowniczych – obrzeża rozległych trzcinowisk, które zachodziły daleko na jezioro, gdzie gromadziły się stada ptaków. Mardina nazwała tę część wybrzeża „żłobkiem”, tutaj bowiem znajdowało się skupisko rodzin z potomstwem. W tym przypadku „rodzina” była umownym określeniem. Z pewnością cała okolica była usiana niskimi, podobnymi do gniazd konstrukcjami, które ColU uważał, na podstawie amatorskich wypraw badawczych Yuriego, za schrony burzowe dla brzdąców.

Tego dnia na skrawkach tutejszych mchów i porostów grzali się w słońcu młodzi budowniczowie. Zebrali się w grupkach po dwudziestu, trzydziestu, przy czym każdy wspierał się na tylnej nodze z odchylonym ciałem, zwrócony ku gwieździe wiszącej na niebie. Główna łodyga każdej z trzech nóg była zakopana w porostach; Yuri widział gmatwaninę włókiem i wąsów odrastających z łodyg do mchu – lub na odwrót.

Podczas gdy ColU pobierał próbki za pomocą zwinnego manipulatora i czujnikami skanował otoczenie, Mardina uklękła przed grupką małych budowniczych, uważając, by nie zasłaniać światła.

– Wiesz, że widziałam, jak się rodzą? – zapytała. – Chyba można to nazwać rodzeniem. Troje rodziców, bo chyba zawsze jest ich tylu, staje razem w wyprostowanej pozycji i wyciąga z siebie jakieś patyczki, zwłaszcza delikatne łodyżki z gęsto ściśniętych wnętrzności. Potem składają je do kupy, jakby budowali model z części. Ale po chwili nie robią już tego tak ostrożnie. Zaczynają się ruszać, wirować, cała trójka wokół noworodka. – Naśladując ruchy, które widziała, powoli zataczała koła tułowiem. – To taniec poczęcia i narodzin. Mamy tu jakieś nieznane prawa biologii. Kiedy się rozdzielają, jest już na świecie mały smyk.

– Rany… – zdumiał się Yuri. Mardina nigdy mu nie mówiła o tych spostrzeżeniach. – Seks budowniczych, co?

– Jeśli faktycznie można tu mówić o seksie – rzekł ColU, odjeżdżając do tyłu. – Teoretycznie musiałyby być trzy płcie, nie dwie. Aczkolwiek nie wszystkie ziemskie gatunki wykazują dymorfizm płciowy. Tak czy inaczej, te osobliwe seksualne gody, które opisałaś, na pewno pozwalają przekazać potomstwu zmieszany materiał genetyczny, przynajmniej na poziomie łodyg. I nie dość na tym. Zobaczcie, jak się łączą z porostami. Wydaje mi się, że budowniczowie są jak najwcześniejsze rośliny na Ziemi. One nie wykształciły jeszcze normalnych systemów korzeniowych, lecz wchodziły w symbiotyczne zależności z grzybami. Grzyby dostarczały roślinom substancji odżywczych i wody w zamian za produkowane przez nie cukry. Mamy tu do czynienia ze skomplikowaną symbiozą budowniczych, fotosyntezujących bakterii i grzybów z porostów.

– Chcesz powiedzieć – powiedział Yuri – że te maluchy jedzą?

– Obserwowałem również dorosłych spędzających czas na podłożu z porostów. Jednak młode bardziej potrzebują składników odżywczych, łodygi przecież rosną. Dlatego dłużej są podpięte do sieci, że tak się wyrażę. Inne arduańskie istoty, jak na przykład latawce, też muszą mieć swoje miejsca, gdzie wpuszczają korzenie. Znajdziemy je, wystarczy dobrze się rozejrzeć. Z pewnością tutejsze stworzenia, które są mieszaniną tego, co nazywamy roślinami i zwierzętami, nigdy nie wykazują cech roślinnych wyraźniej niż w takich momentach. Może ich podobna do zwierzęcej jaźń, poczucie tożsamości i własnej odmienności…

Mardina nie słuchała go, co zauważył Yuri. Skupiła się wyłącznie na młodych budowniczych.

– Ty lubisz te szkraby, prawda? – zapytał.

Obruszyła się. Wiedział, że Mardina nie lubi się wywnętrzać, bo sam w tym względzie nie różnił się od niej.

– Słuchajcie, nie jestem szlachetną dzikuską, ale w dzieciństwie nasłuchałam się opowieści o gengach, duchach przodków nawiedzających żyjących. Tutaj co prawda nie żyją moi przodkowie, więc nie ma mowy o gengach. Ale ci budowniczowie… To ich świat. Oddają cześć zmarłym, to już wiemy. Może ich gengi zatroszczą się o mnie. Wiem, że to bez sensu…

– Uwaga – przerwał jej ColU.

Dało się słyszeć grzechotanie, jakby ktoś potrząsnął workiem chińskich pałeczek. Yuri, który stał nad Mardiną i malcami, odwrócił się i zobaczył dwóch dorosłych budowniczych, którzy zbliżali się do nich, wirując i klekocząc łodygami.

– Hej, przyjaciele, spokojnie. – Mardina wstała. Zakręciła się w swoim pomarańczowym kombinezonie, jednocześnie potrząsając rękami i nogami. – Tylko patrzymy. Nie zrobimy krzywdy maluchom.

ColU raptownie odjechał pół metra do tyłu – Yuri z doświadczenia już wiedział, że to oznaka zaskoczenia – i uniósł wysoko ramię z zespołem czujników.

– Pani porucznik… co to ma być?

– A co, nie widać? Nie rozumiesz, że ci goście próbują nas ostrzec?

– Chcesz powiedzieć, że mówią do nas? – powątpiewał Yuri. – Może tańcem?

– I tańcem, i klekotaniem kończyn, nie wiem, nie znam języka budowniczych. Próbuję ich tylko uspokoić, to wszystko.

Budowniczowie przestali tak szybko wirować i nieco się cofnęli, lecz nie wpuszczali już korzeni w porosty razem ze swoimi pociechami. Zamiast tego zatrzymali się na skraju kępy porostów, gdzie obracali się wolno i bez wątpienia bacznie im się przyglądali. Yuri miał wrażenie, że dostrzega błysk otwierających się oczu, przedziwnie podobnych do ludzkich, osadzonych w liściach ukrytych w ich ciele.

– Nie znam języka budowniczych – powtórzył jej słowa ColU. – A jednak, w pewnym sensie, to nieprawda. Niesamowite. Muszę to lepiej zbadać. – Zamarłszy w bezruchu, skierował na budowniczych obiektywy kamery i uniósł wysoko zespół czujników.

Mardina podniosła plecak.

– Chodź. ColU będzie tu tkwił godzinami, zajęty obserwacjami. Wiesz, co się dzieje, kiedy wpadnie w ten stan. Odejdźmy stąd, nie straszmy już budowniczych.

– W porządku. – Yuri dźwignął swój plecak.

Dalej szli w milczeniu wzdłuż południowego brzegu jeziora. ColU został. Trzymali się z daleka od łodyg, terenów należących do budowniczych, kopulastych gniazd-schronów.

Budowniczowie byli wszędzie, zajęci swoimi tajemniczymi sprawami, pochłonięci pracą przy osobliwych i zastanawiających konstrukcjach, czasem brodzący w jeziorze. Tutaj Yuri zauważył podwodne stworzenia, obce wielosegmentowe łodygowe kształty, być może miejscowe odpowiedniki krabów, ryb albo krokodyli.

Na brzegu przechadzali się w parach, trójkach i większych grupach, a przy tym wirowali, klekotali i obiegali się wkoło. Yuri widział już takie zachowania, lecz nie poświęcał im wiele uwagi. Czyżby coś zamroczyło jego wyobraźnię? Teraz myślał, że to rzeczywiście wygląda tak, jakby porozumiewali się ze sobą. Zastanawiał się, czy kiedykolwiek uda się przetłumaczyć ich mowę. Podejrzewał, że jeśli to możliwe, ColU znajdzie sposób.

Minęli ogród stromatolitów, wielkich kapeluszy na grubych cokołach; ogromne „grzyby” mieniły się złotem w świetle Proximy. W ogrodzie pasło się stado roślinożerców, tym razem nieduże istoty, niedorównujące wzrostem przeciętnemu budowniczemu, lecz wyposażone w zwykłe wypustki zakończone kolcem, które wciskały w żyzne wnętrza stromatolitów. Stromatolity były tak wielkie, że trudno było uwierzyć, by choćby zauważyły maleńkie ukłucie.

Potem podeszli do gnojowisk położonych blisko południowego brzegu. Były to wysokie kopce o stromych zboczach z ubitych, wyschniętych łodyg. Yuri przyglądał się dość licznej grupie pracującej na wierzchu, gdy rozprowadzali wiązki łodyg z niekończącym się suchym szelestem.

– Przebudowują gnojowiska – zauważył.

– Znowu. A te kupy już teraz mają złożone kształty. – Mardina szybkimi, wprawnymi ruchami naszkicowała na tablecie nowy wygląd gnojowiska. – Zobacz, Yuri. Wyobraź sobie, że to jakaś budowla, konstrukcja. Zapomnij, że patrzysz na stos starych szczątków zmarłych budowniczych. Niech to będzie z betonu…

Był to zawiły rysunek, pełen załamań, uskoków i kanałów. A to gnojowisko wznosiło się pierwsze w długim szeregu podobnych, rozsypanych wzdłuż tej części wybrzeża. Yuri rozglądał się, żeby sprawdzić, jak te sterty wpisują się w krajobraz. Za nimi, na południe od jeziora i nieco na wschód, za ogrodem stromatolitów, dostrzegł płytką bruzdę usłaną kamykami, być może koryto wyschniętej rzeki, prowadzące do obniżenia terenu pokrytego warstwą soli. Rząd gnojowisk kompletnie odcinał ten dawny ciek od jeziora.

– Przypominają tamę – powiedział. – Już kiedyś o tym myślałem.

– Hm… – Mardina nie wyglądała na przekonaną. – Być może. Odgradzałaby ten rów na południu. Ale po drugiej stronie jeziora, na północnym brzegu, są prawdziwe tamy. Zabezpieczają jezioro przed wezbranymi strumieniami spływającymi od strony lasu. I co o tym myślisz?

Wzruszył ramionami.

– A co tu jest do myślenia?

Wpatrywała się w budowniczych.

– Zależy, jak sprytne są te mikrusy. Wiemy, że budują schronienia dla młodych. Wiemy, że porozumiewają się między sobą. Wiemy, że pamiętają o zmarłych. Ale czy wszystkie te budowle wokół jeziora mają jakiś większy sens? Są bystrzakami, ale ich inteligencja zasadniczo różni się od naszej, więc trudno ich zrozumieć. Może myślimy, że prowadzą tu jakieś ważne roboty inżynieryjne, bo my robilibyśmy to na ich miejscu?

Kiedy tak rozmawiali, zauważył zmianę w zachowaniu budowniczych. Porzuciwszy pracę na gnojowisku, schodzili gęsiego w dół i kierowali się do ogrodu stromatolitów. Dalej na zachód, na terenie żłobka, dorośli łagodnie odprowadzali młode do gniazdopodobnych schronów.

Mardina wyciągnęła palec.

– Patrz, ColU idzie.

ColU został zaprojektowany z myślą o stabilności i wytrzymałości, a nie o wyścigach. Mimo to wzbijał za sobą tuman kurzu, gdy pędził do nich wzdłuż skręcającej linii brzegu. Wołał do nich wzmocnionym głosem, przypominającym szczekanie:

– Yuri Edenie, niebezpieczeństwo! Porucznik Mardino Jones, niebezpieczeństwo! – Wysuniętym ramieniem manipulatora wskazywał Proximę. – Alarm! Rozbłysk! Rozbłysk!

Yuri odwrócił się i spojrzał na gwiazdę zmrużonymi oczami, które przesłonił dłonią. Zobaczył, jak na ogromnej tarczy słońca łączą się obszary rozbłysku i rozchodzą gigantyczne zygzaki podobne do błyskawic. Nic dziwnego, że budowniczowie uciekali.

– Cholera! – powiedziała Mardina. – Strasznie duży i pojawił się nie wiadomo skąd. A my jesteśmy daleko od schronu burzowego.

– Mam pomysł.

– Jaki?

Wskazał w kierunku południowo-zachodnim. Prawie wszyscy budowniczowie z jeziora pędzili w tamtą stronę; obracając się i wirując, wzniecali chmury pyłu w drodze do wielkich stromatolitów.

– Chodźmy za nimi, prędko!

Yuri biegł przodem. Kiedy się obejrzał, żeby sprawdzić, czy Mardina nadąża, dostrzegł za nią, na horyzoncie, jakieś poruszenie. W olbrzymim sklepieniu lasu rosnące trójkami liście rozkładały się jak parasole.

Już po kilku minutach dotarli do stromatolitów. Budowniczowie przebijali otwory w skorupie i dostawali się do środka, cisnąc się wśród warstw bakterii i ziemi. Yuri zauważył, że każdy z tych naprędce wykonanych otworów znajduje się po przeciwnej stronie stromatolitu względem rozjuszonej gwiazdy.

Gdy Yuri i Mardina dotarli na miejsce, w pobliżu nie było już ani jednego budowniczego. Zatrzymali się pod potężnym stromatolitem z dziurą dostatecznie dużą, żeby zmieścił się w niej człowiek.

Popatrzyli na siebie.

– I co ty na to? – zapytał.

– Żyją na tej planecie znacznie dłużej niż my. Zaufajmy im. – Wepchnęła się głową naprzód do szpary w powłoce stromatolitu i wybrała kilka garści kleistej bladozielonej materii, żeby powiększyć przestrzeń. Niebawem znalazła się w środku i drążyła dalej.

Yuri poszedł w jej ślady. Nie czuł się komfortowo, wciskając się w tę oślizgłą ciemność. Wyobrażał sobie, że jest pasożytem wgryzającym się w mózg.

Aż nagle, na zewnątrz otworu w powłoce, zabłysło jaskrawe światło, jakby ktoś włączył kontakt na niebie.

ROZDZIAŁ 29

Podczas krótkiej pogadanki major Lex McGregor powiedział kolonistom, że Proxima, jak zresztą wszystkie czerwone karły, rozbłyskuje praktycznie bez przerwy, wyrzucając wielkie ilości energii magnetycznej, widoczne w promieniu wielu lat świetlnych. Atmosfera Per Ardui dość skutecznie osłaniała życie na planecie przed kosmiczną pogodą, lecz zdarzały się przypadki, jak chociażby tym razem, kiedy bombardowanie fotonami promieniowania rentgenowskiego i ultrafioletowego było tak intensywne, że docierało na powierzchnię.

Aby się bronić, miejscowe organizmy opracowały skuteczną strategię. Twardy pancerz łodyg. To, że budowniczy może zastąpić uszkodzoną łodygę, jakby używał części zamiennych. Budowniczowie umieszczają swoje młode w szczelnych schronach podobnych do domów. Drzewa rozkładają liście. Stworzenia żyjące w rzekach i oceanach mogą szukać ochrony w głębinach.

I oto, być może, kolejna strategia: dać nura pod grubą skorupę stromatolitu i skryć się w jego mazistym wnętrzu. Czy mogli skorzystać z tego ludzie? Yuri miał wielką nadzieję, że tak.

Znajdowali się w czymś na podobieństwo małej, ciasnej i oślizgłej jaskini, przyciśnięci do siebie, oblepieni kleistą substancją. Wciąż istniało zagrożenie, że wewnętrzna materia stromatolitu zasypie wejście. Yuri i Mardina wierzgali nogami, żeby wypchnąć ją na zewnątrz, toteż na kamiennym podłożu, ognistym w świetle rozbłysku, zbierała się kupa błocka.

– Budowniczowie wkopali się głębiej – zauważyła Mardina.

– Może nie potrzebują powietrza.

– Za to my, kurde, na pewno tak. Kop dalej.

– Rozkaz, proszę pani. Jak myślisz, będziemy tu długo siedzieć?

– Zobaczymy światło gasnące na zewnątrz. Albo poczekamy, aż ColU przyjdzie i powie, że można bezpiecznie wychodzić.

– A może wyproszą nas budowniczowie? – powiedział.

– Może…

Popatrzyli na siebie. Twarz Mardiny sprowadzała się do białych oczu, białych zębów i szarozielonej maski. Parsknęli śmiechem. Potem się odprężyli, wciąż przyciśnięci do siebie.

– Chyba tworzymy w miarę dobry zespół – stwierdziła.

– Gdy dowodzi ColU.

– Cóż, myślę, że on…

– Nie chciałbym tu umrzeć – wyrzucił z siebie Yuri.

Przyjrzała mu się uważnie.

Sam nie wiedział, co go naszło. Czym prędzej powiedział na swoje usprawiedliwienie:

– Nie mówię o tej skorupie pełnej błota. Mówię o nas i o Per Ardui. Nie chciałbym, żeby wszystko, co zbudujemy, rozpadło się w pył.

– Myślałam, że nie przejmujesz się tym, co budujemy.

– Tak było, zanim wzięliśmy się do roboty. Przedtem niczego nie zbudowałem.

– Pewnie i nie… Wiesz, jest tylko jedno rozwiązanie. Jeden sposób, żeby coś się zmieniło.

– Wiem. – Odwrócił wzrok. – Mieć dziecko.

– Rozmawialiśmy o tym.

– Niezupełnie. Chyba że masz na myśli to, jak ColU dawał nam wykład z antropologii.

– W sumie fakt. Więc czemu chcesz rozmawiać o tym akurat teraz?

– Wcale nie chcę.

– Sam to sprowokowałeś, lodowy dzieciaku. Dobra, znasz wszystkie za i przeciw. Pamiętaj, na jakie życie skazałbyś nasze potomstwo. W najlepszym razie będą zarobionymi farmerami, w najgorszym maszynkami do kazirodczego płodzenia dzieci. Czujesz odrazę, ja tak samo, są ku temu powody.

– Wiem. I jest coś jeszcze. Czy mamy prawo starać się o dziecko w takich okolicznościach?

– Prawo? Hm… Ale te dzieci jeszcze nie istnieją. Wiesz, w ISF dawali nam wykłady z etyki, choć nie omawiali tak skrajnych sytuacji jak nasza. Yuri, nikt z nas nie decydował, gdzie się urodzi ani w jakich warunkach. Wyskoczyłeś na świat w przypadkowym miejscu. A zgodnie z tradycją rodzice zawsze oczekiwali pomocy od swojego potomstwa. Dzieciak pracuje dla ciebie, potem bierze ślub i wyprawiasz go w świat… Wniosek z tego taki, że prawo nienarodzonych do nieistnienia, gdyby warunki ich życia miały być trudne, to dość sporna kwestia.

Zastanowił się nad tym.

– Nie, to argument jest sporny.

Roześmiała się.

– Zatem co proponujesz?

– Załóżmy, że będziemy mieć dziecko – odparł z wahaniem. – Kiedy się urodzi, będzie już miało prawa, co? Moglibyśmy dać mu prawo wyboru, czy chce mieć dzieci z siostrami lub braćmi.

– Albo rodzicami – dodała z naciskiem. – To część tej transakcji, musimy mieć tego świadomość.

– Jeżeli będziemy się trzymać tego koszmarnego planu ISF. Ale są inne opcje.

– Na przykład?

– Dziecko, ona lub on, będzie mogło odejść. Albo my, kiedy na starość przestaniemy pracować i staniemy się dla niego ciężarem. Nie musimy wybierać już teraz.

– Nie. Prawo wyboru zostawimy dziecku.

– Właśnie.

– Powiem ci, Yuri, co jeszcze wchodzi w grę. Wiem, że nie zgadzamy się w tym temacie. Wciąż nie chce mi się wierzyć, że jesteśmy tu porzuceni na łaskę losu, jak nam powiedzieli…

Nie, tylko znowu nie to, pomyślał.

– Wiem, że było mnóstwo wykładów, na które nikt mnie nie zaprosił – ciągnęła. – Mam nieodparte wrażenie, że w jakiś sposób jesteśmy tu stale monitorowani. Inaczej być nie może. A jeśli to sprawdzian naszych umiejętności przetrwania?

– Który zaliczymy, jeśli będziemy mieć dziecko?

– Coś w tym guście. Nie zdziwiłabym się. Udowodnilibyśmy, że mamy zaufanie do tego świata, czyż nie tak? Do życia tutaj. Może tylko to mamy zademonstrować?

– No… – Próbował to rozgryźć. – Ale skoro tak, to jeśli będziemy mieć dziecko, czy nie udowodnimy czegoś przeciwnego? Błędne koło, Mardina.

Przyglądała mu się w zielonkawym półmroku.

– Ale jeśli z jakiegoś powodu porwiemy się na to, pomimo rozmaitych chwilowych zastrzeżeń, to przynajmniej będziemy mieć dziecko.

Próbował to sobie wyobrazić. A także wyobrazić sobie życie bez dzieci, bez towarzystwa innych ludzi, zmuszony już zawsze oglądać tylko swoją twarz i Mardiny.

– Drugiej takiej szansy żadne z nas mieć nie będzie, co? – zapytał. – Jest tylko ta chwila.

Zdawał sobie sprawę, że zbliża się pora na podjęcie decyzji. Może gdyby ColU częściej zostawiał ich samych, doszliby wcześniej do porozumienia.

– Jest jeden problem – powiedziała. – Nie śpimy ze sobą.

– Fakt. Ale nie jestem seksualnie… obojętny.

– Wiem. Słychać cię przecież.

– Co?

– A… a… a… Kisisz ogóra. Daj spokój, Yuri. To cicha planeta. Słuchaj, też to robię. Ale nie myślę o tobie, gdy to robię.

– Fajnie. W takim razie możemy spać ze sobą. A ty dalej możesz nie myśleć o mnie.

– Żebyś wiedział. – Popatrzyła na niego i znowu się roześmiali. – Nie sądzisz, że zgłupieliśmy do reszty?

– Nie zdziwiłbym się…

Doszły ich szmery z czeluści stromatolitu. Być może poruszali się budowniczowie. Na zewnątrz łuna rozbłysku zaczynała pulsować i gasnąć.

ROZDZIAŁ 30

2165

Wszystko potoczyło się błyskawicznie.

Angelia nie miała nic do powiedzenia ani jako całość, ani jako prawie milionowa rzesza elementów składowych. Żeby wszystko poszło zgodnie z planem, inżynierowie na Ziemi wprowadzili nadrzędne polecenia do oprogramowania sterującego sondą. Tysiące i dziesiątki tysięcy sióstr, będących razem długie lata, a teraz wybranych przez autonomiczny generator liczb losowych, zostały oderwane od wspólnoty i wyrzucone w ciemność. W pustce nie miały wyboru, musiały się rozproszyć, obrócić i przeobrazić w soczewkę skupiającą światło na macierzystym rdzeniu – przebudowanym z kolei w zwierciadło optyczne.

Angelia 5941, nadal otoczona rodzinnym rojem, poczuła nagłe zmniejszenie prędkości i za pomocą swoich rozszczepionych zmysłów zobaczyła blask Proximy odbity w mrowiu odrzuconych sióstr.

Nadal powtarzała swą daremną modlitwę. Byle nie ja. Dotarłam tak daleko. Niech będę tą jedną z miliona, która pozostanie. Inne niech zginą przede mną. Dlaczego nie ja? To musi być jedna z nas…

Modlitwa nic jej nie dała.

Odrzucenie było raptowne i wstrząsające. Zupełnie jakby została wyrwana z formy odlewniczej i ciśnięta w przestrzeń. Nagle otaczały ją nieprzebrane tłumy sióstr. Była płatkiem w wielkiej śnieżycy skrzącej się w blasku Proximy. Pośrodku znajdował się macierzysty statek, rozpłomieniony odbitym światłem. Gdy patrzyła, kolejne siostry rozbiegały się na boki. Nawiązanie kontaktu z rdzeniem, z innymi odrzuconymi siostrami, a nawet z odległą Ziemią stało się niemożliwe. Koniec. Została sama, samotna na wieki. Wszystko to zrozumiała w jednym ułamku sekundy.

Chwilę potem kolosalny impet oddalił ją od rdzenia i utonęła w rzednącym tłumie sióstr, które pomykały naokoło niby odłamki po jakiejś straszliwej eksplozji.

III

ROZDZIAŁ 31

2173

Stef Kalinski została wezwana na Ziemię. Mówiąc ściślej, do biura sir Michaela Kinga w centrali koncernu Universal Engineering w Solstice na terenie Northwest Territories w USNA, Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej.

Wezwana! Zirytował ją kategoryczny ton polecenia.

W wieku dwudziestu dziewięciu lat major Stef Kalinski była profesorem zwyczajnym – współpracowała z uczelnią w swoim rodzinnym Vancouver – a jednocześnie oficerem w ISF, Międzynarodowej Flocie Kosmicznej. Ciężko tyrała, nim to osiągnęła. Uzyskanie stopnia oficerskiego kosztowało ją sporo zdrowia, a żeby od dwudziestego pierwszego roku podążać ścieżką zainteresowań, musiała zrezygnować z takich luksusów jak życie osobiste. Jednak awans w ISF stanowił dla niej wymarzoną przepustkę na staż w laboratorium, w którym badano najosobliwsze prawa fizyki znane ludzkości. Albowiem Instytut Badawczy imienia Wheelera w Juliuszu Vernie, kraterze położonym po „ciemnej”, niewidocznej z Ziemi stronie Księżyca, był jedynym miejscem w Układzie Słonecznym, gdzie istniały odpowiednie warunki do zgłębiania natury ziarna. No, chyba że dostało się pozwolenie na przylot na Merkurego. Nie była tym szczęśliwcem.

Jej plan się powiódł. W swoim środowisku z pewnością się wyróżniała, o czym świadczyła długa lista publikacji i liczba cytowań. Pocieszała się myślą, że gdyby ojciec żył, byłby z niej dumny, nawet jeśli studiowała akurat to zjawisko, które zrujnowało jego karierę zawodową. Umarł jednak przed laty w otwartym więzieniu na obrzeżach spustynniałych terenów środkowej Francji.

I oto przyszło „zaproszenie”. W wiadomości, którą otrzymała, określono nawet czas i miejsce, a także, jeszcze zanim podjęła jakąkolwiek decyzję, dołączono bilety przesiadkowe na kliper.

Wzywał ją wszakże sam sir Michael King. Po dziesięcioleciach życia na świeczniku wciąż był grubą rybą w koncernie UEI, zatrudniającym najwięcej osób w Vernie i objętym patronatem ONZ-etu, prężnie rozwijającym się dzięki zyskom z opatentowania technologii ziarnowej. Ponadto, o czym wspominali półżartem niektórzy jej koledzy, za Kingiem stała podobno tajemnicza postać Earthshine’a, jednego z superpotężnych sztucznych umysłów rządzących większością planety od blisko stu lat. Nie fika się z Earthshine’em, mówili żartem. Lub półżartem.

Stef starała się puszczać mimo uszu paplaninę ludzi i skupić na własnych planach. W wieku jedenastu lat widziała na własne oczy, jak „International-One”, pierwszy kadłubowiec UEI, wyrusza w kosmos ze spieczonej przez słońce równiny na Merkurym. Obecnie mocarne statki z napędem ziarnowym przemierzały wzdłuż i wszerz Układ Słoneczny, a nawet brały kurs na inne gwiazdy. Nie pozwolono jej jednak przylecieć na Merkurego, gdzie znajdowano ziarna. Z powodu zatargów z Chińczykami, wciąż pozbawionymi dostępu do technologii ziarnowej, w pobliżu kopalń stosowano drastyczne środki bezpieczeństwa. Nie miała szans się przebić. Skoro uchylały się przed nią drzwi i wreszcie mogła zbliżyć się do ziaren – nie tych ugłaskanych, które za zgodą UEI przewieziono na Księżyc – cóż, nie zastanawiała się długo.

Spakowała więc torbę.

Start rakiety z Księżyca nie był spektakularnym widowiskiem.

Załoga należącego do UEI klipera bluznęła ogniem silników sterujących, żeby opuścić orbitę i wejść na trajektorię lotu bezwładnego na Ziemię. W związku z oszczędnościowym trybem podróżowania Stef miała dotrzeć do celu dopiero po trzech dniach; tyle samo trwał lot Armstronga i Aldrina w Apollo 11 niespełna dwieście lat wcześniej. I nie zanosiło się na jakąkolwiek zmianę, mimo że ludzkość budowała statki zdolne pokonać odległość między gwiazdami. Na mocy ustaleń międzynarodowych zakazywano stosowania wysokoemisyjnych rozwiązań w przestrzeni wokół Ziemi i Księżyca. Zwłaszcza bezsilność Ziemi wobec energii koniecznej do lotów międzyplanetarnych stała się oczywista w epoce bohaterów, kiedy na okołoziemskiej orbicie rozpoczął się montaż pierwszych naprawdę dużych konstrukcji. Kilkakrotnie posłużono się geoinżynierią w charakterze broni, gdy skonfliktowane ze sobą państwa zaznały sztucznie wywołanych susz i powodzi.

Na szczęście pasażerowie mogli się cieszyć udogodnieniami, jakich nie znano w dobie misji Apollo – łącznie z gniazdkiem miłości na tyłach głównej kabiny pasażerskiej; niektórzy jej towarzysze podróży korzystali z niego nałogowo, lecz ona w tym czasie próbowała pracować. I długimi godzinami wylewała pot w niewielkiej siłowni, gdzie, korzystając ze sprzętów przystosowanych do warunków mikrograwitacji, napinała mięśnie w elastycznej uprzęży i rzucała się na robota wzorowanego na zapaśnikach sumo, by przygotować ciało na ziemską siłę ciężkości po latach spędzonych w Vernie na Księżycu.

Kiedy trzydniowy rejs dobiegł końca, kliper wgryzł się w górne warstwy atmosfery ziemskiej i błysnął silnikami wstecznymi, aby ustawić się na orbicie o wysokim nachyleniu, a następnie wylądować w Solstice, młodym mieście na północnych rubieżach Kanady. Był to rutynowy manewr; wszystkie kosmodromy pasażerskie na Ziemi znajdowały się na dużych szerokościach geograficznych, bo tam właśnie leżały najważniejsze metropolie, choć ładunki handlowe i wojskowe nadal wysyłano z miejsc w strefach okołorównikowych, takich jak Kourou, optymalnych pod względem ekonomicznym, lecz obfitujących w klimatyczne pułapki. Kiedy kliper krążył nad Ziemią w oczekiwaniu na zezwolenie na lądowanie, pasażerowie mogli oglądać powierzchnię planety z bajecznego punktu widokowego.

Oblicze globu wciąż ulegało pewnym przeobrażeniom w następstwie anomalii pogodowych i gigantycznych wstrząsów z poprzedniego wieku. Na płyciznach zalanych brzegów i dolin rzecznych, u wybrzeży wyraźnie zmienionych na skutek ingerencji w poziom mórz, rozrastały się farmy słoneczne, a wraz z nimi sztuczne łany genetycznie modyfikowanych traw, które za sprawą udoskonalonej fotosyntezy dodatkowo zasilały sieć elektryczną. Był to element przemyślanej globalnej strategii, ograniczającej do minimum zapotrzebowanie na jakikolwiek rodzaj energii oprócz światła, ponieważ każda inna metoda powodowała wprowadzenie niepotrzebnego ciepła do rozregulowanego ekosystemu planety.

Tymczasem w głębi lądów, po zniknięciu lodowców, formacje wodonośne wyczerpały się i przestał padać deszcz, wobec czego ludzie porzucili obszary położone na średnich szerokościach geograficznych. Przelatując nad jałowymi równinami Amazonii, południową Europą, Azją, a nawet terenami niegdysiejszych Stanów Zjednoczonych, Stef rzadko dostrzegała oznaki działalności człowieka poza olbrzymimi farmami słonecznymi. Wielkie dawne miasta błyszczały w intensywnych promieniach słońca, lecz nikt się tam nie poruszał z wyjątkiem archeologów, historyków, pracowników firm specjalizujących się w odzysku materiałów czy, rzadziej, amatorów ekstremalnych wrażeń myszkujących w opuszczonych miastach, które w świadomości nowego pokolenia obrosły już legendą, takich jak Nowy Orlean, Sajgon, Wenecja czy zgliszcza Mumbaju zniszczonego wskutek wybuchu bomby atomowej.

Wielkie wędrówki ludności po anomaliach pogodowych właściwie dobiegły już kresu; epidemie wygasły, zmalały strumienie uchodźców, a polityczne sojusze oraz granice państw zostały na nowo ustalone. Kolejne pokolenia dorastały w miastach wybudowanych od podstaw na szerokościach geograficznych, które dawniej odstraszały, na dalekiej północy tudzież dalekim południu: na wybrzeżach coraz bardziej pozbawionej lodu Antarktydy. W metropoliach podobnych do Solstice, położonego niedaleko Wielkiego Jeziora Niedźwiedziego, dokładnie na granicy koła podbiegunowego, w północnym stanie nowych Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, do których została przyłączona Kanada, po wielu znaczących ustępstwach ze strony swojego cierpiącego sąsiada.

Było to miasto, do którego kierował się teraz kliper księżycowy przygotowany do ostatniej fazy lądowania.

ROZDZIAŁ 32

Główna siedziba UEI na peryferiach Solstice miała dosyć niepozorny wygląd oszklonego bloku, lekko pochylonego na południe, w stronę nisko wiszącego słońca. Gdy jednak Stef weszła do środka w towarzystwie strażników, dostrzegła zejścia do podziemi: okazałe klatki schodowe żywcem wzięte z „Titanica”, które prowadziły do wystawnych holów.

Biuro sir Michaela Kinga mieściło się w części nadziemnej, w centralnym punkcie kompleksu. Tego dnia, pięknego i bezchmurnego, przez oszklone ściany wlewały się do biur ukośne promienie arktycznego słońca. Asystentka szefa wprowadziła ją do przestronnego pokoju, gdzie na środku stało jedno biurko z widokiem na stawik o gładkiej, szklanej powierzchni, w którym przeglądało się jasne niebo. Kiedy podeszła bliżej, zobaczyła, że za biurkiem siedzi sam King, mocno zbudowany mężczyzna dobrze po pięćdziesiątce z gęstą grzywą śnieżnobiałych włosów. King był sławny i rozpoznawalny. Obok niego na prostym krześle siedział człowiek w zrelaksowanej pozie – wysoki, szczupły i poważny. Przed nimi stały drinki.

Aby dojść do biurka, asystentka musiała przebyć ocean soczyście niebieskiego, puszystego dywanu z logo UEI. Stef szła sztywnym krokiem, starając się maskować męczącą ociężałość ruchów. Co gorsza, musiała obejść oczko wodne. W przezroczystej wodzie pływały w kółko ryby, prawdopodobnie duże karpie, sądząc po kształcie smukłych, ciemnozłotych grzbietów. Oprócz nich nie było nic – ani trzcin, ani wodorostów. Zupełnie jak wirtualne dzieło sztuki abstrakcyjnej, pomyślała.

Mężczyźni wstali, kiedy podeszła. Gość z niedbałym i trochę nienaturalnym wdziękiem, Michael King zaś ciężkawo, z rękami na biurku. Zauważyła, że nosi szkocką spódniczkę. Asystentka stanęła z boku – dyskretnie i bez słowa.

– Witam, pani major. – King podał jej dłoń, którą uścisnęła.

– Miło znów pana zobaczyć, sir Michaelu.

– Do licha, wolałbym bez tytułów! Odkąd król Harold nadał mi godność thane’a, ludzie nie wiedzą, jak się do mnie zwracać. Wie pani, że na świecie jest nas tylko trzech, których pasował na rycerza zarówno król Angleterre w Wersalu, jak i król Harold w Północnej Brytanii? A przecież jestem Australijczykiem! Ale obaj tytułują się władcą tego, co zostało z Australii… Tak przy okazji, podoba się pani mój kilt? Miałem go na sobie podczas inwestytury w Edynburgu. Cieszę się, że pani przyszła. Jak widać, mam tu jeszcze jednego gościa. – Przyglądał jej się z uwagą, ciekaw, jak Stef zareaguje. – Pani major, oto Earthshine.

Earthshine…

Wstrząśnięta tym niespodziewanym spotkaniem, wyciągnęła rękę i zaraz cofnęła ją ze wstydem.

– Przepraszam.

Awatar Earthshine’a uśmiechnął się do niej. Wysoki, dobrze zbudowany, ubrany w stonowany garnitur i koszulę bez kołnierzyka, wyglądał jak przystojny pięćdziesięciolatek z politycznych kręgów. W klapie nosił dziwną broszkę: granitowy krążek z koncentrycznymi żłobieniami i kreską biegnącą przez środek.

– Nie musi mnie pani przepraszać – powiedział z łagodnym angielskim akcentem. Wyciągnął przed siebie obie dłonie, aby lewą unieść szklankę, a palcami prawej przeniknąć szklankę Kinga, gdzie na krótką chwilę przeistoczyły się w migotliwą chmurkę pikseli. – Czasem posługuję się androidalną postacią z programowalnej materii, choć wolę formę holograficzną, jeśli szerokość pasma pozwala. Oczywiście, wszystko zależy od okoliczności.

Próbowała się na niego nie gapić. A więc żartownisie w Vernie mieli rację – bardziej, niż sądzili. Nawet sobie nie wyobrażała otchłani procesów myślowych ukrytych za fasadą uśmiechniętego polityka. Dlaczego Earthshine tu był? I dlaczego ją wezwali?

– Jak pani miała się okazję przekonać – rzekł King – Earthshine wcale tu z nami nie przebywa. Dociera wszędzie, lecz tak naprawdę znajduje się w rozległym ośrodku komputerowym w podziemiach Fort Chipewyan, w samym sercu Tarczy Kanadyjskiej, odpornej na wpływy ruchów tektonicznych. Jest mu wygodnie w jego bunkrze, gdzie warstwy replikatorów tworzą dla niego nowe komponenty z materiału skalnego i odprowadzają nadmiar ciepła. A z wieloma kopiami na całym kontynencie…

– Tymczasem ty, Michaelu, mieszkasz tu sobie skromniutko w swoim szklanym Wersalu.

King roześmiał się swobodnie.

– No cóż, nie jestem krzemowym półbogiem jak ty. Jestem sprzedawcą i muszę zrobić wrażenie na klientach i inwestorach. Usiądźcie. Ładne te moje rybki, pani major?

– Są sztuczne? Może roboty…

– Nie, nie. Ale zostały genetycznie zmodyfikowane i przystosowane do fotosyntezy. Nie potrzebują do życia niczego oprócz światła i składników odżywczych rozpuszczonych w wodzie. To nowa inicjatywa UEI: fotosyntezujące zwierzęta, świeże spojrzenie na wykorzystanie słońca. Oczywiście, musimy uważać na dzisiejsze przepisy o ochronie przyrody. Ten staw jest dla nich nietypowym środowiskiem, ale nie sądzi pani, że świetnie demonstruje ich zdolności?

– Pewnie się trochę nudzą. Ryby.

Podrapał się po brodzie.

– Hm, może i tak. Nie pomyślałem o tym. Niewiele mają do roboty oprócz pływania tam i z powrotem. Jak ty, Earthshine, co? Powinienem coś dla nich zrobić, pani major ma rację. Kto wie, czy nie włożę do stawu kufra ze skarbami. Zanotuj, Briggs.

– Tak, proszę pana.

– Ach, gdzie moje dobre maniery! Proponuję drinka, pani major. Przygotowałem tu mały specjałek. Briggs…

Asystentka uniosła coś na kształt różdżki i otworzyła się część biurka. Ze środka wynurzyła się taca z wyborem wody sodowej w staroświeckich puszkach z klasycznymi napisami, raczej nie z aluminium.

Stef pokręciła głową.

– Nie, dziękuję.

King wyglądał na przybitego.

– Pani major – rzekł Earthshine – myślę, że powinna pani dać się namówić. Bardzo się natrudził dla pani.

– To prawda – powiedział King. – Pamiętam, jak na Merkurym skarżyła się pani na wodę sodową bez gazu… Wylądowała pani na Księżycu i ciągle to samo, co? Jakoś nie zmobilizowałem się, żeby zbadać problem. Wykombinowałem sobie, że jeśli już ściągam panią na Ziemię, powinienem przynajmniej…

– Doceniam to, że po tylu latach jeszcze pan pamięta.

– Tłumaczyłem to pani wtedy. W życiu liczą się ludzie. Kontakty. Należy je pielęgnować, pamiętać imiona domowych zwierzaków…

– Ależ ja nie mam już jedenastu lat, sir Michaelu.

Earthshine roześmiał się na głos.

Również King uśmiechnął się wesoło.

– Wali pani prosto z mostu, co? To też zapamiętałem. Zresztą, do licha z tym, jeśli woli pani co innego…

– Nie, nie. – Wzięła niskokaloryczną wodę sodową. Miała bardziej kwaskowaty smak niż ta, którą pamiętała, lecz z pewnością ożywiała wspomnienia.

King obserwował ją uważnie.

– Czuje się pani znowu jak dziewczynka, czyż nie? A dzieciństwo miała pani dosyć nietypowe. Pamiętam, że w bardzo młodym wieku straciła pani matkę. Ojciec zaś był pochłonięty pracą, jak przypuszczam.

Potrząsnęła głową.

– W pewnym sensie tak. Ale go rozumiem. Teraz to mnie pochłania praca. Do tego stopnia, że nie mam w ogóle rodziny.

– Przykro mi, że taki los go spotkał. Proces i wszystko inne.

Wzruszyła ramionami.

– Było, minęło…

– I ja współczuję – dołączył się Earthshine. – Przecież sam jestem reliktem tak zwanej epoki bohaterów. Z pewnością skończyłbym za kratkami, gdyby mogli mnie dorwać.

King puścił oczko do Stef.

– A proszę mi wierzyć, próbowali.

– Możemy już przejść do rzeczy? – zapytała szorstko. – Dlaczego mnie tu wezwano?

King zaśmiał się, zrazu zaskoczony.

– Mamy przejść do interesów, co? Pani zawsze była w gorącej wodzie kąpana, to też pamiętam. Niecierpliwiła się pani nawet podczas końcowego odliczania przed startem „I-One”, pierwszego kadłubowca.

– To nie było zniecierpliwienie. Ta kupa durnego żelastwa po prostu nie interesowała mnie tak bardzo, jak ziarna, które ją napędzały.

– Właśnie, ziarna… W końcu poświęciła pani życie, żeby je zbadać.

– Jeśli chodzi o ścisłość, interesują mnie prawa fizyczne, które za nimi stoją. Podejrzewam, że jestem tu po to, abyście mogli ze mną o tym porozmawiać. Jednak, sir Michaelu, choć nie jestem ekspertem od prawa międzynarodowego, wiem, że nie wolno ujawniać rdzeniowej sztucznej inteligencji naukowych podstaw działania ziaren. – Zawahała się i spojrzała na Earthshine’a. – Bez urazy.

– Wielkie nieba, ależ nic się nie stało.

– Rzeczywiście, to prawda – przyznał King. – A wiesz dlaczego, Earthshine? Bo wam nie ufamy. Owszem, muszę współpracować, spotykać się z tobą raz w tygodniu, prawda? Ale nie lubimy was i wam nie dowierzamy, gdy siedzicie zakopani w swoich norach, w zbrojonych bunkrach wpuszczonych w skałę, podłączeni do wszystkich najważniejszych sieci i systemów. Ty i ci twoi kuzyni na innych kontynentach, Ifa i Archanioł.

– Jacy tam kuzyni, prędzej rywale – odparł spokojnie Earthshine. – Czasem towarzysze…

Stef odniosła nieodparte wrażenie, że po wielu latach współpracy Michaela Kinga zaczyna uwierać konieczność składania raportów tej tajemniczej sztucznej istocie. Przypominali sprzeczających się pracowników naukowych w jakiejś konserwatywnej instytucji.

– Pani major – mówił dalej King – rozumie pani, z czym mamy tu do czynienia? Potężne kontynentalne sztuczne inteligencje, które nazywamy rdzeniowymi, zostały poczęte jeszcze przed nastaniem czasów bohaterów. Powstały w globalnej sieci ponadnarodowych przedsiębiorstw, które wspólnie kontrolowały większość światowych rynków finansowych. W tym wielkim konglomeracie pojawiły się węzły ściślejszych powiązań i nadrzędnej kontroli. Ekonomiści nazwali je nadistotami. One nie wybiegały jeszcze poza granice ludzkiej wiedzy. Oczywiście należało zwiększać efektywność sztucznej inteligencji tych nadistot. Pojawiły się nowe wymagania dotyczące zabezpieczenia procesorów rdzeniowych, archiwizowania danych, budowy niedostępnych schronów i połączenia ich wydajną siecią. Dopilnowaliśmy wszystkiego. – Uśmiechnął się ze smutkiem. – Wtedy wydawało się, że to dobry pomysł.

– Pierwsze składniki rdzenia przyczyniły się do realizacji wielkich projektów w epoce bohaterów – powiedział Earthshine. – Posiadały niedoścignioną inteligencję.

– Ale nie były ludźmi – stwierdził chłodno King.

– A co do ziaren… – wtrąciła Stef, żeby skierować rozmowę na właściwe tory. – Potrzebne były chyba kolosalne wysiłki, żeby nie przekazać technologii ziarnowej rdzeniom sztucznej inteligencji.

King pokiwał głową z powagą.

– A jakże. Na szczęście ziarna znaleziono na Merkurym i nie badamy ich na Ziemi, tylko na Księżycu. Na szczęście w porę zdaliśmy sobie sprawę z zagrożenia.

– Jakiego zagrożenia?

– Że zrozumiemy to, czego nie rozumiecie wy – wyjaśnił Earthshine.

– Czego nie rozumiem? – zapytała chłodno Stef.

– Fundamentów fizyki. Takich jak unifikacja teorii oddziaływań, w tym chociażby grawitacja kwantowa. Od wieków w bólach próbujecie rozwikłać je i nie dajecie rady. Znacie je wyrywkowo, w niskoenergetycznych przybliżeniach teorii względności i fizyki kwantowej. Jakbyście próbowali zrozumieć strukturę diamentu, przyglądając się jednej krawędzi. Dogłębne poznanie rzeczywistości napotyka ograniczenia techniczne, a skomplikowane wzory przekraczają możliwości waszego intelektu. Prawdę mówiąc, dowiedzieliście się więcej, eksperymentując z ziarnami niczym z klockami do zabawy z grawitacją kwantową, niż w ciągu dwustu lat teoretyzowania od czasów Einsteina.

Skrzywiła się, urażona.

– Twierdzi pan, że grawitacja kwantowa jest zbyt skomplikowana dla przeciętnego człowieka takiego jak ja?

– Ale nie dla mnie – rzekł Earthshine. – Przynajmniej tak sądzę. Dlatego ludzie o ciasnych umysłach i bojaźliwym sercu, tacy jak sir Michael, ukrywają przed nami tajemnicę ziaren. A ile moglibyśmy osiągnąć z taką wiedzą…

King popatrzył na Stef.

– Większość życia spędziła pani poza naszą planetą. Widzi pani, z czym musimy się tu borykać? To samo bagno dzień w dzień, rok po roku…

Rozumiała, o co mu chodzi. Dostrzegła podstawowe cechy odrębne dla dwóch gałęzi ludzkości kształtujących się w nowej erze. Otwarci na kosmos umieli patrzeć w szerszej perspektywie i śmiało mówić o ekspansji, o fizycznej eksploracji wszechświata. Przyklejeni do Ziemi ugrzęźli w studni grawitacyjnej, skrępowani dziedzictwem przeszłości jak ta upiorna, niezniszczalna sztuczna inteligencja zaszyta w podziemnych kryjówkach. Nagle zatęskniła za przestrzenią kosmiczną, za podróżą na Księżyc – dokądkolwiek, byle opuścić tę starą planetę, muzeum grozy.

– Dlaczego mnie wezwaliście?

– Chcemy, żeby poleciała pani na Merkurego – wyjaśnił King. – W zasadzie będzie to powrót. Zamierzam towarzyszyć pani osobiście do złoża ziaren, jak je nazywamy.

Oto nadarzała się okazja, o jakiej marzyła w drodze na Ziemię. Dręczyły ją jednak wątpliwości.

– Ale czemu? Do czego byłabym potrzebna?

– Przekona się pani na własne oczy, pani major. Odkryliśmy coś szczególnego. – Zerknął na Earthshine’a. – Coś o tak ogromnym i długofalowym znaczeniu dla ludzkości, że czuję się zmuszony zapoznać ze sprawą rdzeniową sztuczną inteligencję. Te skurczybyki mogą się na coś przydać, gdy trzeba myśleć o przyszłości. Potrzebujemy więc kogoś takiego jak pani, fizyka biegłego w technologii ziarnowej. Ponieważ nie wiemy, od czego zacząć. Mamy nadzieję, że wysunie pani jakąś wartościową hipotezę.

– Na temat czego?

– Czegoś bardzo dziwnego – odparł Earthshine.

ROZDZIAŁ 33

W trakcie niekończącego się popołudnia na Per Ardui czas płynął nierówno – jak rozbłyski, które przesuwały się na tarczy Proximy. Bywało, że umysł nie zauważał przerwy między chwilą obudzenia się i chwilą, gdy należało pójść spać. Innymi razy dni niebędące dniami ciągnęły się niemiłosiernie i Yuri miał wrażenie, że znowu się znajduje w jednoosobowej celi w Edenie.

Kalendarze oparte na ziemskich dniach przestały być użyteczne. Coraz częściej upływ czasu wyznaczały kolejne wydarzenia – rzeczy, które zmieniały ich życie na lepsze lub gorsze. Przykładowo, zmieniła się wreszcie pogoda. Cztery lata od chwili gdy wylądował ich statek, tarczę Proximy pocętkowały niezliczone plamy, a fale ciepła i światła zauważalnie się zmniejszyły. Klimat kojarzył się teraz z rześkimi dniami późnej jesieni, jeśli Yuri dobrze je zapamiętał z dzieciństwa spędzonego w Północnej Brytanii. Pojawiała się nawet odrobina szronu na zielonych listkach roślin uprawianych w osadzie i ColU drżał o truskawki. Yuri pamiętał, jak Mardina powiedziała kiedyś, że w tym układzie słonecznym nie dzieje się nic szczególnego. Nie przelatują tędy żadne skały zdolne zgładzić dinozaury i tak dalej. Jednakże sama gwiazda, jak się okazało, była wysoce niestabilna. Także planeta z tym swoim geologicznym wypiętrzeniem, które od dawna obserwowali na północy. Oczywiście, nie mogli nic na to poradzić, musieli robić swoje.

A potem doszła ciąża Mardiny.

Kiedy zaczęli się kochać – w sposób dość nieporadny i pozbawiony werwy – prędko zaszła w ciążę, co chyba oboje przyjęli z ulgą. ColU w roli lekarza rodzinnego uparł się, żeby śledzić podręcznikowo wszystkie etapy rozwoju płodu. Wobec tego zapisany w ich głowach kalendarz zdarzeń wypełnił się pamiętnymi chwilami. Był dzień, w którym pojawiły się poranne mdłości. Dzień, w którym zarysował się ciążowy brzuszek. Dzień, w którym Mardina poczuła pierwsze kopnięcie i w którym pozwoliła je poczuć Yuriemu. W końcu zbliżał się termin porodu i zarazem następna doniosła chwila, którą zapamiętają: narodziny dziecka.

Na farmie też sporo się działo. Okazało się, że z pomocą ColU mogą szybko powiększyć swoje nieliczne poletka, okryte wierzchnią warstwą żyznej ziemi i nawodnione dzięki rowom irygacyjnym biegnącym do jeziora. Choć uprawiane rośliny, wyróżniające się soczystą zielenią, przyciągały uwagę tutejszych dzikich stworzeń – łącznie ze stadem malowniczych latawców o rozmiarach żurawi, które co pewien czas przylatywały na zwiady – liście ziemniaków były niejadalne dla arduańskich organizmów, więc gdy dojrzały, nie dotknęła ich żadna miejscowa zaraza. Wszystko szło zgodnie z planem. ColU był przystosowany do troszczenia się o potrzeby czternastu osób wraz z dziećmi, więc opiekowanie się dwiema nie sprawiało mu najmniejszych trudności.

Jednak po czterech latach pobytu na Per Ardui farma, czy raczej ich mała kolonia, nadal jakoś nie pasowała do krajobrazu – przynajmniej w oczach Yuriego, gdy wracał z wędrówki do lasu lub nad jezioro i obserwował z daleka całe gospodarstwo. Prostokątne pola z okopanymi rzędami intensywnie zielonych roślin, geometryczna elegancja budynku w kształcie ostrosłupa, odrzucenie wszelkich miejscowych form życia, a nawet kolor ziemi zmieniony w miejscach wydeptanych bądź wyjeżdżonych przez koła ColU – wszystko to wyglądało jak ropiejąca rana na ciele tego świata.

Tymczasem Mardina nie wyglądała jak obcy. Oboje pozbyli się kombinezonów ISF na rzecz luźniejszej odzieży, wykonanej z dostępnych materiałów. Mając na sobie tunikę, krótko przycięte spodnie, słomkowy kapelusz i sandały z kory, ze skórą pokrytą arduańskim szaropomarańczowym pyłem, Mardina kolorystycznie zlewała się z otoczeniem. Ludzie przybyli tu, żeby skolonizować Per Arduę, lecz Yuri miał wrażenie, że to ona kolonizuje ich.

Jeszcze jedną rzeczą, która odciągała ich myśli od farmy – łącznie z ColU – i silniej rzucała w objęcia tej planety, byli budowniczowie.

Pewnego nudnego dnia, po odbębnieniu codziennych obowiązków, Mardina i Yuri postanowili wybrać się nad jezioro. Wedle ziemskiej rachuby czasu byłoby południe. ColU pojechał tam wcześniej we własnym celu.

Mardinę fascynowały wielkie przedsięwzięcia budowniczych wokół Kałuży: tamy regulujące ilość wody spływającej potokami z gór na północy – powstałe tak dawno, że utworzyło się za nimi rozległe rozlewisko – oraz bardziej tajemnicze gnojowiska na południowym wybrzeżu, pełne stopni i uskoków. Przechadzając się wzdłuż północnego brzegu, robiła zdjęcia tabletem i za pomocą rysika szkicowała mapy i wykresy.

– Ciągle nie wiemy, po co to wszystko – stwierdziła. – Ale niezależnie od tego, co tu wyprawiają, ciekawi mnie to bardziej niż wykopywanie ziemniaków. Nie zdziwiłeś się, że ostatnio przestali się nami interesować?

Miała rację. Wszystko wskazywało na to, że budowniczowie mieszkający wokół jeziora – kilkuset osobników podzielonych na mniejsze grupy – tworzyli zwartą społeczność. Kiedy grupa zasiedlająca teren wokół żłobka na zachodnim brzegu uznała, że te dziwne, kościste, bezłodygowe stwory są niegroźne, podobnie jak ich skrzynia na kołach, inne wspólnoty przyjęły to do wiadomości i przestały zwracać na nich uwagę. Budowniczy ignorował człowieka, chyba że ten stanął mu na drodze; wtedy okrężnym ruchem, wirując, omijał go jak zwyczajny kamień.

– Mam przeczucie, że kroi się coś większego – powiedziała Mardina. Brakowało jej tchu, więc usiadła na kamieniu i położyła tablet na ziemi. Dzień był chłodny, więc miała na sobie starą puchową kurtkę, a pod spodem tunikę z łodygowych włókien. – Patrz, jak zasuwają przy tych tamach i pagórkach. Zawsze są zapracowani, ale za każdym razem, gdy tu przychodzę, jakby śpieszą się bardziej. – Masowała oburącz dolne partie pleców. Ich ból był teraz jej główną dolegliwością.

– Być może. – Yuri przykucnął obok niej, a następnie podał jej wyciągniętą z plecaka butelkę wody.

Machnęła ręką, odmawiając.

– Idź, poszukaj ColU. Ja tu zostanę i chwilkę poobserwuję. Nie wiem, co tam sobie zaplanowali, ale nie chciałabym przegapić przedstawienia, jeśli z tym wystartują.

Wstał.

– Na pewno dobrze się czujesz?

Domyślał się, co mu odpowie, i wcale się nie pomylił:

– Jesteś gorszy niż ta cholerna niania na kółkach. Mój mózg wciąż jako tako pracuje, więc dzięki, lodowy dzieciaku, nie musisz się martwić. Odczep się ode mnie i powkurzaj trochę ColU.

– Jak chcesz. Masz wodę, masz…

– Pistolet sygnałowy, tak, mam go i strzelę ci prosto w rozmrożoną dupę, jeśli się nie odwalisz.

Zrobił, jak chciała.

Niebawem odnalazł ColU.

Robot pojechał na wschodni brzeg, na jedno ze swoich ulubionych miejsc do obserwacji budowniczych. Tutaj nie odbywały się tak wytężone działania budowlane jak na brzegach północnym i południowym, nie było też żłobków jak na brzegu zachodnim. Budowniczowie krzątali się tu i tam, zajęci pomniejszymi pracami. Na przykład zastawili w jeziorze całą masę pułapek, z których wyciągali małe stworzenia podobne do ryb – zbudowane z łodygowych szkieletów jak pozostałe organizmy na tym świecie, lecz otulone opływową skóropodobną siateczką. Tę powłokę łatwo było rozplątać, by następnie wyciągnąć wnętrzności i wpleść je do własnego ciała.

Budowniczowie nie byli aż tak bardzo zajęci, żeby nie zwrócić uwagi na tańczącego robota.

Oczywiście ColU nie był wytrawnym tancerzem; nadano mu kształt zbliżony do czołgu, a nie baleriny. Jednak, za przykładem Mardiny, zaczął dość sprytnie naśladować pląsy budowniczych za pomocą rozlicznych manipulatorów wysuniętych z kadłuba. Teraz dawał popis przed widownią złożoną z trzech dorosłych, przy czym mogło ich być trzech, dziewięciu czy dwudziestu siedmiu w potrójnych grupach. Uniósł mocarne ramiona, udające trzy główne kończyny budowniczego, i choć nie potrafił całkowicie obrócić swojego budowniczego-marionetki, dzięki zręcznej sztuczce, polegającej na skrętach i wygięciach mniejszych ramion, stwarzał złudzenie, że się obraca. Towarzyszyły temu kiwnięcia, kołysania i inne ruchy obserwowane u budowniczych.

Oni zaś nie przyglądali się temu biernie. Wirowali i pochylali się, jakby rozmawiali ze sobą, a także z ColU – jak gdyby pozwolili mu się przyłączyć do rozmowy.

Yuri zauważył, że jeden z nich jest ranny. Miał uszkodzoną łodygę nogi, pękniętą u dołu, więc kuśtykał i czasem tracił równowagę podczas wirowania. Kiedy Yuri się zbliżył, poczuł dziwną, intensywną woń: zapach jeziora, łodyg i budowniczych, wzmocniony i podrasowany, reprodukowany przez ColU.

– Witaj, Yuri! – zawołał, nie przerywając swoich marionetkowych popisów.

Yuri trzymał się w pewnym oddaleniu od małej grupki.

– Wygląda, jakbyś z nimi rozmawiał.

– Bo tak jest! Poczyniłem niesamowite postępy w ciągu tych kilku miesięcy, odkąd pani porucznik Jones intuicyjnie odkryła, że taniec budowniczych jest formą komunikacji. Zacząłem układać rozbudowany słownik „wyrazów”, które…

– Nie wiedziałem, że zaszedłeś tak daleko. Nic nam nie mówiłeś.

– Najpierw chciałem dokończyć projekt – odparł lekko urażonym tonem. – A przynajmniej rozwinąć go w takim stopniu, żebym mógł złożyć obszerny raport.

– Nie jesteśmy na uczelni – zacytował jedno z ulubionych powiedzonek Mardiny. – Po prostu powiedz, czego się dowiedziałeś.

– Wielu rzeczy… albo niewielu. Zrozum skalę wyzwania. Ludzie posługują się zasobem słów wywodzących się z opisu kształtu ciała, interakcji z otoczeniem, doświadczeń narodzin, życia i śmierci. Doświadczenia życiowe budowniczego, czyli sposób, w jaki odbiera świat istota będąca według ziemskich kategorii w połowie rośliną i zwierzęciem, są dla nas zupełnie obce, więc taki jest również ich język. Przekazywanie informacji przez budowniczego ma w sobie wiele składowych, przede wszystkim gesty, taniec i zapach. Gdy chcą, ich ciało wydziela substancje zapachowe. Mam przeczucie, Yuri, że to bardzo stary gatunek, a ich sposób komunikowania się pochodzi z zamierzchłych czasów. W sensie biologicznym. Znacznie starszy od języków ludzi. Z pewnością rozwijał się w oparciu o zmiany biologiczne, a nie kulturowe. Dzięki temu ich język jest przekazem szerokopasmowym i rozmowy prowadzone są wieloma kanałami, z których większość, jak podejrzewam, dopiero muszę zrozumieć… Zacząłem więc od podstaw, czyli prostych rzeczowników opisujących konkretne przedmioty, powszechnie spotykane. Pierwszym było „jezioro”, jak można się domyślić. – Lalkarz pokręcił ramionami i dał się wyczuć ostrzejszy zapach. Przyglądający się temu budowniczowie odpowiedzieli w ten sam sposób. – Ale nawet gdy mówimy o tak prostej rzeczy jak jezioro, słowo budowniczego jest znacznie bardziej złożone, wzbogacone dodatkowymi znaczeniami, takimi jak „połączenie matki i ojca, które daje życie”. Choć to może dość prymitywna interpretacja. To trochę tak, jakbym mówiąc „lake”, streszczał ci całą historię słowa od łacińskiego wyrazu źródłowego, poprzez jego formę w języku normandzkim, aż po jego brzmienie we współczesnej angielszczyźnie, razem z mitologicznymi odniesieniami…

– Matka i ojciec, powiadasz?…

– Tak. Dla nich Proxima jest ojcem, jeśli już mamy doszukiwać się analogii do ludzkiego systemu postrzegania, świat zaś, Per Ardua, to matka. Chociaż, moim zdaniem, ten termin może się odnosić jedynie do warstw odżywczych porostów, w które młode zapuszczają korzenie. Dorośli zajmujący się dziećmi określani są słowem, które chyba lepiej tłumaczyć jako „akuszer” niż „rodzic”. To były początki. Potem ustaliłem wiele innych pospolitych słów, oznaczających wodę, ziemię, niebo, gorący, zimny, duży, mały…

– To jak nas nazywają?

– Każdego inaczej. Nie mają nazwy rodzajowej dla ludzi. Jesteśmy tylko we trójkę, jeśli liczyć też mnie, i w ich oczach bardzo się różnimy. Twoje imię i Mardiny to odmiany tej samej frazy oznaczającej „pojedynczą łodygę”. One nie są gadułami, Yuri. Używają prostego języka z bardzo dużą ilością słów i etykiet, a przy tym nieskomplikowanych reguł gramatycznych. W mowie potocznej często posługują się utartymi powiedzeniami, czymś jak nasze slogany lub porzekadła ludowe.

Yuri próbował wymyślić jakiś przykład.

– Takie jak: lepsze wrogiem dobrego?

– Właśnie. Choć analogiczne zdanie w języku budowniczych mogłoby brzmieć: spróbuj najpierw wykopać, zamiast robić. To jeszcze jeden dowód na ich odległe pochodzenie, Yuri. Widzieliśmy, że posługują się kamiennymi narzędziami. Ale zanim zaczną się trudzić wykonaniem narzędzia, pogrzebią w ziemi, żeby sprawdzić, czy nie wykopią takiego, które ich przodkowie wyrzucili tysiące lat temu. Ponieważ zamieszkują ten teren od prawieków, w ziemi na pewno leży mnóstwo zapomnianych artefaktów i opłaca się ich szukać. Budowniczowie nie pracują nad wynalazkami, więc mogą oczekiwać, że narzędzia pozostawione przez ich pradziadów niewiele się różnią od wytwarzanych i stosowanych obecnie. Język jest ten sam: zbiór utartych wyrażeń i powiedzeń, strzępów wiedzy przekazywanej z pokolenia na pokolenie, po upływie wieków znacznie uproszczonych.

– A jak nazywają samych siebie? Chyba nie budowniczymi?

– Mówią o sobie: upadli, jeśli poszukać ludzkiej analogii. A dokładniej, „na pół rozczłonkowani”. Jednak sądzę, że porównanie do upadku, czyli utraty łask, jest w tym przypadku usprawiedliwione. „Wszystko jest gnojem i my też”. Bez przerwy posługują się tym stwierdzeniem, gdy chcą powiedzieć „cześć” lub „do widzenia”. To także częsty przerywnik w zdaniu. W zasadzie nie chodzi o gnój, tylko „pozbawioną szpiku i połamaną łupinę martwej łodygi”. W ich mniemaniu wszechświat jest nędzną ruiną, oni zaś są bezużytecznymi istotami, karaluchami łażącymi w śmieciach. Według ludzkich standardów to są wręcz komiczne ponuraki.

– A jednak wychowują potomstwo. – Yuri zerknął na rannego budowniczego, który nadal tańczył przed marionetką ColU. – I opiekują się chorymi.

– Rzeczywiście, lecz…

ColU urwał w pół zdania. Marionetkowe ramię przerwało „taniec”, złożyły się manipulatory. Cofnął się gwałtownie i obrócił w stronę północnego brzegu. Znieruchomieli również budowniczowie, zaskoczeni tym nagłym zwrotem sytuacji. Po chwili wdali się w nową rozmowę między sobą.

Yuri patrzył na północ. Na niebo wspinała się pomarańczowa iskra: sygnał świetlny.

ColU już pędził przed siebie. Yuri biegł za nim co tchu, lecz robot z łatwością go wyprzedził.

ROZDZIAŁ 34

Gdy wreszcie dogonił COLU, ten wracał już do osady. Mardina siedziała na przedniej części jego kadłuba, oparta plecami o banię kopuły. W czasie jazdy adaptujące się do każdej czynności ramiona manipulatorów przesuwały się wzdłuż brzucha Mardiny, masując go z góry na dół.

Yuri truchtał tuż obok.

– Nic ci nie jest?

– A co ma być? – odburknęła. – Odeszły mi wody. Miałam kilka skurczów. I strasznie bolą mnie plecy.

– Wszystko pod kontrolą – oświadczył spokojnie ColU, sunąc naprzód z rozsądną prędkością.

– Zamknij się!

– Masz. – Yuri zdjął tunikę z łodygowych włókien, zwinął ją w rulon i podłożył Mardinie pod plecy. Choć raz nie oponowała. – Mogę ci jeszcze jakoś pomóc?

– Możesz odwalić się i zostawić mnie samą z robotem-lekarzem. Aj, ty mały draniu!

– Proszę cię, Yuri, ruszaj przodem – powiedział ColU. – Zrobimy to w domu. Przygotuj wszystko zgodnie z planem.

– Do roboty – warknęła Mardina – ty… Aj!

Yuri puścił się biegiem.

Już to ćwiczyli. W domu uprzątnął swoje rzeczy do jednego ze składzików, przysunął do drzwi łóżko Mardiny i rozpalił ogień w palenisku. Upewnił się, że ma pod ręką, blisko łóżka, całą resztkę pakietów medycznych wydanych im przez ISF. Poszerzył również otwór drzwiowy, usunąwszy kilka paneli, lekko zamocowanych, aby ColU w razie potrzeby mógł wjechać do środka.

Kiedy przybył robot, Mardina wyprosiła go bezpardonowo.

– Wynoś się, lodowy dzieciaku! Nie chcę cię widzieć blisko siebie.

– To także moje dziecko…

– Ale moja miednica, do cholery! Wynocha!

– Chyba tak będzie lepiej, Yuri Edenie – bąknął ColU.

– Dobrze, już dobrze…

– Zawołam cię, jeśli…

– Powiedziałem, że dobrze. – Yuri wyszedł zamaszystym krokiem.

Patrzył, jak ColU ostrożnie wjeżdża do domu. Nie mógł zmieścić się cały, więc na jego prośbę Yuri narzucił brezentową płachtę na wystającą tylną część kadłuba i w ten sposób zasłonił wejście do mieszkania. Nie widział niczego, co zdarzyło się potem.

Poród ciągnął się godzinami, a dobiegające ze środka odgłosy świadczyły o trudnościach – choć Yuri nie miał wielkiego doświadczenia w tych sprawach. Słyszał wrzaski i łkania, a także łagodny głos, którym ColU zachęcał swą pacjentkę, by oddychała, oddychała…

Po pewnym czasie Yuri odszedł stamtąd w poszukiwaniu zajęcia, które pozwoliłoby mu zapomnieć o zmartwieniach. Wyruszył w stronę małej szopy na narzędzia, którą zbudowali wśród swoich poletek. Nic nie miało teraz większego znaczenia. Wszystko, co liczyło się we wszechświecie, i to, co było ważne na tej planecie, rozgrywało się w domu, który zbudował z Mardiną – i nie miał na to żadnego wpływu.

Pod wpływem impulsu oddalił się od osady, kierując się do jeziora.

Dopadła go depresja. Już cztery lata przebywał na Per Ardui i jaki był z tego pożytek? W ciągu jednej niezbyt upojnej chwili nieporadnego seksu dokonał wszystkiego, czego Mardina od niego oczekiwała, teraz i w przyszłości. Czuł się jak człowiek bez tożsamości – i rzeczywiście jej nie miał, odkąd rodzice wpakowali go do kapsuły kriogenicznej w Manchesterze. Nawet tutaj, w tej małej dwuosobowej osadzie, nic nie znaczył, przynajmniej w kwestii rzeczy najważniejszych, w naprawdę istotnych chwilach. Ten nastrój ogarniał go co pewien czas, odkąd ocknął się na Marsie. Zwykle praca pozwalała mu zwalczyć uczucie beznadziei. Będąc sam, miał z tym większy problem.

Wspiął się na skalny pagórek, skąd rozpościerał się szeroki widok na jezioro. Objął wzrokiem tamy spiętrzające rozlewisko na północy i dziwnie ukształtowane gnojowiska na południu. Nie mógł się oprzeć wrażeniu, że gnojowiska są rozmieszczone według jakiegoś planu – że wszystkie te twory służą jednemu celowi. Patrzył na budowniczych krzątających się na południowym i północnym brzegu, na ich zawrotne ruchy, kiedy wirowali, przebiegali z miejsca na miejsce czy obradowali w małych grupkach, które błyskawicznie się rozpadały i tworzyły na nowo gdzie indziej. Mardina miała rację: szykowali się na coś, jakby zbliżali się do ukończenia ważnego etapu w jakimś ogromnym projekcie.

Oczywiście, w żadnym stopniu nie przejmowali się obecnością jednego człowieka, gościa z gwiazd, który obserwował ich ze wzniesienia. Niesamowita historia – jakby egipscy niewolnicy, zaharowani przy budowie piramidy, nie zwracali uwagi na srebrzysty latający spodek, który wylądował w cieniu Sfinksa. Tylko czemu mieliby się nim przejmować? Był nikim dla swoich rodaków. Dlaczego miałby być kimś w oczach tych obcych istot?

Doleciał go głośny trzask.

Dostrzegł strumień wody tryskający z tamy, jakby nastąpiło przerwanie. Czyżby pękła? Rozległ się drugi trzask niby wystrzał armatni, i jeszcze jeden. Mgliste gejzery wody buchały z innych tam i usłyszał ryk.

To nie był przypadek. Tamy zostały tak zaprojektowane, żeby popękać w wyznaczonym momencie, wszystkie naraz. To masy uwolnionej wody tak głośno ryczały. Wielkie rozlewisko uwięzione za zaporą przelewało się do jeziora. Ale dlaczego to zrobiono?

Z tyłu rozległ się suchy trzask.

Odwrócił się i spojrzał na osadę. Wystrzelono kolejny sygnał świetlny. Pomarańczowy ognik wzbił się w niebo nad ich szpiczastym domem.

Zbiegł z pagórka i wytężając wszystkie siły, pognał w stronę osady.

Kiedy przybył na miejsce, ColU wycofywał się z domu. Trzymał tłumok z kocyków. Yuri nigdy by nie przypuszczał, że splątane manipulatory robota-zabójcy mogą dotykać z taką czułością.

Raptem ColU zaczął głośno mówić:

– Ależ brzydkie to dziecko! Nieprzeciętna paskuda! Na pewno będzie niegrzeczne całe życie, wystarczy na nie popatrzeć! Co za ciężar dla nieszczęsnych rodziców…

– ColU! Do jasnej cholery, co ty gadasz!?

– Wypełniam polecenia pani porucznik, Yuri – odparł już normalnym tonem robot. – Odstraszam złe duchy, które przychodzą do rodzącego się dziecka z niecnymi myślami. A teraz… – Pomału i w skupieniu, niczym zwalisty statek orbitalny ostrożnie próbujący zacumować do stacji kosmicznej, ColU przekazał dziecko ojcu.

Yuri był już w tych sprawach wstępnie przeszkolony, ćwiczył nawet pod czujnym okiem Mardiny z ubraniami zwiniętymi w kłębek, wiedział więc, jak ułożyć w ramionach niemowlaka i podtrzymać główkę. Głęboko w motaninie kocyków kryła się pomarszczona, zaróżowiona i mokra buzia z zamkniętymi wyłupiastymi oczami i włoskami zlepionymi wilgocią. Włosy były czarne po matce, lecz proste po ojcu. Patrząc na nie, Yuri czuł, że coś się w nim łamie i pęka, jakby on też miał w sobie tamę, w której powstał wyłom.

– Beth – oznajmił ColU. – Dziewczynka nazywa się Beth Eden Jones. Matka czuje się dobrze. Mardina będzie spać, ale powiedziała, że chce się z tobą zobaczyć.

– Dziękuję.

– Do tego zostałem stworzony. Ale doceniam, że to mówisz, Yuri.

Nagle w jego pamięci ożyło wspomnienie. Wydawało się odległe, niemalże błahe.

– Byłoby dobrze, gdybyś spojrzał na jezioro.

– Jezioro?

– Kiedy byłeś w domu z Mardiną… sprawy ruszyły do przodu.

– W porządku. Idź i pogadaj z matką dziecka, Yuri. – Odwrócił się i pojechał nad jezioro.

Yuri wszedł do środka. Płachta, którą powiesił, żeby zasłonić blaszany zad ColU, nadal wisiała na hakach i nie dopuszczała blasku dnia. Przywitał go zapach krwi, spoconego ciała i środków antyseptycznych, a także paleniska – woń spalonych łodyg, która silnie przywodziła na myśl budowniczych, jakby te ponure, uparte stworzenia były tu i śpiewały kołysankę. Mardina leżała na wznak, wyraźnie wyczerpana, ale za to była umyta, uczesana i przebrana w świeżą koszulę nocną. Uśmiechnęła się, gdy Yuri stanął nad nią z dzieckiem na rękach. Zauważył, że obok czeka już dziecięce łóżeczko, które ColU skonstruował z plecionych arduańskich łodyg.

– Potrzebujesz czegoś? – zapytał.

– Nie. Może z wyjątkiem snu. Chciałam cię tylko zobaczyć.

– To najmilsza rzecz, jaką od ciebie usłyszałem, astronautko.

– Nie przeginaj, lodowy dzieciaku.

– A więc Beth.

– Imię po mojej matce. Masz coś przeciwko?

– No coś ty. Ale chyba spodziewałem się, że twoja matka ma…

– …obco brzmiące imię? W szkole, gdzie się wychowywała, wołali na nią „Elizabeth”. Kraj zamienił się w pustynię i przesiedlali ludzi. Została odłączona od matki. Nie dowiedziała się, jak ma naprawdę na imię.

– W takim razie niech będzie Beth.

– Fajnie… A jak ty się czujesz, Yuri?

Szukał odpowiedniego wyrażenia.

– Jakbym przeszedł przez kolejne drzwi.

– Twoje życie znowu się zmieniło, co? I mamy dziewczynkę. Pierwszy etap wielkiego planu, pamiętasz? Nasz fundusz emerytalny i łono dla przyszłego pokolenia.

– Ani to, ani tamto. Ona jest tylko sobą. – Popatrzył na dziecko, na owoc swego życia. – Nie wierzę w te bzdury o nowym Adamie i nowej Ewie. Będziemy ją otaczać opieką i wychowywać. I damy jej tyle z życia, na ile zasługuje.

Mimo osłabienia Mardina dźwignęła głowę.

– Trudno będzie to spełnić, lodowy dzieciaku. Bo czy będzie mogła, dajmy na to, zakochać się w chłopaku? Wokół nas nic się nie zmienia, Yuri. Ugrzęźliśmy tu na dobre i jesteśmy sami.

– Znowu otworzą się drzwi – odpowiedział spokojnie. – Jak poprzednim razem. I przejdę przez nie, i zabiorę Beth, a z nią ciebie.

Uśmiechnęła się.

– Wiesz, Yuri, że nawet ci wierzę. Mówię to pewnie dlatego, że jestem na głupim jasiu. Poczekaj, aż się wyśpię. Nakopię ci wtedy jak należy.

– Położę ją do łóżeczka…

Mardina odpływała już w sen.

ROZDZIAŁ 35

Dwanaście godzin później, kiedy Mardina była już na nogach i sukcesem zakończyły się pierwsze próby karmienia, do domu podjechał ColU. Czekał na zewnątrz, dopóki Yuri nie wychylił głowy za drzwi.

– Przepraszam, że przeszkadzam, Yuri.

– Nie szkodzi, kolego.

– Poinformowałeś mnie, że gdy rodziło się dziecko, coś wydarzyło się nad jeziorem. Ale na tym się nie skończyło. Pomyślałem sobie, że może oboje zechcecie to zobaczyć. Właściwie troje.

– No nie wiem, czy…

– Jestem za, ColU. – Opatulona ciepłym płaszczem Mardina przepchnęła się do wyjścia. Odetchnęła głęboko. – Wreszcie świeże powietrze. Czego chcieć więcej… Coś ci powiem: włożę dres i pobiegniemy.

– Wiesz, że nie.

– Wydaje mi się, że ona sobie z ciebie żartuje, Yuri – powiedział ColU.

Uśmiechała się szeroko.

– Łatwo cię nabrać, lodowy dzieciaku. Mnie i małą zawiezie ColU, a ty pójdziesz pieszo. Może być?

Nieśpiesznie przygotowali się do wyprawy, obarczając robota kocami, wodą, ciepłymi napojami dla Mardiny i odciągniętym mlekiem dla maleństwa. Potem wyruszyli w stronę jeziora. Proxima zwracała na nich swoje coraz bardziej nakrapiane oblicze i było rześko, żeby nie powiedzieć chłodno.

Zanim doszli do wschodniego brzegu, wspięli się na jeden z wielu niewysokich pagórków rozsianych po okolicy i popatrzyli na jezioro – zmienione nie do poznania. Za tamą na północy znikło rozlewisko. Woda przybierająca w jeziorze wylała się na południowy brzeg i – odpowiednio ukierunkowana gnojowiskami budowniczych – napełniała wyschnięte koryto rzeki, przez które Yuri wiele razy przechodził. Zaczynała już rozlewać się w obniżeniu terenu dalej na południe. Gdziekolwiek spojrzeć, kręcili się budowniczowie, starsi wraz z młodymi, a nawet kaleki niesione przez grupki dorosłych. Tubylcy długim sznurem okrążali jezioro w kierunku wypływającego potoku.

– Zrobili to celowo – szepnęła Mardina.

– Zgadza się, pani porucznik. To świadome przedsięwzięcie budowniczych. Nagłe rozszczelnienie zapory sprawiło, że woda jeziora przelała się przez skarpę, a następnie pogłębiła i poszerzyła koryta wyschniętych strumieni. Przewiduję, że jezioro opróżni się w znacznej mierze. Odtworzy się w tym rynnowym zagłębieniu terenu, które widać tam na południu, ale i z niego wyleje się woda… Dokładnie zbadałem topografię okolicy. Sądzę, że gdy manewr się powiedzie, jezioro zostanie przesunięte o dziesięć kilometrów.

– Manewr – powtórzyła Mardina, tuląc dziecko. – Zostanie przesunięte… Mówisz o tym w taki sposób, jakbyś uważał, że to był ich plan.

– Tak właśnie uważam, pani porucznik. Budowniczowie rozmyślnie doprowadzili do przesunięcia jeziora na południe. Gdy będzie po wszystkim, prawdopodobnie zasadzą trzcinowiska i wpuszczą do wody tutejsze ryby i inne stworzenia… Pomaga im stale wznoszący się teren na północy, to geologiczne wypiętrzenie spowodowane być może ruchami magmy. W każdym razie nie mam wątpliwości, że z premedytacją przesunęli jezioro.

– Dlaczego?

– Nie umiem na to odpowiedzieć. Mogę tylko zgadywać. Ale musi być jakieś racjonalne wytłumaczenie. Dowiemy się w swoim czasie.

– A co to oznacza dla nas? – zapytała Mardina.

– To nasze jedyne stałe źródło wody pitnej – odparł Yuri. – Na deszcz nie ma co liczyć, to wiemy. Jeśli przesuną jezioro, my też musimy się przenieść.

ColU wydawał się zmartwiony.

– Stworzyłem tu całe pola pokryte żyzną ziemią.

– Więc przeniesiemy też glebę w miarę możliwości. Nic tu po nas bez wody. Musimy też zabrać dobytek. Dom i inne zabudowania odtworzymy być może w formie modułowej, na wypadek gdyby przyszło nam wszystko rozbierać.

– Kiedy w bliżej nieokreślonej przyszłości budowniczowie znowu przesuną jezioro? – zapytała wolno Mardina.

– No.

– Dlaczego mieliby to robić?

– Zrobili to raz, mogą i drugi.

– W ISF wyobrażali sobie, że do końca życia będziemy siedzieć w tym jednym miejscu – powiedziała Mardina. – Przykuci do jeziora, które daje nam wodę. Ale jezioro migruje, więc my musimy migrować razem z nim.

– Otóż to. – Uśmiechnął się szeroko. – Wszystko się zmienia.

– I otworzyły się drzwi dla ciebie, lodowy dzieciaku. Dokładnie tak, jak powiedziałeś.

– Właśnie! Teraz wystarczy przejść przez nie. Kto wie, co tam znajdziemy.

– ColU – zapytała Mardina – jak budowniczowie mówią na jezioro?

– Połączenie matki i ojca, które daje życie.

– Hm… Faktycznie, gdziekolwiek pójdzie, da życie. Jest jak duch z Czasu Snu, stwórca rzek i stawów. Jak dżilla.

Yuri pokiwał głową.

– Okej. Lepsze to niż „Kałuża”.

Dziecko zaczęło płakać – zziębnięte, zmęczone i głodne. ColU, mimo swoich gabarytów, poruszał się z gracją baletnicy, obrócił się powoli, aby nie wstrząsnąć swoim delikatnym ładunkiem, i ruszył do osady.

ROZDZIAŁ 36

Energochłonny lot z Ziemi na Merkurego należącym do UEI kadłubowcem odbywał się w linii prostej ze stałym przyśpieszeniem równym przyspieszeniu ziemskiemu. Stałym z wyjątkiem sześciogodzinnej przerwy, kiedy na chwilę wyłączono napęd ziarnowy i zanikła mikrograwitacja; sprawdzono działanie systemów i statek obrócił się przed manewrem hamowania.

W trakcie przerwy, kiedy napęd ziarnowy nie pracował, Monica Trant zaprosiła Stef Kalinski na zwiedzanie maszynowni. Pod nadzorem pracownika ISF zjechały do przedziału maszynowego po drążku strażackim umieszczonym w osi wielkiego, przestronnego modułu, który stanowił zasadniczą część kadłubowca.

– Wielkie dzięki – powiedziała Stef. – Wie pani, jak to jest. Po wyjściu z uczelni poświęciłam życie na badanie ziaren, ale miałam dostęp tylko do nielicznych egzemplarzy, które UEI podarował ONZ-etowskim laboratoriom na Księżycu. Zresztą nawet tam nie pozwalali nam przeprowadzać eksperymentów z wykorzystaniem wysokich energii…

– Podobnych do tych, które nasi inżynierowie wykonują w maszynowniach takich statków jak „Shrapnel” dzień w dzień – wtrąciła z przekąsem Trant. – Wiem. No ale podobno znaleźli na Merkurym coś tak niezwykłego, że w końcu postanowili wezwać na pomoc teoretyków. A zatem do dzieła.

Dotarli do bramki bezpieczeństwa u podstawy modułu, gdzie zatrzymał je ochroniarz z załogi, żeby za pomocą skanera zweryfikować ich zezwolenie na wejście do maszynowni. Pozbawiona ciężaru Stef trzymała się drążka i spoglądała do góry na ogromne wnętrze kadłuba, jasno oświetlone pasami jarzeniówek. Obecnie moduł był praktycznie pusty; o dziwo, głównym celem tego międzyplanetarnego rejsu, odbywającego się z dużą prędkością, było dowiezienie jej na Merkurego. Widziała jednak klamry i cienie na ścianach, gdzie mogły być montowane kraty podłogowe, żurawie przeładunkowe i inne urządzenia. W tej chwili pracownicy ISF wyroili się, żeby, korzystając ze sposobności, przeczyścić zapchane filtry powietrza i wykonać inne prace w zakamarkach trudno dostępnych w warunkach sztucznej grawitacji.

Tego rodzaju kadłubowce powszechnie wykorzystywano do przewozu wielkogabarytowych ładunków między planetami. Na przykład próbek do badań. Przed stu laty planetologowie podniecali się przywiezionymi z Marsa próbkami, których wielkość mierzyło się w gramach. Teraz transportowano skały o wadze wielu ton i kilometrowe wycinki rdzenia pokrywy lodowej na biegunie. Mało tego, eksperymentalny kadłubowiec poleciał w przestrzeń międzygwiezdną – na krążącą wokół Proximy Centauri planetę nadającą się do zamieszkania. Dziś rutynowo już statki tego typu przewoziły setki kolonistów do ONZ-etowskich baz na Marsie i Księżycu. Stef miała wrażenie, że czuje zapach wszystkich ludzi kiedykolwiek podróżujących w tym module – smród potu, moczu i mleka dla niemowląt, którym prześmierdła cała konstrukcja statku.

Monica Trant zauważyła jej spojrzenie.

– Zbyt pięknie to nie wygląda, co? Za to wszystko na swoim miejscu. Na „Shrapnelu” można polegać jak na mało którym statku w niewielkiej międzynarodowej flocie UEI.

– Dlaczego „Shrapnel”? Myślałam, że ten statek nazywa się „Princess Aebbe”. – W pomieszczeniach dla pasażerów puszczano krótki film z pierwszego startu kadłubowca w suchym doku w punkcie libracyjnym układu Księżyc-Ziemia. Ceremonii przewodniczyła najmłodsza córka króla Północnej Brytanii, więc jej rodowe godło z wojownikiem wymalowano w jasnych czerwono-złotych kolorach na całym kadłubie, pomiędzy kokardami lotnictwa ONZ-etu i emblematami UEI.

– Nazywa się tak, owszem. Ale mechanicy nadają kadłubowcom potoczne nazwy. Nie ufamy ziarnom, bo ich nie rozumiemy. Stąd „Mushroom Cloud”, „Shrapnel”, „Pancake”.

– Czarny humor…

Trant przyglądała jej się badawczo. Miała grubo ponad trzydzieści lat, włosy siwiejące i zaczesane do tyłu, lecz wyglądała na osobę wysportowaną, energiczną i kompetentną w swoim fachu.

– Czarny humor, zgadza się. Nie spędza pani wiele czasu w towarzystwie ludzi, prawda? Pamiętam, że zawsze tak było. Już wtedy gdy z ojcem czuwała pani nad misją Angelii w kraterze Yeats. Jako dziecko, trzymała się pani na uboczu, zwykle z nosem wciśniętym w jakiś ekran.

– Zna się pani na dzieciach?

– Mam jedno. Mały Rob dopiero skończył dwa latka. Został w domu z ojcem…

– Nie pracowała pani zbyt długo nad projektem Angelii.

– Kilka lat wytrzymałam – odparła z wahaniem Trant. – Kiedy Angelia zamilkła, nie było już nic do roboty oprócz archiwizowania informacji i prób nawiązania łączności. Pani major, prawda jest taka…

– Może mówmy sobie po imieniu.

– Jasne. Wiem, że Angelia była oczkiem w głowie twojego zmarłego ojca, ale nie obraź się, ten projekt już był przestarzały, zanim się rozpoczął. Dlatego przeniosłam się tam, gdzie rzeczywiście coś się działo; chciałam sprawdzić się w nowej dziedzinie badań nad technologią ziarnową. Podobnie jak ty na swój sposób. Wykorzystałam znajomości z ludźmi, których poznałam podczas startu „I-One”. Dziś jestem w UEI starszym konsultantem do spraw technologii ziarnowej. Tak bywa.

Stef wzruszyła ramionami. Nie gustowała w osobistych rozmowach, gdy ludzie tłumaczyli się ze swoich życiowych wyborów.

– I traktuj to jako wyróżnienie – ciągnęła Trant. – Te statki nigdy nie latają puste, chyba że w czasie lotów próbnych. Musisz być naprawdę potrzebna na Merkurym… – W jej głosie pojawiła się nuta zazdrości.

– Mam nadzieję, że przydam się do czegoś – odparła beznamiętnie Stef.

Strażnik wreszcie otrzymał wymagane zezwolenie. Gdy otworzył właz, opuściły ogromne wnętrze modułu, minęły grubą przegrodę i ruszyły w dół. Przechodząc przez ślimakowy przewód śluzy powietrznej, Stef patrzyła, jak uaktywniają się rozmaite systemy zabezpieczeń; przebiegały po niej migotliwe promienie skanerów laserowych.

– Standardowa procedura – wyjaśniła Trant.

– Naprawdę potrzebna? Gdyby sabotażysta próbował wysadzić napęd, pewnie zniszczyłby cały statek i sam zginął. Uwolniona energia…

– Wiem – przerwała jej z pewnym zniecierpliwieniem Trant – ale rozwozimy setki kolonistów po Układzie Słonecznym i niektórzy w czasie podróży dochodzą do wniosku, że nie bardzo widzą się w roli osadników. Bez względu na to, czy mieli na ten temat cokolwiek do powiedzenia. Tacy mogą narobić głupstw. Ludzie nie zawsze zachowują się racjonalnie. A dochodzą do tego jeszcze Chińczycy.

– Nie mówisz poważnie.

– To mocarstwo, które nadal nie może korzystać z dobrodziejstw tej zaawansowanej, bardzo potężnej technologii. Zdziwiłabym się, gdyby chińscy szpiedzy, a może i sabotażyści, nie przeniknęli do UEI i ISF. Dlatego podchodzimy do bezpieczeństwa poważnie.

Przeszły dalej, by zatrzymać się w strefie wypoczynkowej z łazienką, kilkoma piętrowymi łóżkami i niewielką kuchenką.

Tutaj czekał już sir Michael King, luźno przypięty pasem do fotela, pijąc przez słomkę kawę z plastikowego kubka. Ciemnogranatowy kombinezon, idealnie dopasowany do jego tęgiej, kwadratowej sylwetki, wyglądał wytwornie mimo swego prozaicznego przeznaczenia. Kiedy Trant i Stef sfrunęły z sufitu, wyswobodził się z fotela.

– Major Kalinski, cieszę się, że udało się pani tu dotrzeć.

– Czemu miałoby się nie udać?

– Gdy przechodzimy z przyśpieszenia do hamowania, większość pasażerów, zwłaszcza tych z Ziemi, zamyka się w kajutach i rzyga.

– Jestem weteranką podróży na trasie Ziemia-Księżyc. Moje ciało przywykło do mikrograwitacji.

– Moje nie bardzo. Musiałem połknąć całą tonę tabletek. – Na jego bladej, spoconej twarzy pojawił się uśmiech. – Ale nie zrezygnowałbym z tego za żadne skarby świata.

Trant skinęła głową na astronautę z ISF, który podążał za nimi w dyskretnym milczeniu.

– Może przejdźmy do rzeczy – powiedziała.

Mężczyzna otworzył w podłodze kolejne drzwi. W dole Stef dostrzegła coś jakby dywan upstrzony światełkami, które w półmroku wydawały się bardzo jasne. Przeszli przez właz w ślad za swoim przewodnikiem i rozproszyli się.

W przestronnej komorze znajdowało się czterech członków załogi w smoliście czarnych mundurach ISF. Fruwając z tabletami nad rozświetlonym dywanem, robili notatki i porozumiewali się ze sobą półgłosem. Okazało się, że ów „dywan” w gruncie rzeczy jest następną grodzią, zajmującą całą przestrzeń między ścianami kadłuba, a światełka migoczące na ziemi, rozłożone w dość równych odstępach, stanowią element wyświetlacza. Od jednego do drugiego biegły okrągłe linie łączące wszystko w przyjemną dla oka geometryczną mozaikę – trójwymiarową, zauważyła Stef, obracając głowę w lewo i prawo. Wszędzie były maleńkie napisy, cyfry i litery angielskiego alfabetu; system wiedział, na co kieruje się jej wzrok, i napisy się powiększały.

– Oto nasza maszynownia – oznajmiła Trant. – Do sterowania służy nam ten wyświetlacz. Gdy statek przyśpiesza, wygląda to jak podłoga pod nogami, ale w warunkach mikrograwitacji rozsądniej byłoby traktować go jak pionową ścianę. Widać zresztą uchwyty dla stóp i rąk…

Sir Michael King wpatrywał się uważnie w Stef.

– Już nie da się zbliżyć bardziej. To znaczy wiem, że wyświetlacz, który tu widzimy, jest tylko odzwierciedleniem rzeczywistości, ale… Czy pani je wyczuwa, pani major? Oczywiście od lat ma pani do czynienia z ziarnami, lecz nie w takim nagromadzeniu. A więc czy pani coś czuje? Wzrost energii?

I rzeczywiście, zawieszona w powietrzu Stef miała wrażenie, że jakaś siła ciągnie jej ciało – może było to oddziaływanie ziaren w czasoprzestrzennych węzłach, a może wpływ potężnego pola magnetycznego, które trzymało je w ryzach; ich wielki pakiet znajdował się w odległości zaledwie paru metrów. Była wewnętrznie rozdygotana. Marna garstka ziaren z księżycowych laboratoriów zgubiłaby się w tym ogromnym zbiorze.

– Oto stoi pani u wrót tajemnicy – odezwał się King. – Proszę opowiedzieć mi o ziarnach, pani major Kalinski.

– Mogę powiedzieć tylko to, co udało nam się ustalić. Czyli bardzo niewiele.

Skrzywił się.

– A ja mogę powiedzieć, ile mnie dotąd kosztowała ta jałowa odpowiedź.

– Przepraszam.

– Wiem, że ziarno jest skompresowanym kawałkiem rzeczywistości. Jak czarna dziura, prawda?

– Od tego wyszliśmy. Bo również czarne dziury są skompresowanymi fragmentami czasoprzestrzeni, resztkami wielkich gwiazd po implozji albo pozostałościami po Wielkim Wybuchu. Wszystkie emitują promieniowanie, wypuszczają energię z obrębu swoich horyzontów zdarzeń, a w miarę jak się zapadają, rośnie ich temperatura. Ale tu podobieństwa się kończą. Ziarna ważą kilka kilogramów, o wiele mniej niż najmniejsze, mikroskopijne czarne dziury. A energia, którą emitują, nie jest Hawkingowym promieniowaniem cieplnym, lecz czymś znacznie bardziej złożonym, strumieniem wysokoenergetycznych fotonów i rozpędzonych cząstek przypominającym promieniowanie kosmiczne. Ponadto ilość energii uchodzącej z ziarna zależy od tego, jak je pobudzimy.

– Wiązkami lasera – rzekł King. – Już ja coś wiem na ten temat. Ustalenie tego prostego faktu okupiliśmy śmiercią wielu ludzi. A Merkury dorobił się nowego krateru.

– Za pomocą wiązek lasera można zmieniać kształt strumienia energii emitowanej przez ziarno. Wystarczy pokombinować z ustawieniami i mamy emisję jednokierunkową.

– Taką małą rakietkę.

– Miniaturową fotonową rakietę, owszem. I dlatego są takie przydatne. Ziarna posiadają ładunek elektryczny i są tak lekkie, że dostatecznie silne pole magnetyczne utrzyma w miejscu cały zestaw. Zupełnie jak na naszym statku za tą przegrodą. Jeśli strzelimy celnie wiązkami laserów sterowniczych, otworzą się i dostaniemy silnik fotonowy.

– Napędzany światłem jasnym jak Słońce – rzekł King. – Widoczny z daleka w przestrzeni międzyplanetarnej. Supersprawa. To już tyle lat, a ja się jeszcze nie przyzwyczaiłem. Pani major, oczekuję wyjaśnienia, jak te skubańce działają. Skąd się w nich bierze tyle fantastycznej energii?

– Hm, na pewno nie z samej struktury ziaren, mają za małą masę. Podejrzewamy, że ziarnu bliżej do tunelu czasoprzestrzennego niż czarnej dziury.

– Takiego skrótu w przestrzeni?

– Właśnie.

– Myślałam, że tunele czasoprzestrzenne nie mają racji bytu – wtrąciła Trant. – Potrzebna byłaby materia o dość szczególnych właściwościach, żeby pozostały otwarte.

Stef denerwowała się, ilekroć niekompetentna osoba zadawała pytanie, a potem pouczała ją co do odpowiedzi, zamiast po prostu słuchać.

– Może i tak to wygląda w świetle infantylnej teorii względności Einsteina – burknęła Stef – którą poznałaś, Monico, w szkole średniej, zanim porzuciłaś naukę na rzecz inżynierii. Słyszałaś o polu dylatacji czasu? Raczej nie…

Monica Trant spochmurniała.

King uniósł swoje bujne brwi z wyrazem rozbawienia.

– No, właśnie tego od pani oczekuję. Ale wróćmy do podstaw. Tunel przestrzenny to skrót, prawda? Stąd do… innego miejsca?

– Zgadza się.

– Zatem źródłem energii, którą zaprzęgliśmy do napędzania kadłubowców, nie jest samo ziarno. Ona pochodzi skądś indziej, ziarno jedynie pośredniczy.

– Wiele na to wskazuje. Pochodzenie energii może być związane z jakimś gwałtownym zjawiskiem kosmicznym, może rozbłyskiem gamma. Zachodzącym w przeszłości lub przyszłości.

Trant zmarszczyła czoło.

– Jak to rozumiesz?

– Tunel czasoprzestrzenny połączy nas z każdym miejscem w czasie i przestrzeni. Lub…

King machnął ręką.

– Na razie wystarczy. Pani wie, że niektórzy niechętnie patrzą na te ziarna. Drażni ich to, że istnieją. Przykładem był pani ojciec, prawda? Tyle czasu główkowaliśmy, jak dotrzeć do gwiazd. Aż tu raptem dostajemy na tacy magiczne źródło zasilania i lecimy do Proximy Centauri. Potrzebowaliśmy cudu i on się zdarzył. Problem w tym, pani major, tak w interesach, jak i w polityce, ba, jak w prawie każdym małżeństwie, że jeśli coś komuś daję, to zwykle spodziewam się czegoś w zamian. Więc gdzie tu szukać haczyka?

– Zakłada pan, że ktoś macza w tym palce? – zdumiała się. – Jakieś siły obdarzone świadomością? Lepiej byłoby wykluczyć taką opcję, póki nie mamy przekonujących dowodów. Brzytwa Ockhama: należy skupić się na najprostszym wytłumaczeniu, a większość zdarzeń tłumaczymy przyczynami naturalnymi. Również obecność ziaren na Merkurym.

– Cóż, przylecisz na Merkurego, to wtedy pogadamy – powiedziała Trant. Pokręciła głową. – Brzytwa Ockhama. Dobre sobie…

Odezwał się gong, którego echa rozniosły się po statku.

King odwrócił się do drabiny prowadzącej na główny pokład kadłubowca.

– Za chwilę odpalą. Resztę podróży przesiedzę w fotelu, dopóki moje stare kości nie przyzwyczają się znowu do grawitacji…

Stef dostała pozwolenie na pobyt w sterowni, gdzie siedziała razem z Trant zapięta w uprzęży bezpieczeństwa, patrząc, jak świetnie wyszkolona załoga przeprowadza procedurę odpalenia baterii działek laserowych, by uaktywnić ujarzmione węzły czasoprzestrzenne i uwolnić zawartą w nich energię nieznanego pochodzenia.

Gigantyczne cielsko kadłubowca wciąż gnało w stronę serca Układu Słonecznego.

ROZDZIAŁ 37

Po dotarciu do celu „Shrapnel” wszedł na niską orbitę równikową i niedługo potem Stef, Trant, King oraz dwóch strażników z ISF udało się na powierzchnię Merkurego niewielkim wahadłowcem o niskiej mocy. Prom pilotowali oficerowie ISF, którzy zasalutowali Stef, gdy wchodziła na pokład, i jednocześnie sprawdzili ją skanerami. Pojazd dysponował tylko jedną kabiną, w której na przedzie siedział pilot odwrócony plecami do pasażerów. Kiedy zapinali pasy, Stef słyszała słowa załogi wypełniającej skomplikowane procedury bezpieczeństwa. Widocznie nie było to miejsce, gdzie wita się przygodnych gości z otwartymi ramionami.

Przelatując szerokim łukiem nad zniszczonym krajobrazem, obniżali pułap z włączonymi silnikami. Wśród pól spękanej lawy kładły się cienie gór na obrzeżach kraterów, niezliczonych kręgów zmrożonych skał.

Trant odwróciła się do Stef.

– Wiesz, gdzie jesteśmy? Co to za miejsce na Merkurym?

Stef wzruszyła ramionami.

– Od startu Angelii tylko raz tu wróciłam. Przyleciałam na uroczystość żałobną na cześć mojego zmarłego ojca, zorganizowaną przez ludzi, z którymi tu pracował.

– Wiem. Byłam tam, chociaż nie rozmawiałyśmy ze sobą.

– To chyba Równina Żaru. – Gigantyczny krater uderzeniowy, doskonale widoczny na tarczy Merkurego. – Wnioskuję z rzeźby terenu.

– Dokładnie. Gdyby uderzenie było nieco większe, z planety nie zostałoby wiele. Nie trzeba być wybitnym znawcą Merkurego, żeby się domyślić.

– Nie byłam na żadnym spotkaniu informacyjnym – przypomniała jej oschle Stef. – Wydaje mi się, że do samego końca będziemy się bawić w zgadywanki, mam rację?

– Najważniejsze, byś poddała nasze znalezisko obiektywnej ocenie. Sama sugerowałam, żeby nie obarczać cię żadnymi teoriami. W razie czego winę biorę na siebie.

Stef poczuła dreszcz emocji, gdy wahadłowiec przelatywał nad tą bezkresną areną zniszczeń, kryjącą w sobie intrygującą zagadkę. Cholera, dlaczego byli wobec niej tacy tajemniczy?

Gdy wylądowali na równinie wśród splątanych cieni, wpakowano ich do łazika. Siedział w nim kierowca z dwoma członkami załogi, wszyscy w mundurach ISF. Dwaj goryle, którzy towarzyszyli im w drodze z orbity, również znaleźli się w pojeździe. Szukając miejsca siedzącego, Stef doświadczała siły ciężkości dwa razy większej niż na Księżycu, lecz trzykrotnie słabszej niż ziemska. W tych warunkach czuła się dziwnie dobrze, jakby jej ciało przypomniało sobie dzieciństwo.

Łazik ruszył przed siebie. Stef obserwowała przez okienka krajobraz Merkurego, będący w jej oczach osobliwym połączeniem widoków obcych i znajomych. Słońce znajdowało się za widnokręgiem, lecz na niebo wypływał blask wieczornej jutrzenki. Lądowisko wahadłowca, które zostawili za sobą, skąpane było w świetle reflektorów.

– No dobrze. – Trant otworzyła gródź i sięgnęła po skafandry ciśnieniowe. – Po jednym dla każdego. Bądźmy gotowi, gdy łazik dotrze do celu.

– Dojeżdżamy na miejsce – powiedział King, niezgrabnie wciągając skafander na swoje tęgie ciało.

– Co to za miejsce? – zapytała Stef.

– Normalne poszukiwawcze pole wiertnicze, przynajmniej do niedawna – wyjaśniła Trant.

– Szukaliście ziaren.

– Zasadniczo tak, chociaż Merkury wciąż eksportuje metale do rozmaitych miejsc w obszarze planet wewnętrznych. W kopułach przy głowicach odwiertu znajdziesz sypialnie, prysznice, kuchnie. Gdybyś chciała odpocząć, zanim zjedziemy na dół…

Zjedziemy na dół? Dokąd? Informacje, których jej udzielali, rodziły następne pytania. Ale niech prowadzą te swoje gierki.

– Miejmy to już za sobą. – Pilnując się, żeby nie zarazili jej swoim wyraźnym zniecierpliwieniem, zakładała standardowy skafander ISF, z którym była za pan brat. Inteligentny materiał dopasował się ściśle do ciała; gdy tylko ubiór ją rozpoznał, na piersi włączył się wyświetlacz z jej twarzą, stopniem oficerskim, numerem identyfikacyjnym i nazwiskiem: KALINSKI, Stephanie, P.

King uśmiechnął się.

– Wszystko się zgadza? „P” jak Penelope.

Skrzywiła się.

– Tego imienia nie znoszę jeszcze bardziej niż „Stephanie”. A więc znaleźliście ziarna na Równinie Żaru?

Trant popatrzyła na zdewastowany krajobraz.

– Opracowaliśmy dość skuteczne metody poszukiwania ziaren, również z orbity. Na terenach sprzyjających odwiertom szukamy charakterystycznych skupisk energii. Trafiły nam się bogate złoża w centrum Równiny Żaru. Ziarna zalegają tu płycej niż w innych miejscach planety. W dawnych czasach meteoryt rozbił skałę macierzystą i dzięki temu jest nam stosunkowo łatwo się przebić. Co nie znaczy, że to bułka z masłem.

– A zatem – powiedziała po zastanowieniu Stef – uderzenie meteorytu nastąpiło później niż zjawisko odpowiedzialne za powstanie ziaren.

King pokiwał głową z uznaniem.

– To samo mówią moi kumple geolodzy. Mimo że upadek meteorytu zdarzył się bardzo dawno, jeszcze w epoce formowania się planety. Ziarna leżą tu od pradawnych czasów. Zjawisko, które je utworzyło lub umieściło tutaj, miało miejsce u samego zarania dziejów Merkurego, co ja mówię, Układu Słonecznego. No więc przewierciliśmy się do podstawy krateru, co samo w sobie było sporym wyzwaniem, może mi pani wierzyć. Ale co tam znaleźliśmy… Cóż, sama pani zobaczy.

Łazik musiał przejść jeszcze dwie kontrole, zanim wreszcie zatrzymał się na polu wiertniczym. Nad dość równym terenem górowała olbrzymia wieża. Stef dostrzegła kopuły pokryte warstwą drobnego regolitu dla ochrony przed promieniowaniem słonecznym, kilka mniejszych żurawi i potężne specjalistyczne pojazdy.

Gdy wypinali się z pasów, Trant wskazała urządzenia wiertnicze.

– Szkielety wież wykonane są z wytrzymałych stopów węglowych odpornych na działanie wysokiej temperatury. Dzięki tym mniejszym dokonaliśmy odkrycia, z którym za chwilę się zapoznasz. Sprowadziliśmy tu cięższy sprzęt, żeby ludzie mogli dostać się do znaleziska. Widzisz to wielkie bydlę? Wydrążyło szyb, którym dziś zjedziemy…

Niczym wąż z najbliższej kopuły wysunął się w stronę łazika elastyczny tunel. Trant pomogła im w szybkim sprawdzeniu skafandrów.

– Zjedziemy szybem w kabinie ciśnieniowej – oznajmiła. – Na wszelki wypadek będziemy mieć na sobie skafandry. Zresztą w komorze na dole nie wyrównywaliśmy ciśnienia.

Dokonując rutynowej kontroli funkcji skafandra, Stef próbowała dopasować do siebie fragmenty układanki. Szyb? Komora na dole?

Gródź łazika otworzyła się i ruszyli do kopuły elastycznym tunelem. W funkcjonalnie urządzonym wnętrzu znalazło się miejsce na laboratoria, łazienki, szatnie, kuchnię i piętrowe łóżka. Nieliczni pracownicy, ubrani w koszule i krótkie spodnie, zajęci pracą lub jedzeniem lekkich przekąsek, z ciekawością łypali okiem na gości w skafandrach ciśnieniowych, lecz nie podchodzili bliżej. Stef miała wrażenie, że tak właśnie mogłaby wyglądać pionierska placówka badawcza w prawie każdym zakątku Układu Słonecznego poza Ziemią.

Tyle że w tym instytucie naczelne miejsce – dokładnie na środku kopuły, gdzie dach sięgał najwyżej – zajmowała kabina windy z przezroczystymi ścianami, umocowana za pomocą lin nośnych i wciągarki do grubej metalowej konstrukcji. Wisiała nad otwartym szybem, skąd sączyło się światło jarzeniówek.

Szyb. Dziura w skorupie Merkurego. Wszystko wskazywało na to, że Stef miała do niej zjechać. Ogarnął ją lęk. Całe szczęście, że szkolenia w ISF wyrobiły w niej umiejętność sprawnego działania pomimo strachu, nawet jeśli nie była w stanie go ukryć.

Od razu zaprowadzono ją do windy. Towarzyszyli jej King, Trant i dwaj goryle z ISF, którzy przylecieli z nimi z orbity i praktycznie się nie odzywali, nawet do siebie. Cała grupa wcisnęła się do kabiny. Stała w niej skrzynia, prawdopodobnie zawierająca zapasy lub sprzęt awaryjny. Zasunęły się za nimi drzwi tak samo przezroczyste jak ściany.

Winda ruszyła z łagodnym zrywem, niezbyt dokuczliwym w warunkach niskiej grawitacji. Kopuła wraz z jej mieszkańcami uciekła do góry i zniknęła z pola widzenia, a ściany szybu zamknęły kabinę w swych objęciach.

Ściany były gładkie i niczym nieozdobione, więc trudno było gołym okiem ocenić prędkość. Stef czuła jednak przyśpieszenie.

Wtem z głośnym trzaskiem odczepiły się liny wciągarki, co było widać przez przezroczysty dach. Mimo to kabina wciąż zjeżdżała.

– Gnamy jak szaleni.

Trant chrząknęła.

– Musieliśmy zaprojektować zupełnie nowy system. Schodzimy zbyt głęboko, żeby korzystać z normalnych lin. Nawet niewielka grawitacja niewiele tu pomaga. Wyposażyliśmy kabinę w mechanizm pełzakowy. Zsuwamy się po ścianach.

– Zbyt głęboko? – powtórzyła Stef. – Jak głęboko?

– Ponad czterysta kilometrów – odparła dumnym, i słusznie, głosem Trant. – Zjedziemy na sam dół skorupy, gdzie zaczyna się płaszcz i gdzie znaleziono ziarna.

– Niezwykła wyprawa – dodał King. – Na razie nie puszczamy pary z gęby, rozumie pani, ale mam kilku zaufanych dziennikarzy, którzy dokumentują wszystko na potrzeby przyszłych podręczników historii. Zapewniono mnie, że nigdzie indziej człowiek nie podróżował do płaszcza planety, nawet na Ziemi.

Stef przypomniała sobie wiadomości na temat Merkurego.

– Zgodnie z obowiązującą teorią w pierwszych latach kształtowania się planety doszło do gigantycznego zderzenia z innym ciałem niebieskim. Wstrząs rozłupał i zmiótł wierzchnie warstwy skalne. Czyż nie?

– To jedna z teorii – powiedziała Trant. – Ale jest i druga, która krąży tu między nami. Nieoficjalna, ma się rozumieć. Taka, że jakiemuś potwornemu zdarzeniu, odpowiedzialnemu za pojawienie się ziaren na Merkurym, mogło towarzyszyć ogromne wyładowanie energetyczne, które omal nie rozsadziło planety.

– Rany… – Choć była pod wrażeniem, Stef z zasady kierowała się naukową ostrożnością. – Odważna hipoteza. Macie jakieś dowody?

– Właśnie dlatego ściągnęliśmy tu ciebie.

Kabina windy wyhamowała łagodnie i nagle zdało się, że ściany szybu unoszą się jak kurtyna. Wreszcie Stef mogła rozejrzeć się po wnętrzu wykutej w skale komory z płaskim stropem. Położona na głębokości setek kilometrów pieczara była jasno oświetlona i znajdowały się w niej niskie kopuły z regulowanym ciśnieniem, oznaczone symbolami ONZ-etu i UEI.

Cel istnienia komory nie budził wątpliwości. Wokół niepozornego skrawka ziemi stali w luźnym kręgu uzbrojeni żołnierze w wojskowych skafandrach ciśnieniowych. Stef patrzyła na rozłożoną w pobliżu aparaturę pomiarową; w dół kierowały się obiektywy i rozmaite czujniki, stała również przemysłowa podstawa lasera. Było coś takiego w tym całym przedsięwzięciu, w tak dziwnym i niespotykanym umiejscowieniu bazy naukowej wraz z ochroną wojskową setki kilometrów pod powierzchnią planety, że serce Stef zaczęło łomotać jeszcze bardziej.

– Pora uszczelnić skafandry – oświadczyła Trant. – Przeprowadzimy jeszcze jeden dokładny test diagnostyczny, zanim wyjdziemy z kabiny.

Długie minuty rutynowych testów przyniosły jej ulgę. Odkąd zjawili się na orbicie Merkurego, wydarzenia nabrały zawrotnego tempa i miała wrażenie, że zbyt szybko wpada do tej najgłębszej dziury w Układzie Słonecznym. Potrzebowała wytchnienia, żeby jej rozum mógł nadążyć za ciałem.

W końcu drzwi się otworzyły, powietrze umknęło z sykiem i wyszła na zewnątrz, by podejść do kręgu żołnierzy i tajemniczego miejsca, którego strzegli. Zamknięta w skafandrze, słuchała wiatraczków wymuszających przepływ powietrza i własnych hałaśliwych oddechów. Żołnierze zrobili im przejście. Kiedy zbliżali się do samego środka, King i Trant zwolnili kroku. Stef szła przodem ze wzrokiem wbitym w ziemię.

I tam właśnie, głęboko w merkuriańskich skałach, od miliardów lat zagrzebany pod setkami kilometrów skorupy, dopóki nie odkopały go ręce i narzędzia ciekawskich ludzi, znajdował się… właz.

ROZDZIAŁ 38

Stef obeszła stanowisko badawcze, próbując uchwycić fizyczną realność tego znaleziska. Chwilowo wolała patrzeć, niż analizować, co było najlepszą strategią w obliczu faktów przeczących zdrowemu rozsądkowi.

Zatem co zobaczyła? Płytę, zwyczajny kwadrat o boku mniej więcej dziesięciu metrów, wykonany z jednolitego ciemnoszarego materiału – metalu, ceramiki, a może czegoś zupełnie nieznanego. Na środku widniało koło o średnicy około trzech metrów, delikatnie wyżłobione w płaskiej powierzchni. I to wszystko; żadnych symboli ani oznaczeń.

Odwróciła się do Kinga i Trant, którzy przyglądali jej się z wyczekiwaniem.

– I co? – wypalił King. – Teraz pani widzi, dlaczego nic nie mówiliśmy? I dlaczego musiała pani to zobaczyć na własne oczy? No i z jakiego powodu powiadomiliśmy Earthshine’a? Trudno sobie wyobrazić odkrycie bardziej znaczące dla przyszłości rasy ludzkiej.

– To na pewno jest sztuczne. – Odwróciła się w stronę znaleziska. – Z pewnością… jakiś właz.

Trant uśmiechnęła się szeroko.

– Każdy tak mówi. Pierwsze skojarzenie. W wewnętrznych raportach „Właz” piszemy dużą literą – powiedziała z naciskiem. Obróciła się i wskazała ręką ściany. – W tej warstwie pełno jest ziaren. Można je wybierać ręką. I w samym środku tego bogatego złoża znajduje się… to.

– Jak to wykryliście?

– Analizując składowe harmoniczne odbitych impulsów radarowych w badaniach sejsmicznych. Bardzo dziwne echa.

Stef przykucnęła nad płytą. Na oko Właz miał grubość kilku centymetrów.

– Nic się nie stanie, jeśli dotknę?

– Śmiało – zachęciła ją Trant.

Położyła na płycie prawą dłoń. Niczego nie poczuła.

– Szkoda, że muszę mieć te cholerne rękawice.

– Ten materiał ma znacznie niższą temperaturę niż otoczenie.

Przesuwając dłoń nad krawędzią płyty, Stef poczuła delikatne odepchnięcie. Powtórzyła tę czynność w tym samym miejscu. Miała wrażenie, że niewidzialna siła spycha w bok jej rękę, jakby przemieszczała w polu magnetycznym naładowany pręt z żelaza.

– Oczywiście nie wiadomo, z czego zrobiony jest Właz – powiedziała Trant. – Próbowaliśmy nacinać go laserami niskiej mocy, ale on po prostu wchłania energię. Można zastosować metody bardziej inwazyjne, jednak nie chcieliśmy posuwać się za daleko.

Zawsze pojawiały się przypuszczenia, że ziarna są produktami inteligentnych istot. Mogło tak być, ale nie musiało. Trudno było podważać sztuczne pochodzenie Włazu. W wyniku jakich naturalnych zjawisk jest w stanie powstać coś o tak regularnych kształtach?

– Podejrzewacie, że jego istnienie ma związek z ziarnami?

– Cóż – odpowiedział King – w tej samej warstwie znaleźliśmy bogate złoże…

– Gdyby nie było związku, można by mówić o wielkim zbiegu okoliczności. Skoro w tym samym miejscu znajdujemy dwie niespotykane rzeczy, najprościej przyjąć hipotezę, że coś je łączy. Brzytwa Ockhama, mam rację?

Stef puściła mimo uszu delikatną wymówkę.

– Wątpię, czy próbowaliście otwierać Właz.

– Styk jest tak mały, że nic tu po zwykłych narzędziach. Ale można by się postarać… Tak czy inaczej, byłby to daremny trud.

– Jak to?

– Ponieważ Właz jest tylko maską, płytą położoną na wyrównanym skalnym podłożu. Pod nim nic nie ma. Udowodniły to sondy dźwiękowe i radarowe. Wywierciliśmy też otwory w skale pod Włazem. – Monica wskazała kilka małych otworków.

Stef ponownie przykucnęła i zbadała Właz, przesuwając palce wzdłuż brzegu. Znów poczuła to samo osobliwe odepchnięcie.

– Zmierzyliście objętość?

– Mogę podać wszystkie liczby. – Trant wyciągnęła tablet z kieszeni w spodniach skafandra i wykonała kilka ruchów. – Dokładnie znamy wymiar każdej krawędzi…

– Nie chodzi mi o proste mnożenie: długość razy szerokość, razy wysokość. Czy zmierzyliście objętość?

Trant wydawała się skonsternowana.

– Nie… To znaczy jak?

Stef wstała.

– Macie tu coś o płynnej konsystencji? Wodę, smary?

Przygotowania do eksperymentu trwały kilka godzin. Nad tajemniczym znaleziskiem zbudowali kopułę z regulowanym ciśnieniem i wpompowali do środka niereaktywny azot. Następnie pokryli Właz smarem, obojętnym węglowodorem podebranym z mechanizmu windy.

Pracowało im się niezbyt komfortowo w skafandrach ciśnieniowych i przy pomocy niedostosowanych narzędzi, ale gdy Stef sprecyzowała swoje oczekiwania, inżynierowie wartko wzięli się do roboty, choć niektórzy narzekali na ryzyko utraty smaru – trudno dostępnego na Merkurym. Takich jak oni znała na wylot: cieszyli się, gdy mieli do zrealizowania jasno określone i wykonalne zadanie, a także gdy nikt się nie mieszał do ich pracy.

Tak więc zmierzyli objętość Włazu wraz z płytą na podstawie ilości wprowadzonego smaru. Stef kazała przeprowadzić pomiar kilkakrotnie, żeby wynik nie budził zastrzeżeń.

Rezultat tych pomiarów różnił się od wyniku uzyskanego z przemnożenia długości, szerokości i wysokości.

– Jest za duży – stwierdziła ze zdziwieniem Trant. – O dziesięć procent, może więcej… Za duży, żeby zwalić winę na błąd pomiaru.

– Nie rozumiem – odezwał się King, sfrustrowany. – Mam w głowie mętlik. Czemu babrzemy się z tym smarem silnikowym?

Stef uśmiechnęła się szeroko. Chyba był rozczarowany, że nie przeprowadziła eksperymentu z wykorzystaniem jakichś spektakularnych zasad fizyki.

– Sir Michaelu – powiedziała – to zupełnie tak samo, jakby miał pan litrowy słój, do którego wchodzą dwa litry.

– W środku jest większy niż na zewnątrz?

– Coś w tym stylu. Mamy do czynienia z deformacją czasoprzestrzeni. – Kopuła była już rozebrana, smar usunięto i ukazał się Właz. Kucnęła i ponownie dotknęła płyty.

Trant patrzyła gdzieś dalej.

– Pani major…

Stef przesuwała dłoń nad krawędzią.

– To samo, co przedtem. Wyczuwa się coś jakby… siłę pływową.

– Pani major, myślę…

– I podobnie jak ziarna wykorzystują jakieś zjawiska czasoprzestrzenne, również Właz…

– Stephanie! – napomniał ją King.

Umilkła, zaskoczona. Odwróciła się. Przez chwilę King przypominał jej ojca, co z pewnością było jego zamiarem.

Trant z surową miną wskazywała na okrągłą pokrywę Włazu.

– Przestań wreszcie gadać – powiedziała chłodno. – Odwróć się i popatrz.

Stef usłuchała i zaraz zimny dreszcz przebiegł jej po plecach. Pokrywa wyglądała inaczej.

Dotąd gładka powierzchnia w obrębie centralnego kręgu utraciła swą gładkość. Uwidoczniły się wgłębienia rozmieszczone w równych odstępach na obwodzie – w parach. Stef szybko policzyła, że par jest dwanaście. Niczym oznaczenia na tarczy staromodnego zegara. Same wgłębienia miały nieregularny kształt z głębszym falistym wgnieceniem pośrodku i pięcioma wyżłobieniami przypominającymi wykrzywioną gwiazdę.

– Dłonie – zauważył King. – Należy położyć tam ludzkie dłonie.

Zaledwie to powiedział, dostrzegła podobieństwo. Z początku miała klapki na oczach, może z powodu niezwykłości tego, co widziała.

– Odciski ludzkich dłoni – powiedziała powoli Trant. – Na artefakcie prawie tak starym jak Merkury. Znajdującym się tu czterdzieści tysięcy razy dłużej, niż istnieje człowiek.

– I nie dość na tym – dodał King. – Odciski, których niedawno tu nie było. Przed eksperymentem ze smarem, który przeprowadziła pani major Kalinski.

– I zanim wysunęliśmy pierwsze konkretne wnioski. Oni już wiedzą, że tu jesteśmy.

Trant parsknęła śmiechem.

– Oni? I kto tu wysuwa zwariowane hipotezy?

Stef zignorowała jej słowa.

– Cel wydaje się oczywisty. – Podeszła do pokrywy i raz jeszcze przy niej kucnęła. Wyciągnęła dłonie. Znów wyczuła delikatne odepchnięcie. Czy ten efekt uległ jakiejkolwiek zmianie? Może nie posiadała aż tak wyostrzonych zmysłów, żeby dostrzec różnicę? Obejrzała się na Kinga i Trant, na inżynierów i stojących za nimi strażników, na wszystkich ubranych w skafandry ciśnieniowe ISF, podobnych do siebie jak roboty. Patrzyli na nią z wyczekiwaniem. Jakby ją prowokowali.

Odwróciła się, rozłożyła palce w rękawicach i uniosła dłonie nad parą wgłębień. Nie zdecydowała się jednak na dotknięcie. Czy powinna? Właz zmienił się chyba zaraz po tym, jak odsłoniła rąbek jego prawdziwej natury. Zareagował. Jaka będzie jego reakcja i co się zmieni, kiedy pójdzie krok dalej?

Mogła się tego dowiedzieć tylko w jeden sposób. Dziwna rzecz, ale już się nie bała.

Umieściła dłonie we wgłębieniach. Wydawało się, że pasują idealnie – nawet w rękawicach.

Właz natychmiast zaczął się otwierać.

Trant chwyciła ją za ramiona i pociągnęła do tyłu, zdolna unieść jej ciało w warunkach niskiej grawitacji.

Stali i patrzyli, jak wielka okrągła pokrywa sunie w górę, przytwierdzona do płyty na niewidocznych zawiasach. Jak wyglądało to mocowanie? Stef pochyliła się, żeby sprawdzić. Pokrywa obracała się na szerokim kołnierzu płyty. Nie widać było żadnych fizycznych mocowań.

I tym razem nie dostrzegła rzeczy najważniejszej, odkrycia nieprawdopodobnego. Pod spodem odsłoniła się cylindryczna komora o głębokości mniej więcej czterech metrów, wykuta w macierzystej skale i obłożona tym samym szarym materiałem, z którego wykonano resztę. Wypełniała ją poświata niewiadomego pochodzenia.

– Niemożliwe – zdumiał się King.

– Fakt – zgodziła się Monica Trant. – Pod tą płytą miała być lita skała. Robiliśmy pomiary.

Stef była w stanie dostrzec, jak dobywająca się z wnętrza poświata odbija się w osłonach ich hełmów, w zdumionych i zmieszanych twarzach. Czuła przypływ entuzjazmu, co wcale nie było do niej podobne. Zwykle w życiu i pracy naukowej stawiała ostrożne, przemyślane kroki, a każdy nowy okruch wiedzy wynikał bezpośrednio z tego, czego nauczyła się wcześniej. I teraz wszystko się odwróciło: pędziła na łeb, na szyję ku temu, co nieznane, niemożliwe do skatalogowania i zidentyfikowania, przekraczające jej najśmielsze wyobrażenia.

To nie było w jej stylu. Trzęsła się z niecierpliwości. Nie mogła się doczekać następnego kroku.

Gdy tylko pokrywa Włazu zatrzymała się, ustawiona pionowo na niewidzialnych zawiasach, Stef stanęła nad krawędzią komory.

– Monica, pomożesz mi?

– Wejdziesz tam? – Trant zerknęła na Kinga, który tylko wzruszył ramionami. – Nie wiem, czy to rozsądne.

– Doszliśmy tak daleko. Chyba wiadomo, co musimy zrobić. Nie możemy się teraz wycofywać. – Popatrzyła na kamery i czujniki zainstalowane wokół płyty. – To się nagrywa, prawda? Cokolwiek się zdarzy, dowiedzą się o tym ci, którzy przyjdą po nas.

– Tak, Stef, ale naukowiec nie działa w ten sposób. Nie pakuje się na oślep.

– To nie jest nauka. Raczej eksploracja.

– Nie – wtrącił z satysfakcją w głosie King. – Bądźmy szczerzy, to się nazywa zawłaszczenie. Podbój. Gerontokraci w Nowym Pekinie spadną z krzeseł, kiedy przeczytają o tym, co tu dziś robimy. Kiedy za pięćdziesiąt albo sto lat przestaną obowiązywać klauzule tajności, dowiedzą się, że oprócz ziaren mamy również to!

– Nieważne. Jedźmy z tym koksem. – Stef wyciągnęła przed siebie ramiona.

Podeszli też goryle z ISF, żeby pomóc. Przytrzymali Trant, kiedy ta ujęła dłonie Stef i opuściła ją do środka. Stef kazała im poruszać się wolno, sama zaś była maksymalnie wyczulona na wszelkie dziwne doznania, wpływy nieznanych sił. Nie doświadczyła niczego osobliwego. Była to zwyczajna dziura w ziemi, pomijając sam fakt jej istnienia.

Opuściwszy ją możliwie nisko, Trant zwolniła uchwyt. Stef opadła na dno lekko jak płatek śniegu. Podniosła wzrok na krąg zaciekawionych twarzy za osłonami skafandrów.

Powoli się obróciła, oglądając ściany.

– Tu jest jeszcze jedno przejście – oświadczyła. – Umieszczone w ścianie i okrągłe jak to na górze. Chociaż mniejsze. I wiecie co? Na nim też są odciski dłoni.

– Pani major, może na razie wystarczy? – zawołał King.

– Żartuje pan? – Gapiła się na pokrywę, unosząc ręce. – A pan co by zrobił na moim miejscu?

– Proszę się zastanowić. Może każda wścibska istota, która umie posługiwać się narzędziami, zareagowałaby w ten sposób na to znalezisko? Wchodzisz do środka, robisz krok, potem drugi…

– Czyli…

– Może to jest pułapka?

– A może nie – odparła Stef, nieugięta.

– Nie zatrzymamy jej, sir – powiedziała Trant. – Hej, Stef. Możemy stracić kontakt ze sobą. Nie przestawaj mówić, dobrze?

– Słyszę was. Kładę ręce na odciskach ludzkich dłoni, żeby otworzyć zamek. – Dotknęła na ścianie wgłębień odpowiadających godzinie dwunastej. – Otwiera się… – Musiała prędko się odsunąć, ponieważ okrągła pokrywa odemknęła się równie łatwo, jak ta wcześniejsza. – Tu też nie widać zawiasów, żadnego fizycznego mocowania. Dalej jest następna komora, wielkością podobna do tej. Znów szare ściany i światło nie wiadomo skąd. – Ostrożnie postąpiła krok w stronę przejścia do sąsiedniego pomieszczenia. – No i…

W tej drugiej komorze, przed pokrywą w przeciwległej ścianie, stała postać człowieka w skafandrze ciśnieniowym wyprodukowanym dla ISF. Ów człowiek patrzył na nią.

– No co? – rozległ się nieznany głos w jej słuchawce. – Coś nie tak?

W zasadzie był to głos nie tyle nieznany, co… nieoczekiwany.

– Hej, Stef! Penny! – dobiegały ją wołania Trant. – Stef, co tam znalazłaś? Penny, uciekłaś nam z pola widzenia!

Penny???

Nieznajoma osoba zbliżyła się o krok do otwartej pokrywy. Stef patrzyła na twarz za osłoną hełmu. Twarz aż nazbyt znajomą. Dostrzegła również swojsko brzmiące nazwisko na piersi skafandra.

Penelope D. Kalinski.

IV

ROZDZIAŁ 39

2180

ColU, który posuwał się coraz dalej w swoich filozoficznych dywagacjach, dokonał kolejnego zawiłego i oszałamiającego spostrzeżenia w kwestii życia na Per Ardui.

Akurat pokonywali ostatnie pięćdziesiąt kilometrów drogi z nowej osady do starej i Yuri pozwalał Beth jechać na grzbiecie robota. Przez cały dzień miał wrażenie, że ColU dziwnie się zachowuje, lecz składał to na karb zwykłych problemów: przenosili obóz, a było to przecież złamanie regulaminu. Chodziło jednak o coś innego.

Na szczęście dziewczynka nie zwracała na to uwagi. Beth Eden Jones miała siedem lat i była przyzwyczajona do ciągłych przenosin z miejsca na miejsce. Pierwsze przemieszczenie dżilli nastąpiło w miesiącu jej narodzin i od tamtej pory podobnych było siedem, mniej więcej jedno w roku – co skutkowało przesunięciem jeziora ogółem prawie dwieście kilometrów na południe. Rodzina wytrwale podążała w ślad za nim, taszcząc ze sobą rozłożony na części dom, narzędzia i resztę dobytku, a nawet uprawną glebę w wózkach cierpliwie ciągniętych przez krzepkiego robota.

Ostatnie przenosiny miały miejsce przed rokiem i od tamtego czasu w głowie Beth zapaliła się jakaś lampka. Przestała być obojętnym na wszystko pasażerem; chciała wiedzieć co i dlaczego, zatem pragnęła towarzyszyć im w tych wielokrotnych wędrówkach między nowym obozem a starym. Mardina cieszyła się, że córka podróżuje z Yurim, bo przynajmniej mieli ją na oku, gdy budowniczowie toczyli brutalną wojnę o nowe terytorium ze swoimi kuzynami. Tym razem, gdy transportowali ostatni ładunek, Beth wierciła się niespokojnie.

Zaraz po zabezpieczeniu pakunków ColU opuścił starą osadę, z której niewiele zostało: skrawki wydeptanej i rozkopanej ziemi, ogień dogasający w popiele, dwie kupy odpadków – a wszystko w pobliżu błotnistego dna wysychającego jeziora. Znów podążali na południe wzdłuż kanałów, którymi budowniczowie odprowadzili wodę z dżilli. Usadowiona razem z ojcem na pancerzu ColU dziewczynka oglądała się przez ramię z tęsknym spojrzeniem.

– Dlaczego nie możemy kiedyś pojechać w tamtą stronę, tato?

– W którą stronę, skarbie? Na północ? Tylko po co? Nic tam nie ma. Nie mielibyśmy nawet wody do picia.

– Wiem, ale tam jest przecież nasz pierwszy obóz. Gdzieś tam…

– Tam właśnie się urodziłaś.

– Wiem, ale nie pamiętam.

– Znajduje się zbyt daleko. I nie ma wody po drodze. Nie doszlibyśmy tam.

– Moglibyśmy pojechać na ColU – powiedziała z nadzieją w głosie. – Zabrałoby się wodę. Nawet łóżka, Pana Patyczka i inne rzeczy.

Pan Patyczek, jej ulubiona zabawka, został złożony przez ColU z połamanych łodyg. Lalka, trójnożna marionetka, łączyła w sobie cechy ludzi i budowniczych.

– Niezły plan, skarbie. Ale ColU nie zawiezie nas taki kawał drogi.

– Mógłby.

– Nie zrobi tego. Nie zechce.

– A gdybyś mu kazał?

– Wyrządziłbym mu krzywdę. A to byłoby podłe, prawda? – Wolał nie wdawać się w szczegóły, wyjaśniając dziewczynce konflikty proceduralne w jednostce sztucznej inteligencji robota.

– No, raczej…

– A tak w ogóle, to co byś tam chciała zobaczyć? To samo jest wszędzie, gdzieśmy się zatrzymali. Kupa dziadostwa, które zostawiliśmy przed przeprowadzką. Opuszczone pola… – I kilka grobów.

– Chciałabym zobaczyć drogę, gdzie lądował wahadłowiec. – Ruchem ręki naśladowała lecący prom, wydając z siebie odgłos przypominający łopot potrójnych śmigieł arduańskiego latawca, gdyż nic innego nie widziała nigdy w powietrzu. – Flisz, flisz, flisz… Mama mówi, że wahadłowiec zostawił długi ślad i trzeba iść godzinami, żeby przejść cały.

– No tak. Ślady hamowania mają kilka kilometrów. Jest też wypalona ziemia, gdzie działały silniki hamujące. Myślę, że warto byłoby je obejrzeć, jeśli jeszcze tam są. Ale to za daleko, skarbie, przykro mi.

– Może kiedyś.

– Hm…

– Zabierz mnie tam któregoś razu w urodziny. – Wyciągnęła asa z rękawa.

Dzień urodzin zawsze przynosił problemy. Yuri nie od razu zrozumiał, że nawet po przyjściu na świat dziecka Mardina wciąż pielęgnuje w sobie przekonanie, czy raczej mrzonkę, że astronauci z ISF nie opuścili planety i pewnego dnia wyjdą z ukrycia lub przylecą z orbity, wszystko jedno skąd, w każdym razie ujawnią się i ich uratują. Może punktem zwrotnym będą narodziny dziecka, jeśli dowództwo ISF stwierdzi, że koloniści udowodnili swoją determinację i zaludniają planetę? Nie nastąpiło nic takiego. Nie wspominała już o tym, gdy przyszła na świat Beth, więc Yuriemu w końcu wywietrzało to z głowy. Jednak w pierwsze urodziny dziewczynki pękła tama i Mardina wpadła we wściekłość. Nie mogła dłużej zaprzeczać, że zostali zdradzeni. Zrobiło się bardzo nerwowo. Ale urodziny to urodziny. Yuri próbował upiec tort, używając masła i innych składników wyprodukowanych w żelaznej krowie ColU. Robot zrobił nawet świeczki z syntetycznego tłuszczu. Mardina wszystko zepsuła. Beth była za mała, żeby zrozumieć coś z tego, lecz w pamięci Yuriego wciąż żyły wspomnienia „dnia, w którym mamie odbiło”.

Rok później, po delikatnych namowach Yuriego, Mardina zgodziła się na świętowanie urodzin dziecka. Bądź co bądź, Beth nie znała innych dzieci, a w przyszłości miała ją ominąć podstawówka, szkoła średnia i kolejne ważne etapy życia, normalne nawet w takich dziurach jak Eden na Marsie. Na szczęście dzień urodzin – jedyne, co należało wyłącznie do niej – zawsze można było wyznaczyć i obchodzić w sposób uroczysty. Poza tym, nawiązanie do ziemskiej rachuby czasu podtrzymywało więź łączącą ich z przeszłością. Gdy jednak nadeszła pora świętowania drugich urodzin, wciąż brzmiały echa pierwszych i Mardina zamknęła się w sobie.

Mimo że obchodzili wszystkie następne urodziny, atmosfera zawsze była napięta. Beth zaś, jak każde sprytne dziecko, zauważyła to i wykorzystywała. Yuri po prostu przymykał na to oko. Nikt mu nie obiecywał, że życie będzie proste.

– Słuchaj, robi się późno, może się trochę zdrzemnij. Będziesz wypoczęta, gdy zajmie się tobą mama w domu.

– Nie chce mi się spać.

– Chociaż spróbuj – powiedział stanowczym tonem, który wyćwiczył w ciągu tych siedmiu lat.

Posłuchała. Przez chwilę wierciła się w sznurkowej uprzęży, aż wreszcie ułożyła się na kocach, przytulona do nogi ojca. Objął ją ramieniem, a wolną ręką zaczął głaskać po krótkich, prostych włosach. Od samego początku miała problemy z zasypianiem. Ponieważ urodziła się w niegasnącym blasku Proximy, miała rozregulowany zegar rytmu dobowego i nie bardzo rozumiała, dlaczego musi chodzić spać o tych samych porach co rodzice – w godzinach, które wydawały się sztucznie narzucone, gdy nie zachodziło słońce. Ale niechby jej tylko popuścili, organizm dziewczynki zareagowałby przegrzaniem i wycieńczeniem, więc Yuri i Mardina nauczyli się kontrolować ją w tym względzie.

Do wprowadzonego reżimu musiał się dostosować nawet ColU, wyposażony w oprogramowanie do opieki nad dzieckiem. Zawsze popierał zarządzenia rodziców, co zresztą wychodziło mu na dobre, bo w przeciwnym razie Mardina bez ceregieli przeniosłaby go w stan spoczynku. ColU był trzecią „osobą” w maleńkim świecie Beth i dziewczynka nie widziała nic dziwnego w tym, że jej wujkiem jest zrobotyzowana maszyna rolnicza. Jego wizerunek oczywiście nie ucierpiał na tym, że był ekspertem od robienia lalek z martwych łodyg.

Niebawem dziewczynka już spała, pochrapując cicho.

Yuri w końcu miał czas, żeby przyjrzeć się okolicy. Wątpił, by kiedyś jeszcze przyszło mu się tu zapuszczać. ColU jechał po swoich śladach wzdłuż szerokiego i gęsto rozwidlonego koryta rzeki. Podobnie jak wszystkie potoki, którymi budowniczowie odprowadzali wodę z jeziora, i ten był wyschniętym na wiór pustkowiem, zanim przeszła tędy fala. Teraz zalegały tu szczątki naniesione przez wodę: połamane łodygi, fragmenty pułapek budowniczych oraz martwe stworzenia wodne, tutejsze odpowiedniki ryb, krabów i meduz, nie licząc organizmów, których jeszcze nie zidentyfikowali. Znalazło się również trochę ziemskich wodorostów, genetycznie modyfikowanych szkarłatnic przywiezionych statkiem „Ad Astra”.

Mimo kilkuletnich obserwacji nawet ColU zastanawiał się, jak udaje się budowniczym przeprowadzać te hydrologiczne przedsięwzięcia z taką skutecznością. Jezioro pozostawało nieruszone miesiącami albo i latami; wszystko wskazywało na to, że w miejscu gdzie wylądował wahadłowiec, najdłużej nic się nie zmieniało, a przerwy między jedną a drugą przeprowadzką ogólnie stawały się coraz krótsze. Budowniczowie, rzecz jasna, wykorzystywali istniejące łożyska strumieni, choć niekiedy wytyczali nowe kanały lub wykopywali między nimi połączenia. Do precyzyjnego kierowania wypływającą wodą służyły charakterystyczne gnojowiska.

I gdziekolwiek powstawało nowe jezioro, zasilały go zaraz miejscowe źródła i potoki. Tę zagadkę tłumaczył fakt, że w miarę jak postępowało wypiętrzenie terenu – ColU nieustannie powtarzał, że na północy zachodzi jakieś niezwykłe zjawisko geologiczne – w całym regionie zmieniało się położenie źródeł. Gdy podziemne formacje wodonośne przesuwały się i pękały, podnosił się także lub opadał poziom wód gruntowych. Wyglądało na to, że budowniczowie z wyprzedzeniem wiedzą, gdzie trysną źródła i jak odtworzyć jezioro. Nie posiadali map, lecz najwyraźniej znali się na geografii i potrafili w jakiś sposób zobrazować sobie wygląd okolicznych ziem.

Kiedy Yuri rozmyślał o tych sprawach, ColU wyskoczył ze swoją nową teorią.

Robot zahamował gwałtownie.

Beth poruszyła się i mruknęła coś pod nosem. Uspokoiła się, kiedy Yuri pogłaskał ją po głowie. Rozejrzał się na wszystkie strony. Nie było tu nic ciekawego; żadnych powodów, żeby się zatrzymywać.

ColU nieco się cofnął, by ze zgrzytem starzejących się przekładni wyrwać kawałek do przodu. Beth znów się poruszyła.

– Hej! – upomniał go szeptem Yuri. – Co jest grane?

– Yuri Edenie… – odparł równie cicho robot.

– Czemu się zatrzymałeś? Jedźże, zanim mała się obudzi, inaczej Mardina nas pozabija.

– Przepraszam. Nawet nie zauważyłem. – Z lekkim szarpnięciem ruszył w dalszą drogę.

– No więc co cię napadło?

– Yuri, przechodzę kryzys egzystencjalny.

Westchnął boleśnie. Znowu to!

Wiedział, że będzie musiał powiedzieć Mardinie o tym wydarzeniu. Interesowała się każdym odbiegającym od normy zachowaniem robota. ColU zapowiedział już na samym początku, że pomoc kolonistom w przenosinach, gdyby próbowali uciec ze strefy wyznaczonej im przez załogę statku, byłaby pogwałceniem najgłębszych warstw oprogramowania. Gdy więc jezioro przesunęło się po raz pierwszy, w jego algorytmicznym sercu rozgorzał konflikt między potrzebą utrzymania ludzi przy życiu a wymogiem rozwijania osady w miejscu lądowania wahadłowca. Mardina, dużo bardziej obeznana ze sztuczną inteligencją wykorzystywaną w ISF, obawiała się, że mogło dojść do poważnych wewnętrznych uszkodzeń. Yuri słabo się orientował w tych sprawach, a cóż dopiero jego siedmioletnia córka – jego mała muda-muda.

– Jaki kryzys egzystencjalny? – zapytał niechętnie.

– Doszedłem do niepokojącego wniosku, który zbił mnie z tropu. Moja wewnętrzna aparatura laboratoryjna ustaliła wyniki badań analitycznych nowego organizmu. Dzięki nim mogę uzupełnić mapę genetyczną. Pamiętasz, że jednym z moich długofalowych projektów jest stworzenie drzewa genealogicznego arduańskiej flory i fauny…

– Wiesz, jak żałuję, że nie mam ciężarówki?

– Nie rozumiem.

– Czegoś takiego jak marsjańskie łaziki. Ciężarówki, która służy tylko do jazdy. Przez te wszystkie lata tyle razy już dyskutowałeś ze mną…

– Nic na to nie poradzę – odparł niemal ze smutkiem w głosie ColU. – Nie mogę powstrzymać ciekawości. Zresztą nie powinienem. Dopóki nie zrozumiem w pełni tego świata…

– Po prostu mi powiedz.

Robot chwilę milczał, jakby zbierał myśli.

– Już ci mówiłem, Yuri, że życie na tej planecie jest zasadniczo podobne do ziemskiego, choć nie identyczne. Sądzę, że obie biosfery połączył jakiś mechanizm panspermii w bardzo odległych czasach. Pierwsza era życia na Per Ardui mogła wyglądać jak na Ziemi: świat zamieszkany przez proste bakterie czerpiące energię z reakcji chemicznych w skałach. Tymczasem z nieba docierała energia ogólnie dostępna i setki razy obfitsza…

– Światło Proximy.

– Tak. Następnym etapem było powstanie fotosyntezy i rozwój organizmów bezpośrednio wykorzystujących energię słońca. Nowe gatunki skolonizowały powierzchnię, a starsze przetrwały w głębszych warstwach planety. I tam przebywają do dnia dzisiejszego, w wielkich rafach, pieczarach, porowatych skałach i warstwach wodonośnych, śniąc swoje nieodgadnione sny. Tak samo jak na Ziemi, na Per Ardui dominują masy drobnych żyjątek. Na powierzchni udoskonalone procesy fotosyntezy doprowadziły do powstania produktu ubocznego, czyli tlenu.

– Coś jak zielone algi na Ziemi?

– Tak, Yuri. Etap produkcji tlenu na pewno był trudny do osiągnięcia. Na Ziemi zdarzyło się to tylko jeden raz z połączenia dwóch starszych procesów fotosyntezy. Jeszcze nie do końca rozgryzłem analogiczny proces na Per Ardui. Niewątpliwie przebiega inaczej, bo energia tutejszego światła w dużej mierze zawiera się w widmie podczerwieni. Ale na pewno jest równie złożony i teoretycznie też nie miał prawa zaistnieć.

– A jednak.

– Udało mi się umiejscowić w czasie to wydarzenie na podstawie śladów w zapisie genetycznym arduańskich organizmów: dwa miliardy siedemset milionów lat temu. – Przerwał, a że Yuri milczał, podjął temat: – Kolejnym ważnym etapem na drodze do powstania złożonego życia, też mającym swoje odzwierciedlenie na Ziemi, było wykształcenie się nowego rodzaju komórki, znacznie bardziej złożonej: komórki z jądrem, komórki pełniącej wiele funkcji, komórki otoczonej błoną. Oczywiście pomogło w tym spalanie tlenu gromadzącego się w powietrzu. Wieloskładnikowe komórki są fundamentem wielokomórkowych organizmów, takich jak ty i budowniczowie. Nastąpiła rewolucja bardziej informacyjna niż chemiczna. Do zdefiniowania wyższych form życia potrzeba było tysiąc razy więcej informacji genetycznych niż w przypadku ich przodków.

– Kolejny etap, który nie miał prawa się wydarzyć?

– Tak. I znów to samo odbyło się w obu światach. Na Per Ardui około dwóch miliardów lat temu. – Ponownie przerwał. – Nie jestem pewny, Yuri, czy zdajesz sobie sprawę ze znaczenia…

– Przejdź do sedna sprawy, dobrze? – Głaszcząc córkę, sam stawał się senny.

– Wielokomórkowe organizmy pojawiły się nieco później. Następny trudny skok ewolucyjny. Na Ziemi były to wodorosty, jak te szkarłatnice, które wprowadziliśmy na Per Arduę…

Z daleka widać było obóz. Nowa linia brzegowa jeziora praktycznie już się ustaliła. Yuri dostrzegł nad wodą zapracowanych budowniczych i dym nad ogniskiem, które rozpaliła Mardina.

ColU nadal opowiadał o dawnych epokach:

– Ze wszystkich wielkich rewolucji tę najłatwiej rozpoznać na Ziemi, ponieważ pozostały po niej liczne ślady w postaci skamielin. Oczywiście na Per Ardui nie widzimy skamieniałości, a mimo to…

– Mimo to, dzięki heroicznym wysiłkom, zorientowałeś się w czym rzecz.

– Próbuję ci tylko wytłumaczyć, Yuri.

– W porządku.

– Rzeczywiście, ślad tamtego wydarzenia odnalazłem w genach i w kilku rzadko spotykanych organizmach, które przetrwały do dziś. A teraz najważniejsze, Yuri. Według moich ustaleń wszystko to zdarzyło się jakieś pięćset czterdzieści dwa miliony lat temu. Rozumiesz już? Rozumiesz?

– Niby co takiego? – Beth usiadła, przecierając oczy. – Śniło mi się, że czuję dym. Myślałam, że ColU się pali!

– Nie, skarbie, to tylko ognisko. – Yuri nie miał pojęcia, o co chodzi robotowi; tego rodzaju abstrakcyjne tematy niewiele go obchodziły. Gdy wjeżdżali do obozu, wątek rozmowy już rwał się w jego myślach. – Poszukaj mamy, złotko, a ja pomogę ColU bezpiecznie rozładować rzeczy.

ROZDZIAŁ 40

Mardina przygotowała posiłek.

Był to rodzaj piknikowego jedzenia, którego główny składnik stanowiło chu?o: łatwa w przechowaniu pasta z ziemniaków, które przedtem przemrożono, ogrzano i wysuszono. Ta sprytna sztuczka wywodziła się z Andów, a zapoznał ich z nią ColU. Pasta doskonale sprawdzała się w podróży, lecz jej wygląd – szarej pulpy – napełniał Beth obrzydzeniem. Dziś była jednak głodna po długiej wędrówce do obozu i podekscytowana przeprowadzką. W każdym razie nie było mowy o spaniu. Wszyscy odczuwali osobliwą mieszaninę zmęczenia i wigoru, kojarzącą się z wyjazdem na wczasy.

Tego dnia postanowili darować sobie pracę i zamiast tego zwiedzić okolicę. Po nieudanej próbie porozmawiania z Mardiną o swoich mętnych wnioskach naukowych ColU odjechał urażony, żeby zająć się rozpakowaniem ostatniego ładunku przywiezionego z poprzedniej osady, w tym kolejnej tony żyznej gleby.

Rodzina przespacerowała się do miejsca, gdzie teraz znajdowało się jezioro. Beth biegła przodem w podskokach, a Mardina i Yuri szli obok siebie.

W tych stronach, z wyjątkiem najbliższego sąsiedztwa jeziora i cieków wodnych, ziemia była nie mniej jałowa niż gdzie indziej. W zasadzie Yuri podejrzewał, że w miarę jak zapuszczają się dalej na południe, krajobraz staje się coraz bardziej suchy i rozgrzany. W sumie nic dziwnego, bo im bliżej środka przygwiezdnej strony, tym wyżej była tarcza Proximy i więcej ciepła dawała. Yuri posiadał jeszcze mapę, którą opracował Lemmy na podstawie wspomnień kolonistów z ostatniej fazy lotu wahadłowcem – zanim się pozabijali – a która przedstawiała pasy odmiennego klimatu i roślinności, rozmieszczone koncentrycznie w strefie przygwiezdnej. Zapewne gdyby zaszli odpowiednio daleko, znaleźliby się na prawdziwej pustyni pozbawionej życia, gdzie według obliczeń ColU stale szalały wichury. I całkiem możliwe, że już wcześniej napotkaliby tereny nienadające się do zamieszkania. Tak czy inaczej, podążali za budowniczymi, którzy prawdopodobnie odbywali tę wędrówkę od tysięcy lat. Yuri i Mardina postanowili im zaufać, chociaż nie mieli wielkiego wyboru, skoro przebyli już taki szmat drogi w ślad za dżillą.

Zatrzymali się blisko brzegu będącego właściwie wstęgą błota, gdzie dziarsko wyrastały nowe trzcinowiska. Łodygi chyba same się rozsiewały, lecz osadnicy zaobserwowali, że budowniczowie stosują proste zabiegi rolnicze w celu usprawnienia uprawy, rozmieszczają sadzonki i nawadniają błotniska za pomocą prymitywnych rowów irygacyjnych. Woda wciąż była wzburzona i zamulona; jeszcze się nie ustała w swojej nowej misie. Wokół niej uwijali się budowniczowie zajęci organizowaniem żłobka, gdzie wśród ogólnego bałaganu ukazywały się zarysy kopulastych domostw. Powstawały także zaczątki gnojowisk budowanych z myślą o następnym przemieszczeniu dżilli.

Było jednak takie miejsce, gdzie budowniczowie, dorośli i dzieci, zostali spędzeni do kupy i otoczeni przez innych, którzy obracali się wokół nich i wirowali. Więźniów prowadzono po jednym do strefy, w której przygwożdżeni do ziemi byli brutalnie i bezceremonialnie rozbierani na kawałki. Pozyskane w ten sposób łodygi wędrowały na jedno z gnojowisk. Wyglądało to jak połączenie obozu koncentracyjnego z teatrzykiem kukiełkowym – przerażająco okrutna szkolna zabawa marionetek. Wśród odgłosów niekończącego się zabijania przeważały gwałtowne szelesty, klekotanie patyków, zgrzyty naostrzonych kamieni na korze łodyg.

Yuri i Mardina ostrożnie zaprowadzili Beth w inne miejsce. Sami wiele razy oglądali skutki inwazji, podboju nowego terytorium. Przedtem kwitła tu inna społeczność budowniczych, którzy zamieszkiwali teren wyschniętego jeziora, beztrosko korzystając z miejscowych źródeł i łodyg – dopóki nie zjawili się agresorzy, by bezlitośnie zniszczyć ich życie, zatopić domy, wymordować ocalałych.

Beth jeszcze nie domyślała się wszystkiego. Teraz na szczęście dostrzegła żłobek i pobiegła w jego stronę.

– Zawsze to samo. – Mardina obejrzała się na miejsce rzezi. – A kiedyś myślałam, że budowniczowie są tacy milutcy…

– To mali drewniani naziści – powiedział Yuri. – Wiesz, że kiedyś będziemy musieli wytłumaczyć to Beth.

– Ludobójstwo w krainie zabawek. Nie wyobrażam sobie dnia, kiedy będę musiała o tym mówić. Może przy okazji opowiesz jej o swoim pokoleniu bohaterów? Żeby miała jakiś punkt odniesienia. Nie tylko budowniczowie zachowują się w ten sposób.

– Po raz tysięczny ci powtarzam, że to nie było moje pokolenie…

Ale ona po raz tysięczny tylko się z nim droczyła.

– A tak na marginesie, to o czym ColU chciał ze mną rozmawiać? Miałam wrażenie, że mu zależy.

– Następna teoria o życiu na Per Ardui. Stworzył już całkiem spore drzewo genealogiczne tej planety. Te jego przechwałki, genetyczne porównania. Określił rewolucyjne zmiany w dziejach tego świata.

– Jakie zmiany?

Zastanowił się chwilę.

– Fotosynteza. Taka unowocześniona, która daje tlen jako produkt uboczny. Potem złożone komórki z jądrami. Potem organizmy roślinne i zwierzęce. Określił ramy czasowe tych wydarzeń. Bardzo się tym podniecał.

– Ramy czasowe?

Wysilił pamięć.

– Fotosynteza, dwa przecinek siedem miliarda lat temu. Złożone komórki, dwa miliardy lat temu. Zwierzęta, hm, chyba pięćset czterdzieści milionów lat temu.

Mardina wpatrywała się w niego bez słowa.

W pewnym oddaleniu, na skraju rozdeptanego błota otaczającego jezioro, Beth natknęła się na coś ciekawego. Podskakując w miejscu, machała rękami i krzyczała:

– Mama! Tata! Chodźcie zobaczyć!

– Idziemy, skarbie! – odkrzyknęła Mardina. Ruszyli w stronę dziewczynki. – Yuri, nie pomyliły ci się daty?

Gdy naciskała, opadły go wątpliwości.

– Chyba nie…

– Chodzi o to… Nie jestem ekspertem, ale w trakcie szkolenia w ISF robiłam kurs z wiedzy o terraformowaniu. Uczyliśmy się o ewolucji życia na Ziemi i kluczowych zmianach. Yuri, analogiczne zmiany na Ziemi następowały dwa przecinek siedem miliarda lat temu, dwa miliardy lat temu i…

– …pięćset czterdzieści dwa miliony lat temu? – zgadywał.

– No. Zwłaszcza ta ostatnia liczba jest dość dokładna, wyznaczona na podstawie datowania skamieniałości.

– Mama! Tata! Chodźcie, zanim wszystko będzie zadeptane!

– Jak to możliwe – ciągnęła Mardina – żeby życie na dwóch planetach oddalonych od siebie o kilka lat świetlnych miało wspólny mianownik? Dobra, na upartego można by tłumaczyć to panspermią. Ale żeby tak idealnie skoordynować wszystkie te nieprawdopodobne wydarzenia?

– Co to oznacza?

– Żebym to ja wiedziała.

– Mama! Tata! – darła się wniebogłosy roztrzęsiona Beth.

Kiedy Yuri i Mardina wreszcie do niej podeszli i stanęli na błotnistym obrzeżu jeziora, natychmiast zrozumieli jej poruszenie.

Beth znalazła ślad ludzkiej stopy.

ROZDZIAŁ 41

Zaproszenie od Earthshine’a zastało Stef na jej stanowisku pracy w księżycowym ONZ-etowskim ośrodku badań nad ziarnami.

Krótka holograficzna wiadomość w niskiej rozdzielczości – sześcian z wizerunkiem elegancko ostrzyżonej głowy z uśmiechniętą twarzą typowego polityka w średnim wieku – zawierała przekaz od rdzeniowej jednostki sztucznej inteligencji, która wzywała ją na Ziemię na rozmowę w swoim paryskim „węźle”. Oznajmiła, że chce omówić z nią pewną sprawę o znaczeniu globalnym i zarazem taką, która powinna szczególnie zainteresować „panią i pani siostrę”. Używając prawniczych formułek, dołączył zapewnienie, że w czasie spotkania z siostrami nie będzie usiłował powiększyć swojej wiedzy w kwestii fizyki ziaren. Stef podejrzewała, że gdyby nie to zapewnienie, wiadomość utknęłaby na którymś z licznych szczebli zabezpieczeń otaczających ją w Vernie.

Podobna informacja, o czym dowiedziała się z załącznika, została wysłana do Penny na Merkurym.

Po lakonicznym potwierdzeniu otrzymania wiadomości zgasiła hologram i przez cały dzień rozmyślała. Był to jej normalny sposób reagowania na dylematy trudne do rozstrzygnięcia lub po prostu nieprzyjemne – sposób na kontrolę odruchów wypracowany w ciągu niespełna trzydziestu sześciu lat życia. Niech treść powiadomienia przetrawi się w jej świadomości i podświadomości przed podjęciem decyzji. Nawet się z tym przespała.

Po pierwsze, musiała się liczyć z poważnym poślizgiem w badaniach. Akurat dawała z siebie wszystko w pracy i wolałaby nie zwalniać tempa. Swoją drogą, zawsze pracowała bez wytchnienia. Siedem lat od wyprawy na Merkurego i incydentu z Penny – jak go nazywała – dzięki eksploracji Włazu i zgłębianiu jego fizycznych właściwości przyśpieszyły też prowadzone równolegle i zapoczątkowane dziesiątki lat temu badania natury ziaren. Był to proces powolny i żmudny, pełen niewiadomych. Stef miała wrażenie, że wetknięto jej do ręki dwa końce długiego łańcucha tajemnicy i musi się jeszcze sporo natrudzić, zanim dotrze, ogniwo po ogniwie, do sedna sprawy. Mimo to nie szczędziła wysiłków, ponieważ pracy było tyle, że cały zespół badawczy miał co robić do końca życia. Dobrze o tym wiedziała i ta świadomość dodawała jej otuchy: mogła zepchnąć na daleki plan drastyczne decyzje dotyczące swojej przyszłości.

Na przykład to, jak poukładać sobie relacje z siostrą.

Ale był jeszcze jeden powód, żeby nie odpowiadać pochopnie na wiadomość od Earthshine’a. Praktycznie współpracowała teraz z Penny. Jej siostra, przebywająca obecnie na Merkurym, prowadziła bezpośrednie eksperymenty z pokrywą Włazu, próbując wykryć emisje niespotykanych wysokoenergetycznych cząstek. Inaczej niż w niejednym rodzeństwie, a nawet wśród bliźniaków, siostry potrafiły znaleźć ze sobą wspólny język, czego dowodziła, będąca potwierdzeniem ich sukcesów zawodowych, długa lista publikacji naukowych sygnowanych nazwiskiem jednej z nich lub obu naraz. Akurat w tym projekcie Penny zajmowała się doświadczeniami, a Stef teorią, lecz w przeszłości, gdy nadzorowały inne projekty, bywało na odwrót. W elastycznym podejściu do pracy pomagały im zbliżone, lecz uzupełniające się umiejętności.

Wszystko ładnie, pięknie, relacje rodzinne budziły zazdrość i podziw, rodzice byliby dumni. Tyle że Stef nie miała żadnych idyllicznych wspomnień z czasów przed otwarciem tego cholernego Włazu na Merkurym.

Wieść o odkryciu prędko się rozniosła i na jeden dzień Właz stał się sensacją. Bądź co bądź, stanowił jedyny dowód na obecność obcej inteligencji w Układzie Słonecznym. Od tamtej pory jednak Właz prowadzący donikąd został zapomniany lub nazwany oszustwem, mimo że wciąż ciągnął za sobą strumień teorii spiskowych jak kometa ogon.

Tymczasem Stef musiała dojść do ładu z przeszłością.

Przed odsłonięciem Włazu była jedynaczką. Nagle okazało się, że ma siostrę bliźniaczkę. Mało tego, jej dawne życie nabrało zupełnie innej barwy, przeplecione teraz z życiem siostry. Choć artykuły naukowe do niedawna przypisywano tylko jej, obecnie musiała się zadowolić współautorstwem. Niektóre przeczytała. W niewielkim stopniu odbiegały treścią od tego, co napisała – nie były znacząco lepsze lub gorsze pod względem naukowym – ale zdarzały się i takie, które zawierały przemyślenia, jakich nigdy nie miała, i z pewnością nie odnosiły się do jej badań.

Wyłącznie ona – i nikt inny – pamiętała swoją samotną przeszłość. Dla wszystkich obecnych w jej życiu, włączając w to kolegów poznanych jeszcze w czasach studenckich, była jedną z dwojga, siostrą tamtej. Nawet King i Trant, którzy towarzyszyli jej w chwili transformacji, zostali wyrwani ze starej linii czasu.

Również Penny niczego nie pamiętała. W jej odczuciu ich wspólna kariera naukowa po prostu toczyła się tym samym torem, jeśli nie liczyć drobnego wstrząsu, kiedy Stef próbowała pogodzić się z tym, co spotkało ją po przejściu przez Właz. Penny uważała, że Stef jest jej siostrą, która niespodziewanie doznała selektywnej amnezji.

I może to był właśnie ten powód. Lekkie kłopoty z głową, wywołane jakimś egzotycznym promieniowaniem wydostającym się z obcego artefaktu, do którego weszła. Najprostsze wyjaśnienie było takie, że szwankowała jej pamięć lub zdolność postrzegania. Mimo wielu starań nie znalazła najdrobniejszego świadectwa zafałszowanej rzeczywistości. W porównaniu z tym tłumaczenie, że to historia uległa tajemniczej zmianie – i że winić należy otaczający ją wszechświat, a nie jej małą głowę – wydawała się irracjonalnie naciągana.

Nie wierzyła w to jednak. Znała siebie, swoje życie i przeszłość. Przeszłość niebędącą jej przeszłością.

Zorientowała się, że lepiej z nikim o tym nie rozmawiać już po pierwszych paru minutach totalnego zmieszania, gdy na Merkurym, jeszcze w skafandrze ciśnieniowym, stała oko w oko z siostrą, o której istnieniu nie miała dotąd pojęcia, i ludzie słuchali z przerażeniem jej bezładnego trajkotania. Mimo wszystko wolała zgłębiać sekrety fizyki, niż do końca życia łykać tabletki i chodzić na terapię, żeby pozbyć się „omamów”. Nie chciała rozmawiać o tym nawet z Penny, która nieśmiało próbowała przebić się przez zaporę. Stef bardzo się ucieszyła, kiedy Penny została wysłana na placówkę badawczą na innej planecie. Wreszcie mogła skupić się na pracy; przynajmniej ona przynosiła jej ulgę.

I oto nadeszła wiadomość od Earthshine’a, który z pewnością zamierzał połączyć ze sobą obie siostry.

Stef przypuszczała, że większość ekspertów nie wie, do czego naprawdę dążą rdzeniowe jednostki sztucznej inteligencji, choć stanowiły przedmiot niezliczonych dociekań i komentarzy. Za to nikt nie podważał ich wpływów. Trzy prastare umysły, spuścizna po burzliwej przeszłości, nie odgrywały żadnej formalnej roli w ludzkiej społeczności i nie miały statusu prawnego – a więc i żadnych praw, mówiąc wprost. Wszyscy jednak wiedzieli, że każda instytucja – ONZ-etowska, państwowa czy jakakolwiek inna – musi się z nimi dogadywać. Należało oswoić się z ich istnieniem, tak samo jak z występowaniem groźnych zjawisk pogodowych, na przykład huraganów. Ich obecność była jak najbardziej odczuwalna, a jednocześnie znajdowały się poza zasięgiem ludzi. Jednak w przeciwieństwie do nawałnicy jednostka sztucznej inteligencji potrafiła myśleć i się komunikować.

Teraz Earthshine postanowił skontaktować się ze Stef i jej siostrą. Dlaczego? Podejrzewała, że wszystko zależy od jego dalekosiężnych planów. Może zamierzał podzielić się swoimi przemyśleniami? Tylko czy chciała, żeby jej pogmatwane życie osobiste porządkowało takie monstrum?

Z jednej strony czuła przemożną niechęć, z drugiej jednak – intelektualną ciekawość.

Potwierdziła więc odbiór wiadomości, zaplanowała podróż w swoim terminarzu i z ulgą wróciła do pracy.

ROZDZIAŁ 42

Stef Kalinski opuściła orbitę Księżyca w drodze na Ziemię. Statek jak zwykle poruszał się z wyłączonym napędem po trajektorii, która pozwalała pasażerom spędzić trzy dni na błogim nieróbstwie. Na orbicie Ziemi upłynął cały dzień, zanim przesiadła się na prom – tęponosy samolot z czarnym żaroodpornym poszyciem i białą izolacją. Kabinę wypełniał tłum pasażerów z bagażami.

Niewielki pojazd zataczał w atmosferze szerokie koła. Podchodząc do lądowania, przeleciał nad wschodnim wybrzeżem Ameryki Południowej i zbliżył się do pasa równinnej nadmorskiej sawanny. Z góry skrzyła się nieruchoma woda w miejscach, gdzie ocean wdarł się w głąb lądu mimo wałów przeciwpowodziowych biegnących wzdłuż wybrzeża, dziś pogruchotanych. To było gujańskie Kourou, niegdyś kosmodrom nieistniejącej już Europejskiej Agencji Kosmicznej, obecnie stacja przesiadkowa dla podróżujących z Ziemi na orbitę. W dalszej odległości Stef dostrzegła pustkowia z rzadka porośnięte suchoroślami i gdzieniegdzie pokryte – jak srebrną farbą – zespołami kolektorów słonecznych. Zaledwie kilkaset kilometrów na południe stąd znajdowało się ujście Amazonki. Teraz nie było już lasów, a po wielkiej rzece pozostał strumyk płynący przez półpustynię.

Nie więcej niż godzinę po wylądowaniu Stef wpakowała się do małego samolotu, aby przeskoczyć Atlantyk. Samolot był zatłoczony nie mniej niż prom kosmiczny; wypełnił się do ostatniego miejsca, zanim dostał pozwolenie na start. W tych czasach istniał wyłącznie transport publiczny, więc w samolotach, wahadłowcach, pociągach i autobusach zawsze panował ścisk. Celem nadrzędnym była oszczędność energii.

Samolot z turbinami napędzanymi przez jeden kompaktowy silnik termojądrowy z łatwością wzbił się w powietrze. Za maleńkimi okienkami z grubą szybą niebo uzyskało barwę ciemnego granatu. Trajektoria lotu suborbitalnego wyniosła ich wysoko nad Ocean Atlantycki, gdzie szybko skierowali się ku zachodniej Europie, Portugalii i Hiszpanii.

Gdy nad Półwyspem Iberyjskim samolot z powrotem wbił się w atmosferę, Stef żałowała, że niedostatki wiedzy geograficznej nie pozwalają jej zrozumieć zmian, jakie zaszły w linii brzegowej po podniesieniu się poziomu mórz i oceanów. Niedaleko wybrzeża dostrzegła połyskujące bielą kosmyki pary: sztuczne chmury wytwarzane przez turbiny rozpylające ciecz, które – skierowane na morze – walczyły z promieniami słońca docierającymi na przegrzaną Ziemię. Ocean miał niebieskozielony odcień z powodu obfitości planktonu, który pobudzano do wzrostu, aby pobierał węgiel z powietrza.

Samolot pochylił się na bok i skręcił na północ, mknąc przed siebie z dużą prędkością. Południowa Hiszpania, od dawna zajęta przez pustynię, zdawała się chromowana połyskliwą powłoką farm słonecznych i nakrapiana ogromnymi srebrzystymi krostami: bańkami suchego lodu. Po przelocie nad Pirenejami zostawili za sobą strefę pustynnienia występującą na średnich szerokościach geograficznych i zaczęło się pojawiać coraz więcej roślinności. Ale nawet w środkowej Francji widać było wielkie metropolie, w większym lub mniejszym stopniu wyludnione, a w nich brązowe plamy upstrzone zielenią; zespoły miejskie dzieliły się na miasteczka, z których kiedyś powstały. Nad północną Francją samolot skręcił na zachód i zatoczył koło, by zmierzyć się ze wschodnim wiatrem. Stef zauważyła fragmenty Sekwany i kolejne opustoszałe miasta na zalanych równinach, błyszczących w słońcu. W pewnej odległości od rzeki, wśród burych pól, ciągnęły się równe rzędy drzew oliwnych, jakie w dawnych czasach można było zobaczyć w południowej Hiszpanii. Rolnictwo musiało się przestawić na nowe tory.

W Paryżu nie korzystano już z dawnych wielkich portów lotniczych. Samolot rozpoczął ostry manewr hamowania, kierując się na niewielkie lotnisko w peryferyjnej południowej dzielnicy Bagneux, gdzie w zlepku brzydkich dwudziestowiecznych budynków wyburzono część zabudowy na potrzeby pasów startowych. Następna krótka przesiadka odbywała się praktycznie w całkowitej ciszy; zamiast okazywać dokumenty, pasażerowie poddawali się nieinwazyjnym skanom DNA, sprawnie przeprowadzanym dla ustalenia ich tożsamości, historii ubezpieczeniowej i stopnia zarażalności.

Stef prędko uporała się z odprawą. Wkrótce siedziała już sama ze swoim symbolicznym bagażem w małym autonomicznym samochodzie na prąd, który chyżo ruszył na północ w kierunku centrum miasta. Nigdy wcześniej nie była w Paryżu i teraz ciasne ulice przewijały się przed jej oczami z oszałamiającą prędkością. W dali widziała dumną sylwetkę wieży Eiffla, którą jednak otaczały ściany z wiekowego piaskowca zabrudzone wodą w czasie powodzi. Choć wciąż to była polityczna stolica państwa, nie spotykało się tu wielu przechodniów. Bogaci paryżanie dawno temu przenieśli się do chłodniejszych regionów południowej Anglii, zwanej teraz Angleterre. Ludzie biedniejsi prawdopodobnie poumierali lub wywędrowali w inne miejsca.

Stef wypatrzyła Île de la Cité, wysepkę na mętnych wodach Sekwany, gdzie na dachach Notre Dame połyskiwały panele baterii słonecznych. Przed gmachem katedry rósł rozłożysty figowiec bengalski, przenikający korzeniami zalane ruiny okolicznych zabudowań.

Ostatecznie samochód przywiózł ją na Pola Elizejskie – aleję, którą z powodzeniem rozpoznałby każdy przyjezdny. Ruch uliczny był tu już spory, przechodnie raźnym krokiem przemykali pod chroniącymi przed słońcem markizami. Auto zatrzymało się naprzeciwko wysokiego, reprezentacyjnego wejścia do budynku, gdzie obok szczupłej kobiety w mundurze ISF stał w cieniu mężczyzna. Oczywiście Earthshine. Kobietą zaś była Penny Kalinski, jej przyszywana siostra.

Earthshine, który po wyjściu na słońce rzucał realistyczny cień, ukłonił się Stef, gdy wysiadła z samochodu.

– Witaj – odezwał się ze starannym brytyjskim akcentem. Nie zamierzał podawać jej ręki, lecz kilka razy przeszył dłonią nadproże drzwi. Z opuszek palców posypały się piksele niczym magiczny pył wróżki. – Oto zwyczaj oznajmiania, przynajmniej w Europie, że jest się osobą wirtualną. Mam nadzieję, że ten kostium nie budzi waszych zastrzeżeń. Kostiumami nazywam swoje ciała…

– Może być – powiedziała Penny, nie spuszczając siostry z oka. Postąpiła krok w jej stronę, potem drugi.

Stef stała przy swojej walizce wyprostowana, niemalże na baczność, powstrzymując emocje.

Krępujące milczenie przerwała Penny:

– Proszę, znowu jesteśmy razem. Który to raz? Pewnie czwarty lub piąty od…

– …otwarcia Włazu?

– Właśnie. – Penny cofnęła się nieznacznie. – Przepraszam, trudno zerwać z nawykami. Przecież minęło tyle czasu. Dawniej zawsze padałyśmy sobie w ramiona.

Earthshine przysłuchiwał się tej wymianie zdań z żywym zainteresowaniem.

– To „zawsze” odnosi się do pani, Penny Kalinski. Do tego, co pani pamięta. W świadomości Stef przeszłość poprzedzająca incydent z Włazem nie uwzględnia pani.

– Zgadza się – powiedziała Stef. – Szczęściara ze mnie. Szast, prast i mam siostrę.

Twarz Penny na chwilę spochmurniała, jakby padł na nią cień niewydolnej osłony przeciwsłonecznej z epoki bohaterów.

– A ja się czuję, jakbym ją straciła.

– Niesamowite – mruknął Earthshine. – Naprawdę niesamowite. Ale nie stójmy w tym upale. Zapraszam do cienia…

Stare gmaszysko liczyło sobie wiele pięter i miało część podziemną. Stef z podziwem rozglądała się po przepięknym wnętrzu, zafascynowana zwłaszcza okazałymi schodami, po których wirtualna projekcja Earthshine’a wspinała się z naturalną swobodą. Jego cień przesuwał się w łagodnym świetle.

– Kiedyś w tym budynku mieścił się bank należący do Włochów – rzekł – ale na przestrzeni wieków wykorzystywany był do wielu innych celów. Funkcjonowała tu chociażby księgarnia, gdy ludzie jeszcze czytali papierowe książki. Prawdziwy relikt przeszłości…

Sprzątające roboty pracowały dyskretnie.

Dotarli do niedużego podziemnego holu bez okien, gdzie Earthshine usadził je w miękkich, tapicerowanych fotelach i zaproponował wodę, napoje gazowane w amerykańskim stylu oraz kawę – wszystko z samoobsługowego baru. Penny wzięła kawę, Stef szklankę wody. W pomieszczeniu nie było żadnych dekoracji z wyjątkiem zawieszonego na ścianie półmetrowego bloku wyciętego z materiału przypominającego beton długo leżący w morskiej wodzie. Na mocno podziobanej powierzchni widniała siateczka koncentrycznych okręgów i zbiegających się linii, zapewne wyrytych celowo. Stef przypomniała sobie podobny wzór na broszce, którą kiedyś widziała u Eartshine’a. Ów szczególny przedmiot przyciągał jej uwagę; kojarzył się z jakąś mapą lub schematem, lecz nie wiedziała, co przedstawia.

Earthshine usiadł, założył nogę na nogę i splótł palce.

– Miło mi, że przybyłyście z tak daleka, aby się ze mną spotkać. Musiałyście naruszyć harmonogram pracy, co na pewno było z waszej strony dużym poświęceniem. I dziękuję, że zgodziłyście się znosić nawzajem swoje towarzystwo przynajmniej na ten krótki czas. Witajcie w moim podziemnym legowisku! A raczej w jednym z nich. – Uśmiechnął się do tej pozornie czarującej autoironicznej uwagi. – Bo tak o nas myślicie, prawda? Jesteśmy strasznymi potworami, które mieszkają w ciemnych norach i stamtąd rządzą światem.

– Wypowiadamy się o was nieco bardziej elegancko – powiedziała Stef.

– Nie – wtrąciła zaraz Penny. – Właśnie tak mówimy.

Earthshine błysnął uśmiechem.

– Tak bardzo się różnicie. Co innego mówicie, co innego bierzecie do picia. Jedna zachowuje się tak, druga zupełnie odwrotnie. Niesamowite. A jednak zaprzeczając sobie wzajemnie, stajecie się swoimi lustrzanymi odbiciami. Bardziej, niż byście tego chciały…

Stef czuła się, jakby rozdrapywał jej rany.

– Do czegoś pan zmierza? – burknęła.

– Ależ tak – odparł. – W zasadzie chciałbym porozmawiać właśnie o tej waszej osobliwie zespolonej naturze. Śledziłem wasze losy od tamtego niezwykłego dnia na Merkurym, kiedy otworzyliśmy Właz. Z pewnością was to nie dziwi. Przecież spodziewałybyście się tego po mnie, czyż nie? Że będę was obserwował jak wszędobylski bóg. – Pochylił się ku nim. – Zaprosiłem was tutaj, bo, wiecie, dowiedziałem się czegoś. Coś odkryłem.

– I dotyczy to nas? – zapytała Stef.

– I czemu tak cię to interesuje, Earthshine? – dodała Penny. – Czego chcesz?

– Hm, na razie wszystko to jest bardzo mgliste. W skrócie powiem… – Zawahał się, jakby szukał odpowiednich słów. – Mam dość strachu.

Stef wpatrywała się w niego, poruszona tym nieoczekiwanym stwierdzeniem. Wypowiedział je spokojnym tonem i z nieruchomym – może odrobinę nierealnym – wyrazem twarzy, co jednak nadawało jego wypowiedzi przekonującą wymowę.

Penny była nastawiona bardziej wojowniczo.

– Ty miałbyś się bać? Niby czego? Jesteś sztucznym umysłem przechowywanym pod ziemią w gigantycznej, rozbudowanej sieci procesorów i banków pamięci. Masz własne źródła zasilania i fabrykę części zamiennych. Ty i twoi koledzy przetrwaliście anomalie klimatyczne, jakbyście przejechali po wyboistej drodze, gdy ludzie ginęli całymi milionami. Czegóż ty mógłbyś się bać, co?

– Wyjaśnię w swoim czasie. – Wyciągnął ręce w ich stronę. – Wiem, że to dla was trudne, ale skoro już tu razem jesteście, zechcecie porozmawiać?

Penny i Stef spojrzały sobie w oczy jak w chwili tamtego pamiętnego objawienia na Merkurym. Potem każda odwróciła wzrok.

– Zapoznałam się z kilkoma faktami – oświadczyła wreszcie Stef – mającymi związek z nami… z naszą przeszłością.

– Wiem. Od lat się tym pani zajmuje. Mój firewall wykrył panią. Pozwoliłem pani szukać.

– Widziałam metryki – ciągnęła. – Takie, jakie są dzisiaj. Jesteśmy bliźniaczkami, genetycznie niczym się nie różnimy. Przyszłam na świat kilka minut wcześniej. Wydaje się, że w dzieciństwie byłyśmy ze sobą bardzo zżyte.

– Pamiętam – powiedziała cichszym głosem Penny. – Nie musiałabym szukać takich informacji. Bawiłyśmy się bez przerwy.

– Ojciec posłał nas do tej samej szkoły. Posiadałyśmy te same uzdolnienia, przede wszystkim matematyczne, logiczne i werbalne. Obie wstąpiłyśmy do ISF, żeby dzięki stypendium zrobić studia podyplomowe i sfinansować pierwsze badania naukowe. No i dostać się do laboratorium na Księżycu, gdzie prowadzone są badania nad ziarnami.

– ISF rozdzieliło nas – podjęła Penny. – Psycholodzy uważali, że inaczej nie staniemy się samodzielne. Zaliczyłyśmy mniej więcej te same programy szkolno-rozwojowe, tyle że w innej kolejności.

– Ale gdy zajęłyśmy się fizyką, kariera zawodowa znowu nas połączyła.

– Wszystko zaczęło się tamtego dnia, kiedy miałyśmy po jedenaście lat i przebywałyśmy z tatą na Merkurym – mówiła dalej Penny. – Startował w kosmos pierwszy kadłubowiec. Właśnie to nas zainspirowało do badań nad ziarnami.

Stef na chwilę zamknęła oczy. Nie. Byłam tam sama. Tylko z tatą. Nie było cię tam nawet w postaci nieproszonego ducha. To był mój dzień, nie twój…

– Nic złego się nie działo, dopóki nie otworzyłyśmy Włazu na Merkurym – kontynuowała ze smutkiem Penny. – Zeszłam pierwsza, Stef. Ty za mną. Kiedy przeszłam do drugiej komory i odwróciłam się, zobaczyłaś mnie i zauważyłam, że mnie nie poznajesz. Straciłyśmy się z oczu zaledwie na minutę…

– Nawet mniej niż minutę – wtrącił Earthshine. – Sprawdziłem nagranie. Trzydzieści osiem sekund.

– Pamiętam co innego – oświadczyła Stef. – Przeszłam sama przez Właz. Otworzyłam drugą pokrywę. W sąsiedniej komorze czekała już Penny.

– Wcześniej pani dobrze znała siostrę. Potem zdezorientowała panią sama jej obecność, choć starała się pani ukryć zmieszanie.

Narastał w niej gniew.

– Nie wolno panu zapoznawać się z materiałami na temat zasady działania ziaren. Zgodnie z uchwałą ONZ-etu.

– Oczywiście – rzekł bez emocji Earthshine. – Ale gdy jest prawo, potrzebne są granice jego zastosowania. Ja zaś, a raczej moi prawnicy, stale próbujemy te granice przesuwać. Czy to takie dziwne? Mogę legalnie rozważać konsekwencje stosowania nowych praw fizyki, ale teorii mam wystrzegać się jak ognia. Nagrania z incydentu z Włazem prawie nic mi nie mówią na temat odpowiedzialnych za to praw fizyki, zresztą większość krąży już w przestrzeni publicznej. – Pochylił się do przodu. – Pani major Kalinski… to znaczy Stef. Tylko pani pamięta, jak to było kiedyś. Swoje życie jedynaczki. Prawda? Wobec tego prawie wszyscy uważają, że ma pani kłopoty z pamięcią.

– Albo że oddziaływanie Włazu przestawiło mi coś w głowie i lekko ześwirowałam.

Pokręcił głową.

– Pani w to jednak nie wierzy, mam rację? Zatem proszę się zastanowić nad drugim wytłumaczeniem. Jeśli pani pamięć nie została uszkodzona, jeśli wspomnienia są autentyczne…

– To bez sensu! – przerwała mu Penny, kipiąc złością.

– Tylko niech się pani nie zraża – nalegał. – Jaka byłaby pani alternatywna hipoteza?

Odetchnęła głęboko.

– Zmieniła się historia. Cóż więcej? W chwili, gdy otworzyłam Właz.

Pokiwał głową.

– Wcześniej historia wyglądała inaczej.

– Nie miałam rodzeństwa. Na miłość boską, nosiłam inne imiona. Nazywałam się Stephanie Penelope Kalinski, a nie Stephanie Karen. Natomiast Penelope Dianne nawet nie istniała. Kiedy otworzyłam ten Właz i weszłam do środka, znalazłam tam ciebie, Penny, namacalną, żywą, magiczną. Pełną wspomnień z zupełnie innej przeszłości. W dodatku te wspomnienia są w głowach innych ludzi.

– Wszystkich oprócz pani – stwierdził Earthshine. – Załóżmy, że ma pani rację. Załóżmy, że faktycznie zmieniła się rzeczywistość i że Właz, akceptując pani osobę, natychmiast zmajstrował pani nową przeszłość. I siostrę, której pani brakowało. Prawdopodobnie wprowadził cały szereg drobnych korekt, które rozbiegły się wokół tej wielkiej centralnej osi zmian.

Penny odczuwała dyskomfort i Stef doskonale wiedziała dlaczego. Rozmawiali przecież o świecie, w którym nawet się nie urodziła, co musiało być dla niej źródłem wielkiej egzystencjalnej udręki.

– Brzytwa Ockhama – rzekła na swoją obronę. – Podstawowa zasada naukowa. Opcja, że Stef doznała amnezji, jest o wiele prostsza niż ta, że cały wszechświat się zmienił i wygenerował nową rzeczywistość.

– Hm, Ockham od dawna nie żyje – odparł spokojnie Earthshine. – I czy ta alternatywa jest aż tak absurdalna? Wiemy, że technologia użyta do budowy Włazu opiera się na manipulacjach czasoprzestrzenią. Obie zeszłyście do dziury pod płytą, mimo że pomiary geofizyczne wykluczały jej istnienie. Czym jest zmiana historii, jeśli nie taką właśnie manipulacją? Dotyczącą bardziej czasu niż przestrzeni. Podejrzewam, Stef, że nawet pani, idąc tym tokiem myślenia, rozważając w myślach tę sprawę, nie doszła do żadnych konstruktywnych wniosków.

– Do czego pan zmierza?

– Chodzi mi o to, że jeśli dokonała się zmiana historii, spowodowana oddziaływaniem Włazu lub tych, którzy go zbudowali…

Penny prychnęła.

– To wszystko bez…

– Zatem jest w niej usterka, prawda? Pewna niedoróbka. Wiemy, że zachował się przynajmniej jeden ślad tego, co było wcześniej. W pani głowie, Stef.

– Też mi dowód! – żachnęła się Penny.

– Dobry dla Stef. Może to, że znajdowała się pani w komorze, gdy dokonała się zmiana, miało jakieś znaczenie…

– Tylko czemu akurat coś takiego? – zapytała ostro Penny. – Mówimy tu o zmianie historii. Jeśli można coś takiego zrobić, to kurde, dlaczego by nie skasować paru anomalii pogodowych? Albo zapobiec ociepleniu? Czemu nie cofnąć się i nie zastrzelić Henry’ego Forda?

Stef myślała intensywnie.

– Może ci, którzy zbudowali Właz, nie potrafili wywołać zmian na ogromną skalę? – zasugerowała. – Może byli słabo obeznani z problemami ludzkości, więc zrobili jedynie maleńką korektę? Może było ich stać tylko na tyle? W każdym razie do tej pory. – Popatrzyła na Earthshine’a. – Ale dlaczego my? A raczej dlaczego ja? Co jest we mnie takiego niezwykłego? Albo w moim życiu?

– Wszystko – odparł Earthshine. – Lub nic. Może po prostu zauważyli fakt, że pani pierwsza przeszła przez Właz. I przeprowadzili dopiero… wstępną próbę. Eksperyment. Ale jeśli tak, jak wcześniej wspomniałem…

– …zrobili to po amatorsku – wpadła mu w słowo Stef. – Zostawili jeden słaby punkt: moje wspomnienia. Trant i King zapamiętali, że Penny otworzyła drugą pokrywę i pierwsza przeszła dalej. Ja zaś pamiętam, że sama ją otworzyłam i wtedy po raz pierwszy zobaczyłam Penny… Amatorszczyzna.

– Przynajmniej jeden słaby punkt.

Stef przyjrzała mu się uważnie.

Penny wstała.

– Co masz na myśli? Zauważyłeś drugi słaby punkt? Może masz dowód?

Uśmiechnął się, gdy nachylała się nad nim groźnie.

– Wie pani, to chyba logiczne, że się rozglądałem. Jeśli trafiła im się jedna fuszerka, z pewnością mogą być inne. Dlatego postanowiłem trochę się rozejrzeć. No i…

– Po to wezwał nas pan do Francji? – zapytała Stef. – Żeby nam coś pokazać?

– Mogę to zrobić w wirtualnej przestrzeni, chyba że wolicie pojechać tam osobiście i przekonać się na własne oczy.

– Później – odparły równocześnie identycznym tonem.

– Po prostu niech nam pan pokaże – dodała Stef.

Penny usiadła z wyraźnym przestrachem.

Earthshine kiwnął głową, machnął ręką i wszystko wokół nich znikło.

ROZDZIAŁ 43

Ślad ludzkiej stopy.

Yuri zamarł z wrażenia.

Obok niego Mardina przytuliła córkę.

Ludzka stopa odciśnięta w błocie. Pomyłka wykluczona. Yuri wyraźnie dostrzegł zarys pięty i wklęśnięcie przy palcach, które mógł policzyć.

– Gdzie jest jeden ślad, powinny być inne – mruknęła Mardina. – Patrz, Yuri, tam… – Wskazała jałowe pustkowia na zachód od jeziora.

Ślady były doskonale widoczne – płytkie wgłębienia w kruchej ziemi, jedno z lewej strony, drugie z prawej, i tak na przemian. Ciągnęły się aż po horyzont.

– Wracajmy do ColU – powiedział.

– Dobrze.

Kiedy prawie biegiem okrążali jezioro, początkowy entuzjazm Beth ustąpił miejsca obawom.

– Co się dzieje? Zrobiłam coś złego?

– Ależ skąd, skarbie – odparła Mardina.

– Chodzi o ten ślad? Zostawił go ktoś zły?

– Nie, nie, nic z tych rzeczy – powiedział Yuri i szepnął do Mardiny: – Przez nas się boi.

– Ma prawo się bać.

– Ale jak to w ogóle możliwe? „Ad Astra” miała wysadzać kolonistów w miejscach bardzo oddalonych od siebie.

– A jednak.

Wrócili do swojej nowej osady, która na tym etapie składała się jeszcze ze stosu paczek z zapasami, kłód, kantówek i paneli z rozebranego domu, kupy starannie przetworzonej żyznej gleby i innych rupieci. Yuri przetrząsał bagaże, dopóki nie znalazł kuszy i bełtów. Myśliwski nóż trzymał już za pasem.

– Pójdę na mały rekonesans. Opiekuj się Beth.

Mardina skrzywiła usta.

– Idź, bohaterze.

Yuri sięgnął po ich jedyny pistolet sygnałowy, w którym zostało jeszcze kilka ładunków, i wetknął go do kieszeni w tunice.

– Jeśli wystrzelę, przybądźcie na ratunek.

– Uratuję cię, tatusiu.

– Dziękuję, skarbie. – Pocałował Beth w czubek głowy, uśmiechnął się do Mardiny z pewnością siebie, której wcale nie miał, i wyruszył w drogę.

Wrócił do miejsca, gdzie znaleźli ślad, wciąż ostry i wyraźny. I całkowicie ignorowany przez pracujących w pobliżu budowniczych.

Bez wahania podążył za tropem przez suchą okolicę; kierując się na zachód, truchtał z kuszą w ręku. W ciągu tych wszystkich lat, odkąd zjawili się na tym świecie, Mardina upierała się, że powinni ćwiczyć strzelanie z kuszy, dopóki nie nabiorą większej wprawy. Yuri podzielał jej zdanie. Wprawdzie nie było do czego strzelać, lecz nigdy nic nie wiadomo. Teraz ta umiejętność mogła mu się przydać.

Inni ludzie! Bywały takie chwile, zwłaszcza przed urodzeniem się Beth, kiedy marzył, żeby pojawił się ktoś nowy – nieważne skąd i jak – choćby mieli to być wrogowie, nawet durni strażnicy pokoju, nawet ten zasrany arogancki astronauta McGregor. Wciąż czasem wzbierała w nim tęsknota, lecz miał Beth, która potrzebowała jego ochrony i opieki. Jeśli na tej planecie przeżyli inni osadnicy, to kto wie, w jakiej będą kondycji. I jak zareagują, kiedy go zobaczą.

Uświadomił sobie, że myśli o Per Ardui jak o „swojej” planecie, należącej do niego i do jego rodziny. Bez sensu, ale co zrobić. Teraz denerwował się, że trzeba się nią dzielić.

Bał się o rodzinę. Miał żywo w pamięci bestialskie ludobójstwo budowniczych: wzięcie jeńców, a potem ich ciche, bezpardonowe wymordowanie.

Zatrzymał się. Naprzeciwko dostrzegł samotną zerodowaną skałę z piaskowca, typową formację geologiczną w tych stronach. Przy niej była jakaś ludzka postać. Przykucnięta obok skały, czerpała dłonią coś z ziemi. Nie, piła. Musiało tam być źródło lub jakieś bajoro.

Spokojnym krokiem ruszył przed siebie. Trzymał kuszę luźno przy biodrze, nie zbliżając palca do mechanizmu spustowego. Nie wołał.

Postać przy skale niebawem go zobaczyła. Szczupła kobieta. Wyprostowała się. Nie miała butów, tylko spodnie z przyciętych resztek pomarańczowego kombinezonu, czarną koszulę jakby ściągniętą z astronauty i ręcznej roboty kapelusz z włókien łodyg, przypominający te, które sam wyplatał. Zauważył, wstrząśnięty, że brakuje jej ręki, która została amputowana nad łokciem. Grube, czarne krechy tatuaży na policzkach kobiety podkreślały, może celowo, dziki wyraz jej ciemnoniebieskich oczu.

Delga. Znał ją ze wspólnej podróży statkiem, a przedtem z Marsa. Królewna Śnieżka z Edenu.

Uśmiechnęła się do niego szeroko.

– Cześć, lodowy dzieciaku.

ROZDZIAŁ 44

Skoro już się spotkali, musieli zdecydować, dokąd pójdą. Yuri wolał iść z nią na zachód, do jej grupy, którą nazywała „matkami”, niż wracać do Mardiny.

– To parę kilosów stąd – powiedziała.

– Aha. My mieszkamy dalej – skłamał. Tak naprawdę do Mardiny i Beth byłoby znacznie bliżej. Instynkt podsuwał mu strategię uników, osłon, kamuflaży. Oczywiście, mogła już wszystko wiedzieć o ich małej grupce.

Delga postarzała się, a życie na Per Ardui wyraźnie ją zahartowało. Schudła i pokryła się zmarszczkami, ale też nabrała krzepy i gibkości. Jej tatuaże nie zblakły, a na twarzy, jak zawsze, malował się zimny jak stal, groźny wyraz. Niby straciła rękę, ale był pewien, że ma jakąś broń na podorędziu. Podobnie zresztą jak on.

Próbował otrząsnąć się z szoku. Na tym statycznym świecie spotkanie drugiej istoty ludzkiej – bez względu na to, kim była – musiało wszystko zmienić. Akurat wypadło na Delgę.

Jej oblicze pokrywała maska tatuaży, głowę zaś gładko ogoliła z wyjątkiem spiralnych esów-floresów. Yuri słabo ją znał. Na Marsie natknął się na nią ze dwa razy. Na „Ad Astrze” trafili do tego samego modułu, lecz wolał się z nią nie zadawać. Nie chciał mieć nic wspólnego z jej towarem, jej siatką kontaktów, jej dostawcami i klientami. Przypomniał sobie, że widział ją po raz ostatni, kiedy statek przybył do układu Proximy, a ona na czele bandy buntowników próbowała się wedrzeć na mostek kapitański. Właśnie ktoś taki miał szansę przetrwać ciężkie czasy.

– Co robiłaś tak daleko od obozu? – zapytał wreszcie.

– Wyszłam rozprostować kości. A coś myślał? Jedyna rzecz, której tu nie brakuje, to przestrzeń. Możesz iść i iść, aż skryjesz się za horyzontem i zostaniesz sam. Nie znajdziesz tego w żadnym marsjańskim chlewie. Ani w module statku kosmicznego. W dzisiejszych czasach chyba też na Ziemi. – Wskazała kciukiem za siebie. – Chodzę tam po wodę. Do źródeł. Gdybyś poszedł dalej w tamtą stronę, znalazłbyś dolinkę, a w niej źródła, jednak wszystko zostało zalane.

Z pewnością mówiła o miejscu, gdzie teraz znajdowała się dżilla.

Obrzuciła go bystrym, badawczym spojrzeniem.

– Nie orientujesz się za dobrze w okolicy, co?

– Nie. Jesteśmy tu przejazdem.

– Jesteście? – zaczęła drążyć temat. – Czyli kto? Ilu was jest? Macie dużo broni? Przejazdem, ale skąd dokąd? – Uśmiechnęła się. – Nie martw się, niedługo wszystko i tak będzie wspólne. Wiesz, lodowy dzieciaku, że ze wszystkich ludzi w tym debilnym module nigdy nie wytypowałabym ciebie na tego, który przeżyje tu, w Misce.

Miska? Powietrze przed nimi było przymglone. Wydawało mu się, że czuje zapach wody, lecz widok zasłaniało mu niskie, pofałdowane wzniesienie.

– Dlaczego?

– Kiedy w Edenie wyszedłeś z krio, wyglądałeś na kolesia, który się urwał z choinki. Już na Marsie odstawałeś od reszty. Nie miałeś znajomości, nie należałeś do żadnej paczki. Nie potrafiłeś nawet przekupić strażników. Tak czy owak, wpadłeś nam w oko. Lodowy dzieciak, zgadza się? Masz na imię Yuri. Co to za imię, do cholery?

– Nie moje.

– Więc czemu tak cię nazywają?

– Jakiś pajac tak do mnie mówił, kiedy wybudzili mnie na Marsie. To imię astronauty. Albo kosmonauty. Chyba pierwszego.

Wzruszyła ramionami.

– Nie słyszałam o takim. To jak się naprawdę nazywasz?

Odwrócił wzrok.

– Odciąłeś się od śmierdzącej przeszłości, co? Tak przy okazji, z jakim akcentem ty mówisz? Australijskim?

– Północnobrytyjski. Wychowywałem się w Manchesterze, blisko granicy z Angleterre, europejską prowincją.

– Jakbym słyszała Australijczyka.

– A ja, gdy mówicie, jakbym słyszał Latynosów.

– Długo byłeś w lodówce? Sto lat?

– Prędzej osiemdziesiąt.

– Należałeś do epoki bohaterów? Nie czułeś się źle jako wandal?

– Wtedy nikt nas jeszcze tak nie nazywał. Zresztą byłem za młody.

Odchrząknęła.

– Aż dziwne, że nie wzięli cię na świadka w procesach. Ale zwiałeś im, nie? W zamrażalniku.

Nie miał ochoty odpowiadać, lecz trudno było uciec przed jej żelaznym spojrzeniem. Cała ta rozmowa, w którą został znienacka wciągnięty, była absurdalna, jakby spod arduańskiej ziemi wygrzebywała się jego najdawniejsza przeszłość.

– Nie miałem nic do gadania. Zrobili eksperyment. W moich czasach żyło za dużo ludzi, więc próbowali nas zamrażać w tych wielkich plastrach pod lodami Antarktydy. A wszystko po to, żeby odciążyć środowisko.

– Rodzice pozbyli się ciebie, oto cała prawda. Teraz dostajemy kopa z Ziemi na Marsa. Albo jeszcze dalej, nie? Myślę, że taniej wyszło przewieźć cię w lodzie na Marsa, niż zająć się tobą w inny sposób. No cóż, przyjacielu, mam nadzieję, że podobał ci się pobyt na Marsie, w dupie Układu Słonecznego.

Popatrzył na nią wyzywająco.

– Skoro Mars jest taki straszny, czemu tam byłaś?

Wzruszyła ramionami.

– ONZ tam był i my też, bo oprócz nas byli również Chińczycy. Przecież nie pozwolimy, żeby przywłaszczyli sobie całego Marsa, nie? ONZ ma teraz wielkie statki, kadłubowce z potężnymi silnikami. Założę się, że ciut lepsze niż motorynki na parę z waszych czasów. Stać nas na wysyłanie ludzi na Marsa, także tych, którzy nie zapłacili! Nawet między gwiazdy. To się nazywa postęp. – Zaśmiała się i splunęła. – Śmieszne to życie, nie? Nigdy nie wiesz, co czeka cię za zakrętem.

Nie podobał mu się jej pesymistyczny ton.

– A więc jak tu przeżyłaś?

– Zaraz sam się przekonasz.

Gdy obeszli niskie wzgórza, odsłoniła się przed nimi rozległa panorama i Yuri ujrzał rzekę – wstęgę granatowoczarnej wody płynącej przez płaską, nieurodzajną krainę. Zdumiał się tym widokiem, przez tyle lat przykuty do swojego jeziora. Wzdłuż brzegów ciągnęły się zwyczajne błota porośnięte trzciną, ale nie zauważył żadnych śladów budowniczych ani ich dzieł, przynajmniej w pierwszym momencie.

W dodatku byli tu ludzie. Ludzie i ich dobytek. Domostwa podobne do indiańskich tipi: konstrukcje z żerdzi obciągniętych płachtami. Z palenisk leniwie unosił się dym. Był również ColU w okrojonej wersji, pozbawiony kopuły i ramion manipulatorów. Kobiety i dzieci zebrały się wokół paleniska, a garstka mężczyzn otoczyła mniejsze ognisko w niewielkim oddaleniu. Podobnie jak Delga, wszyscy, również malcy, nosili ubrania z pociętych kombinezonów. Początkowo Yuri nie rozpoznał żadnego z dorosłych.

Gdy dostrzeżono Delgę w jego towarzystwie, niektóre kobiety wstały i sięgnęły po broń. Posiadały kusze wydane przez ISF i coś na kształt domowej roboty włóczni. Delga uniosła zdrową rękę na znak, że wszystko jest w porządku i Yuri nie stanowi zagrożenia. Mimo to kobiety obserwowały ich nieufnie i czekały. Mężczyźni przy ognisku nawet się nie podnieśli, tylko patrzyli w ich stronę apatycznie.

Gdy zbliżali się do obozu, Yuri zachowywał czujność.

– Spójrz na północ – powiedziała Delga. – Widzisz ten kawałek zieleni? Ziemniaki z ostatniego sadzenia. Niedługo zbiory, a potem stąd spadamy. A tam dalej, na północy? Widzisz?

Tam również był dym, brudna pręga w krajobrazie, a ponadto poruszające się sylwetki, ledwie widoczne, i chyba dwa kolejne ColU.

– Też ludzie?

– No. Nasi uciążliwi sąsiedzi. Klein.

– Gustave Klein? Ten ze statku? Byczek?

– Też przeżył. Kto, jeśli nie on? Robimy z nim interesy. Nie mamy wyboru, Yuri. Planeta jest duża, ale ludzi jak na lekarstwo.

Kierowali się w stronę głównej grupy przy dużym palenisku. Prędko ich policzył: sześć kobiet, gromadka dzieciaków i pięciu mężczyzn w oddalonej grupce. Zauważył, że kobiety mają się na baczności: jedne ciągnęły dzieci na bok, inne zaś, uzbrojone, ustawiały się w luźnym szeregu. Każda miała tatuaż mniej lub bardziej podobny do tego, który zrobiła sobie Delga. Dały się wytatuować nawet większe dzieci, przy czym najstarsze mogły mieć dziesięć lat, poczęte zaraz po założeniu osady. Yuri starał się trzymać otwarte dłonie tak, żeby je widziały.

Delga zauważyła to.

– Nie będę ich przekonywać, że nic nam nie grozi z twojej strony. Po pierwsze, nie rządzę tu, więc mnie nie posłuchają. Nie mamy przywódcy i nie jest nam potrzebny, odkąd sprzątnęliśmy Hugo Judda. Nie ufam ci, to po drugie. Przecież kłamiesz jak z nut, prawda? O twoich ludziach i tym, gdzie są. Marny z ciebie oszust, lodowy dzieciaku. Być może mięśnie twarzy nigdy ci nie zmiękły po wyjściu z kapsuły.

– Yuri? – Jedna z uzbrojonych kobiet wyłamała się z szeregu i zbliżyła ostrożnie.

– Anna, tak? Anna Vigil? – Ledwo ją poznał pod warstwą tatuaży i za zasłoną włóczni, którą władała tak lekko, jakby codziennie ćwiczyła. Mimo to ucieszył go jej widok.

– Boże, po tylu latach… Byłam pewna, że nie żyjesz. Nigdy bym nie pomyślała, że cię jeszcze zobaczę. Cole! – Obejrzała się przez ramię. – Cole, chodźże!

Jedno z dzieci podeszło do nich z ociąganiem: chudzielec o dużych oczach, może czternastoletni, lecz wyższy od matki.

– Pamiętasz Cole’a ze statku? – zapytała.

Chłopak przyglądał mu się podejrzliwie. Yuri przypuszczał, że dla tych dzieciaków spotkanie z nieznajomym jest nie lada wydarzeniem. Nie mogły jednak być ufne w takich sytuacjach. Wiedział, że razem z Mardiną będzie musiał uświadomić Beth, gdy przyjdzie na to czas.

Chłopiec szybko się wycofał i pobiegł do innych dzieciaków zajętych zabawą polegającą na jakichś gonitwach i łapankach, które przerwały, gdy Yuri przyszedł z równiny. Harce w końcu okazały się ciekawsze od nieznajomego, więc znów zaczęły się bawić. Tymczasem dwoje rzucało kamieniami w grupę budowniczych na brzegu rzeki. Yuri podejrzewał, że ci ludzie nie spędzali tyle czasu co on na podglądaniu trójnogów. Budowniczowie obracali się i pierzchali w popłochu.

– Pomagałeś mi kiedyś – powiedziała Anna. – Ty i ten twój koleżka. Jak mu tam było? Lemmy?

– Lemmy Pink.

– Lądowaliście razem?

– Tak. – Wzruszył ramionami. – Nie dał rady.

Pokiwała głową, jakby przywykła do takich nowin.

– W porządku. – Zwróciła się do grupy: – Znam tego faceta. Nieraz mi pomagał na statku. Przynosił rzeczy dla dziecka.

Pozostałe kobiety, z których żadnej nie poznał, cofnęły się i opuściły broń, lecz wciąż na niego patrzyły. Mężczyźni natomiast, dziwnie wyobcowani przy własnym ognisku, szeptali głowa przy głowie, popatrując na niego czasami.

– Tędy, lodowy dzieciaku. – Delga zaprowadziła go do paleniska.

Kobiety miały miejsca do siedzenia pod gołym niebem: zarówno pozostałości po tym, co dostali ze statku, jak i sprzęty naprędce sklecone ze skrzyń i baryłek. Cały ekwipunek łącznie z namiotami, meblami i narzędziami wydawał się przystosowany do prędkiego spakowania i załadunku. Byli to ludzie nawykli do przeprowadzek – jakimi też stali się on, Mardina i Beth.

– Siadaj – poleciła Delga. – I mów. Trzymaj ręce tak, żebyśmy je widziały.

Usłuchał. Anna z uśmiechem usiadła obok niego, Delga tak samo z drugiej strony.

Podeszła do niego jedna z kobiet bez broni.

– Yuri, tak? Nazywam się Dorothy Wynn. Mam dziś dyżur przy palenisku. Zjesz coś może? Napijesz się herbaty? – Miała około czterdziestu lat, upięte z tyłu siwiejące blond włosy i ujmującą twarz pokrytą tatuażami. Posługiwała się, jak określiłby to Yuri w dawnych czasach, śpiewnym akcentem mieszkańców wschodniego wybrzeża Ameryki.

– Herbaty?

Napełniła metalowy kubek z rondelka zdjętego z ognia.

– Parzonej z pokrzywy. Ziemskiej pokrzywy, oczywiście. Szybko tu rosną na kompoście. Bardzo pożyteczne.

– Nasz ColU nie wyhodował pokrzyw.

Wzruszyła ramionami i usiadła.

– Chyba są inaczej zaprogramowane. Pewnie ci, którzy planowali misję, chcieli wypróbować różne opcje, żeby zobaczyć, co się sprawdzi, a co nie.

– A także zobaczyć, kto przeżyje, a kto nie. – Delga uśmiechnęła się cierpko.

– Wiesz, Yuri – powiedziała Dorothy Wynn – z nas wszystkich Delga jest chyba największym psycholem.

– Dorothy zaś jest tu wzorem zdrowego rozsądku – odparła Delga, nieudolnie naśladując jej głos. – Przynajmniej tak jej się wydaje. Mimo to znalazłaś się w Misce razem z nami. Ciekawe…

Wynn słuchała tego beznamiętnie.

– Nie zwracaj na nią uwagi, Yuri. Byłam księgową w korporacji, pracowałam dla dużej firmy w Nowym Jorku, która zajmowała się odzyskiem surowców wtórnych. Skubnęłam trochę pieniędzy pracodawcy i to było moim pierwszym błędem. Potrzebowałam ich na… Powiedzmy, że na drobne przyjemności. Drugim błędem było to, że dałam się złapać. Jak ostatnia fajtłapa. I tak znalazłam się tutaj. Nie wierzyłam, Yuri, że się tu spotkamy. Ale pamiętam, jak gadaliśmy o tobie na statku. Człowiek z przeszłości. Niesamowite. Dolać ci herbaty?

– Nie, dziękuję. – Po spędzeniu tylu lat wyłącznie z Mardiną, czuł się teraz skrępowany, wręcz onieśmielony. Odzwyczaił się od tych skomplikowanych gierek między osobami o różnej osobowości. Na domiar złego siedzący w oddaleniu mężczyźni rzucali w jego stronę badawcze spojrzenia. Jeden z nich mamrotał coś bez przerwy, gapił się na niego i pokazywał go palcem. Fantôme… Il est un fantôme…

– Co on mówi?

– Że jesteś duchem – wyjaśniła Anna. – To Roland, francuskojęzyczny Kanadyjczyk. Zaczyna mówić po francusku, kiedy się czegoś wystraszy.

– Ale czemu od razu duch? Spotkaliście przecież inne grupy, nie? Chociażby grupę Kleina.

– Tak – powiedziała Delga – ale ty zjawiłeś się znikąd, lodowy dzieciaku, sam jeden. I patrz, co masz na sobie. – Badała palcami jego ocieplacze na nogi i szatę utkaną z włókien łodyg. – Jakbyś powstał z tej ziemi, jakby zrodziła cię Miska.

– Opowiadamy tu sobie historie o duchach – dodała Anna. – No, właściwie o jednym. Dexter Cole, kojarzysz? Pierwszy pionier, który tu przyleciał, sam jeden…

– Twój syn nosi po nim imię, tak?

– Ludzie mówią, że straszy na tym świecie. Może jeszcze żyje po drugiej stronie, gdzie nie kończy się noc. Takie rzeczy się słyszy.

Dziwne, pomyślał Yuri, że w jego grupie powstała podobna historia.

Dorothy prychnęła.

– Pierdoły! Jeśli chcecie znać moje zdanie, to Gustave Klein zmyślił to wszystko, żeby trzymać w szachu swoich chłopców.

Yuri powiódł wzrokiem od twarzy do twarzy. Anna była zmieszana, lecz nastawiona przyjaźnie. Delga patrzyła z wyrazem lekceważenia. Dorothy wydawała się opanowana, lecz czujna. Mówiący po francusku Roland gapił się z szeroko otwartymi oczami.

– Hej, Yuri – odezwała się Anna. – Dobrze się czujesz?

– Tak szczerze, to czuję się jakiś skołowaciały, zakręcony.

– Może niech się dosiądzie do facetów – zażartowała Dorothy i wszystkie się roześmiały.

Anna poklepała go po ramieniu.

– Słuchaj no, Yuri. Miałyśmy trochę problemów. Zrzucili nas tutaj chyba tak samo jak was. Wahadłowiec wylądował na północ stąd. Gdy odleciał, po tych gadkach astronautów…

– Jakie miałyście problemy?

– Z facetami – odpowiedziała Dorothy, zdegustowana. – Niektórzy próbowali zostać przywódcami. Inni chcieli mieć nas na własność. – Wpatrywała się w niego. – Założę się, że podobnie było w twojej grupie.

– Fakt, trochę się podziało – przyznał oględnie.

– Musiałyśmy jednego sprzątnąć – powiedziała Dorothy. – Dwaj następni załatwili się sami. I jedna z nas znalazła się, że tak powiem, na linii ognia. Widzisz tych, którzy przeżyli.

Delga obserwowała reakcję Yuriego.

– A jak ty się na to zapatrujesz, lodowy dzieciaku? Po jednej stronie my, po drugiej oni. Najważniejsze decyzje podejmują kobiety. A faceci… Hm, potrzebujemy ich, żeby mieć dzieci. Poza tym robią to, co im się każe.

Dorothy roześmiała się.

– Nic dodać, nic ująć. Yuri, ty się będziesz orientował. Mamy tu hierarchię społeczną jak słonie na wolności w twoim dawnym świecie. Te wymarłe zwierzęta, pamiętasz? Kiedyś na wyjeździe integracyjnym brałam udział w wirtualnym safari. Przewodnik opowiadał, że stadem rządziła gromada samic. Samce skupione w osobnych grupach bez przerwy ze sobą walczyły. Rywalizowały o to, który będzie mógł pobzykać. Tutaj mężczyźni też są na marginesie.

Yuri wzruszył ramionami, zirytowany. A już myślał, że uwolnił się od tego – od ludzi, którzy plotą bzdety o minionej epoce.

– Jedynym słoniem, jakiego widziałem, był wskrzeszony mamut w zoo, genetycznie zmodyfikowany.

Zdawał sobie sprawę, że Delga, wytrawna manipulantka, która teraz przyglądała mu się uważnie, z przyjemnością wbija mu szpile.

– Biedny mamucik… Zupełnie jak ty, przeniesiony do innych czasów. Biedne lodowe dziecko.

Dzieci przerwały dziką gonitwę i ze śmiechem pognały nad wodę. Zauważył, że rzeka płynie z przygwiezdnej strefy na południu w stronę terminatora na północy.

– A więc narobiliście dzieci – powiedział. – Dokładnie tak, jak wam kazał major McGregor.

Delga parsknęła śmiechem.

– Masz na myśli te brednie w stylu Heinricha Himmlera? Olaliśmy to, co tam sobie bajdurzył. Po prostu urodziły nam się dzieci. Nawet mnie, Ziemianinie. Zgadniesz, który to mój Freddie? Trzymamy facetów jak byczki rozpłodowe. Przyłączysz się do nich, Yuri? Twoje geny z tamtego wieku wzbogacą pulę…

– Daj mu spokój – warknęła Anna. – To nie jest tak, Yuri. Ona przesadza.

– Ten wasz obóz… Możecie się prędko spakować i ruszyć w drogę.

– Siedzimy w jednym miejscu, aż wykopiemy ziemniaki i skosimy trawę – odparła Dorothy. – To surowiec dla żelaznych krów, pewnie tak samo jest u was. Mniej więcej rok i ruszamy dalej.

– Idziemy na południe – powiedziała Anna. – W górę rzeki.

– Dlaczego?

– Bo fajnie byłoby kiedyś dotrzeć do źródła – wyjaśniła Dorothy.

– Może to będzie w środku strefy przygwiezdnej? – dodała Delga. – Pamiętasz to miejsce? Układ burzowy, puszcza… Patrzyliśmy z orbity. Pępek tego świata. Jak myślisz, co tam jest?

Jakoś nigdy nie zastanawiał się nad znaczeniem tego miejsca. Może po prostu nie wyobrażał sobie, jak pokonać taki szmat drogi.

– Ale nie tylko o to chodzi – mówiła dalej Anna. – Musimy iść na południe. Niektórym się wydaje, że pogoda się zmienia i robi się coraz chłodniej. Na pewno widziałeś roje plam słonecznych na Proximie.

– No. I jeszcze ta aktywność wulkaniczna.

Dorothy zmarszczyła czoło.

– Jaka znowu aktywność?

– Bardziej na północy. – Miał na myśli powolne wypiętrzanie się gruntu, które skłoniło budowniczych do przeniesienia dżilli.

– Skąd wiesz? – naciskała.

– Dlatego się przenosicie, Yuri? – zapytała Delga. – Ty i twoi ludzie?

Pominął to milczeniem.

Anna ponownie dotknęła jego ramienia – gestem nadspodziewanie łagodnym i przyjacielskim.

– Nie męcz go już. Na własnej skórze przekonaliśmy się, że to nic przyjemnego, kiedy znalazł nas Klein ze swoimi zbirami. Niech Yuri powie nam, co chce i kiedy chce.

– Jak znaleźliście rzekę? – zapytał. – Bo nas wywalili na środku jałowego pustkowia, prawie że na pustyni, blisko czegoś podobnego do oazy.

– Skoro tak, jak się wydostaliście? – ciągnęła go za język Delga.

– Cicho – usadziła ją Anna. – Yuri, to była naprawdę trudna przeprawa. Ale wiedzieliśmy, jak iść. Mieliśmy mapę.

– Mapę?

– Mapę tego rejonu planety – wyjaśniła Dorothy. – Pokażę ci. – Wstała i zanurkowała do jednego z namiotów.

– My też mamy mapę – rzekł z wahaniem. – Powiedzmy. Noszę ją zawsze przy sobie. – Wyciągnął z kieszeni i rozwinął sfatygowaną mapę Lemmy’ego. – Może nie robi wrażenia, ale Lemmy Pink kreślił ją tygodniami, gdy odlecieli astronauci…

Dorothy wróciła z własną mapą, jedną kartką papieru. Rozpostarła ją na ziemi pod nogami Yuriego. Przedstawiała tylko północno-wschodni kwadrant przygwiezdnej strony Per Ardui – czy Miski – lecz była profesjonalnie, czytelnie wykonana z uwzględnieniem linii brzegowych, mórz, rzek, łańcuchów górskich, w wielu przypadkach wstępnie ponazywanych. Małe symbole wahadłowca, rozrzucone na tym obszarze, prawdopodobnie określały miejsca lądowania promu.

Popatrzył na Dorothy.

– Skąd ją macie?

– Przekupiłam astronautę. Nie myśl sobie, że zwykłą walutą, czyli seksem. Dawniej obracałam się we wpływowych sferach. Przypadkiem znam pewną kobietę i wiem o jej rodzinie coś, co wolałaby zachować w tajemnicy przed kolegami… Dzięki mapie wiedzieliśmy, jak daleko znajduje się rzeka. Dostaliśmy w kość, ale wyruszyliśmy, gdy dzieci były jeszcze małe.

Delga przyglądała się obu mapom.

– Patrzcie, ten długi gryzmoł szczurka musi być naszą rzeką. I prowadzi do samego środka strefy przygwiezdnej. Kurde…

– Nie wiadomo, czy dojdziemy tak daleko – wyraziła wątpliwość Dorothy. – To cholerny kawał drogi. Zwłaszcza jeśli co pięćdziesiąt kilometrów będziemy robić postój, żeby sadzić ziemniaki. Do tego podobno klimat jest tam koszmarny. Straszny upał…

– Skoro cały świat staje się zimniejszy – zauważyła logicznie Anna – to może rozwiązać nasz problem.

– Poza tym – dorzuciła Delga – dokąd, cholera, mielibyśmy iść? – Zwróciła się do Yuriego: – A ty, Ziemianinie, co powiesz? Przyłączysz się do nas?

Nie widział innego wyjścia. W licznej grupie będą mieli lepszą ochronę i większe szanse na przeżycie. A Beth wreszcie zacznie bawić się z dziećmi i, kto wie, może znajdzie sobie towarzysza na resztę życia. Choćby i w grupie Kleina, pomyślał i popatrzył w tamtą stronę.

Delga pochwyciła jego spojrzenie.

– Tak, tak. Będziesz musiał stanąć przed Byczkiem.

– Ale najpierw przyprowadź tu swoich – poradziła Anna. – Powinieneś im chyba powiedzieć, że nie są już sami.

Yuri wstał i podziękował za gościnność. Czuł się bardzo niezręcznie. Wyruszając w drogę powrotną do swojej dżilli i domu, zastanawiał się, jak to wszystko przekaże Mardinie i Beth.

ROZDZIAŁ 45

Do obozu nad rzeką przybyli w postaci małego konwoju: Yuri i Mardina wędrowali pieszo, natomiast Beth siedziała na masce ColU.

Pozwolili córce zabrać ulubione ubrania, czyli poprzycinane części kolorowej odzieży ISF. Wypakowała torbę prezentami dla dzieci: starymi zabawkami, dorodnymi ziemniakami i ładnymi kamyczkami, które zbierała od lat. Choć Yuri nie wiedział, czy Beth ma jakiekolwiek wyobrażenie na temat innych dzieci. Może spodziewała się zobaczyć kogoś podobnego do budowniczych albo Pana Patyczka, tylko większego i ubranego jak człowiek.

Yuri sugerował, żeby włożyli resztki fabrycznych ubrań, aby za bardzo nie odstawać od reszty, lecz Mardina zajęła skrajnie przeciwne stanowisko: wybrała najbardziej wysłużony roboczy strój z łodygowych włókien, słomkowy kapelusz i sandały z kory.

– Nie będę odgrywać kogoś, kim nie jestem – oświadczyła zdecydowanie.

Nie potrafił wysondować jej zamiarów, zresztą nie po raz pierwszy. Mimo to pogodził się z jej decyzją.

Cały obóz Delgi wyległ na spotkanie z nimi: mężczyźni i kobiety w osobnych grupkach, dzieci za kobietami.

– Nie witają nas z otwartymi ramionami – mruknęła Mardina.

– Przynajmniej tym razem nie wymachują kuszami.

Beth gapiła się na dzieci, wciąż i wciąż. ColU obrócił obiektyw kamery, żeby się przyjrzeć zdewastowanej maszynie, która cierpliwie stała na skraju pola ziemniaków.

Gdy zbliżyli się na odległość dziesięciu kroków, jedna z kobiet wysunęła się naprzód i wlepiła wzrok w Mardinę.

– Znam cię. To pieprzona astronautka!

– Zakładam – szepnęła do Yuriego – że gdy mówiłeś o mnie, nie wchodziłeś w szczegóły.

– Nic im nie powiedziałem.

– W sumie rozumiem…

– Astronautka! Nie lubiłam was, mendy, jeszcze nim wsiadłam na statek! Jones, tak się nazywałaś.

– I nadal tak się nazywam.

– O ty wyszczekana… – Kobieta wyrwała się z grupy i biegiem ruszyła na Mardinę z wyciągniętymi rękami, jakby chciała ją capnąć za gardło.

Mardina odsunęła się w bok i podłożyła nogę kobiecie, która runęła jak długa na ziemię.

– Dziesięć lat już nie służę, ale szkolenia w ISF nie zapomniałam. Fajnie wiedzieć. – Patrzyła na kobietę, która dźwignęła się na kolana, wypluwając z ust ziemię. – A teraz jeden szybki cios w kark…

Yuri przytrzymał rękę Mardiny.

– Niech się nią zajmą inni.

Podbiegły do nich kobiety i jeden mężczyzna. Postawili awanturniczkę na równe nogi, chwyciwszy ją mocno za ręce.

– Na miłość boską, Frieda, musimy jakoś żyć ze sobą…

Dorothy Wynn wysunęła się naprzód, żeby przeprosić. Delga tylko się śmiała.

Zaprowadzono ich do obozu bez większych emocji. Yuri i Mardina usiedli przy palenisku kobiet, gdzie zostali poczęstowani herbatą z pokrzyw. Mężczyźni trzymali się na uboczu, nie kryjąc ciekawości. ColU wyruszył w stronę pola z ziemniakami, żeby zbadać swojego milczącego brata.

Beth wpatrywała się w Delgę i kikut jej ręki. A potem, gdy jeszcze nie otrząsnęła się ze zdumienia, ostrożnie przywitały się z nią inne dzieci.

– Baw się grzecznie, Freddie! – zawołała jadowitym tonem Delga. – No, no, lodowy dzieciaku. To się nazywa niespodzianka. Tylko dwóch ocalałych. Dwóch tylko, a było was czternastu.

– To długa historia – powiedział.

– I założę się – dodała chłodno Mardina, wymownie spoglądając na jedenastu dorosłych w grupie – że nie różni się aż tak bardzo od waszej.

– Na pewno jest bardziej brutalna. Chyba wszyscy w Misce walczyliśmy o przetrwanie, ale wy tam musieliście mieć naprawdę niezłą jazdę. Szacunek.

– Przepraszam za Friedę – odezwała się Dorothy Wynn. – Nie powinna skakać do ciebie.

Mardina wzruszyła ramionami.

– Miała rację. Jestem, albo raczej byłam, astronautką z ISF.

– Ale wydaje mi się, że nie zostałaś tu na ochotnika.

– Wypełniłam wolne miejsce na liście. W grupie zrzutowej brakowało ludzi. Mam ciekawe geny. To się nazywa szczęście…

– Teraz jesteśmy tu razem i tylko to się liczy – stwierdziła twardym tonem Dorothy.

– I macie dziecko, mimo że zostaliście we dwójkę? – dziwiła się Anna. – Trzeba było odwagi.

Yuri i Mardina popatrzyli na siebie, zmieszani. To były ich osobiste sprawy, ale tamci znajdowali się w podobnym położeniu.

– Chyba doszliśmy do wniosku – oświadczył w końcu Yuri – że więcej odwagi trzeba, żeby nie mieć dzieci.

– I co dalej? Myślicie o następnych?

Tym razem żadne z nich nie garnęło się do odpowiedzi. Nawet po narodzinach córki niełatwo im było rozmawiać na ten temat. Cały ich świat kręcił się wokół jednej osoby: Beth. Nie wyobrażali sobie, co by było, gdyby drugie dziecko miało zniszczyć ten układ. Może kiedyś zdecydowaliby się na ten krok, żeby Beth nie musiała starzeć się i umierać w samotności. Powoli jednak uświadamiał sobie, że teraz gra będzie się toczyć inaczej, według nowych reguł. Patrząc na tych ludzi, zrozumiał, że wszystko przybrało inny kształt, także w odniesieniu do Beth.

Tak czy owak, nie odpowiadali na pytanie Anny i cisza się przedłużała. Yuri ucieszył się, kiedy do ogniska podeszła następna znajoma postać i mogli zmienić temat.

– Cześć, Yuri! Myślałem, stary, że nie żyjesz…

Liu Tao. Yuri od razu wiedział, że jego dawny kompan ze statku przychodzi z obozu Kleina na północy. Miał na sobie resztki kombinezonu ISF, a na prawym bicepsie dwie czerwone opaski.

Yuri wstał. Podali sobie ręce i zwarli się w krótkim uścisku. Bardzo ucieszyło go to spotkanie.

– Kto by pomyślał, że się jeszcze kiedyś zobaczymy. Ale wiedziałem, że dasz sobie radę.

Wzruszył ramionami.

– No wiesz, przeżyłem katastrofę statku kosmicznego na Marsie i dwa lata kiblowałem w ONZ-etowskim mamrze, nim wpakowali mnie na „Ad Astrę”. Chyba jestem zaprawiony w bojach, nie?

– Bo się wzruszę – odezwała się Delga. – Męska sztama. Jakby tego nam tu najbardziej brakowało. Nie, Dorothy?

– Delga…

– Przysłał cię Klein. Zgadza się, Liu? – zapytała Mardina. – Zostałeś jego prawą ręką, co? Stąd te fikuśne wstążeczki na twojej ręce.

Ponownie wzruszył ramionami.

– No. Coś w tym guście. Zaprasza cię na drinka, Yuri. Ciebie i panią porucznik.

– Na drinka?

– Pędzimy wódkę z ziemniaków. Niezła; przynajmniej ta, którą pije Gustave.

– To niezupełnie zaproszenie, Yuri. – Delga uśmiechnęła się złośliwie. – Raczej rozkaz.

– Myślę, że przyjmowanie rozkazów mamy już za sobą – stwierdziła Mardina.

Yuri skierował wzrok na obóz Kleina, a potem zerknął na Dorothy, Delgę i innych. Był ciekaw, jaki pakt zawarli z Kleinem.

– Ten jeden raz – szepnął do Mardiny. – Niech mu będzie ten jeden raz. Wysłuchamy tego, co ma do powiedzenia. Potem określimy nasze stanowisko. W porządku?

Wzruszyła ramionami i wstała.

– Możecie zostawić tu Beth – powiedziała Anna. – Nic jej nie będzie.

I rzeczywiście: dziewczynka biegała z dziećmi, bawiąc się w jakiegoś zmodyfikowanego berka, jakby od lat wychowywała się z nimi.

Mardina wzięła torbę córki i przewiesiła ją sobie przez ramię.

– Może Beth zostawiła jakieś zabawki, które rozdamy Kleinowi i jego oprychom.

Wszyscy się roześmieli, lecz Yuri zauważył, że uśmiech Mardiny jest sztuczny. Spojrzał na nią karcąco. O co ci chodzi? Odwróciła wzrok, nie dając mu odpowiedzi słownej czy jakiejkolwiek innej.

Aby dostać się do obozu Kleina, wystarczyło przespacerować się kawałek w dół rzeki. Na czele szedł Liu Tao, a z nimi także Dorothy i Delga. Razem z Yurim i Mardiną jechał ColU, który chciał zbadać maszyny również w tej osadzie.

Na pierwszy rzut oka obozowisko Kleina niewiele się różniło od tego, w którym mieszkała Delga. Były tu namioty i przybudówki z miejscowego drewna skonstruowane tak, żeby można je było rozebrać i złożyć na nowo. Płonęły ogniska. Yuri od razu naliczył dwudziestu dorosłych, zatem miał przed sobą połączone resztki dwóch grup zrzutowych. Mężczyźni, kobiety i dzieci tworzyli małe rodzinne kręgi – w odróżnieniu od damsko-męskich podziałów w komunalnej społeczności, z którą już się zapoznali.

Gdy mijali ludzi, ci gapili się na nich w milczeniu. Wydawało się, że odsuwają się z przestrachem, a rodzice nie pozwalają zbliżyć się dzieciom. Niektórzy mężczyźni, podobnie jak Liu, nosili na ręce opaski – ale nie kobiety. Yuri zauważył drobne obrażenia na rękach i twarzach, blizny i ślady po oparzeniu. Nawet niektóre dzieci były poranione.

Największym zaskoczeniem było jednak to, co znajdowało się w centralnym punkcie osady. Wzniesiono tam porządny budynek, obszerną chatę z prostymi ścianami i spadzistym dachem, niewątpliwie trudną do odbudowania w trakcie kolejnych przenosin. Koło domu stał ColU, a w zasadzie to, co z niego zostało. Zdjęto mu kopułę, ramiona manipulatorów też przepadły. Na wierzchu postawiono krzesło z rzeźbionego drewna, wyściełane poduszkami.

Na krześle siedział Gustave Klein, nie mniej otyły niż dawniej. Miał na sobie mundur astronauty – poszerzony, żeby zmieściło się w nim jego wielkie ciało – czarny i elegancki. Jedno tęgie ramię ozdobił sześcioma opaskami. Uśmiechnął się z góry do Yuriego. Głowa ogolona, twarz okrągła, świński podbródek zwisający fałdami nad piersią. Jakby się patrzyło na ziemski Księżyc.

– Nawet cię nie pamiętam – powiedział.

– Dzięki.

– Za to pamiętam ciebie. Rozkoszną panią porucznik Mardinę Jones. – Nachylił się i poniuchał. – Był czas, kiedy wszyscy mieliśmy na ciebie ochotę.

– Ja ciebie też pamiętam, Klein. Jesteś tam samo obrzydliwy jak wtedy.

Ryknął śmiechem.

– Zadziorna, nie? No cóż, bądź sobie bezczelna, ale już nie dowodzisz. – Popatrzył groźnie na ColU. – Hej! A ty na co się gapisz?

– Na autonomiczną jednostkę kolonizacyjną, na której pan siedzi. – Obiektyw kamery obrócił się w stronę drugiego robota, stojącego na skraju pola z ziemniakami. I tamtemu zdemontowano kopułę wraz z czujnikami, choć pozostawiono manipulatory. – Pozyskaliście jeszcze jedną maszynę.

– Pozyskaliśmy. Owszem. Fajne słowo. Napotkaliśmy drugą grupę i pozyskaliśmy ich z całym dobytkiem. Przede wszystkim, oczywiście, pozyskaliśmy kobiety. – Zarechotał, patrząc obleśnie na Mardinę.

– A co z układami sztucznej inteligencji wymontowanymi z tych maszyn? – zapytał ColU.

– Wycięliśmy je i wyrzuciliśmy. Gdy nie chciały robić tego, co im kazaliśmy.

– Zrobiliśmy to samo – przyznała Dorothy. – Nie wpadliście na ten pomysł?

– Najwidoczniej nie – odparła cierpko Mardina.

– Wyrzuciliście je, tak? – ciągnął ColU. – Są w pełni świadome, a jednak pozbawione zmysłów i kończyn, zagrzebane gdzieś w piachu i zapomniane. Nawet umrzeć nie mogą…

– Myślę, ColU, że na tej planecie popełniano już gorsze zbrodnie – stwierdziła Mardina.

ColU ruszył przed siebie.

– Sprawdzę to urządzenie. I za punkt honoru postawię sobie – dodał, oddalając się – odnalezienie wszystkich swoich zagubionych i zranionych braci. Kiedyś, jakoś…

Klein nie zwracał na niego uwagi. Wpatrywał się w Yuriego z zaciekawieniem.

– Tylko wy dwoje, tak? Wszystkich nas wysadzili na zadupiu. Jak się wydostaliście?

– Najpierw sam powiedz, jak się wydostałeś.

– Postąpili z nami dość brutalnie – wyręczył Yuriego w odpowiedzi Liu. – Wychodzi na to, że wywalili nas dalej od źródeł wody niż inne grupy zrzutowe.

– Ciekawe czemu… – powiedziała Mardina, spoglądając na Kleina.

– Chińczyk jest za delikatny, żeby wygarnąć wam wszystko, jak było – rzekł Klein. – Od początku brakowało nam wody. Zaczęło wysychać bajorko, przy którym nas zostawili. Nawet mali trzcinowi tubylcy dali dyla. Astronauci spieprzyli sprawę, inaczej bylibyśmy gdzie indziej. No więc pomaszerowaliśmy przed siebie. I wiesz, jak udało nam się przetrwać? – Zwilżył językiem usta, nie spuszczając z niej wzroku. – Chcesz wiedzieć, do czego nas zmusili twoi przemądrzali koleżkowie z ISF? Twój wspaniały major McGregor? Piliśmy krew tych, którzy nie mieli sił iść dalej. To był dla nas jedyny ratunek. Niezła historia, co? I ludzie jej nie zapomną, dopóki będą żyć na Planecie Kleina. I nie udawaj, Chińczyk, że jesteś lepszy od nas. Ty też ubrudziłeś sobie usta.

Liu uciekł w bok spojrzeniem.

– Planeta Kleina? – parsknęła Mardina. – Jaja sobie robisz?

Delga wyszczerzyła zęby.

– My po prostu nazywamy ją Miską. Bo tak się tu czujesz, gdy patrzysz na to wielkie słońce zawieszone nad tobą, nieruchome. Jakbyś był na dnie gigantycznej michy o śliskich ścianach, z której nigdy nie wyleziesz.

– My nazywamy ją Per Arduą – rzekł Yuri i wyjaśnił dlaczego.

Dorothy Wynn pokiwała głową.

– Nawet mi się podoba.

– Nawet mi się podoba – przedrzeźniał Klein. – Co ty powiesz. A mnie się, kurwa, nie podoba. Wy, astronauci, wszędzie wtykacie te swoje mądralińskie słówka, prawda, pani porucznik? Ale coś ci powiem. Stąd jest daleko do oficerskiej kantyny. To mój świat i nieważne, jak go nazywasz. Ja tu rządzę. Rozejrzyj się tylko. I zaraz ci powiem, co zrobisz, zanim…

Jednym kocim ruchem Mardina wyciągnęła kuszę z torby, uniosła ją i strzeliła mu w oko. Oklapł na swoim tronie z otwartymi ustami i szeroko rozłożonymi rękami i nogami. Znieruchomiał.

Przez chwilę panowała cisza, tylko jego brzuch zabulgotał, zanim przestał działać. Nikt się nie ruszał. W końcu Mardina uniosła kuszę i po nałożeniu bełtu wymierzyła ją w „oficerów” Kleina.

Delga pierwsza zareagowała.

– Rany… – Zaśmiała się. – Jak…?

– Ćwiczyła – wyjaśnił Yuri z ponurą miną.

– Tak, ćwiczyłam. W ciągu dziesięciu lat miałam na to dość czasu. Ale nie mam czasu, żeby użerać się z takim głąbem jak Klein. I muszę chronić córkę. No dobra, tu już pozamiatane. Ktoś chce się wyżalić? Nie? W takim razie chodźmy, mamy parę rzeczy do obgadania. I tak na marginesie – dodała, patrząc z politowaniem na oficerskie szlify Liu – one nie będą już wam potrzebne.

Krocząc pomiędzy Delgą i Dorothy, opuściła osadę i skierowała się w górę rzeki.

Yuri i Liu ruszyli za nią. Yuri szykował się na awanturę, lecz ludzie Kleina nie otrząsnęli się jeszcze z szoku. Żaden nie podszedł do ciała.

– Trzymasz za ogon tygrysa, przyjacielu – mruknął Liu.

– Jakbym nie wiedział.

Kiedy wracali do obozu Delgi, z nieba sfrunęły pierwsze białe płatki. Gdy dotarli na miejsce, Beth radośnie tańczyła i krzyczała z innymi dziećmi, uradowana prószącym śniegiem.

ROZDZIAŁ 46

Ściany, dywan, wszystko rozpłynęło się w nicość, zastąpione czystym niebem i soczystą trawą pod nogami. Zostały tylko trzy krzesła. Stef zastanawiała się, co jeszcze w tej zbytkownej komnacie było symulacją.

Earthshine wciąż siedział, podczas gdy Stef i Penny rozglądały się na stojąco. Znajdowali się na cmentarzu na terenie małego wiejskiego kościółka, na oko bardzo starego. Na rozmieszczonych rzędami mogiłach stały nagrobki ze zwietrzałego kamienia lub nowoczesne wirtualne pamiątki: kiwające się kwiaty, tańczące postacie, fragmenty albumów ślubnych bądź zdjęcia małych dzieci – zasilane energią nader łaskawego Słońca.

– Jesteśmy niedaleko Paryża – oznajmił Earthshine. – Oczywiście, tam znajduje się źródło tej projekcji. Kiedyś, patrząc na północ, mogłybyście zobaczyć niebo brudne od smogu, ale to dawne dzieje. Tak się składa, że ta symulacja wykorzystuje przekaz na żywo.

– Poznaję to miejsce – oświadczyła Penny. – Byłyśmy tu na pogrzebie taty.

– Byłam sama – powiedziała Stef.

– Nieważne. Chciał być pochowany koło mamy.

– Która też była pochowana koło swojej matki. Wasza babcia była paryżanką i dlatego tu jesteśmy… Coś mnie ciągnie do cmentarzy, wiecie? To niesamowite, przejmujące miejsca. Świadectwa ludzkiej śmiertelności, której ja nie doświadczam…

– Nawet jeśli kiedyś byłeś człowiekiem? – wtrąciła Penny.

– O czym ty gadasz? – zdziwiła się Stef.

Penny uśmiechnęła się kwaśno.

– Odkąd dostałyśmy zaproszenie, ty szukałaś informacji na mój temat, a ja próbowałam prześwietlić naszego gospodarza… On jest jeszcze jednym przeżytkiem epoki bohaterów, najmłodszą rdzeniową jednostką sztucznej inteligencji. Jego bracia też są silni. Pomagali koordynować wielkie projekty po anomaliach pogodowych, przedsięwzięcia długofalowe o globalnym zasięgu. Ale niektórzy bali się, że sztuczna inteligencja, nieuczłowieczona i działająca w całkowicie odmiennym środowisku, przestanie przejmować się dobrem ludzkości i zacznie realizować własne cele. Dlatego wypróbowano inną metodę emulacji sztucznej inteligencji porównywalnej z ludzką. Łatwo znaleziono ochotników, bo miliarderzy z epoki bohaterów rywalizowali o miejsce…

– Ten eksperyment to Zielony Umysł – potwierdził Earthshine. – Pani major Kalinski, jestem produktem inżynierii wstecznej. Nazywam się, a raczej nazywałem, Robert Braemann. Wychowywałem się w Północnej Brytanii, jak mówi się dzisiaj o tym kraju. Otworzyli mi czaszkę, żeby przemodelować sto miliardów neuronów i biliard synaps za pomocą rozbudowanego oprogramowania, które samo w sobie było dziełem geniuszu. Po moim mózgu rozpełzły się nanosondy; mnożyły się, przesyłały raporty. Przywracali mi świadomość stopniowo, monitorując wszystkie funkcje. Nic wtedy nie czułem.

Stef zmarszczyła czoło.

– Przemodelowali każdy organiczny fragment tego, co składa się na pańską tożsamość. I nadal pan twierdzi, że jest sobą. Tym, kim był pan kiedyś.

Penny uśmiechnęła się.

– Dotykasz, siostrzyczko, paradoksu, który spędza nam wszystkim sen z powiek, kiedy rozmyślamy nad Zielonym Umysłem.

– Nie nazywaj mnie siostrzyczką.

– W pewnym momencie zastanawiałem się, czy nie zostać Tezeuszem. Chyba nie miała pani czasu studiować Plutarcha razem z teorią kwantową. Paradoks Tezeusza wygląda tak: w jego okręcie wymieniano po kolei wszystkie części, drewno, gwoździe, dopóki cała struktura nie była odnowiona. Czy to ten sam okręt? To stary dylemat.

Stef rozważała tę zagadkę.

– Jeśli zdefiniujemy go w oparciu o to, do czego służy, będziemy mieć do czynienia z tym samym okrętem. Albo jeśli uważamy go za przedmiot rozciągnięty nie tylko w przestrzeni, ale i w czasie.

– I w tym rzecz. Co ciekawe, ludzie w różnych kulturach inaczej podchodzą do tego paradoksu. Na przykład Japończycy w swoim niestabilnym kraju budowali świątynie z drewna, żeby można je było co pewien czas sprawnie przebudować. A jednak świątynia pozostawała świątynią. – Uśmiechnął się. – Swój tranzyt zleciłem właśnie japońskim inżynierom. Nie chciałem, żeby lekarzy paraliżowały epistemologiczne rozterki, gdy będę leżał z głową otwartą jak pudełko z lodami.

– Tak – powiedziała Penny – ale oni nie wypatroszyli tylko jednego mózgu, żeby cię stworzyć, Earthshine, prawda? Stef, on miał dziewięciu dawców. Dziewięciu rodziców. Dasz wiarę? Oto czym się stał ten cały Zielony Umysł. Ulepszonym interfejsem do łączności z ich nieludzką naturą. Earthshine z kumplami planuje z ogromnym wyprzedzeniem i nie ma w tym nic złego. Ale te dalekosiężne cele muszą być korzystne dla nich, cwaniaczków ukrytych w niedostępnych bunkrach…

– Nie po to was sprowadziłem, żeby roztrząsać zasadność mojego istnienia – przerwał jej Earthshine. – Mogę was tylko zapewnić, że cokolwiek o mnie myślicie, zostało we mnie dość ludzkich odruchów, żeby zrozumieć wasze uczucia w takiej chwili jak ta. – Wskazał ręką. – Grób waszego ojca jest tam.

Odnalazły go bez wysiłku. Liczył sobie dopiero kilka lat i wyglądał skromnie obok znacznie starszej mogiły ich matki.

– Byłyśmy wstrząśnięte, pamiętasz? – powiedziała Penny. – Ale tamtego dnia wspierałyśmy się nawzajem.

– Nie – ucięła krótko Stef i odwróciła się od niej.

Earthshine podniósł się wreszcie. Trzy puste krzesła momentalnie znikły. Podszedł i stanął przy siostrach.

– Niech pan mi powie, co tu mamy oglądać – poprosiła Stef.

– Nie! – warknęła Penny. – Najpierw powiedz, czego od nas chcesz!

– Chcę, żebyście były moimi sojuszniczkami – wyjaśnił bez ogródek.

– Ponieważ?

– Ponieważ się boi – powiedziała Stef. – Już mówił. Ale czego się boi?

– Tego wszystkiego. – Machnął ręką. – Jak zauważyłyście, my, sztuczne inteligencje, różnimy się od ludzi. Nawet ja, bardziej do was podobny niż moi bracia. Głównie tym, że sięgamy daleko w przyszłość. To naprawdę nas dzieli. Ale gdy myślimy o przyszłości najdalszej, trudno przezwyciężyć strach. Jesteśmy pyłkami; nasze światy to okruchy krążące w kosmosie, który narodził się w potwornych bólach. Nasz kącik we wszechświecie chwilowo cieszy się względnym spokojem. Ale nie zawsze tak było, więc dlaczego ten stan miałby się utrzymać? Jeżeli nasz świat, ba, cały kosmos skazany jest na okrutną śmierć, kataklizm lodu lub ognia, co wtedy? Przynajmniej historia zatoczy piękne koło, czyż nie? A jeśli my sami sprowadzimy na siebie straszny koniec? Wojna jest wilkiem, który nęka ludzkość od czasów, gdy nasi przodkowie zeszli z drzew. Ja i spokrewnione ze mną jednostki rdzeniowe ciężko pracujemy, przeważnie zakulisowo, najczęściej poprzez sterowanie agencjami takimi jak ONZ czy komisje rządowe Wielkiej Chińskiej Struktury Gospodarczej, żeby poskromić wilka wojny słowami i traktatami. Jak dotąd z powodzeniem. Dowodem jest chociażby to, że stoimy tu w wirtualnym blasku słońca i prowadzimy tę rozmowę. Jednak teraz jesteśmy cywilizacją międzyplanetarną. Ten wilk, gdyby uwolnił się z więzów, gdyby zwęszył okazję, mógłby zniszczyć całe światy. I mógłby to zrobić, nawet gdybyśmy nie znaleźli tych waszych ziaren… Ale ziarna istnieją, więc musimy brać pod uwagę dodatkowy czynnik, nowe niepewne ogniwo. Jakże dziwne odkrycie w samym sercu Układu Słonecznego: ziarna i Właz prowadzący donikąd, a w zasadzie tutaj, do niedbale zmienionej rzeczywiści. Któż potężny osadził te ziarna i stworzył Właz? Któż potężny majstruje przy naszej historii? Kim jest? Czego chce? Jak z nim pertraktować? Samo istnienie tych obcych zabawek jest przyczyną destabilizacji, z pewnością to widzicie. Im więcej wiemy o ich sile, tym bardziej destabilizują.

– Chce nas pan namówić do współpracy? – zapytała Stef.

– Ja i moi bracia z rdzenia potrzebujemy sojuszników. Sprzymierzeńców wśród ludzi. Nie wyjawiacie nam wyników badań nad ziarnami. Może to i dobrze. Obecnie robimy co w naszej mocy, aby te odkrycia nie zapoczątkowały tragicznej w skutkach wojny. A jeśli się okaże, że budowniczowie Włazu istotnie dysponują zdolnością do grzebania w naszej historii…

– I sprowadziłeś nas tutaj, bo masz na to dowód? – wyrzuciła z siebie Penny.

Wyciągnął palec.

– Spójrzcie na nagrobek matki. Umiecie czytać po francusku? Dobrze, przetłumaczę. Tutaj spoczywa Juliette Pontoin, urodzona… Cóż, daty znacie… Znakomita chemiczka, małżonka George’a Kalinskiego, ukochana matka Stephanie Penelope Kalinski…

Matka Stephanie Penelope Kalinski. Nie Stephanie Karen i Penelope Dianne. Tylko jedno nazwisko. Jedno prawdziwe nazwisko.

Penny stała ze wzrokiem wbitym w kamień. Była zdruzgotana. Utraciła część swojej przeszłości.

Stef wiedziała, jakie to uczucie. Odwróciła się do Earthshine’a.

– Następne niedopatrzenie.

– Tak. Rozumiecie teraz, że powinniśmy współpracować. Przez następne lata. Musimy być ze sobą w kontakcie. Badać to na marginesie innych projektów.

– Dobrze – odparła machinalnie Stef.

Penny była zbyt wstrząśnięta, żeby odpowiedzieć.

– A kiedy się dowiemy, kto za to odpowiada… – Zbliżył się do nagrobka i spojrzał na niego z góry. – Jestem wszędzie. Zaczynam słyszeć wasze kroki, twórcy Włazu. Słyszę, jak trawa rośnie, zatem słyszę i was.

V

ROZDZIAŁ 47

2190

Grupa nastolatków, w tym Beth, wróciła ze zwiadów z wiadomością o osadzie położonej dalej w górze rzeki.

W tym czasie Yuri, Mardina, Delga i Liu Tao, korzystając z postoju, grzali się wokół ogniska. Opatulili się grubo ubraniami, narzuciwszy ciężkie płaszcze z łodygowych włókien na resztki kombinezonów ISF. Niektórzy, zwłaszcza Mardina, nakryli sobie kolana górą koców. Nawet Delga, która nigdy nie przedkładała ciepła nad godność osobistą, przykryła kocem nogi. Wszyscy bardzo się postarzeli po dziesięciu latach gwiezdnej zimy – odkąd Yuri wraz z Mardiną przystał do tej grupy, którą nadal po cichu nazywał „matkami” i do której przyłączyły się niedobitki z innych osad. Ta myśl uderzyła go teraz, gdy patrzył, jak we czwórkę siedzą ciasno przy ogniu niczym zaspane pryki w postapokaliptycznym domu spokojnej starości, choć tworzyli coś na kształt rady plemiennej w tej koczowniczej wspólnocie.

Ogień rozpalili na kupie torfu, czyli sprasowanych resztkach obumarłych łodyg znajdowanych w zamarzniętych stosach wzdłuż rzeki, która w tych stronach – daleko od miejsca, gdzie Yuri natknął się na Delgę i jej ludzi – płynęła rwącym nurtem w głębokim korycie. Należało wykopać torf, a następnie poczekać, aż rozmarznie i przeschnie. Paląc go, musieli znosić okropny smród, przypominający Yuriemu budowniczych. Ich jednak praktycznie już nie widywali. Ale że i po drzewach pozostało wspomnienie, nie mieli żadnego wyboru.

Czekając, aż młodzież wróci z rekonesansu, nic do siebie nie mówili. Yuri przypuszczał, że po prostu nie mieli na to sił. Cały ranek harowali, kopiąc w zamarzniętej ziemi schrony przeciwburzowe, i chyba było ich stać już tylko na milczenie.

Yuri miał czterdzieści cztery lata, choć czasem czuł się jak wiekowy starzec. Przynajmniej nie dokuczał mu reumatyzm będący zmorą wielu kolonistów po dziesięciu latach marszu na południe, w górę rzeki. Mściły się na nich lata ustawicznych trudów – ciężka dola, gdy nie tylko trzeba było pracować na gospodarstwie, ale co pewien czas zwijać interes i przenosić wszystko na inne miejsce, łącznie z warstwą urodzajnej gleby. Na szczęście ominęła go ta przykrość, podobnie jak nie doświadczył złamania kości czy innych pomniejszych uszkodzeń ciała wynikających z nieustannych podróży i wyczerpującej pracy. Nie dopadła go również plaga zachorowań na raka, który tak wielu uśmiercił; tu przypuszczalnie winowajcą było promieniowanie Proximy, straszącej rozbłyskami i wyrzutami materii. Gwiazda znajdowała się teraz znacznie wyżej na niebie. Owszem, Yuri nie miał prawa narzekać na zdrowie, lecz i jemu ten świat przysparzał zmartwień. Był facetem po czterdziestce, który opiekuje się dorastającą córką i dzielącą z nim życie Mardiną, obarczony współodpowiedzialnością za losy przeszło pięćdziesięciu osób, bo tylu ich zostało z sześciu niegdyś odrębnych grup zrzutowych.

Wokół wciąż rozciągały się puste przestrzenie Per Ardui, gdy małe dzieci płakały, a mężczyźni, marudząc, co rano wyruszali łamać lód na rzece, żeby zgromadzić zapas wody…

– Idą – mruknęła Mardina.

Pochyliła się, żeby z bulgoczącego na ruszcie garnka dolać sobie herbaty pokrzywowej. Zaczynały jej siwieć włosy i była raczej wychudzona niż szczupła. Mimo że siedziała blisko ognia, miała na rękach przeszywane rękawiczki z jednym palcem. Urodziła się w australijskim buszu, więc zimno znosiła z wielkim trudem. Jej wzrok astronauty wciąż jednak był ostry. Podobnie jak język, pomyślał Yuri.

Tak czy inaczej, miała rację. Czworo nastolatków, w tym Beth i Freddie, syn Delgi, biegło po cichu przez jałowe pustkowia: nagą ziemię, połacie lodu, śnieżne zaspy i z rzadka rozsiane szarozielone skrawki miejscowego życia. W wieku siedemnastu lat Beth była szczupła jak trzcina i wysoka, wyższa od swoich rodziców, czym nie różniła się od większości rówieśników. Miała ciemniejszą karnację niż Yuri, odziedziczoną po matce, lecz jej czarne włosy układały się prosto, zamiast skręcać się w gęste loczki. Pasowała do tej planety. Należała do pierwszej generacji rodowitych Arduańczyków – innych niż mieszkańcy Ziemi czy Marsa. Nowe odgałęzienie. Produkt tej planety, pokolenie niewiedzące o niczym, co się kiedyś wydarzyło, i niedbające o to, niemyślące nawet o innych światach. I dobrze…

Młodzi zwiadowcy zatrzymali się, zasapani. Beth zrzuciła gruby płaszcz, okryła ramiona kocem i, kopiąc nogami, pozbyła się starych przechodzonych butów, by zamienić je na sandały z kory. Yuri rozdawał gorącą herbatę w kubkach.

Mardina wyjrzała ze swojego ciepłego gniazdka.

– I jak?

Beth zaśmiała się, nadal ciężko dysząc.

– Miłe powitanie, mamo. Dużo widzieliśmy. Niedaleko stąd rzeka się rozdziela. No, może niezupełnie. Jeśli popatrzeć od strony źródła, dwa duże dopływy łączą się ze sobą.

– Rozwidlenie – powiedziała Delga.

– No. Tego słowa szukałam. Podmokłe tereny, bagniska, często zamarznięte… I widzieliśmy fantômes. – Wygłaszając tę wielką nowinę, uśmiechała się od ucha do ucha.

Yuri spoważniał.

– Ejże, poczekaj. Fantomy? – Od czasu, gdy ludzie Delgi omyłkowo wzięli Yuriego za ducha Dextera Cole’a, fantomami żartobliwie nazywali obcych kolonistów błąkających się po planecie. Spotkali się jednak tylko z kilkoma grupami. Nic dziwnego, że Beth była podekscytowana. – Ilu jest tych fantomów?

– Niewielu. Tam w ogóle mało co jest, parę szop wśród zieleni, dym z ognisk. Muszą mieć pola uprawne i ColU, tak nam się wydaje. Jeśli chodzi o ludzi, to widzieliśmy kilku dorosłych i dzieci. Może ze dwunastu… Nie zostaliśmy dłużej, żeby się przyjrzeć…

– Ale oni was widzieli.

– Pewnie. Może nawet prędzej niż my ich.

Liu Tao pochylił się w jej stronę.

– Wśród zieleni? Nie przesłyszałem się? Co przez to rozumiesz?

– Arduańską zieleń, no wiesz, ciemniejszą. Była wszędzie.

– A co ze śniegiem? Z lodem?

– Mniej tego było. – Wzruszyła ramionami. – Tu jest dużo gorzej. Mówię tylko to, co widziałam.

– Wiemy, skarbie – mruknął Yuri, chcąc podnieść ją na duchu, lecz ściągnął na siebie karcące spojrzenie Beth, która nie lubiła już tych pieszczotliwych zwrotów.

Starszyzna spoglądała na siebie.

– Trzeba to sprawdzić – stwierdził Liu.

– O, tak – powiedziała Delga. – Nie wiem, co to za jedni, do cholery, ale musimy pokazać im miejsce w szeregu.

– Pokazać im miejsce w szeregu? – burknęła Mardina. – Wciąż brak ci ogłady.

Delga uśmiechnęła się szeroko.

– Tak samo jak pewności, że dożyję jutra.

– Może do rzeczy – powiedział Yuri. – Musimy obejrzeć tę zieleń. Może weźmiemy z sobą ColU. – Miał na myśli maszynę, która niegdyś pomagała jemu i Mardinie, jedyne w pełni sprawne urządzenie. Inne znane im grupy zniszczyły lub wymontowały moduł sztucznej inteligencji, żeby przejąć kontrolę nad podstawowymi funkcjami jednostki kolonizacyjnej.

– Tego starego grata? – prychnęła Mardina.

Delga zarechotała, Liu wyszczerzył zęby. Wieczne wzajemne docinki Yuriego i Mardiny pobudzały wszystkich do wesołości.

– I tak musimy zrobić dłuższy postój – mówił do Mardiny, posługując się rzeczowymi argumentami. – Kończą nam się zapasy. Może taka oaza świadczy o tym, że jest tam nieco cieplej niż gdzie indziej? Fajnie byłoby coś posadzić.

Liu pokiwał głową w zadumie.

– Dlatego są tam ludzie, to jasne. W czasie gwiezdnej zimy każdy szuka trochę ciepła.

Yuri przesłonił oczy dłonią i spojrzał na Proximę, na ogromne plamy gęsto rozrzucone po tarczy, na lokalne rozbłyski niczym blizny. Kiedy wylądowali, nikt ich nie ostrzegał przed gwiezdną zimą, jak ją nazywali. Na Per Ardui nie występowały pory roku analogiczne do ziemskich, ale wyglądało na to, że gdy oblicze Proximy było całe w plamach, nadchodziła zima, zjawisko tu nieregularne i trwające nie wiadomo jak długo. I na tę niedogodność można było w porę znaleźć lekarstwo, gdyby starannie zbadano ten świat przed zrzuceniem tu ludzi jak worki z kamieniami. W każdym razie zima się srożyła i wędrówka na południe przerodziła się w wyścig z coraz silniejszymi mrozami.

Aż raptem znaleźli to nowe miejsce. W zieleni…

– Gdybyśmy tam posiedzieli trochę dłużej niż zwykle, kilka razy zebrali plon, uzupełnili zapasy… – powiedział Yuri.

Mardina ściągnęła brwi.

– Czemu, do cholery, miałoby tam być cieplej? Czary jakieś czy co?

– Może są tam gorące źródła? – podsunął Liu.

– Jeśli tak, to chyba lepiej trzymać się od nich z daleka.

– Mimo to ktoś się tam rozlokował – nie ustępował Yuri. – Niczego się nie dowiemy, jeśli będziemy tylko siedzieć i gadać. Proponuję zabrać ColU i sprawdzić, co jest grane.

Zaległa cisza. Wszyscy czekali na słowa Mardiny, która pochylała się nad herbatą.

Teoretycznie nie była przywódcą, nie wydawała poleceń. Już dawno się utarło – za zgodą Delgi, Anny Vigil i Dorothy Wynn, najaktywniejszych w grupie – że żadna, nie mówiąc już o mężczyznach, nie będzie rozkazywać innym. Omawiały problem i dochodziły do porozumienia. Było ich mało i miały dość czasu. Zresztą kto jak kto, ale Mardina nie pchała się na świecznik. Już sam fakt, że kiedyś była astronautką, przysparzał jej kłopotów. Tak czy inaczej, o czym Liu Tao lubił przypominać Yuriemu przy szklance kleinowskiej wódki, jeśli chciało się cokolwiek zrobić, należało uzyskać aprobatę Mardiny. Zdaniem Yuriego było to mocno naciągane przywództwo, rządy na zasadzie braku sprzeciwów.

– Niech będzie – oświadczyła w końcu Mardina. – Chodźmy się przekonać. – Powoli i z niechęcią ruszyła się z miejsca. Pozwoliła, żeby Beth zabrała jej koce i złożyła je na boku.

ROZDZIAŁ 48

Cała czwórka – a w zasadzie piątka, jeśli liczyć ColU – wyruszyła w górę rzeki, ku jej rozwidleniu, gdzie osiedlili się nieznajomi koloniści. W górze płynęły porozrywane obłoki, a tarcza Proximy wisiała prawie dokładnie nad ich głowami. Zawędrowali daleko na południe, gdzie cienie były znacznie mniejsze.

Beth uprzedzała, że obejście jeziora zajmie im znacznie więcej niż godzinę, co w przekonaniu Yuriego nie było jednak niczym złym. Wszystkim przyda się spacer. Na długo zanim ujrzał rozwidlenie rzeki, forsowny marsz pozwolił mu się rozgrzać. W mroźnym powietrzu wypuszczał z ust kłęby pary. Mardina rozciągała mięśnie, wykręcała się, machała rękami, wyginała szyję, a nawet ćwiczyła szybkie wyciąganie kuszy z plecaka, który zawsze zabierała na wypady poza obozowisko. Delga tymczasem maszerowała raźnym krokiem z jednym rękawem związanym w łokciu, z plecakiem i – zapewne – bronią ukrytą pod ubraniem. Wydawała się taka, jaką zapamiętał ją z tamtych odległych lat na Marsie – mimo posiwiałych włosów i twarzy pooranej zmarszczkami, które zdeformowały tatuaże. Z jednej strony stara, z drugiej wiecznie młoda.

Co się tyczy Beth, to widział, jak jego córka, wciąż tryskająca energią po porannym biegu, z trudem zdobywa się na cierpliwość wobec niemrawego człapania staruszków.

Dotarli do zieleni, o której mówiła Beth. Widać ją było już z daleka. Yuri zauważył, że jest dwuwymiarowa, podobna do płaszcza przybitego do ziemi, zgoła niepodobna do innych form życia, które tu zobaczył, łodyg czy drzew.

Aby nie deptać żywego dywanu, trzymali się blisko rzeki, gdzie szło się właściwie po nagiej ziemi. Z bliska Yuri przekonał się, że zieleń nie jest jednorodna. Dostrzegł rozłożyste rośliny, płachty zielonkawej błony rozpostarte nad płaskim podłożem, mocno ukorzenione licznymi wiotkimi rozłogami na całej swojej powierzchni. Kojarzyły się z liliami wodnymi lub wielkimi potrójnymi liśćmi w koronach drzew w lasach na północy.

– Niesamowite. – ColU sunął ostrożnie brzegiem rzeki. – Jeszcze jeden plan rozwoju, nowa strategia życiowa. Muszę dobrze zbadać to zjawisko.

– Hm – mruknął Yuri. W dali przed sobą ujrzał dym. – Zdaje się, że najpierw musimy zająć się zjawiskiem, które ma związek z ludźmi.

– Może i tak. Ale popatrz tam, Yuri. Co widzisz?

Musiał wspiąć się na pancerz maszyny, żeby zrozumieć, w czym rzecz. Na południowym widnokręgu zgromadziły się gęste, czarne chmury.

– Nic wielkiego. Kogoś nieźle zleje.

– Nie rozumiesz, Yuri? Zaszliśmy daleko, bardzo daleko.

– Jeśli chodzi o ścisłość, ty nigdzie nie szedłeś.

– Myślę, że wreszcie widzimy środek przygwiezdnej strony. A przynajmniej dowód, że on tam jest. Rozsądek podpowiada, że mamy do czynienia z nieruchomym obszarem niskiego ciśnienia wywołanego przez ciepło planety w miejscu największego nasłonecznienia. Niekończąca się burza. A to dopiero pobieżny rzut oka na ten niespożyty układ niżowy. Odległość wynosi setki kilometrów, a widok już robi wrażenie. Cieszę się, że było mi dane to zobaczyć.

– Tylko nie gderaj znowu o planowym starzeniu się części. Wiesz, że wkurzasz tym Beth.

Z przodu doleciał ostry, suchy trzask. Wszyscy odruchowo przypadli do ziemi.

– Co to? – zapytał Yuri.

– Strzał z pistoletu – odparła Delga. – Ładnie nas tu witają. – Wyszczerzyła zęby, uszczęśliwiona perspektywą rychłej konfrontacji.

– Kto odważyłby się przemycić broń palną z „Ad Astry”? – dziwiła się Mardina.

– Ktoś z was – powiedziała Delga. – Przypomnij sobie dawne czasy.

– Myślisz, że powinniśmy odesłać Beth do obozu? – zapytał Yuri.

– Tak, już biegnę! – fuknęła dziewczyna.

Mardina pokręciła głową.

– Prędzej czy później musimy rozmówić się z tymi typami. Podejdźmy do nich, tylko ostrożnie. Ale korzystajcie z osłony ColU – dodała z naciskiem. – Dobra?

Pokiwali głowami, spięci. Beth była bardziej podekscytowana niż wystraszona, Mardina opanowana, Delga poważna i skoncentrowana, Yuri zaś martwił się o córkę.

Po chwili ColU ruszył naprzód. Cała czwórka powoli szła koło niego.

Niebawem dostrzegli osadę, kilka smug dymu i skupisko okrągłych chat z ciemnozielonych arduańskich roślin. Za domami widać było pola okryte jaśniejszą ziemską zielenią – prawdopodobnie ziemniaki.

W połowie drogi między osadą a oddziałem zwiadowców stał mężczyzna w jasnoniebieskim mundurze, uzbrojony w strzelbę. Yuri ze zdziwieniem rozpoznał mundur strażnika pokoju.

– Ani kroku dalej! – zawołał strażnik. – Broń jest naładowana, słyszeliście wystrzał. I użyję jej tak, jak mnie uczono.

Yuri nie posiadał się ze zdumienia.

– Mattock. Hej, Mattock! To ty!?

Mężczyzna zrobił groźną minę.

– Coś ty za jeden, do cholery?

– Na statku, pamiętasz? – Yuri ruszył do niego, trzymając puste dłonie daleko od ciała. – Uprzykrzałeś mi życie przez całą podróż. No, nie tylko mi.

Strzelba zadrżała i opadła.

– Eden. Dupek, który dał się wpakować w lód.

– A ty jesteś dupkiem, który bez przerwy się przechwalał, jak to będzie opychał się hamburgerami i wyrywał dziwki, kiedy my do końca życia będziemy ryć w ziemi na tej zasranej planecie. Pamiętasz?

Mattock ponownie uniósł strzelbę.

– Ostrzegam cię…

– Spocznij, strażniku. – Mardina stanęła przy Yurim. – Mardina Jones, porucznik ISF. To rozkaz.

Mattock, chudzielec okryty wieloma warstwami pozszywanych ubrań, przyglądał jej się z niedowierzaniem.

– Porucznik Jones? Żartujesz sobie?

– Nie. Ta sama porucznik Jones, którą trzymałeś na muszce, gdy kazali jej zostać na tym zadupiu. Podejrzewam, że ciebie spotkał podobny los. Spocznij! – powtórzyła ostrzej.

Z westchnieniem opuścił strzelbę i zabezpieczył broń.

– W porządku, witajcie w Mattockville. Lepiej chodźcie za mną. – Pokuśtykał w stronę osady.

ColU przeprosił i odjechał, żeby zapoznać się z tajemniczą arduańską roślinnością. Jego ramiona manipulatorów drżały jak gdyby z emocji: oto miał pobrać próbki kolejnych dziwów obcego świata.

Yuri podbiegł do Mattocka i dalej szli już razem.

– Słuchaj, strażniku, naprawdę nazwaliście osadę Mattockville?

– Nie.

Skromne gospodarstwo składało się z trzech niskich, okrągłych chat rozmieszczonych wokół placyku, na którego środku jasnym płomieniem płonęło nieosłonięte ognisko.

Czujni i nieufni tubylcy podchodzili, żeby przyjrzeć się przybyszom. Dzieci wytrzeszczały oczy; być może pierwszy raz w życiu widziały obce twarze. Yuri naliczył sześciu dorosłych, samych białych. Nosili resztki fabrycznych ubrań, lecz w walce z zimnem docieplili płaszcze i kombinezony wysuszoną korą łodyg, przez co chodzili kaczym krokiem, podobni do wypchanych strachów na wróble. Wyjątkowo komicznie wyglądały najmniejsze dzieci i Beth roześmiała się na ich widok.

Mattock wprowadził ich do jednego z okrągłych domostw. Była to prosta konstrukcja z łodyg, w jakiś sposób powiązanych ze sobą, przykryta najpierw kocami, a potem jeszcze spiętrzonymi warstwami materii organicznej. Osadnicy prawdopodobnie wykorzystywali płożące się przy ziemi rośliny. Goście weszli przodem, za nimi gospodarz. W środku nikogo nie było. Pod ścianami znajdowały się łóżka, skrzynie i zrolowane ubrania. Z paleniska ulatywał dym, lecz ogień nie płonął. Yuri dostrzegł kupę brudnych garnków z przydziału, choć nie było tu miejsca do gotowania. Może jedzenie przyrządzało się w innej chacie?

– A więc tego się można dorobić, jeśli nie trzeba przenosić się co dwa lata? – zadrwiła Mardina.

Yuri wzruszył ramionami.

– My byśmy więcej zdziałali.

Za nimi do ciasnego wnętrza wszedł Mattock w towarzystwie trzech dorosłych, dwóch mężczyzn i kobiety, którzy przyglądali się gościom nerwowym, nieprzychylnym wzrokiem.

Mardina rozwiązała płaszcz.

– Ciepło tu macie – stwierdziła. – Nawet bez ognia.

– Właśnie – dodała Delga. – To samo pomyślałam na zewnątrz. I tam nie płonie ogień. Co jest grane, Mattock? Siedzicie na szczycie wulkanu?

– Chcecie herbaty? – zapytał oschle.

Delga uśmiechnęła się szeroko.

– Jeśli zostało wam trochę kawy z przydziału dla załogi, chętnie się poczęstuję.

– Tu nie mam – burknął.

– To nie kłopocz się. – Pogrzebała w plecaku i wyciągnęła butelkę. – Masz, dla ciebie.

Wziął ją ostrożnie.

– A cóż to, do licha?

– Wódka – wyjaśniła Mardina. – Nazywamy ją kleinówką. Z ziemniaków. Ale nie szarżuj, jeśli odwykłeś. Prezent od sąsiadów.

– Tylko oddajcie nam butelkę, gdy już będzie pusta – zastrzegł Yuri.

– Hm… Kiedyś aresztowałbym was za posiadanie nielegalnego alkoholu.

– Na pewno – odparła z uśmiechem Delga. – A potem byś sam wszystko wypił.

– Odpuść już, Delga – powiedziała znużonym głosem Mardina. – Słuchaj, strażniku, może byś nas przedstawił?

Mattock zrobił to bez większych ceregieli.

– Bill Maven, Andrei Allen, Nancy Stiles. Siadajcie. Na co czekacie?

Usiedli – niektórzy na ziemi, inni na rozklekotanych krzesłach lub skrzyniach.

Teraz Mardina przedstawiła swoją grupę.

– Wszyscy jesteście pasażerami, nie? Oprócz ciebie, Mattock.

– Widziałem twoją twarz na statku – rzekł Yuri do Allena.

Wzruszył ramionami obojętnie.

– A ja pamiętam ciebie – zwróciła się Nancy Stiles do Mardiny.

– Tak? – odpowiedziała ostrożnie.

– Nie zrobiłaś mi nigdy nic złego, gdy byłaś astronautką. Zresztą nie jesteś już nią, prawda? Odkąd zostawili cię tu z nami. Tak samo Tom Mattock przestał być strażnikiem, nawet jeśli wkłada mundur, gdy myśli, że pokażą się obcy ludzie.

– Naprawdę, Tom? – zaśmiała się Delga.

– Jesteście pierwsi, którzy tu przyszli po podziale.

– Po podziale? – zdziwił się Yuri.

– Przypuszczam, Mattock, że nie rwałeś się, żeby zostać osadnikiem.

– Skąd. W grupie zrzutowej w czasie lotu odpadł jeden facet. Już w wahadłowcu. Niespodziewanie zszedł na zawał, gdyśmy ostro hamowali. Byłem najbliżej pod względem genetycznym według pacanów, którzy zajmowali się tymi sprawami na „Ad Astrze”. Musiałem zostać. Dokładnie tak samo jak pani porucznik.

Delga znów wybuchła śmiechem.

– Dzięki takim historiom moje gówniane życie wydaje mi się coś warte. Zawsze byłeś gnojem, Mattock, i w końcu się doigrałeś.

Popatrzył na nią ponuro.

– Ilu jest was w grupie?

– Około pięćdziesięciu – odpowiedziała Mardina. – Całkiem sporo dzieci, niektóre prawie dorosłe. Na zewnątrz czeka moja córka.

– Nasza córka – uściślił spokojnie Yuri.

– Pięćdziesięciu, Boże…

– A u was? – zapytał Yuri. – Sześciu dorosłych?

– Więc co się stało z tamtymi ośmioma, Tom? – wtrąciła Delga. – Zamordowałeś ich we śnie?

– To nie było tak – rzekł Andrei. – Oni poszli w swoją stronę, my poszliśmy w swoją.

– Oni? – dopytywała podejrzliwie Mardina.

– Jesteśmy biali, oni nie. Wszystkie odcienie poza naszym. Nie chcieliśmy, żeby byli ojcami naszych dzieci… Nie zrobiliśmy im nic złego. Poszli w swoją stronę, my w swoją – powtórzył.

– To był ten podział, o którym mówiłeś, nie? – zapytał Yuri.

Mattock tylko kiwnął głową.

Już się z tym wcześniej zetknęli. Wiele i tak maleńkich grup osadników, których przywiózł wahadłowiec z „Ad Astry”, podzieliło się na jeszcze mniejsze, związane najczęściej przynależnością rasową, ale też religią czy orientacją seksualną.

– A my jesteśmy z rozmaitych parafii – oświadczyła wesoło Delga. – Nasze dzieciaki to też fajny miks. Jak nazywasz córkę, Mardina? Muda-muda. Jesteśmy mieszańcami, ot co. Wielką bandą wymieszanych muda-mudasów. – Błysnęła zębami w uśmiechu. – Będziemy się świetnie razem dogadywać, białaski.

– Nie zwracajcie na nią uwagi – powiedział Yuri. – Lubi siać ferment. Dogadamy się.

– Nie ma takiej opcji! – warknął Mattock. – Idźcie sobie, gdzie was oczy poniosą. Jeśli chcecie, możecie przejść przez nasz teren, ale bez zatrzymywania się.

– Wasz teren? – bąknęła złowieszczo Delga.

Andrei Allen pochylił się w jej stronę.

– To myśmy znaleźli to miejsce. Szliśmy wzdłuż rzeki jak wy.

– Dobry Boże – mruknęła Mardina. – Czyżby nikt nie został tam, gdzie kazał McGregor?

– Uciekaliśmy przed chłodem, przed zimą, aż trafiliśmy tutaj, gdzie jest odrobinę cieplej…

– Ciekawe dlaczego?

Delga pokręciła głową.

– Nie warto pytać tych kmiotków, pani porucznik. Nie wiedzą.

– Założyliśmy uprawy, zbudowaliśmy domy, odchowaliśmy dzieci i nigdzie się stąd nie ruszamy – oświadczył Allen.

– I z nikim się nie dzielimy – zaznaczył dobitnie Mattock.

– Jest nas pięćdziesięciu, Tom, a was sześciu – tłumaczyła z niezmąconym spokojem Mardina. – Tak sobie myślę, że jeśli postanowimy rozłożyć tu obóz, nic nam nie zrobicie.

– Prawo dżungli, strażniku, co? – zakpiła ze śmiechem Delga.

Mattock spiorunował ją wzrokiem, czerwony na twarzy. Na statku znęcał się nad słabszymi i z pewnością terroryzował również tę małą społeczność, zmuszając do posłuchu pozostałych kolonistów. Był despotą, któremu teraz rzucono wyzwanie. Yuri pamiętał o jego strzelbie.

W chwili największego napięcia w drzwiach pojawiła się głowa Beth.

– Wiem! – obwieściła wesoło.

– Niby co? – zapytała podejrzliwie Mardina.

– Dlaczego tu jest cieplej. Słyszałam, jak się kłócicie.

– Nie kłóciliśmy się…

– ColU domyślił się wszystkiego. Chodźcie zobaczyć!

Trzymając się otwartej przestrzeni, ColU uważnie wjechał na obszar zasiedlony przez arduańskie płachty.

– Tak to już jest z rdzennymi formami życia – mówił. – Te okrywowe rośliny wcale nie są roślinami. To latawce!

Za nim, ostrożnie stawiając kroki, podążali Beth, Yuri i Mardina. Oddalili się o pół kilometra od osady Mattocka. Stąd mieli niezasłonięty widok na zbieg rzek – dwóch dolin odbiegających wstęgami na południe. I otaczały ich miejscowe formy życia.

Z wielką uwagą ColU wysunął ramię manipulatora, żeby szturchnąć najbliższą istotę w miejscu złączenia trzech rozłożystych „liści”. Gdy liście zadrżały, zatrzepotały i uniosły się, Yuri przekonał się, że to faktycznie jeden koniec latawca; drugim była pobliska trójka liści. Był to wielki, ociężały osobnik z sześcioma charakterystycznymi śmigiełkami, z których wyrastały wąsy, brudne wici zakotwiczone w ziemi. Spłoszony latawiec wyswobodził się z czepnych wąsów, załopotał i zakręcił śmigłami. Z hałaśliwym klekotem uniósł się w powietrze i odfrunął na bezpieczną odległość. Gdy znalazł się nad odsłoniętym skrawkiem ziemi, znów usiadł i rozcapierzył śmigiełka, otwarłszy je energicznie, jakby z irytacją.

Na niebie przesunęła się chmura, dzięki czemu promienie Proximy padły niemalże pionowo na zielony kobierzec. Dał się słyszeć szelest drżących liści; ledwie się poruszyły, lecz Yuri odniósł wrażenie, że zażywają kąpieli słonecznej.

– Cienkie wąsy pełnią funkcję korzeni – stwierdził ColU. – To łańcuszki z drobnych, splecionych łodyżek.

– Chodzi o światło, co? – zapytała Mardina. – Zależy im na dostępie do światła?

– Tak. Możemy obserwować, jak tutejsza przyroda przystosowuje się do różnych położeń gwiazdy, a może również szykuje na nadejście zimy. Na tej planecie odbywa się ciągła rywalizacja o to, żeby pochwycić jak najwięcej promieni słonecznych. Na północy, bliżej terminatora, rosną wysokie drzewa, które kierują swoje obszerne liście w stronę nieruchomego słońca. Tutaj Proxima praktycznie wisi nam nad głowami. Nie trzeba zbytnio się wysilać i wykształcać pnia. Wystarczy klapnąć na odsłoniętym terenie i wystawić się na słońce. I póki kobierzec jest zwarty, nic innego nie zakorzeni się i nie rzuci cienia.

– A jeśli już – powiedziała Beth – zawsze możesz zwiać w bezpieczne miejsce.

– To prawda, Beth – ciągnął ColU. – Choć utrzymywanie skomplikowanego zwierzęcego metabolizmu byłoby marnotrawstwem zasobów, gdyby chodziło tylko o to. Uważam, że to siedzenie na ziemi jest pewną formą przygotowania do zimy. Gdy brakuje energii, chciałoby się tylko leżeć i ładować baterie. Z nadejściem lata, kiedy słońca jest pod dostatkiem, można znowu latać. Podejrzewam, że ta praktyka ma podłoże nie tylko behawioralne, ale też genetyczne. Odpowiednia zmiana w ekspresji genów powoduje szybkie przystosowanie się do nowych warunków otoczenia. Zimowe latawce zapewne różnią się od swoich dziadków żyjących latem. A gdy znowu zrobi się ciepło, ich kształt wróci do poprzedniego…

Z południa doleciał stłumiony grzmot. Yuri, zaintrygowany, skierował wzrok ku środkowi przygwiezdnej strony, gdzie ulokował się monstrualny układ niżowy. Zastanawiał się, czy z takiej odległości doleci do nich piorun.

– Yuri?

– Przepraszam. Tak, zimowe i letnie latawce. Ale jak to się ma do tego, że Mattock nie trzęsie się z zimna w swojej chałupinie?

– A, no tak. Kolejna przydatna zaleta takiego sposobu życia. Liście oddają część energii, ich powierzchnia ma nieco wyższą temperaturę niż powietrze. Ta połać arduańskiej zieleni jest tak rozległa, że utworzyła się tu enklawa ciepła. Typowe ekologiczne sprzężenie zwrotne: im bardziej rozrastają się rośliny, tym więcej przestrzeni zajmują i tym efektywniej grzeją, co z kolei pozytywnie wpływa na ich wzrost.

– Ale czy duża jest ta enklawa? – chciał wiedzieć Yuri. – Damy radę coś tu wyhodować?

– Jak najbardziej – zapewnił ColU. – Może nawet zdołamy ją powiększyć. Skłonimy latawce do rozrodu lub schwytamy dzikie osobniki. Gwiezdna zima kiedyś się skończy. Może przeczekamy ją właśnie tutaj?

Mardina zadawała jeszcze pytania, lecz uwagę Yuriego znów przyciągnęło południe.

Beth chwyciła go za ramię.

– Tato, nie słuchasz.

– Hm? Przepraszam, skarbie. Nie mogę przestać patrzeć na ten układ niżowy. Bo wiesz, Beth, odkąd się urodziłaś, pokonaliśmy kawał drogi. Ta podróż nie miała końca. ColU obliczył, że przeszliśmy tysiące kilometrów. Wahadłowiec z „Ad Astry” przemierzy taką odległość w kilka minut, ale my musieliśmy iść pieszo! I jeszcze nieść małe dzieci.

Prychnęła.

– Teraz te dzieci noszą was.

– I szliśmy, wiedząc, że nie znajdziemy nic do jedzenia. Za każdym razem, gdy zwijaliśmy obóz, czekało nas nie tylko wytwarzanie żywności, ale i przygotowanie odpowiedniej gleby. Wątpię, czy w całych dziejach ludzkości ktoś się tyle nawędrował.

– Wszyscy, których spotkaliśmy, robili to samo.

– Zgadza się. Każdy szedł na południe, żeby uciec przed zimą. Każdy szedł tam. – Wskazał ciemne niebo na widnokręgu. – Centrum wszystkiego. Pępek świata. Pod samym słońcem… Jesteśmy już tak blisko. Trudno mi się skupić na jakichś latawcach.

– Chodźmy sprawdzić, co tam jest ciekawego. – Ujęła go pod ramię, co często robiła, gdy była młodsza. Ruszyli przed siebie, zostawiając za sobą Mardinę, ColU i uziemione latawce.

Ojciec i córka maszerowali na południe wzdłuż brzegu rzeki. Ostrożnie stawiali kroki, żeby nie przydeptać szeroko rozłożonych liści latawców. Kiedy oddalili się na kilometr, w zielonym kobiercu zaczęły pojawiać się wyrwy.

Wtem Yuri stanął jak wryty. Zobaczył coś na ziemi – tuż przed sobą.

– Tato? Znowu nic nie mówisz.

Popatrzył na nią, a następnie pokazał, co go tak zaintrygowało.

Ślady opon. Ponieważ nie był to odcisk kół jednostki kolonizacyjnej, ludzie Mattocka nie mieli z tym nic wspólnego. Ślady biegły wężykiem wzdłuż rzeki dokładnie w kierunku środka przygwiezdnej strony.

– Ktoś tam jest – szepnął Yuri.

ROZDZIAŁ 49

Napotkanie tych śladów odmieniło życie wędrowców. Oczywiście, musieli pójść za nimi.

Spędzili rok w Rozwidleniu Mattocka, jak zwykli nazywać to miejsce. Odpoczywali, zbierali plony. Cały rok przygotowań.

Potem rozpoczęli wędrówkę w stronę środka przygwiezdnej strony. Robiło się coraz cieplej, aż wreszcie pogoda zaczęła przypominać tę, jaka utrzymywała się przed nadejściem zimy. Pozbyli się grubych ubrań, zaczęli sadzić ciepłolubne rośliny i wciąż szli – stale na południe.

Ta wyprawa z kolei zajęła im dwa lata.

ROZDZIAŁ 50

2193

Na dystansie ostatnich kilkuset kilometrów teren bez przerwy się wznosił. Odkąd porzucili Rozwidlenie Mattocka, doliny rzek stopniowo przeobrażały się w urwiste wąwozy, których dno usłane było stertami pokruszonych głazów. Potoki żłobiły tu koryta wśród coraz wyższych pagórków, a miejscami i skał. W kotlinach tłoczyły się lasy: skupiska przysadzistych, silnych, szybko rosnących drzew, potrafiących dać odpór wichurom. Ich szerokie liście wyciągały się pazernie w stronę wiecznie zachmurzonego nieba. Wygląd tej krainy w niczym nie przypominał równin, prawdopodobnie przeważających na tym kontynencie zwróconym twarzą do Proximy – równin, które przemierzyli, aby tu dotrzeć.

Wspinając się, napotykali jeziora schowane pośród wzgórz – zasilane przez potoki, które z łoskotem spadały z jeszcze wyższych stron, gdzieniegdzie dławione trzcinami. Na zboczach można było dostrzec już tylko najcieńszą warstwę arduańskich porostów, a w rzadko spotykanych trzcinowiskach pracowały nieliczne gromady latawców lub piechurów podobnych do budowniczych. ColU wysunął hipotezę, że na tych wysokościach życie, skąpo reprezentowane, wykorzystuje fakt, że gwiezdna zima przebiega tu dość łagodnie. Bez spadku temperatury, spowodowanego wyraźnym zmniejszeniem się blasku Proximy, mało co mogłoby tu żyć z wyjątkiem najbardziej zahartowanych ekstremofili.

Mozolnie wędrowali przez tę dziwną spękaną krainę. Wąwozy stawały się jeszcze bardziej spadziste i wąskie, potoki rwały z większym hukiem. W niektórych miejscach musieli iść gęsiego, a w najgłębszych jarach utykały bagaże.

Należący do Yuriego ColU pełnił rolę przewodnika dla swoich straumatyzowanych towarzyszy, służących za ciężarówki do przewozu palet z żywnością i bezcenną glebą. Opracował system łączności i zarządzania za pomocą wiązek światłowodowych, które co chwila zaczepiały o kamienie i łodygi; Beth i Freddie organizowali dziecięce grupy do pomocy ColU.

– Wciąż cierpią – oznajmił w rozmowie z Mardiną i Yurim. – Odczuwają ból po brutalnym zabiegu chirurgicznym, któremu musieli się poddać. Ból, na który nie zasłużyli. Ból, którego nigdy nie zrozumieją. Bo nie utracili samoświadomości. O, nie.

Yuri tracił za to cierpliwość.

– Powiedz to w ONZ-ecie – ucinał, nie przerywając marszu.

Z czasem dotarli w bardziej zdradliwe strony. Bywało, że zrywało ich ze snu drżenie ziemi – na tyle silne, że Yuri trząsł się na łóżku. Niekiedy omijali bajora z gorącym błotem, zaciągnięte kożuchem fioletowozielonych bakterii, syczące i bulgoczące. Raz nawet ujrzeli gejzery: fontanny pary i wrzącej wody tryskające z wielkim, przerywanym hukiem niczym z komina popsutego parowozu. Starsi uczestnicy wyprawy bali się, że coś im się stanie w wyniku wstrząsów lub wybuchów, podczas gdy dzieci opowiadały sobie historie o duchu Dextera Cole’a przewracającym się w swoim skalnym podziemnym łożu. ColU twierdził, że powinni spodziewać się tego rodzaju zdarzeń w miejscu położonym najbliżej Proximy, gdzie pole grawitacyjne gwiazdy deformuje powierzchnię planety.

Zdążając wytrwale na południe, musieli się mierzyć ze stale rosnącą temperaturą. Kolonizatorzy prawie nic na siebie nie wkładali; czy to w czasie marszu, czy to w obozie, nosili jedynie krótkie spodenki i luźne tuniki, małe dzieci zaś przeważnie biegały na golasa. Niestety, na skutek przegrzania psuły się układy mechaniczne w ciężarówkach i ColU miał coraz więcej powodów do narzekania.

Gigantyczny układ niskiego ciśnienia, który panoszył się nad ogromną połacią lądu, zaciemniał przed nimi coraz większą część nieba. Nieprzejrzane zwały chmur rozciągały się na setki kilometrów.

Wszystkim, którzy chcieli słuchać, ColU wyjaśniał naukowe podstawy takiego stanu rzeczy.

– Masy gorącego powietrza napływają do środka przygwiezdnej strony planety, unoszą się i ulegają schłodzeniu, a potem oddają wilgoć w postaci chmur, deszczu i burz. Woda opadowa zbiera się w korytach rzek i strumieni, które rozchodzą się promieniście na wszystkie strony; nie tylko na północ, skąd przybyliśmy. Tak w skrócie wygląda obieg wody na kontynencie znajdującym się najbliżej gwiazdy…

Teoretyczne zrozumienie tej kwestii nie na wiele im się zdało, gdy dosięgły ich szpony potwornej nawałnicy. Zmęczeni migranci musieli się borykać z porywistym wiatrem, rzęsistym deszczem, nagłymi chłostami gradu, a nawet śniegiem – mimo ciepła. Jedni radzili sobie lepiej, drudzy gorzej. Pewne zaawansowane wiekiem osoby, które spędziły znaczną część życia w kopułach mieszkalnych na Marsie lub w kosmicznych habitatach, z trudem stawiały czoło naturalnym zjawiskom pogodowym. Tylko dzieci biegały bez utyskiwania mimo upałów i chłodów, w deszczu i śniegu.

Teraz marsz odbywał się wolniej. W miarę jak rosła temperatura, coraz częściej spierano się o to, czy warto było tu przychodzić.

A jednak szli naprzód. Ślady kół, które dostrzegali od czasu do czasu, działały jak przynęta, wciągały ich coraz głębiej do pępka tego świata. Zakładając, że na tej planecie rzeczywiście przebywa personel ISF, gdzieżby miał być, jeśli nie w tej najważniejszej strefie pod względem geograficznym?

Na koniec, po dwóch latach od opuszczenia Rozwidlenia Mattocka, dotarli nad brzeg jeziora, które zagrodziło im drogę. Dalej nie mogli już iść.

ROZDZIAŁ 51

2197

Penny Kalinski została wezwana na międzynarodowy szczyt międzyplanetarny. Ruszała kolejna faza negocjacji ONZ-etu z Chinami, tym razem w chińskiej stolicy na Marsie.

Już pierwsze spojrzenie na miasto, gdy prom schodził z orbity, dostarczało silnych przeżyć. W wolnym tłumaczeniu nazywało się Miastem Ognia. W chińskiej tradycji istniało pięć żywiołów, przy czym każdy łączono z odpowiednią porą roku, kierunkiem geograficznym i planetą. Przykładowo, żywioł wody był związany z Merkurym. Ogień – z latem, południem i Marsem. Stąd właśnie Miasto Ognia. Jednakże mieszkańcy Zachodu, oglądający je na zdjęciach satelitarnych w czasach, gdy jedynie obywatele Chin mogli się do niego zbliżać, mówili o nim: Obelisk. Kiedy prom łagodnie obniżał lot w rozrzedzonej marsjańskiej atmosferze – kojarzył się z pterozaurem za sprawą swoich błoniastych skrzydeł rozpiętych na lekkim szkielecie – Penny szybko zrozumiała, skąd się wzięła ta nazwa.

Terra Cimmeria z chaotycznie rozrzuconymi zboczami kraterów i głębokich kanionów tworzyła scenerię, która z wysoka przypominała skórę pokrytą bliznami jak po źle zagojonym oparzeniu. Chińskie osiedle rozbudowało się w kraterze Mendel; jego dno o średnicy niespełna osiemdziesięciu kilometrów było poorane korytami wyschniętych rzek i podziurawione mniejszymi, młodszymi kraterami. Penny widziała kopuły przysypane do połowy warstwą marsjańskiej ziemi, błyszczące zbiorniki i rury należące do czegoś, co wyglądało na olbrzymi kombinat chemiczny, a także kilka wież wiertniczych – proste konstrukcje przywodzące na myśl platformę startową rakiety.

Pośrodku tego wszystkiego znajdował się Obelisk, rzeźbiony palec z marsjańskiego kamienia, betonu, stali i szkła, drapacz chmur o oszałamiającej wysokości dziesięciu kilometrów – wytworzony dzięki ludzkiej pomysłowości wspartej niską grawitacją, niemożliwy do skopiowania na Ziemi za pomocą tych samych materiałów.

Podchodząc do lądowania, prom okrążał bok monumentalnej budowli.

Siedzący obok Penny sir Michael King zaglądał jej przez ramię.

– Zawsze tacy sami – stwierdził. – Postarali się, żeby każdy od razu zobaczył to cholerstwo. Ale trzeba przyznać, że mają powody do dumy.

– Tak. Dokładnie w tym miejscu, dawno temu, Cao Xi po raz pierwszy wylądował na Marsie.

– I umarł, zanim znowu zobaczył Ziemię. Jednak przyjrzyj się ich osiągnięciom nie tylko tutaj, ale też w pasie planetoid. A wszystko to bez technologii ziarnowej…

Kwestia dostępu do tej technologii była oczywiście powodem, dla którego ONZ wysłał delegację na Marsa.

Wahadłowiec zbliżał się do lądowiska z godną podziwu gracją, zważywszy na jego rozmiary i kruchy szkielet, by osiąść na pasie startowym oddalonym od głównych kopuł. Prom całkowicie różnił się od silnie opancerzonego kadłubowca z napędem ziarnowym, który zabrał przedstawicieli ONZ-etu poza obszar planet wewnętrznych. Było jednak coś w eleganckim, filigranowym, wręcz minimalistycznym wyglądzie zaprojektowanej przez Chińczyków konstrukcji, co bardzo podobało się Penny. Delikatny pojazd wydawał się doskonale przystosowany do miejscowego środowiska – specyficznej marsjańskiej atmosfery. Był dziełem wielu pokoleń ludzi, którzy uczyli się tu żyć. Przylot na chińskiego Marsa kojarzył się z przejściem do równoległego kosmosu, gdzie ścieżka rozwoju technologicznego przebiega inaczej niż na ONZ-etowskich światach.

Gdy tylko wahadłowiec znieruchomiał, na jego powitanie pośpiesznie wyruszyły łaziki. Jedne wpinały się do kadłuba, aby umożliwić transfer paliwa, towarów i pasażerów, drugie zaś – roboty z długimi, giętkimi ramionami manipulatorów – rozpoczynały skomplikowaną procedurę składania skrzydeł pojazdu, który miał zostać wystrzelony, niczym pocisk, z powrotem na orbitę.

Pasażerowie zostali przewiezieni do luksusowego autobusu, bąbla z twardego, przezroczystego materiału. Autonomiczny pojazd potoczył się prędko przed siebie, kierując się gładką, odpyloną drogą do jednej z wielkich kopuł w śródmieściu. Były to imponujące budowle z cegieł i betonu, lecz u podnóża niebosiężnego monumentu wydawały się maleńkimi pęcherzami. Chińska obsługa poruszała się żwawo w kabinie autobusu, rozdając pasażerom wodę w kubkach, która – jak ich zapewniono – była pozyskiwana z lodowej czapy na biegunie planety.

Znajdowali się na południowej półkuli Marsa, na mniej więcej trzydziestym stopniu szerokości geograficznej. Zbliżało się południe. Wiszące wysoko nad horyzontem słońce, na które patrzyli przez okno, było okrągłe i blade, lecz wyraźnie zarysowane. Niebo miało pomarańczowobrązowy odcień, może trochę podobny do toffi, pomyślała Penny, przypominając sobie dzieciństwo i kuchenne eksperymenty, które przeprowadzała razem ze Stef pod łagodnym, acz niezbyt kompetentnym nadzorem ojca. Smuciło ją to, że siostra niczego nie pamięta.

Nie do wiary, ale upłynęło już siedemnaście lat od intelektualnie wstrząsającego spotkania z Earthshine’em, kiedy to zobaczyły nagrobek ojca w Paryżu. Od tamtej pory wymieniały się z nim spostrzeżeniami dotyczącymi ich największej egzystencjalnej tajemnicy, lecz z mizernym skutkiem.

Drogi zawodowe bliźniaczek – teraz gdy były już po pięćdziesiątce – wreszcie się rozeszły. Podczas gdy Penny dzięki staraniom Kinga i Earthshine’a brała coraz aktywniejszy udział w długofalowych wysiłkach dyplomatycznych, mających na celu odegnanie widma wojny w coraz bardziej spolaryzowanym Układzie Słonecznym, Stef przebywała na Merkurym, pochłonięta badaniami Włazu. W tym momencie dzieliła je odległość dwustu milionów kilometrów. Trudno byłoby sprawić, aby dwie istoty ludzkie oddaliły się od siebie na większą odległość – chyba żeby jedną wysłano na Proximę Centauri.

Autobus spokojnie podjechał do śluzy w okrągłej ścianie kopuły. Uśmiechnięta obsługa w uniformach wyprowadziła gości na zewnątrz.

Penny wraz z całą grupą weszła do środka. Wewnątrz stały ciasno jeden przy drugim niskie drugorzędne budynki, przy czym widoczny w górze dach z cegieł i betonu kojarzył się z jakimiś wielkimi rzymskimi ruinami. Wysoko paliły się wielkie jarzeniówki, a na ekranach przesuwały się chińskie zdania, których Penny nie umiała odczytać. Okazało się, że przestrzeń na powierzchni jest tylko częścią kompleksu. Okazałe schody, eskalatory i szyby windowe zachęcały przybyszów do zejścia do przestronnych, jasno oświetlonych podziemnych galerii rozbudowanego konglomeratu mieszkalno-przemysłowego. Architektura tego miejsca, skrzyżowanie klasycznego panteonu z galerią handlową i ogromną ultranowoczesną fabryką, z pewnością była ograniczona specyfiką środowiska marsjańskiego, a jednak rządziła nią jakaś wizja, której brakowało w wielu pozaziemskich koloniach ONZ-etu odwiedzonych przez Penny. Kobieta była pod wielkim wrażeniem – i o to im chodziło.

W wielkim holu wejściowym ustawił się w szeregu komitet powitalny, oczekujący na delegatów ONZ-etu. W pobliżu stali na baczność żołnierze w lekkich skafandrach ciśnieniowych w kamuflujących marsjańskich kolorach. Grupa dzieci w tradycyjnych strojach poruszała wstęgami, tworząc w warunkach niskiej grawitacji fantastyczne ulotne figury, które zdawały się przez chwilę wisieć w powietrzu. Nad nimi latały drony z kamerami, żeby uwiecznić tę chwilę.

Uwaga skupiała się jednak na seniorach. Sir Michael King, dyrektor generalny UEI, dziś osiemdziesięciodwuletni mężczyzna, był głównym inicjatorem konferencji, zatem on i jego równie sędziwi partnerzy zostali osobno powitani przez chińskich oficjeli. Do gości podchodzili kolejni Chińczycy, czasem w mundurach wojskowych, lecz częściej w cywilnym ubraniu. Penny zauważyła, że każdemu członkowi delegacji przydzielono co najmniej jednego przewodnika.

Jak było do przewidzenia, pewien młodzieniec oderwał się od reszty i zbliżył do niej.

– Pułkownik Kalinski?

Próbowała zapanować nad sobą. Nawet teraz, w wieku pięćdziesięciu trzech lat, nie lubiła rzucać się w oczy.

– Tak, to ja.

– Nazywam się Jiang Youwei. – Podał jej dłoń, którą uścisnęła. Był wysoki, szczupły, ciemnowłosy i spokojny. Nosił praktyczny jednoczęściowy kombinezon, dobrze skrojony, nawet elegancki. Zastanawiała się, czy w tym zestawieniu jej wytworny mundur ISF nie wydaje się banalny, kiczowaty. – Mam dwadzieścia cztery lata. Studiuję fizykę teoretyczną na uniwersytecie, jestem na ostatnim roku. W czasie konferencji mam towarzyszyć pani jako osobisty przewodnik.

Posługiwał się nienaganną angielszczyzną z ledwo wyczuwalnym australijskim akcentem. Może uczyli go potomkowie narodu, który wchłonęła Wielka Chińska Struktura Gospodarcza? I, na litość boską, był prawie trzydzieści lat młodszy od Penny.

– Dzięki, ale umiem o siebie zadbać. Nie potrzebuję…

– Ma pani prawo wybrać sobie innego towarzysza, choć byłoby to dla mnie wielkie rozczarowanie. Nie ukrywam, że zgłosiłem się na ochotnika. Studiowałem pani i pani siostry prace badawcze i karierę naukową, oczywiście w dostępnym dla nas zakresie. Przykro mi, ale brak towarzystwa nie wchodzi w grę. Bądź co bądź, musimy brać pod uwagę kwestie bezpieczeństwa. – Uśmiechnął się swobodnie. – Chyba lepszy będę ja niż któryś z tych koleżków z karabinami, pani pułkownik.

Roześmiała się i ustąpiła.

– Niech będzie. No więc co mamy w planach?

– Oficjalny początek sesji za dwadzieścia cztery godziny. Potem obiad i tak dalej. Niektórzy uczestnicy delegacji zostaną poproszeni o udział w poprzedzających rozmowy konferencjach prasowych…

– Na szczęście nie ja, dzięki niech będą Wielkiemu Galaktycznemu Gulowi – odparła. King zadbał o to, żeby nie musiała w nich uczestniczyć. Wystąpienia publiczne miały być karuzelą protokołów i etykiety bez poważnych treści, niewymagającą obecności zwykłego doradcy do spraw naukowych.

– W takim razie ma pani trochę wolnego czasu.

– Muszę się teraz rozpakować?

– To już wedle uznania. W tej chwili pani bagaż zmierza do pokoju hotelowego w Obelisku Cao Xi. Mogę tam panią zabrać, jeśli…

– Poradzę sobie, proszę mi wierzyć. Najpierw lecieliśmy kadłubowcem, którego wnętrze przypominało apartament. Nie nawykłam do tego. Na pokładzie wahadłowca podawali nawet kawę. Mam już dość tego rozpieszczania.

Pokiwał głową.

– W takim razie proponuję wycieczkę z przewodnikiem.

Poklepała go po ramieniu.

– No, skoro nie mogę się od ciebie uwolnić, to przynajmniej mogę cię do czegoś wykorzystać.

Gdy się roześmiał, stwierdziła z wahaniem, że go lubi.

Jiang zaprowadził ją do ruchomych schodów, którymi zjechali do podziemi. Rozmaite chodniki i pochylnie załadunkowe zapuszczały się stąd do jeszcze głębszych czeluści marsjańskiego gruntu. Wszystko to wyglądało na strefę przemysłową. Przez przeszklone ściany Penny patrzyła na lśniące hale fabryczne, gdzie roboty i robotnicy w białych fartuchach pracowali ramię w ramię przy montażu imponujących urządzeń mechanicznych. Wszędzie poruszali się ludzie, pogodni i zagonieni, czasem zgrabnymi zautomatyzowanymi wózkami, a w korytarzach roznosił się gwar głosów. Na tym piętrze nie było zbyt wiele budynków użyteczności publicznej, żadnych szkół, akademików czy szpitali, choć zauważyła kilka sklepów, restauracji i barów mlecznych, gdzie ustawiały się kolejki cierpliwych robotników. Nie widać było ochrony ani systemów bezpieczeństwa.

Jiang Youwei obserwował ją dyskretnie.

– Porusza się pani swobodnie, mimo że nie była nigdy na Marsie.

– Cóż, wie pan o mnie wszystko.

Uśmiechnął się.

– Wiem, że jest pani weteranką podróży międzyplanetarnych. To ogólnie dostępne informacje. Była pani na Merkurym, Księżycu i teraz przyszła pora na Marsa. Jeśli o mnie chodzi, to urodziłem się na Marsie, w tym mieście, natomiast moi rodzice pochodzą z Nowego Pekinu. Nigdy nie opuszczałem planety.

– Człowiek przyzwyczaja się do siły ciężkości w każdych warunkach. Na Księżycu, zamiast normalnie biegać, trzeba skakać jak kangur.

– Dzieci same uczą się tych rzeczy. Organizm ludzki instynktownie szuka takiego rozwiązania, żeby zużywać jak najmniej energii. Rozwiązanie zawsze będzie inne w zależności od planety, na której się przebywa.

– Jak najmniej energii, co? Chyba naprawdę jest pan fizykiem.

Zatrzymali się przed oknem, za którym ludzie i roboty montowali jakiś fragment maszynerii: długą, ciężką rurę opatrzoną ostrzegawczymi naklejkami, przypominającą pocisk rakietowy pozbawiony stateczników.

– Bomba do zdetonowania w warstwach wodonośnych – wytłumaczył Jiang. – A przynajmniej jej korpus. Materiał rozszczepialny zostanie wprowadzony w niezamieszkanym terenie.

– No myślę. Część programu terraformowania, co? Pozyskiwanie wody z warstw wodonośnych?

– Zgadza się. Na czas waszej wizyty wstrzymaliśmy detonacje. Zresztą i tak nie wolno przeprowadzać ich blisko, żeby nie naruszyć struktury monumentu.

Zajrzała do środka przez szybę.

– Kurczę pieczone. Sprzęt takiego kalibru wprost na wystawie sklepowej. Dokładnie tam, gdzie obcy dygnitarze, tacy jak ja, będą zaglądać po wyjściu z autobusu. Co za zbieg okoliczności.

Parsknął śmiechem.

– Trzeba trochę poszpanować, co? Prawda jest taka, że nasz sztandarowy produkt nie jest tak namacalny.

– Oprogramowanie i technologie oparte na sztucznej inteligencji, które eksportujecie na Ziemię…

Poszli dalej.

– Musi pani wiedzieć, że to celowa strategia. Kiedyś mówiło się, że handel międzyplanetarny nie ma sensu z powodu kosztów transportu. Ale tak nie jest. Przedsiębiorstwa górnicze w pasie planetoid sprzedają przecież surowiec państwom ONZ-etu na Ziemi, a także waszym koloniom na Księżycu. Jednak tutaj, w Obelisku, stworzyliśmy najnowocześniejszy ośrodek rozwoju oprogramowania i badań nad sztuczną inteligencją. Oczywiście, koszt wysyłki takich produktów poza planetę jest minimalny, w zasadzie to kwestia transferu danych. Wszystko zostało starannie zaplanowane. To miasto miało być naszą twierdzą, dać nam poczucie bezpieczeństwa, ale już od początku powstawała tu rozwinięta infrastruktura informatyczna. Priorytetem stała się edukacja młodzieży. Mamy system nagradzania osiągnięć, który… – Uśmiechnął się skromnie. – Hm, ktoś mógłby to nazwać socjotechniką, choć wiem, że w zachodniej kulturze to określenie źle się kojarzy. Mogę tylko powiedzieć, że skorzystałem na tym i ja, i nasza społeczność, która zgromadziła wielki kapitał intelektualny.

Dostrzegła uczniów zebranych w dwuszeregu, zwiedzających to miejsce, małych chłopców i dziewczynki w jasnozielonych mundurkach. Kolor zielony rzucał się w oczy na Marsie, gdzie dominowały barwy z całej palety brązów i rdzawej czerwieni. Dzieci patrzyły na nią ciekawie – nie spotykało się tu białych twarzy – więc nie omieszkała się do nich uśmiechnąć.

– Zanim stąd odlecę, chętnie dowiem się czegoś na temat tutejszych swobód obywatelskich.

– Nie mam nic przeciwko temu.

ROZDZIAŁ 52

2193

Beth, Freddie i jeszcze kilku przedstawicieli młodego pokolenia spakowało plecaki i wyruszyło na zachód, próbując okrążyć jezioro. Pozostali rozbili obóz w wielokrotnie przećwiczony sposób: utworzyli paleniska, wykopali schrony przeciwburzowe i rowy odprowadzające nieczystości z latryn, pobudowali chaty i domostwa w kształcie tipi. Ciężarówki, wyłączone spod bezpośredniej kontroli ColU na czas tych prostych prac, przystąpiły do orania kolejnego kawałka arduańskiego gruntu – dostatecznie dużego, żeby szybko zebrać obfity plon.

Sam ColU udał się tymczasem nad jezioro, gdzie znajdowało się rozległe trzcinowisko i wspólnoty budowniczych wraz ze żłobkami, gnojowiskami, tamami, groblami i pułapkami. Przypominało to jak żywo przedsięwzięcia budowniczych wokół dżilli. Nic jednak nie wskazywało na to, żeby przygotowywali się do przemieszczenia całego jeziora. ColU poświęcał im wiele uwagi, przyglądał się ich dziełom, a nawet porozumiewał się z nimi za pomocą swojej mowy – marionetkowego wymachiwania ramionami manipulatorów.

Kiedy Beth wraz z resztą powróciła z wyprawy, Mardina pozwoliła im przez noc wypocząć, najeść się i umyć. Następnie zwołała naradę wojenną.

Trzon grupy stanowili Mardina,Yuri, Delga, Liu Tao i Mattock. Zebrali się wokół paleniska; co prawda nie płonął ogień, lecz spoczywające na spodzie bazaltowe kamienie zachowały tyle ciepła, że można było podgrzać w rondelku herbatę z pokrzyw. Ponad dziesięciu dorosłych zgromadziło się nieopodal, by posłuchać rozmowy; jedni kiwali się sennie, inni wykonywali drobne prace i pilnowali dzieci kręcących się przy nich. Pozostali byli zajęci ważniejszymi robotami lub drzemali w skwarze. W milczeniu podjechał do nich również ColU; masywny korpus i manipulatory miał ubrudzone ziemią.

W końcu zjawili się Beth i Freddie, praktycznie nadzy, jeśli nie liczyć znoszonych sandałów tudzież skąpych przepasek z łodygowej kory w kroku i na piersiach.

Beth z wdziękiem nalała sobie herbaty do kubka. Kiedy się poruszała, Yuri widział reakcje mężczyzn na widok gibkiego ciała tej bądź co bądź dwudziestoletniej już kobiety. Na smagłej, lśniącej od potu skórze malowały się wyraźne tatuaże: twarz pokrywał rysunek podobny do maski Delgi, choć nie tak dziki i bardziej wystylizowany, plecy zaś kazała sobie ozdobić promienistym słońcem, gwiazdą podobną do Proximy, nad wizerunkiem odwróconej ludzkiej twarzy. Ileż to zażartych wojen stoczyła z matką, zanim dostała od niej pozwolenie. Mardinie, niegdyś astronautce, tatuaże kojarzyły się z gangami, narkotykami i światem przestępczym. Jednak większość dzieciaków – zwłaszcza te z grupy matek, które zapoczątkowały tę modę – nosiła takie czy inne. Były to właściwie jedyne dzieła sztuki, jakie mogli tworzyć, i z całą pewnością jedyne, jakie mogli przenosić z miejsca na miejsce, gdy grupa odbywała swą niekończącą się wędrówkę. Yuri nie włączał się w spór między matką a córką. Delga, wzorcowy przykład fanatyka tatuaży, tylko się śmiała.

– I co tam? – zagaił Yuri. – Wróciliście wcześniej, niż myślałaś.

– No. – Siedząc w kucki i popijając herbatę, Beth potoczyła wkoło wzrokiem, pewna siebie. – Wiecie, że chcieliśmy okrążyć jezioro. Wyruszyliśmy z północnego wybrzeża, skierowaliśmy się na zachód, a potem trzymaliśmy się blisko brzegu, aż dotarliśmy na południowy koniec jeziora. Potem drogę zagrodziła nam rzeka, przez którą nie dało się przeprawić. Ma rwący nurt i spływa z wyżyn na południu.

– Rzeka wlewa się z wielką siłą do jeziora – dodał Freddie. – Widać, jak kolory się mieszają, jak rozlewa się muł.

– No dobrze – powiedziała Mardina. – Mogliście iść dalej na południe?

– Tak, doliną rzeki – odparła Beth. – Ale jest dość wąska i ma strome zbocza. – Uśmiechnęła się szeroko do Yuriego. – Tam jest wodospad, tato! Powinieneś go zobaczyć. Dalej teren wznosi się i wznosi, i rośnie tam las. Ale nie taki jak drzewa w domu. – Mówiąc to, miała na myśli miejsce, gdzie się urodziła, w pobliżu majestatycznych lasów dalekiej północy. – Te są małe, mają masę gałęzi i trzeszczą na wietrze. Jest gorąco i parno. Nawet sobie nie wyobrażam, jak moglibyśmy karczować te drzewa i budować tam domy. Ale…

– Co?

Uśmiechnęła się.

– Widzieliśmy ślady kół. Biegły na południe, prosto do tej dżungli.

– Tam musi być baza – mruknęła Mardina. – Z całym nowoczesnym zapleczem, usytuowana w najważniejszym miejscu na planecie, podczas gdy my wszyscy grzebiemy się w błocie. – Spojrzała na zachmurzone niebo. – ISF. Podejrzewam, że dostają zapasy z orbity. Może nawet zmienił się personel po powrocie „Ad Astry” lub przylocie innego statku. Boże, od początku mówiłam, że stąd nie odlecieli.

– Dobra, przekonamy się – powiedziała Delga. – Mam rację?

– Jeśli wolno mi coś powiedzieć, pani porucznik… – wtrącił ColU.

– A czy kiedyś udało mi się powstrzymać cię od gadania?

– Jest jeszcze jeden powód, żeby iść do Osi.

– Do jakiej Osi? – zdziwił się Yuri.

– Przepraszam. Tutejsi budowniczowie nazywają w ten sposób środek przygwiezdnej strony. Prawdopodobnie używa się tego wyrazu na całej planecie. „Oś” to moje tłumaczenie słowa, które odnosi się również do głównej cylindrycznej części ich łodygowych ciał.

Delga prychnęła.

– Znowu gadałeś z tymi pajacykami. Tylko tracisz czas.

– Nie zgadzam się z tym – odparł z naciskiem ColU. – Za każdym razem gdy spotykamy nową wspólnotę, dowiaduję się wielu cennych rzeczy. Ich język jest bardzo stary i ustabilizowany. Występują różnice kulturowe, ale też mnóstwo podobieństw, jak choćby koncepcja Osi. To tylko moja interpretacja skomplikowanego wyobrażenia. W pojęciu budowniczych środek strony przygwiezdnej to centrum świata. Punkt, wokół którego wszystko się obraca. W dodatku utracony. To ich rajski ogród, pani porucznik. Wierzą, że tam właśnie żyli, zanim nastąpił upadek. Oś zajmuje naczelne miejsce w ich zbiorowej świadomości. To pradawna koncepcja. Wspomnienia odległe, lecz nie zatarte. To tak, jakby żyli gdzieś jeszcze wasi zwierzęcy przodkowie. Wy, ludzie, macie swoje drzewa, z których zeszliście na ziemię. Budowniczowie mają Oś. Ale jest jeszcze jedno znaczenie, nowsze. Tutejsi budowniczowie opowiadają o jakichś niedawnych wydarzeniach. Oni powrócili do Osi i to wspomnienie jest świeże. Nie wiem dlaczego. Z pewnością mieli coś do zrobienia. Tym się właśnie zajmują. One tam pracowały, ale teraz zabroniono im wstępu.

– Personel ISF – mruknęła ponuro Mardina.

– Możliwe.

– Zastanawia mnie jedno – rzekł Liu Tao. – Jak tu przeżyjemy? – Wkrótce po opuszczeniu rozwidlenia rzeki znalazł sobie młodą żonę, córkę Dorothy Lynn, która urodziła mu dziecko, dziewczynkę o imieniu Thursday October. Nazwali ją tak, ponieważ według ziemskiej rachuby czasu przyszła na świat w październikowy czwartek. Od tamtej pory drastycznie zrewidował listę życiowych priorytetów. – Załatwmy tę sprawę z ISF i Osią, a potem zmywajmy się stąd.

– Popieram – odezwał się ColU. – Gwiezdna zima kiedyś się skończy. Szczerze mówiąc, od dawna to powtarzam.

– Wiemy – powiedział Yuri.

– Gdy temperatury wrócą do normy, ta część świata nie będzie nadawała się do zamieszkania.

– Wiemy. – Mardina spojrzała na Yuriego, Delgę i Mattocka, dawniej strażnika pokoju, który trząsł się ze złości na myśl o dobrze wyposażonej bazie ISF, w której najwyraźniej go nie chcieli. – Wrócimy na północ, ale najpierw przekonamy się na własne oczy, co skrywa dżungla. Skoro już przeszliśmy tyle kilometrów. Ktoś ma jakieś konkretne zastrzeżenia? – Nikt nie odpowiedział, więc wstała i ciągnęła stanowczym tonem: – Dobra, bierzemy ciężarówki. Przynajmniej jedną. Beth, Freddie, byliście na zwiadach. Znajdźcie drogę. Sposób, jak tam wejść. Yuri, możesz pomóc ColU ogarnąć te ciężarówki. Nie śpieszymy się. Przygotujemy się jak należy. Dopiero potem pójdziemy.

– A broń? – zapytał Liu Tao. Potoczył wzrokiem dokoła. – Tak tylko pytam.

Delga parsknęła śmiechem.

– Zostało coś herbaty? – zapytała Mardina.

ROZDZIAŁ 53

Skład wyprawy właściwie sam się ustalił.

Mardina i Mattock, astronautka i strażnik pokoju, oboje brutalnie pozostawieni na łasce losu, byli najsilniej zmotywowani, żeby sprawdzić, co pozostało na Osi po ISF. Mattock ubrał się nawet w resztki munduru, choć wiedział, że będzie mu za gorąco. Delga i Liu mieli reprezentować swoje grupy. Zesłanemu tu Chińczykowi z pewnością nie paliło się, żeby stanąć oko w oko z przedstawicielami ONZ-etu, lecz występował w imieniu swoich ludzi – tych, którzy kiedyś żyli pod rządami Kleina.

Yuri musiał iść, skoro szła Mardina i Beth, która znalazła dogodne przejście. Jego miejsce było przy rodzinie.

W dodatku zabierali ze sobą, rzecz niezwykła, gromadę budowniczych. ColU w jakiś sposób namówił ich do tego. Jeśli despotyczni ludzie mieszkający na Osi – nazwa nadana przez budowniczych miejscu, które należało do nich – wyparli stamtąd tubylców, być może godziło się zabrać ich tam z powrotem.

Dzieci obserwowały przygotowania dorosłych. Wydawało się, że są tą sprawą nieco rozbawione, ale niezbyt przejęte. W ich wyobrażeniu ISF był baśniową mrzonką rodziców, równie nierealną jak duch Dextera Cole’a.

Wyruszyli w konwoju, przy czym w środku jechał ColU z jedną z otępiałych ciężarówek. Wszyscy dźwigali plecaki z żywnością, wodą i bronią, choć większość bagaży załadowano na ciężarówkę. Na czele pochodu szła Beth, która mimo upału potrafiła biec z naturalną lekkością. Tom Mattock odstawał od reszty. Wyglądał śmiesznie w mundurze strażnika. Wkrótce się zgrzał, tym bardziej że musiał sobie radzić z kuśtykaniem.

Na samym końcu, wirując i pląsając, podążała niewielka grupka budowniczych; Yuri naliczył dziewięciu dorosłych.

Obeszli południowy brzeg i skierowali się do ujścia rzeki, która stanęła na przeszkodzie Freddiemu i Beth, gdy próbowali okrążyć jezioro. Wypływała z pasa gęstej zielonej puszczy. Choć dzieliły ich od lasu całe kilometry, Yuri miał wrażenie, że czuje docierające stamtąd fale rozgrzanej wilgoci.

– Tam! – zawołała Beth, wyciągając rękę. – Jeszcze widać nasze ślady.

Yuri też je dostrzegł, sześć par ludzkich stóp, z czego jedna bosa. Biegły na południe.

– A obok nich tamte – dodała ciszej Mardina. Wskazała ślady kół i obcych obutych stóp. Nieopodal odcisnęły się na ziemi koła pojazdu wracającego do dżungli. – Widzieli was, Beth. Wyszli, żeby się rozejrzeć. – Popatrzyła na las. – Wiedzą, że idziemy.

Liu wzruszył ramionami.

– Pewnie wiedzieli od samego początku. Zresztą po to tu są: żeby nas obserwować. – Zerknął na niebo. – My, Chińczycy, mamy niewykrywalne satelity szpiegowskie na orbitach wokół Ziemi i Marsa, których nie namierzył żaden goguś z ONZ-etu. Pewnie to działa również w drugą stronę. – Pomachał ręką. – Cześć, majorze McGregor!

Ruszyli dalej doliną rzeki.

– Ale nic z tym nie zrobili – stwierdziła idąca na czele Mardina. – Może nie mogą nic zrobić? Tkwią tu już ponad dwadzieścia lat. Każdy badziew w końcu nawala.

– Albo nie wiedzą, co z nami zrobić – rzekł Yuri. – Przecież nas tu w ogóle nie powinno być, nie?

– To prawda – odezwał się ColU. – Zgodnie z planem mieliście wieść osiadły tryb życia. Poza tym, otaczający Oś pas rozgrzanej, jałowej ziemi powinien być zaporą dla pieszych wędrowców.

– Jednak nikt w ISF nie uwzględnił w planach migrujących jezior ani gwiezdnej zimy – stwierdził Yuri.

– Ani ludzkiej natury – dodał z uśmiechem Liu. – I tak się to skończyło.

Musieli się wdrapać na skaliste zbocze zaraz za imponującym wodospadem, o którym opowiadała Beth.

Po dwóch godzinach dotarli do nierównej granicy lasu. Potwierdziły się słowa dziewczyny: tutejsze drzewa bardzo się różniły od tych okrytych wielkimi liściastymi parasolami, występującymi na wyższych szerokościach geograficznych. Miały krótsze i grubsze pnie oraz tęgie gałęzie obwieszone mnóstwem liści. Jednakże pnie były takimi samymi segmentowymi łodygami, a krótkie gałęzie i drobniejsze liście świadczyły o przystosowaniu do gwałtownych zjawisk pogodowych.

Mardina zarządziła postój przed wejściem w głąb puszczy. W pobliżu był stawik zarośnięty trzcinami, do którego pomknęli budowniczowie.

Ciężarówce i ColU wyznaczono miejsce z dala od skraju lasu i jego tajemniczych zagrożeń, po czym przystąpiono do przygotowywania noclegu. Wnet zapłonął ogień, więc mogli zagotować herbatę i zagrzać wodę do mycia. Ustalili, kto i kiedy ma stanąć na straży pod gołym niebem, niezmiennie szarym.

Yuri miał kłopoty z zaśnięciem w naprędce zbudowanym tipi. W odróżnieniu od stałej osady nie było tu biegających dzieciaków i ludzi upitych kleinówką. Jednak strażnik Mattock chrapał, jakby mu rozkrojono gardło. Na domiar złego okaleczona jednostka kolonizacyjna zakłócała ciszę niekończącą się symfonią cichych odgłosów, buczeniem pomp, sykiem urządzeń hydraulicznych, czasem „kaszelkiem” jakiegoś małego silnika. Należący do Yuriego ColU tłumaczył to wszystko urazem psychicznym, który sprawił, że w „podświadomości”, czyli półautonomicznych systemach zarządzających obwodami ciężarówki, pojawiło się mnóstwo usterek. Beth przypuszczała, że ciężarówce śnią się koszmary. ColU twierdził, że nie mija się z prawdą.

Rankiem się spakowali i przygotowali, by wkroczyć do obcej dżungli. Beth, która wstała wcześnie i zdążyła przeprowadzić mały rekonesans, oznajmiła, że znalazła ścieżkę.

ColU, rozłożywszy ramię z czujnikami, przyznał jej rację.

– Rzeczywiście, przejeżdżały tędy jakieś pojazdy. Pozostawiły charakterystyczne ślady, gdzieniegdzie lekko radioaktywne, chociaż znać było, że próbowano je zacierać. Na pewno jest przejście. – Wetknął kabel światłowodowy do otępiałej ciężarówki. – Cała naprzód! – Bez wahania skierował się do lasu, prowadząc swojego apatycznego partnera.

Sunął już przed siebie, gdy Yuri, Mardina i Beth wskoczyli na jego korpus. Mattock, Delga i Liu usadowili się na ciężarówce. Pozornie beztroscy budowniczowie wyruszyli za nimi, lecz zamiast trzymać się szlaku wytyczonego przez ludzi, przemykali w gęstszym poszyciu.

Zaledwie znaleźli się w cieniu drzew, Yuriego zalała fala gorącego, parnego powietrza. Miał wrażenie, że wchodzi w ogromną paszczę. Na szczęście nie musiał iść pieszo. Słyszał, jak Mattock oddycha ze świstem, pijąc wodę.

Wydawało się, że światło, zabarwione mętną arduańską zielenią, ma dziwną półpłynną konsystencję, jakby poruszali się w toni mrocznego stawu. Piętro liściastych konarów znajdowało się niżej i nie przypominało praktycznie jednolitego sklepienia w lasach na północy. Słońce przesiane między drobnymi liśćmi docierało do ziemi, na której bujnie rozrastała się niska roślinność. Gdy zerwał się wiatr – nieprzynoszący ulgi podróżnikom, którym dokuczał skwar i wilgoć – grube gałęzie kiwały się z suchym trzaskiem. Wokół latały owady, czy raczej istoty owadopodobne, duże jak motyle, lecz zbudowane z patyczkowatych łodyżek połączonych błonkami. Siadały ludziom na ciele, odlatywały rozczarowane i wracały, żeby spróbować raz jeszcze. Yuri bał się, że będą dla nich utrapieniem w dżungli.

Zaczęły się pojawiać zwierzęce formy życia, czasem prawdziwe olbrzymy. Spotykali rosłe latawce przyczajone w koronach drzew – wprawdzie nie większe od swoich leśnych pobratymców z północy, za to silniej zbudowane – a także podobne do nich nieloty, nieco mniejsze, lecz mające iście atletyczny wygląd. Jedna wielka bestia ze śmigłami niczym samurajskie miecze śledziła ich z góry za pomocą wielu postawionych na sztorc liści ocznych.

Beth trzymała załadowaną kuszę.

– Nie podoba mi się tu.

– Sądzę, że napotkamy wiele dorodnych okazów – rzekł bez zatrzymywania się ColU. – Mają tu lepszy dostęp do światła niż w innych miejscach planety. Podobnie jak w puszczach, które kiedyś porastały obszary tropikalne Ziemi, występują tu znakomite warunki do życia dla rozmaitych gatunków. Być może latawce powstały w drodze ewolucji właśnie tutaj, zanim wyemigrowały na północ i przystosowały się do nowego środowiska. Inne mogły osiedlić się nad jeziorami i bagnami. Kto wie, czy jeszcze inne, które się stąd nie ruszały, nie są praojcami drapieżnych nielotów.

– Byle nie próbowały żerować na mnie – mruknęła Beth.

Spadł deszcz.

Tak po prostu. Runął ścianą wody bez żadnej zapowiedzi i równie nagle ustał. Gęste strugi padały pionowo między drzewami lub skapywały z liści, które nie dawały żadnej osłony kolonistom.

Momentalnie przemokli do suchej nitki. Kiedy na ziemi zaczęła płynąć woda, ślizgające się pojazdy musiały się zatrzymać. Próbowali chronić się pod większymi drzewami, lgnąc do ColU. Beth otoczyła ramieniem matkę. Yuri wystawił twarz na deszcz w nadziei na znalezienie odrobiny ochłody, lecz woda była ciepła i zostawiała na ustach słonawy posmak. Zapewne wyparowała z jakiegoś śródlądowego morza.

Nagle rozległ się przeraźliwy huk pioruna i błyskawica rozświetliła las.

Właśnie wtedy ustał deszcz. Mimo to wciąż padała im na głowę i plecy woda ściekająca z liści. Rozjaśniło się, choć promienie słońca nie zdołały znaleźć dla siebie żadnej wyrwy w chmurach.

Mattock stęknął głośno.

Yuri odwrócił się do niego. Strażnik pokoju, w mundurze rozpiętym do samego pasa, zwinął się w kłębek w błocie i dyszał, jakby tonął. Liu i Delga próbowali go chwycić i przewrócić na wznak.

Mardina poklepała ColU po masce.

– Zachorował. Rób, co do ciebie należy.

ColU obrócił się ociężale, rozchlapując na boki błotnistą papkę i butwiejące liście, i ruszył w drugą stronę. Dopiero połączone siły pięciu osób wystarczyły – raz, dwa, trzy! – żeby dźwignąć Mattocka i położyć go na pancerzu ColU. Gdy ułożyli go na plecach, podkładając mu pod głowę zapasowe ubrania, zwinne manipulatory maszyny sprawdziły jego puls, zbadały drogi oddechowe i za pomocą delikatnej sondy wprowadzonej do ust zmierzyły temperaturę. Z boku otworzył się schowek narzędziowy, skąd w stronę ramienia pacjenta wysunęła się kroplówka.

– No więc co mu jest, doktorku? – zapytał Liu.

– Przegrzał się – prychnęła Delga. – A coś myślał?

– Zgadza się – oznajmił ColU. – Przypuszczam, że przeszedł łagodny zawał serca. Wymaga profesjonalnej opieki lekarskiej. Należy szybko wystudzić ciało…

– Utknęliśmy tu przecież – zaoponował Yuri. – Po ulewie grunt namókł jak gąbka. Jeśli ruszymy się stąd do przodu lub z powrotem, rozwalimy się na drzewie.

Beth przyglądała się temu z boku.

– W takim razie potrzebujemy pomocy. – Błoto chlupało pod jej bosymi stopami, gdy zrobiła kilka kroków w głąb lasu. – Koniec zabawy! – Jej wołanie rozniosło się echem po lesie. Doleciało ich jakby trzepotanie ptasich skrzydeł i w powietrze wzbił się wystraszony latawiec. – Hej, goście z IFS!

– ISF – poprawiła ją cicho matka.

– Nieważne. Wiemy, że nas obserwujecie! Widzicie, jacy jesteśmy zdeterminowani. Pan Mattock umrze, jeśli mu nie pomożecie. Dajcie spokój! Nie bawcie się z nami w ciuciubabkę! Przestańcie się chować! Zobaczcie, specjalnie dla was włożył swój śliczny niebieski mundur.

Rozległy się trzaski w zaroślach i jasno rozbłysły światła reflektorów. Z leśnej gęstwiny wyłoniła się ciężarówka. Nie, pomyślał Yuri, bardziej wóz pancerny, łazik marsjański na koksie. Był pomalowany szarozieloną maskującą farbą, aczkolwiek logo ONZ-etu i ISF oraz sporządzony tłustą czcionką napis „Ad Astra” – wszystko to było obryzgane błotem. Przez wąską szparę okna spoglądały na Yuriego czyjeś oczy w goglach.

ROZDZIAŁ 54

Łazik zahamował z poślizgiem tuż przed ColU, bryzgając błotem. Beth, wystraszona, schowała się za Yurim. Zorientował się nagle, że jego córka, urodzona na tej planecie, nie widziała nigdy tak szybkiego pojazdu.

– ISF – stwierdził ColU.

– ISF – przyznał Yuri.

– A nie mówiłam? – dodała Mardina.

– Wprowadziłem was w błąd – powiedział ColU. – Ale nieumyślnie. Nie wiedziałem, że tu są.

– Okłamali ciebie tak samo jak nas – pocieszył go Yuri.

ColU pogrążył się w ponurym milczeniu.

– Zostaw dąsy na później – napomniała go Mardina. – Nie męcz nas swoimi humorami.

Z sykiem urządzeń hydraulicznych otworzyły się ciężkie drzwi. Człowiek, który wynurzył się ze środka, miał na sobie gruby płaszcz i spodnie w szarawym odcieniu arduańskiej zieleni; cudaczne ubranie, biorąc pod uwagę upał. Dodatkowo w ręku trzymał kurtkę. W widocznym miejscu u pasa nosił broń, groźnie wyglądający pistolet. Przyjrzał się grupie, która stała wokół leżącego na ColU chorego Mattocka. Wyglądał przynajmniej na siedemdziesiąt lat. Pod niebieskim beretem strażnika pokoju błyszczały zlepione potem siwe włosy.

Yuri wiedział, kogo ma przed sobą.

– Strażnik Tollemache – rzekł ze zdziwieniem. To z pewnością był on, choć znacznie starszy i cięższy. – Towarzyszyłeś mi na statku aż za często.

Prychnął.

– Szkoda, głąbie, że poznikały ci siniaki po bęckach ode mnie. Nie powiem, żebym się ucieszył na twój widok. I wasz, dziady. Dobry Boże, banda strachów na wróble!

– A mnie pamiętasz, Tollemache? – zapytała ze śmiechem Delga. – Jesteś mi winny pieniądze.

– Spierdalaj. Który głąb jest tu chory, głąby?

Mardina patrzyła na niego ze złością.

– A jak ci się zdaje?

Tollemache podszedł raźno do ColU, zerknął na Mattocka i nakrył go zapasową kurtką.

– Wyciągnijcie mu z ręki tę kroplówkę. Zapakujemy go do łazika i pojedziemy do bazy.

Zabrali się do roboty. W łaziku znalazły się nosze, więc szybko je rozłożyli i, kierowani szorstkimi poleceniami strażnika, przygotowali się do przeniesienia Mattocka do wnętrza pojazdu. Koloniści musieli poradzić sobie sami; Tollemache stał z boku, a i z łazika nikt nie wyszedł, żeby im pomóc.

W środku było jasno i pachniało środkiem do dezynfekcji. Yuri zauważył kierowcę siedzącego za grubą szybą w odgrodzonej kabinie. Beth rozglądała się z wytrzeszczonymi oczami. Mina Mardiny była trudniejsza do odczytania. Wyrażała chyba urazę. I rosnący gniew. Szarpiąc się z ciężkim ciałem strażnika w tej czystej przestrzeni naszpikowanej techniką, Yuri czuł się jak menel na salonach.

– Nie rozumiem, czemu go jeszcze przykrywamy kurtką – dziwił się Liu. – Nie będzie mu przez to cieplej?

– Znam ten fason – powiedziała Mardina. – Tollemache nosi taką samą. W środku jest lód między izolowanymi warstwami.

– Plus wbudowane obwody kriogeniczne – wyjaśnił strażnik. – Przygotowali nas na upały, zanim odlecieli. Dobrali nam idealną dietę, bogatą w witaminę C, niskokaloryczną, niskobiałkową i wysokowęglowodanową… Monitorują nas na bieżąco, mówię o autodokach. Mierzą temperaturę…

– …sondą włożoną do dupy – przerwała mu Delga. – Mam nadzieję, że wepchnęli ją tam na stałe.

Zignorował jej słowa.

– W każdym razie łatwiej tu żyć, odkąd nastała ta gwiezdna zima, jak ją nazywacie. Przedtem było gorzej.

– Jak ją nazywamy? – zapytał Yuri. – Słyszycie wszystko, co mówimy, nie?

– Jednostki sztucznej inteligencji słuchają i filtrują. Nie pochlebiaj sobie, barani łbie. Nie jesteś aż taki ważny.

– Wiedziałam. – W głosie Mardiny coraz silniej słychać było złość. – Wiedziałam, od początku wiedziałam! Mówiłam ci, Yuri.

– Tak, ale jakoś nie kwapili się, żeby przyjść ci z pomocą.

Tollemache wskazał kozetkę.

– Połóżcie go i zapnijcie pasami. Nie dla wszystkich starczy miejsca. Dwie osoby zostają, reszta idzie ze mną. Jeśli nadążycie.

Mardina i Beth ulokowały się na tyłach pojazdu. Skrzydła drzwi zwarły się szczelnie, po czym łazik wyrwał do przodu, gwałtownie skręcił i wtargnął w gąszcz.

Tollemache popatrzył na Yuriego, Delgę i Liu. Wskazał wyrwę w zaroślach.

– Idźcie za łazikiem, ja pójdę za wami. Nie ufam wam ani trochę.

Delga skwitowała to śmiechem i odeszła wraz z Liu.

– Nasz ColU… – zaczął Yuri.

– …może za nami jechać. Także ten, którego popsuliście.

– Nie my… Zresztą, nieważne.

W czasie marszu Yuri znów musiał się zmagać z piekielnym skwarem. Pocieszał się tym, że są blisko bazy Tollemache’a. Sam Tollemache parł dziarsko przed siebie i Yuri zastanawiał się, jak bardzo pomaga mu w tym lód w kurtce i cała reszta.

Z tyłu doleciał jakiś klekot. Strażnik obrócił się błyskawicznie i sięgnął po broń.

– Pieprzone drewniaki.

– Co? A, mówisz o budowniczych. Nazywamy ich budowniczymi.

– Wiem i mam to gdzieś. Małe wkurzające głąby. Kiepsko się nadają nawet jako cele do ćwiczeń. – Tak czy inaczej, pogroził im bronią.

Zatem w ten sposób wypędzono z lasu budowniczych.

– Zostaw ich w spokoju, strażniku! – warknął z nagłą złością Yuri. – Mają większe niż ty prawo, żeby tu być.

Tollemache parsknął, ale ruszył przed siebie.

– „Ad Astra” dawno odleciała, a ty wciąż tu jesteś! – zawołała Delga.

– Nie cała.

– Jak to?

– Nie cała „Ad Astra” odleciała. Zobaczycie. Podzielili statek i jeden moduł wylądował tutaj, po stronie przygwiezdnej.

Yuri przypomniał sobie tamtą chwilę, gdy przez teleskop oglądał statek na orbicie. Był tylko jeden moduł.

– Zamienili go na stałe w habitat. Przecież musieli monitorować was, buce, żebyście się wszyscy nie pozabijali. Choć w sumie nie robimy nic prócz uzupełniania statystyk. Nie jest aż tak źle. Mamy elektrownię atomową, która wystarczy na pięćset lat, ciepłą wodę, przekazy z Ziemi, wszystko. Pytali, kto zostanie na ochotnika.

– I zgłosiłeś się, tępy dzwonie? – zadrwiła wesoło Delga.

Tollemache nie należał do tych, którzy tłumią w sobie złość.

– Dalej tak gadaj, a wymaluję ci nowy tatuaż, nim dojdziemy do bazy.

– Ale zgłosiłeś się? – nie odpuszczała.

– Na pięć lat. Taka była umowa. Budowali nowy statek, który miał tu przylecieć. Mieli odesłać nas na Ziemię po tych pięciu latach. Obiecali kosmiczną premię.

– Tyle że nie wrócili.

– Nie do wiary – odezwał się Yuri. – Nam powiedzieli, że następny raz z wizytą wpadną za sto lat. Okłamali cię bardziej niż nas!

Delga znów parsknęła śmiechem.

– Jak to jest po dwudziestu latach, Tollemache? Zajechałeś przycisk pauzy w swojej pornomaszynie?

– Spierdalaj, głupia zołzo! Cholera, co to?

Kątem oka dostrzegli jakieś niewyraźne poruszenie, czemu towarzyszyło klekotanie jak gdyby chińskich pałeczek.

– To budowniczowie – wyjaśnił spokojnie ColU. – Szli za nami w pewnej odległości. Teraz…

– …po prostu zwiali – dokończył Liu.

– Ale dokąd?

– Skąd mam wiedzieć?

– Chyba zależało im na tym, żeby odnaleźć coś głęboko w lesie – powiedział ColU. – W lesie, do którego od dawna nie mieli wstępu, pamiętacie?

Yuri popatrzył na Liu.

– Chodźmy zobaczyć – zaproponował ten drugi.

– No pewnie. Ale prędko, bo nam zwieją!

Obaj zbiegli ze ścieżki i dali nura w gęstwinę.

– Hej! – krzyknął za nimi Tollemache. – Wracajcie, głąby!

Z daleka dochodził jeszcze rechot Delgi.

Yuri z trudem wypatrzył przed sobą budowniczego, który wirował i mknął chyżo. Puścił się za nim w pogoń, ale prędko stracił zbiega z oczu.

– Którędy teraz, Liu?

– Zaraz, niech pomyślę. Właśnie widziałem… Tak, tam! Chodź!

Zagłębiając się w las, przeciskali się przez coraz gęstsze chaszcze. Starali się biec co tchu, żeby nie zgubić śladu budowniczych. ColU został z tyłu. Yuri jednak niebawem opadł z sił w duchocie. W zwartej puszczy nie sposób było zorientować się w kierunkach. Blask sączący się przez zachmurzone niebo nie rysował wyraźnych cieni, zresztą zawieszone nad głową słońce byłoby marną pomocą dla zbłąkanego podróżnika. Yuri niebawem obracał się w kółko, nie wiedząc, skąd przyszedł i dokąd powinien iść.

Nieoczekiwanie wyszli na polanę.

Zatrzymali się na skraju, ciężko dysząc. Otwarta przestrzeń, szeroka na dwadzieścia kroków, miała kształt zbliżony do koła. Nie było tu drzew, lecz skrawek podmokłej ziemi porastało gęste trzcinowisko.

I byli tu również budowniczowie – cała dziewiątka, która wraz z nimi podróżowała z jeziora. Wirowali, klekotali i zasuwali po błocie, wyłuskując łodygi. Niekiedy dwaj lub trzej spotykali się i na swój taneczny sposób wymieniali uwagi.

– Przydałby się ColU – stwierdził Liu, nadal zasapany. – Ciekawe, o czym nawijają.

– Nie wiem, ale rozprawiają się z tymi trzcinami bardzo szybko.

Wydawało się, że upłynęły minuty, a już został oczyszczony nierówny kwadrat ziemi o szerokości około dziesięciu metrów. Teraz niektórzy budowniczowie wirowali w odsłoniętym błocie niczym łopatki śmigła. Pozostali w pośpiechu tworzyli coś na podobieństwo rowu; odchodził od środka i wkrótce popłynął nim strumyczek wody.

– Zobacz – powiedział Liu. – Chcą zdrenować to bagno.

– No. Wybierają błoto. Patrz, jak ciężko pracują. Jakby czas ich gonił. Myślę, że chcieli mieć dostęp do tego właśnie miejsca. Chodź, pomożemy im. Utytłajmy się trochę. – Yuri klapnął na czworaki w lepkim błocie i zaczął w nim ryć, odrzucając ziemię daleko garściami.

Liu mruknął i niechętnie poszedł za jego przykładem.

– Dobra, ale pójdź po pielęgniarza Tollemache’a, jeśli mi serce wysiądzie…

W walce z błotem odnosili dość skromne sukcesy w porównaniu z zaskakująco skutecznymi działaniami budowniczych. Mimo wszystko Yuri zdołał pogłębić swój odcinek rowu mniej więcej do metra.

To wtedy natrafił na coś twardego. Aż się cofnął, wstrząśnięty.

Ponownie wziął się do kopania, usuwając rozmiękłą ziemię. Ukryta głęboko twarda powierzchnia była płaska i zimna – z pewnością chłodniejsza od brudnej mazi, a tym bardziej od powietrza na leśnej polanie. Coraz bardziej podekscytowany, zagarniał błoto ramionami, dopóki nie odsłonił czegoś na podobieństwo podłogi – idealnie płaskiej, szarej, twardej w dotyku.

Liu patrzył ze zdziwieniem.

– Też na to trafiłem. Co to jest, do cholery? Metal?

– Nie wiem.

– Artefakt? Ludzki albo…

Yuri tylko wzruszył ramionami. Miał mętlik w głowie.

– Jak to możliwe, że Tollemache nic o tym nie wie? Gdyby to znaleźli, pewnie wszystko już byłoby tu przekopane. – Zaśmiał się. – A znalezisko ustawione na cokole w UN Plaza.

– Tollemache nic nie wie, bo niczego nie szukał. Przepędzili budowniczych, zamiast obejrzeć ich przy pracy.

Wyczuł pod palcami połączenie, cienką linię na powierzchni – tak delikatną, że praktycznie niewidoczną. Przejechał po niej kciukiem. Cofając się na czworakach, wygrzebywał błoto, żeby odsłonić jej ciąg dalszy. Wydawało się, że stopniowo linia zagina się do środka. Kopał i kopał, podążając tym tropem.

W końcu Liu poklepał go po ramieniu.

– Zrób sobie przerwę, stary.

Yuri, dysząc, wstał spocony i ubłocony. Zapomniał, jak bardzo jest zgrzany.

Dopiero teraz zauważył, że gdy niedołężnie kopał swój rów, budowniczowie oczyścili pozostały teren. Jego oczom ukazało się metaliczne podłoże, jeszcze pochlapane błotem, lecz połyskujące w mętnym świetle. Dostrzegł jakieś wyryte kształty, trójpromienne słońca metrowej średnicy, rozmieszczone w potrójnych grupach na sporej powierzchni znaleziska.

– Tak wygląda twoja linia – rzekł Liu, wyciągając palec.

W szarym materiale rysował się doskonały okrąg o średnicy około trzech metrów. Jego przeznaczenie było dość oczywiste. Skryty w ziemi na tej obcej planecie, znany jedynie budowniczym, znajdował się…

– Właz – stwierdził Yuri. – Znaleźliśmy właz.

ROZDZIAŁ 55

Kiedy wreszcie po inspekcji włazu Yuri, Liu i Tollemache dotarli do obozu strażników pokoju, zobaczyli moduł „Ad Astry” leżący na boku w przygwiezdnym lesie. Po ponad dwudziestu latach kadłub zasłaniały duże drzewa, tworzące wokół zwarty gąszcz, więc można było odnieść wrażenie, że to relikt zamierzchłej cywilizacji. W tylnej części stały otworem wielkie wrota ładunkowe, za którymi widać było garaże, warsztaty i przestrzeń magazynową. Nad wrotami wisiały brezentowe osłony przeciwdeszczowe, usztywnione z myślą o wietrze.

Zanim nadszedł Yuri, kierowca łazika zdążył wycofać pojazd do hangaru w dolnej części modułu. ColU też już zaparkował. Oczy jego kamery śledziły Yuriego; pragnął się dowiedzieć, co odkryli w lesie.

– Nie teraz, kolego – szepnął.

Z boku otworzyły się drzwi na wymiar człowieka, z których opuściły się schodki. Tollemache dał znak, żeby weszli do środka.

Przed samymi drzwiami Yuri się zatrzymał. Kadłub był z wierzchu pokryty warstwą przeciwuderzeniowej izolacji, na której widniały jeszcze oznaczenia ONZ-etu i ISF, a także napisy ostrzegające o bliskości obwodów elektrycznych i wlewów paliwa. Izolacja z czasem pożółkła i pokryła się mnóstwem dziurek, jakby wwiercały się w nią insekty. Ten wytwór ludzkich rąk odbył podróż między gwiazdami i spoczął w dżungli na obcej planecie. Niekiedy Yuri naprawdę czuł się jak człowiek z innej epoki.

Mardina i Beth szybkim krokiem przemierzyły krótki korytarz, żeby go przywitać. Beth uśmiechała się wesoło z szeroko otwartymi oczami.

– Rany, tato! Patrz, co znaleźliśmy!

– Zaraz wam powiem, co myśmy znaleźli…

Za nimi jednak czekał już Tollemache.

– Ruszaj się, gnido!

Yuri parsknął śmiechem. Tollemache chodził nabzdyczony od czasu, gdy Yuri i Liu spotkali go w drodze powrotnej i opowiedzieli mu o włazie, spektakularnym odkryciu rzut beretem od bazy. Gdyby nie jego gapiostwo, już dawno mógłby uciec z tej planety. Nic dziwnego, że był nie w sosie. Yuri ruszył korytarzem w ślad za Liu i pozostałymi.

Wnętrze tonęło w jasnym blasku jarzeniówek, bezdusznym świetle, które Yuri pamiętał aż za dobrze z lat spędzonych na statku. Gdy drzwi się zamknęły, momentalnie zrobiło się chłodno – tak bardzo, że Beth wkrótce zaczęła dygotać.

Zaprowadzono ich do dużej sali, w której stał stół z trzema krzesłami. Starszy mężczyzna w mundurze ISF pośpiesznie przynosił kolejne z magazynu.

– Witam – powiedział. – Jestem Brady, w stopniu porucznika.

– Jak ja – odparła Mardina.

– Wiem, pani porucznik Jones. Pamiętam panią. Ja otrzymałem awans znacznie później.

Mardina zerknęła na Yuriego i uniosła brwi ze zdziwieniem. Znacznie później?

Innymi drzwiami na salę wszedł kierowca łazika. Yuri po raz pierwszy zobaczył go bez oddzielającej ich szyby.

– A to major Keller – rzekł Brady. – Jay Keller. Też niedawno awansowany.

Keller miał około pięćdziesięciu lat, Brady – może sześćdziesięciu. Nosili w miarę eleganckie mundury.

Stali wokół stołu, skrępowani. To przestronne pomieszczenie w module statku, z nieskazitelnie czystym okrągłym sufitem, kojarzyło się ze wspaniale oświetloną komnatą. Znać było, że po wieloletniej podróży kosmicznej doszło tu do pewnego przemeblowania. Przegrody z krat zostały poprzesuwane, aby powstała równa podłoga, pod nią zaś przestrzeń użytkowa. W wydzielonych miejscach Yuri widział prycze, coś na kształt kambuza, stanowisko łączności, pracownię badawczą. W jednej takiej komórce dominował ogromny czarny ekran z przysuniętymi blisko niego kanapami. Buczały zapracowane wiatraki i pompy systemów wentylacyjnych. Znajdowali się wśród rozbudowanej lśniącej maszynerii, jakby znów byli w przestrzeni kosmicznej.

W tym otoczeniu szóstka podróżników, utytłanych błotem i ubranych w łachy z łodygowych włókien, wyglądała jak leśni ludzie.

Beth rozglądała się, a w jej oczach odbijało się światło lamp jarzeniowych. Keller i Brady gapili się na dziewczynę skąpo odzianą na wyprawę do parnej dżungli.

– Moja córka – oznajmił Yuri.

– I moja – dodała twardo Mardina.

Keller i Brady popatrzyli na siebie i odwrócili wzrok.

Wydawało się, że Beth niczego nie widzi.

– Już ten wasz łazik był nie z tej ziemi, ale to…

Mardina przytuliła córkę.

– Witaj w moim świecie, złotko.

Brady poruszył się, przerywając krępującą chwilę.

– Usiądźcie. Jak się pewnie domyślacie, rzadko przyjmujemy tu gości.

Tollemache prychnął.

– Tych gnoi nazywasz gośćmi? – Strząsnął z siebie chłodzoną lodem kurtkę i rozpiął bluzę munduru. Jego nalaną twarz ocieniał siwy, nieporządny zarost. – Pamiętaj, że oni są tu nielegalnie. Mieli zostać tam, gdzie ich wysadziliśmy. Nie powinno ich tu być.

Brady uśmiechnął się.

– Ha! Perry, Sanchez, Britten i Sen też powinny siedzieć na miejscu, a już dawno ich nie ma. Daj spokój, Tollemache. Po tych wszystkich latach jesteśmy tylko ludźmi, którzy razem utknęli na obcej planecie.

Tollemache odszedł, kręcąc głową.

– Cholera, muszę się wysrać.

– Usiądźcie – powtórzył Brady. – Napijecie się czegoś? Mamy sok pomarańczowy…

– Sok pomarańczowy? – przerwał mu w pół zdania Liu. – Prawdziwy sok pomarańczowy?

Keller i Brady prędko zastawili stół do śniadania. Podali płatki owsiane na mleku, coś do złudzenia przypominającego boczek, grzanki, sok pomarańczowy i kawę.

Mardina rzuciła się na kawę, pijąc kubek po kubku.

– Nie sądziłam, że powrót do starych nałogów może być tak przyjemny – stwierdziła.

Liu jadł, dopóki – jak powiedział – nie rozbolał go brzuch. Beth ledwo co skubnęła; posiłek wydał jej się zbyt obfity.

– Podejrzewam, że to nie wyszło z żelaznej krowy – rzekł Liu.

– A, to też mamy – odparł Keller. – Ale zostało nam sporo zapasów, a systemy recyklingu wciąż spisują się bez zarzutu. Plan zakładał utrzymanie ośmiu osób. Jeszcze teraz zostało w bród wszystkiego dla nas trzech.

Mardina zmarszczyła czoło.

– Ośmiu osób?

– Czterech kobiet, czterech facetów – wyjaśnił Tollemache. Wychodząc z łazienki, dopinał rozporek. – Kobiety odeszły w siódmym roku.

– Jakoś mnie to nie dziwi – mruknęła Mardina, odwracając od niego wzrok.

– Wzięły łazik i wjechały w tę jebaną dżunglę. Nie wiemy, co się z nimi stało. Pewnie od dawna nie żyją. W ten sposób zostało nas czterech.

– Rak załatwił Whitstable’a – dodał Keller. – Może go pani pamięta?

Mardina wzruszyła ramionami.

Delga uśmiechała się szyderczo.

– Wasz kolega mówił, że zgłosiliście się na ochotnika. Uwierzyliście, że ISF po was wróci.

– Miała być premia – rzekł Brady. – Awanse.

– Przynajmniej to wam dali, z tego, co mówicie… – Liu zaśmiał się. – I co, szef ISF zadzwonił do was z odległości czterech lat świetlnych?

– I bez przerwy nas podglądaliście – powiedziała Mardina. – Kolonistów.

– Próbowaliśmy, dopóki wszyscy nie zamieniliście się w koczowników.

– Powiedzieli nam, że będziemy tu sami, na Per Ardui.

– Proxima c, tak się nazywa ta planeta – poprawił ją chłodno Tollemache.

– Miało tu nie być nikogo z ISF. I podobno przez sto lat nikt nie uzupełni naszych zapasów, nikt nas nie odwiedzi.

– Wmówili wam to, żebyście postępowali zgodnie z oczekiwaniami – rzekł Brady. – Mieliście robić dzieci i zapełniać planetę małymi obywatelami ONZ-etu, nim przylecą Chińczycy.

– No właśnie – przyznała z goryczą Mardina. – Tak samo wam wmówili parę rzeczy, żebyście spełnili ich oczekiwania.

Brady spoważniał.

– Uważam, że mimo okoliczności udało nam się zachować dyscyplinę.

– Wysyłamy raporty – powiedział Keller. – Co miesiąc lub częściej, gdy dzieje się coś ciekawego. Naukowców na Ziemi interesuje ta niestabilna gwiezdna zima, która tu nastała.

– I dostajemy odpowiedzi – dorzucił Brady. – Owszem, informacje lecą cztery lata w jedną stronę, ale jakoś docierają.

Liu pokazał zęby w uśmiechu.

– Dlatego nosicie mundury i zgrywacie fajnych chłopaków przed kamerami, na pokaz dla dowódców, którzy was porzucili. Bo może fajne chłopaki zostaną stąd w końcu zabrane, nie?

– Założę się, że nikt nie wie, co tu wyczyniacie po ciemku – powiedziała Delga. – Kiedy wyłączają się te wielkie lampy i włazicie do łóżek. Każdy potrzebuje jakiegoś pocieszenia.

– Stul pysk! – warknął Brady.

– Który z was robi za dziwkę? – zapytała jadowitym tonem.

Tollemache zaszedł ją z tyłu. Otoczył jej szyję swoim wielkim ramieniem i ścisnął. Mimo to, choć nie mogła oddychać, zdołała się jeszcze uśmiechnąć.

– Puść ją, strażniku! – rozkazał Liu.

– Wbij sobie do głowy – syknął jej do ucha Tollemache – że to my mamy spluwy. Zawsze o tym pamiętaj! – Zwolnił uścisk.

Pochyliła się, zdyszana. Beth podbiegła i rozmasowała jej plecy, żeby mogła łatwiej oddychać.

Spoglądając na siebie czujnie, ponownie zajęli miejsca przy stole.

– A więc tyle lat siedzicie w tej bani – rzekł Liu – a odkrycie stulecia leży sobie w dżungli tuż pod waszym nosem.

Brady ściągnął brwi.

– Co on plecie?

Yuri opowiedział im o włazie.

ROZDZIAŁ 56

Przez kilka godzin odpoczywali, posilając się jedzeniem z zapasów ISF.

I wzięli prysznic – po raz pierwszy, odkąd przed laty wygnano ich z „Ad Astry”. Mardina była wniebowzięta, ale Yuri nie mógł znieść zapachu mydła. Beth czuła się podle zamknięta w metalowej puszce, zalana sztucznym światłem. Yuri ze smutkiem zauważył, że jego córka prawdopodobnie nigdy nie polubi zdobyczy ziemskiej techniki, wśród których wychowywali się jej rodzice – nie nawyknie do luksusów. Przyzwyczaiła się bowiem do innych przyjemności i jej miejsce znajdowało się tutaj, na Per Ardui.

A ponieważ nie chciało im się jeszcze spać, postanowili całą drużyną udać się na drugą inspekcję włazu. Nic innego nie mieli do roboty…

Tollemache oświadczył, że ich poprowadzi. Niewykluczone, że chciał się jakoś wykazać po tym, jak wcześniej pozwolił, aby Yuri i Liu Tao uciekli mu w dżungli i dokonali odkrycia, które należało się jemu. Yuri wybrał się z nimi, żeby nie zabłądzili. Mardina postanowiła się przespacerować i zobaczyć, co znaleźli. Dopilnowała, żeby poszła również Beth; dostrzegłszy spojrzenia, jakie wymieniali między sobą ci nieprzewidywalni podstarzali mieszkańcy modułu rdzewiejącego w dżungli, wiedziała, że nie może córki spuścić z oka nawet na sekundę.

I zabrali ze sobą ColU. Jego umiejętności translatorskie, jak przekonywał Yuri, mogły się okazać cenne w przypadku rozmowy z budowniczymi. Bądź co bądź, to właśnie oni doprowadzili do włazu Yuriego i Liu Tao.

– Tłumacz? To ustrojstwo ma nażreć się trawy i wysrać hamburgera! A pieprzone drewniaki to pieprzone drewniaki, nic więcej! Cholera, ludzie, czy wyście powariowali?

Tollemache wiózł ich łazikiem ISF, przy czym Yuri służył za przewodnika, a Beth i Mardina były tylko pasażerkami. Gniótł i rozpłaszczał zarośla, a czasem nawet przewracał większe drzewa, żeby ułatwić przejazd ColU, który z zadowoleniem podążał za nimi.

Yuri z przyjemnością opuścił wnętrze modułu, mogąc znowu oddychać parnym, ciepłym i silnie pachnącym powietrzem Per Ardui. Nie chodziło o to, że czuł się tutaj jak w domu – aż tak, to nie. Nie chciał jednak przebywać w tym wraku, który w jego wspomnieniach był jedynie statkiem więziennym.

Gdy dojechali na miejsce, Tollemache zatrzymał pojazd i udali się na polanę. ColU bez słowa sunął z tyłu z wysuniętym zespołem czujników, badając grunt.

Właz, wmontowany w większą płytę, znajdował się dokładnie w takim stanie, w jakim go zostawili.

Strażnik znów miał na sobie chłodzoną lodem kurtkę, na ramieniu zaś miniaturową kamerę, a w ręku wielofunkcyjny czujnik laboratoryjny, zdalnie połączony z bazą.

– Robię oficjalny zapis wydarzenia – oznajmił.

Mardina prychnęła.

– Żebyś mógł oficjalnie przypisać sobie zasługi.

Yuri zamierzał wysunąć się na czoło, lecz Mardina lekko chwyciła go za ramię, żeby przepuścił Beth. Nie okazując strachu, dziewczyna wyszła na jasno oświetloną polanę. Stanęła nad włazem, rozejrzała się na boki i wbiła wzrok w płytę ozdobioną potrójnymi rysunkami promienistych słońc. Gorący, wilgotny wiatr delikatnie wichrzył jej krótkie włosy.

– Nie mam pojęcia, co się teraz dzieje w jej głowie – zwrócił się półgłosem do Mardiny Yuri. – Spotkało ją tyle nowego, i to w tak krótkim czasie. Jak się w tym wszystkim odnajdzie? Jej świat wywrócił się do góry nogami.

– To podróż, która trwa całe życie – odparła. – Ciągle spotyka ją coś nowego. Tak samo jak nas. Myślę, że sobie poradzi. O, zobacz…

Z gąszczu, jakby z nieśmiałością, wynurzali się budowniczowie. Jeden po drugim mijali właz i w ostrożnych piruetach wspinali się na zwały ziemi, które powstały w czasie pośpiesznego odkopywania płyty. Yuri naliczył siedmiu, ośmiu, dziewięciu. Zaczęli podchodzić do Beth, wirując i potrząsając łodygowymi kończynami – posługując się swoją charakterystyczną taneczną mową. Dziewczyna odpowiedziała w sposób, którego nauczyła się instynktownie: za pomocą prostych kroków i obrotów odzwierciedlających wyrazy przyjaźni i powitania.

Tollemache wszystko nagrywał.

– No to widziałem już wszystko. – Kręcił głową z niedowierzaniem.

Yuri nie zwracał na niego uwagi.

– ColU, masz już coś?

ColU przesuwał zamocowany na końcu długiego ramienia zespół czujników tam i z powrotem nad ziemią, jakby trzymał na wędce jakąś grubą przynętę.

– Są tu w okolicy ślady rozległych prac ziemnych, Yuri. Dzięki pomiarom geofizycznym mogę potwierdzić to jednoznacznie i na różne sposoby, choć gołym okiem niczego nie zobaczysz. Obiekt zwany „włazem” jest umieszczony w szerokiej płycie wykonanej z… niezidentyfikowanego metalu. To jakiś stop. Poproś Beth, żeby tupnęła.

– Co?

– Poproś ją, żeby tupnęła nogą, to proste.

Yuri był skołowany, lecz Mardina, zniecierpliwiona, przekazała prośbę.

Beth też wyglądała na zdezorientowaną, lecz weszła na szarą, błyszczącą płytę, ostrożnie stawiając kroki w swoich sandałach z kory.

– Nie jest ślisko – orzekła, suwając stopą. – Chociaż stoję na czymś, co jest jednolite. – Uniosła nogę i dwa razy tupnęła. Potem podskoczyła i uderzyła o twardą powierzchnię dwiema nogami naraz. Z radością obserwowała, jak budowniczowie ją naśladują: zginają swoje prężne łodygi podporowe, wybijają się w powietrze i spadają z klekotem drewnianych zabawek.

– Dziękuję – powiedział cicho ColU. – Analizuję dane sejsmiczne i dźwiękowe. Yuri, zarówno właz, jak i płyta nie są grube. Mają najwyżej kilka centymetrów. Pod spodem niczego nie wykryłem. Żadnych pustych przestrzeni.

Mardina słuchała ze zdziwieniem.

– Jak to? Nie znajdziemy komnaty ze skarbami obcych?

– Najwyraźniej nie.

– Więc do czego to służy?

– Dopiero to ustalimy. Powiedziałem już wam, że są tu ślady rozległych prac ziemnych, nie tylko wokół płyty, w której na środku osadzony jest właz, ale też w większym promieniu. Dodam jeszcze, że to bardzo stare ślady. Dziś to już właściwie przebarwienia w glebie. – Czujniki przesuwały się tuż nad gruntem, jakby go lizały, transportując drobne, ledwie widoczne próbki do otwartej skrytki w korpusie ColU. – Można tu również znaleźć ślady produktów fotosyntezy, wyraźnie zmodyfikowanych.

– Sztucznie?

– Tak myślę. Być może w dawnych czasach stała tu wielka elektrownia słoneczna. Zresztą budowanie jej w strefie przygwiezdnej miałoby uzasadnienie, ponieważ dociera tu najwięcej światła Proximy. Ale zachowały się świadectwa innych prac, dużo bardziej zaawansowanych. Ślady obiektów budowlanych. Nieciągłości w miejscach, gdzie kładziono fundamenty. Dziury po słupach. Domyślam się, co tu było zbudowane. Mógłbym przedstawić na tablecie graficzną rekonstrukcję lub…

– Po prostu nam powiedz.

– Obiekty przypominają gnojowiska budowniczych i schrony przeciwburzowe, lecz są zbudowane w różnej skali i w rozmaitych wersjach. Ogólnie, mają znacznie większe rozmiary. Są też inne pozostałości, jak ubite ścieżki, zapewne drogi, na tyle szerokie, żeby mogli nimi chodzić budowniczowie. Także w glebie znalazłem świadectwa zaawansowanych robót inżynieryjnych, związki chemiczne i metale, czasem takie, których na razie nie jestem w stanie rozpoznać. Ponadto ślady promieniowania jądrowego lub strefy o podwyższonym poziomie radiacji. I działania cząstek wysokoenergetycznych, ponieważ wykryłem obecność pierwiastków ciężkich, których nie spotkałem nigdzie indziej na planecie. Widać trójsymetryczne rozmieszczenie elementów całości…

– Budowniczowie – przerwała mu Mardina. – Nie rozumiem tego. Widzieliśmy ich przecież, obserwowaliśmy ich już nawet blisko miejsca, gdzie lądował wahadłowiec. Posługują się narzędziami, realizują swoje projekty. Przemieszczali tę zafajdaną dżillę przez pół planety. Ale mają tylko kamienne narzędzia. Wykorzystują kawałki swoich ciał do budowy tam. Bardziej przypominają bobry niż ludzkich inżynierów… No nie mam racji?

– Te prace – powiedział ColU – były wykonane z większym wyrafinowaniem i rozmachem niż wszystko, co dotąd widzieliśmy. I nowocześniejszymi środkami, oczywiście. Jednak nawiązania do wyglądu ciała budowniczych widać wszędzie.

– Dobra, ColU, wierzę ci na słowo. – Yuri rozglądał się, próbując to sobie wyobrazić. – A zatem przebywała tu jakaś wspólnota budowniczych. Zbudowali elektrownię słoneczną i inne obiekty, posługując się technologią o wiele bardziej rozwiniętą niż ta, którą mają teraz. Było to tak dawno temu, że do dziś praktycznie nic nie przetrwało. Upadek cywilizacji, co?

– Nie śpieszyłbym się z wyciąganiem wniosków – odparł ColU.

– Gromadzili energię słoneczną. Po co?

– Żeby zbudować coś wyjątkowego – podsunęła Mardina.

– Owszem – zgodził się ColU. – Podejrzewam, że dowód na to macie przed sobą w postaci włazu i niespotykanych związków chemicznych w gruncie. Dziwne, że natrafiliśmy tylko na jedno takie miejsce. Co prawda nie zbadaliśmy całego obszaru planety, ale należałoby przypuszczać, że wysoko rozwinięta cywilizacja pozostawi ślady swojej obecności wszędzie, a nie tylko w tej lokalizacji…

Tollemache prychnął ze wzgardą.

– Poczekajcie, niech tu się zjawią prawdziwi naukowcy. Odpowiedzą rzetelnie na wiele waszych pytań. Nie słuchajcie tego przemądrzałego traktora.

ColU opuścił ku ziemi zespół czujników, jakby kłaniał się pokornie.

– Trudno się z tym nie zgodzić, panie pułkowniku. Nie jestem odpowiednio wyposażony do takich badań, nie posiadam specjalistycznych przyrządów.

– Co takiego? – odezwała się Beth po raz pierwszy, odkąd tu przybyli. – Mielibyśmy tu czekać osiem lat, zestarzeć się i może nawet umrzeć, zanim ktoś z tym coś zrobi?

Yuri nie powstrzymał się od uśmiechu.

– Co proponujesz?

Wymownie machnęła ręką.

– Otworzymy właz, oczywiście.

– Ale jest jedna trudność, skarbie, a właściwie dwie. Po pierwsze, właz nigdzie nie prowadzi. Słyszałaś, co powiedział ColU. Pod spodem nic nie ma – powiedziała Mardina.

– Może i tak, ale ona ma rację – rzekł Yuri. – To z pewnością jest właz. A po co są włazy, jeśli nie do tego, żeby je otwierać?

– Dobrze – powiedziała Mardina, siląc się na cierpliwość. – Ale tu pojawia się drugi problem. Jak go otworzymy? Widzicie tu jakiś uchwyt? Koło, które można obrócić, lub zamek szyfrowy?

– Tak! – oznajmiła z animuszem Beth. Weszła na właz i stanęła nad wizerunkiem promienistego słońca. – Patrzcie na te rysunki. Są trzy i każdy ma, powiedzmy, około metra średnicy. A te grube nacięcia na środku? Nie widzicie, do czego służą? Dobra, załóżmy, że jestem budowniczym…

Położyła się na plecach na jednym żłobionym rysunku, z ramionami rozłożonymi na godzinie dziesiątej i dwunastej, a nogami złączonymi na godzinie szóstej.

– Cholera, ona ma rację – mruknął Tollemache.

– Te rysunki mają pomieścić budowniczych – ciągnęła Beth. – Policzcie je sobie. Dziewięć rysunków, wszystkie w obrębie włazu. Waszym zdaniem to zbieg okoliczności, że przyszło tu z nami akurat dziewięciu budowniczych? Oni wiedzą, co robić. Po prostu musimy ich tu puścić.

– Czekajcie. – Mardina przesunęła się, jakby chciała zagrodzić drogę budowniczym. – Na pewno chcemy to zrobić? Nie wiadomo, z czym mamy do czynienia. I co nam tu grozi.

Tollemache cofnął się o krok.

– To prawda. Wasz traktor wspominał o ogromnych energiach. A jeśli to bomba? Pułapka?

– Po co robić pułapkę i zakopywać ją w ziemi na całe wieki? – zapytał z niedowierzaniem Yuri.

– Ten obiekt jest wiele tysięcy razy starszy niż kilka wieków, Yuri – oświadczył ColU.

– To nie jest bomba, ale coś innego – powiedziała Mardina. – Jakaś dziwna, naprawdę dziwna rzecz. Mam mętlik w głowie, Yuri. Ktoś, niekoniecznie budowniczowie, celowo to tutaj zostawił, z jakiegoś nieznanego powodu. Nie mamy pojęcia, o co mu chodziło. Tak na logikę, nie powinniśmy tu mieć żadnego interesu. Nawet nie powinno nas tu być. Mówię o ludziach na tej planecie.

Beth podeszła i ujęła jej dłonie.

– Mamo, chcesz napędzić mi stracha. Kiedy wreszcie przestaniesz mnie ochraniać? Mam dwadzieścia lat. Mogę sama podejmować decyzje.

– No więc jaka jest twoja decyzja? – zapytał Yuri, choć podzielał obawy Mardiny.

– Otwórzmy właz. Musimy go otworzyć, inaczej zwariuję i nie pozbieram się do końca życia!

Tollemache zarechotał.

– Wygląda na to, że została pani przegłosowana, pani Jones.

– Chyba my wszyscy – wtrącił spokojnym tonem ColU.

– Przez kogo?

– Przez budowniczych.

Yuri zauważył, że tubylcy zbliżają się do pokrywy włazu i troistych rysunków. Cała dziewiątka poruszała się w charakterystyczny dla siebie sposób, wirując i klekocząc niczym przedziwne marionetki pozbawione sznurków. Jednakże ich ruchy były nieprzypadkowe i skoordynowane, jakby każdy z góry wiedział, który rysunek należy do niego. A żłobienia, zgodnie z tym, co wcześniej zademonstrowała Beth, idealnie do nich pasowały.

Nagle ziemia zadrżała, jak gdyby obudził się z uśpienia jakiś potężny silnik.

Z okręgu wyżłobionego wokół pokrywy włazu buchnęły obłoczki pyłu.

ROZDZIAŁ 57

Mardina chwyciła za ręce Yuriego i Beth i odciągnęła ich do tyłu.

– Cofnijcie się! – ostrzegła. – Ty również, ColU. – Nie przejmowała się strażnikiem pokoju, ale i on się wycofywał z czujnikami wycelowanymi we właz.

Wtem ziemia zatrzęsła się mocniej i właz zaczął się otwierać. Unosił się z jednej strony, wolno i mozolnie, jak na wielkich zawiasach. Budowniczowie, którzy najwidoczniej pełnili rolę żywych kluczy w tym wielosegmentowym zamku, nie ruszali się z miejsca; jakimś cudem trzymali się prosto, mimo że pokrywa stała już niemal pionowo. Przesłaniała Yuriemu widok tego, co znajdowało się pod nią, lecz z głębi wydobywał się blady, perłowy blask, który oświetlił gałęzie najbliższych drzew. Z dołu powiało chłodem.

Gdzieś zerwał się do lotu wystraszony latawiec.

Po osiągnięciu pionowego położenia pokrywa znieruchomiała. Był to ogromny i z pewnością ciężki krąg, wsparty przy krawędzi na niewidzialnych zawiasach.

Pierwszy zbliżył się Tollemache, trzymając przed sobą kamerę jak pistolet. Na jego mięsistą twarz padło wydobywające się z podziemi światło.

– Jasna cholera… – powiedział. – Lepiej chodźcie popatrzeć. Tylko uważajcie.

Pozostali obeszli otwartą pokrywę.

– Na co mamy uważać? – zapytała Beth.

– Na to, żeby nie wpaść.

Yuri nie zdziwił się aż tak bardzo, kiedy się okazało, że pod otwartą pokrywą znajduje się dziura: prosta cylindryczna piwnica o gładkich ścianach i równej podłodze, głęboka może na cztery metry. Światło nie wydobywało się z żadnego konkretnego źródła, ale raczej ze ścian emitujących intensywną szarobiałą poświatę. Z jednej strony na ścianie widniał drugi właz, zarysowany idealnie okrągłą linią i wyposażony w żłobiony zamek – tym razem dla trzech budowniczych. Naprzeciwko na ścianie dostrzegli coś jakby ornament przypominający matę z łodygowej tkaniny.

I tym razem Yuri nie był zaskoczony, kiedy trzech budowniczych oderwało się od rysunków na pierwszym włazie i wcisnęło się do środka, lgnąc do gładkich ścian. Na dole zaczęli radośnie obracać się i wirować.

ColU ostrożnie wysunął czujniki. Czworo ludzi zajrzało do środka, ich twarze opromienił z dołu jasny blask.

– A więc jednak – odezwała się Mardina. – Budowniczowie zeszli do środka. To jest prawdziwa dziura w ziemi, a nie złudzenie optyczne.

– Niemożliwe – stwierdził beznamiętnie ColU. – Pomiary geofizyczne dały jednoznaczny wynik. Tu nie ma dziury, nie może jej tu być.

– Przecież ją widzimy – powiedział Yuri.

– Może za słabo tupnęłam – dodała ironicznie Beth.

– Nie, nie o to chodzi. Analiza…

– Przecież żartuję!

– Nie będzie łatwo wdrapać się z powrotem na górę – powiedział Yuri.

– Mam drabinę w łaziku. – Tollemache poszedł, żeby ją przynieść.

– Chwila! – powstrzymała ich Mardina. – Jedna chwila. Wdrapać się na górę? Na serio chcecie schodzić? Do tej ciasnej dziury?

Beth spojrzała na matkę.

– Jasne. A co?

– Nie powinno się stać nic złego – poparł ją ColU.

Mardina odwróciła się do niego.

– Co ty? Poważnie? Jak możesz mówić coś takiego?

ColU zachował spokój.

– Z pewnością mamy do czynienia z zaburzeniem czasoprzestrzeni. U wylotu dziury mogą być ukryte jakieś urządzenia, może nieznana materia, może nawet potężny silnik grawitacyjny. Ale budowniczowie weszli bez przeszkód do środka. Nawet jeśli występują tam jakieś zagrożenia, na przykład siły pływowe, to są raczej słabe…

– Dawaj no tę drabinę. – Beth zabrała ją strażnikowi i spuściła do piwnicy. Gdy drabina swobodnie przeszła przez wylot, dziewczyna zaczęła schodzić.

Tollemache pożerał ją wzrokiem.

– Nigdy nie zrozumiem – rzekł do Yuriego – jak, ofermo, stworzyłeś takie cudo.

– Spadaj – burknęła Mardina głosem, w którym słychać było napięcie.

Na dole Beth zeszła z drabiny, spojrzała do góry i obróciła się z szeroko rozłożonymi ramionami. Budowniczowie wirowali wokół niej, cicho szurając patykowatymi kończynami o gładką powierzchnię ścian.

– Patrzcie! – zawołała. – Włos nie spadł mi z głowy. Schodzicie czy nie?

Mardina nie działała pochopnie. Najpierw kazała córce wrócić na górę, żeby się przekonać, czy to w ogóle możliwe – czy nie zamknie się jakiś potrzask.

Tollemache pierwszy ruszył za dziewczyną.

– Teraz ja – oświadczył. – Nie przegapię tego. – Schodząc po drabinie, upewnił się, że kamera wszystko widzi. – Zupełnie jak Dexter Cole. Jeden mały krok dla człowieka, tak powiedział. A może nie on, tylko Cao Xi na Marsie?

Beth wzgardliwie prychnęła ustami do kamery.

Mardina i Yuri popatrzyli na siebie.

– Ja pójdę – powiedział – ty zaczekaj.

– Mowy nie ma. Chcę mieć na oku Beth.

– Dobra, ale nie pozwolę, żebyście chodziły gdzieś beze mnie.

– Ktoś musi zostać na wypadek, gdyby…

– W razie problemów sprowadzę pomoc – wtrącił ColU. – Może nawet przyblokuję pokrywę, jeśli się zacznie zamykać. To przygoda dla ludzi, pani porucznik Jones, panie Yuri Edenie. Może właśnie dlatego, w pewnym sensie, ludzie przybyli na tę planetę.

Mardina zmarszczyła czoło.

– Co chcesz przez to powiedzieć? Zresztą, do licha z tym… – Weszła na drabinę.

Yuri poklepał ColU po sfatygowanym pancerzu.

– To na razie, kolego.

Gdy przyszła kolej Yuriego i znalazł się na drabinie, nie czuł absolutnie nic, przechodząc z normalnego świata do królestwa rzeczy niemożliwych. Żadnego szarpnięcia, żadnych sił pływowych czy zmian w postrzeganiu otoczenia. Zszedłszy na dół, zobaczył, że to tylko dziura w ziemi z gładkimi ścianami. Wszyscy spojrzeli na siebie, a potem zaczęli się rozglądać. Było tu dla nich dość miejsca – oraz dla wirujących i biegających budowniczych. Nad sobą Yuri ujrzał zachmurzone arduańskie niebo, trochę liściastych gałęzi i zespół czujników, za pomocą których ColU w milczeniu obserwował ich i nagrywał. Mardina pogłaskała ścianę. Promieniujący z niej blask uwypuklił ciemny zarys kości pod skórą.

– Powierzchnia jest idealnie śliska, nie wyczuwam tarcia.

Beth badała matę na ścianie.

– Wydaje mi się, że ktoś przylepił to szpikiem z łodyg.

Yuri, Mardina i Beth stanęli przed tym kuriozum: kwadratowym skrawkiem materiału o szerokości pół metra, misternie utkanym z włókien łodygowej kory i rozpiętym na ramie ze sztywnych trzcin, które – sądząc po rozmiarach – mogły być kiedyś rękami budowniczych. Przedstawiał obraz koła w odcieniach brązu i niebieskawej zieleni, umiejscowionego na tle bladoniebieskiego nieba – wszystko wykonane jakimiś barwnikami. Bystre oko mogło zobaczyć mnóstwo szczegółów: kosmaty pierścień na obwodzie koła, szary nieprzezroczysty punkt w samym środku oraz cienkie, niebieskie nitki, które tworzyły siateczkę i zbiegały się w szarych punktach. Nitki kojarzyły się Yuriemu z mapą korytarzy lotniczych.

– To mapa, nie? – zapytała Beth. – Przynajmniej tak wygląda.

Yuri wzruszył ramionami.

– A cóż by innego?

– Mapa świata – powiedziała Mardina, zamyślona. – Taka, jaką byśmy sami narysowali. To świat oglądany z kosmosu, z Proximy. Pośrodku zaznaczono punkt najbliższy słońcu. Jest też okrąg lasu. Popatrzcie na tę wielką zatokę wżynającą się w kontynent na, hm, zachodzie. To dzieło budowniczych?

Zawahał się.

– Nie widziałem budowniczego, który tworzy mapę. Ale mają dobrą orientację w terenie, to wiemy.

Beth chciała wziąć w obronę tubylców:

– ColU uważa, że zbudowali to wszystko.

– No, nie wiem – powiedziała Mardina. – Tej mapie trochę brakuje do ideału. I po prostu przykleili ją do ściany.

– Dawno temu budowniczowie projektowali ultranowoczesne instalacje – rzekł Yuri. – Choćby takie jak ta. Było z tego promieniowanie radioaktywne, pierwiastki ciężkie i cały ten badziew. Później potrafili jedynie zrobić mapę i przykleić ją do ściany. Dziś tylko kręcą się w kółko i walczą z błotem… jeśli im pozwolimy.

Beth wydawała się zdezorientowana.

– Co to znaczy, tato?

– Cholera wie, skarbie.

– Ciekawe, czy ta mapa jest bardzo stara – powiedziała Mardina. – Jeśli jest dokładna, może udałoby się ustalić jej wiek na podstawie wędrówki kontynentów czy czegoś podobnego?

– Dopiero po milionach lat widać jakiś ruch. Chyba nie sądzisz, że jest aż taka stara, co?

Wzruszyła ramionami.

– Jedyne, co ColU wygrzebał z pozostałości nowoczesnego obiektu przemysłowego, to garść skażonej gleby. Musiałoby upłynąć naprawdę dużo czasu, żeby elektrownia termojądrowa rozpadła się na atomy.

Beth wodziła palcem po liniach, które tworzyły siatkę na mapie świata.

– A to co takiego?

– Przypominają kanały – odpowiedział Yuri. – Dzięki nim Per Ardua wygląda tak, jak wyglądać miał Mars.

Nie wiedzieli, co ma na myśli. Musieliby żyć w jego epoce.

– Budowniczowie nie kopią kanałów – stwierdziła Mardina.

– Przynajmniej nie widzieliśmy, jak to robią. Ale znają się na gospodarce wodnej. Przesuwają jeziora.

– To zupełnie inny kaliber. Niektóre kanały przechodzą przez środek kontynentu, musieli tam ryć w skale. Gdyby kanały naprawdę istniały, zostałby po nich jakiś ślad, choćby zdarzały się tu epoki lodowcowe. Korzystając z przyrządów na pokładzie „Ad Astry”, robiliśmy pomiary z orbity. Zobaczylibyśmy kanały. Potem przeszliśmy lądem ładny szmat drogi. Musielibyśmy je przecinać, zauważylibyśmy coś.

– W takim razie na mapie są błędy.

– Albo ich nie ma – stwierdziła Beth – tylko to inna planeta.

Yuri popatrzył na nią uważnie.

– Wszystko bez sensu. Jak wam się zdaje?

– Jest jeszcze coś, co powinno was zainteresować! – zawołał Tollemache.

Obejrzeli się. Budowniczowie dali susa na śliskie ściany i zaczęli się wczepiać do trzech „kluczy” wyżłobionych w bocznym włazie.

– Drugi właz – powiedział Yuri. – Cholera, na śmierć zapomniałem! A ci tutaj zaraz go otworzą. Znowu przed nami dylemat. Idziemy dalej czy wracamy?

– Nim zostałam astronautką, przeszłam szkolenie – odparła Mardina. – Wbili mi do głowy, że nie otwiera się włazów tylko dlatego, że są.

– Nie jesteśmy w przestrzeni kosmicznej, mamo – przypomniała jej Beth.

Trzej budowniczowie zajęli już odpowiednie miejsca.

– Ostatnia szansa, żeby zwiać – oznajmił Tollemache.

Nikt się nie ruszał. Decyzja zapadła automatycznie. Mardina ujęła dłonie Yuriego i Beth. Tollemache jakby zbierał siły.

Boczny właz odchylił się z cichym szumem, a wraz z nim przytwierdzeni do niego budowniczowie.

ROZDZIAŁ 58

Druga piwnica sprawiła im zawód. Wydawała się kopią pomieszczenia, które opuszczali, następnym cylindrem o średnicy kilku metrów. Tylko dach – tak samo spójnie złączony ze ścianami, jak ściany z podłogą – był zamknięty. Wnętrze wypełniało identyczne perłowe dookólne światło. Po drugiej stronie znajdował się kolejny właz, także opatrzony żłobionym zamkiem przystosowanym do ciała budowniczego.

Trzej budowniczowie przeskoczyli przez drugi właz i zawirowali z radością, jakby się cieszyli, że znów tu są.

Ludzie przeszli jeden za drugim. Prowadziła ich Beth, tyły zabezpieczała Mardina. Yuri przyjrzał się swoim towarzyszom. Beth była zachwycona. Tollemache – ociężały w swej chłodzonej kurtce, zapewne nieporęcznej w miejscu, gdzie było znacznie zimniej niż na zewnątrz – pałał żądzą odkrywcy. Najostrożniejsza była chyba Mardina, ale i ona podążyła za resztą.

Yuri chwycił ją za rękę.

– Wszystko w porządku.

– Tak myślisz?

– Wciąż jesteśmy razem.

– To pewnie przez to szkolenie. Ciągle się boję, że coś się wydarzy…

– Mamo! Drzwi!

Yuri odwrócił się i zobaczył, że pokrywa włazu, niestety, zamyka się za nimi i stapia praktycznie w jedną całość ze ścianą.

– Coś takiego jak to! – warknęła ze złością. – Ciągle się bałam, że stanie się coś takiego jak to!

Co ciekawe, Yuri w pierwszej chwili pomyślał o ColU, który nagle się wyłączył.

– No tośmy się wpierdolili! – odezwał się Tollemache.

– Uważaj, co mówisz, tępaku! – fuknęła Mardina. – Nie trzeba było pchać się do środka. Zablokowałbyś właz.

– Niby czym? Łbem twojego męża?

– Nie ożenił się ze mną. Choć pomysł jest niezły…

Wydarzenia toczyły się błyskawicznie. Budowniczowie podbiegli do przeciwległego włazu i wczepiali się już w odpowiednie wyżłobienia.

Beth tymczasem cofnęła się do tego, który zamknął się za nimi. Pogładziła jego powierzchnię.

– Mamo! Tato! Przestańcie się kłócić. Znowu czegoś nie widzicie.

– Czego? – burknął Yuri.

– Tego, co ważne. Popatrzcie na to.

Na pokrywie włazu wypatrzyła wgłębienia, ale tym razem nie odpowiadały ułożeniem budowie ciała tubylców, lecz łudząco przypominały ludzkie dłonie – trzy pary.

– Przysięgam na grób twojej matki, lodowy chłopcze – oświadczył twardo Tollemache – że tych odcisków nie było tam minutę temu.

Yuri spojrzał na przeciwległą ścianę, gdzie budowniczowie zajmowali wyznaczone miejsca.

– Ale wiadomo, co oznaczają, nie?

– Nie jesteśmy jeszcze w pułapce – powiedziała Mardina.

– Właśnie, mamy wybór. Możemy wrócić, jeśli zamek faktycznie zadziała, lub…

– Idziemy dalej – zadeklarowała z wesołym uśmiechem Beth. – Dajcie spokój, nad czym tu się zastanawiać?

Znowu czekali, dopóki nie było za późno. I tym razem decyzja zapadła automatycznie. Budowniczowie dopasowali się do wyżłobień i drugi boczny właz odchylił się podobnie jak poprzedni.

Doznali wrażenia, jakby ziemia uciekła im spod nóg.

ROZDZIAŁ 59

2197

Negocjacje w Obelisku zaczęły się dopiero po południu w drugim dniu wizyty Penny na Marsie, aby zegary biologiczne gości miały czas się przestawić. Obrady odbywały się w panoramicznej sali konferencyjnej na tak wysokim piętrze, że nawet pokój hotelowy Penny nie znajdował się wyżej. Najważniejsi gracze siedzieli przy długim stole, gdzie zastępca sekretarza generalnego ONZ i szef chińskiej misji dyplomatycznej, gubernator miejscowej prowincji, zajmowali miejsca naprzeciwko siebie, otoczeni grupką tłumaczy. Jedynym zadaniem Penny było służenie radą sir Michaelowi Kingowi, więc siedziała w niewielkim oddaleniu za jego plecami i podchodziła, ilekroć skinął ręką.

Miała wrażenie, że rozmowy idą w dobrym kierunku, choć nie dotyczyły szczegółów. Przedstawiciele obu stron wyrażali raczej swoje cele i postulaty niż pretensje i roszczenia. Goście z krajów ONZ-etu uzyskaliby dostęp do chińskich pozaziemskich placówek, zwłaszcza na planetoidzie Ceres będącej głównym ośrodkiem rozwoju przemysłowego w pasie asteroid, obecnie niedostępnym dla obywateli tych państw. Jednocześnie korporacje ze strefy ONZ-etu dostałyby pozwolenie na rozpoczęcie robót górniczych na asteroidach; bądź co bądź, bogactw naturalnych starczyłoby dla każdego. W zamian Chińczycy chcieli mieć udział w badaniach nad ziarnami, a przynajmniej możliwość korzystania z niezwykłych odkryć fizycznych, jeśli nie z samych ziaren. Na razie żadna prośba nie spotkała się ze stanowczą odmową.

W trakcie debaty koncentrowano się na sprawach ogólnych, bez specjalnego zagłębiania się w technologię ziarnową, która była specjalnością Penny, więc kobieta miała mnóstwo czasu, żeby podjechać fotelem do okna i gapić się na widoki. Znajdowali się tak wysoko, że można było zauważyć krzywiznę wąskiego marsjańskiego widnokręgu, jakby nie siedziała w budynku, tylko w samolocie.

W przerwie Penny, sir Michael King i Jiang Youwei, jej towarzysz z przydziału, stali przy oknie i ściskali w rękach filiżanki z kawą. King uważał, że nastąpił zauważalny postęp.

– Mamy tu dwa rywalizujące ze sobą społeczeństwa, które praktycznie nie rozumieją się nawzajem. Klasyczny przepis na wojnę, i nieważne, ile byśmy gadali o strefach wpływu i tym podobnych rzeczach. Jednak w dzisiejszych czasach wojna nie wchodzi w grę.

– Właśnie – potwierdził poważnym tonem Jiang Youwei. – Obie strony dysponują ogromnym potencjałem: ONZ dzięki swoim ziarnom, Chińczycy za sprawą rozwiniętej gospodarki międzyplanetarnej. Jednak mieszkańcy naszych terytoriów są narażeni na niebezpieczeństwo, my w swoich kopułach, wy w rozproszonych aglomeracjach pod gołym niebem…

– Nie wspominając o rozproszonych aglomeracjach w samych Chinach – zaznaczył chłodno King.

– Oczywiście.

– Do tego każdy z nas ma monopol na coś, czego nie chciałby udostępnić innym. Nasze są ziarna, wasze asteroidy, ogólnie rzecz biorąc. Dlatego ostrożnie uchylamy wieka kufrów ze skarbami, żeby drudzy mogli choć powąchać złota. Na razie skupiamy się na symbolach. Sam fakt, że fatygowaliśmy się aż tutaj, zamiast wysłać delegację do Nowego Pekinu, świadczy o naszej chęci współpracy.

Mówił prawdę. Liczyły się symbole, przesłonięte wodospadem słów. Penny miała świadomość, że symboliczne znaczenie ma również jej obecność, znanego na świecie naukowca będącego niejako twarzą technologii kwantowej. Choćby miała ani razu nie otworzyć ust.

– Oczywiście – rzekł z pokerową twarzą Jiang. – Takim symbolem jest też obecność na orbicie wokół Marsa ogromnego kadłubowca.

King uniósł brwi i toastem wzniesionym filiżanką kawy ironicznie skwitował odpowiedź młodzieńca.

– Może kiedyś nastaną czasy wolnego handlu – powiedziała Penny. – Ogólnie to dobry sposób, żeby uniknąć wojny.

King zerknął na Chińczyka.

– Może. Ale czy wasze społeczeństwo, chociażby na Marsie, stanie się wystarczająco wolne? Co tak naprawdę rozumie pan pod pojęciem wolności?

Penny wiedziała, że Jiang ma prawo poczuć się urażony. W trakcie formalnych rozmów obie strony powstrzymywały się od komentarzy na temat sytuacji politycznej w swoich krajach. Jednak po zwiedzeniu części Obelisku sama była ciekawa.

– Jakoś nie udało nam się o tym porozmawiać – stwierdziła.

Jiang kiwał głową w zamyśleniu.

– To ciekawa kwestia. My, rdzenni Chińczycy, wychowujemy się w stabilnym ustroju, który liczy setki lat…

King prychnął lekceważąco:

– …ukształtowanym przez system wartości, który czerpie z Karola Marksa i przewodniczącego Mao.

– Jednak trudno zapewnić ludziom wolność w pozaziemskich koloniach, bez względu na ustrój. Nawet tutaj, w największej istniejącej kolonii.

– W kulturze Zachodu wolność jednostki stoi ponad wszystkim.

– Tak, uczyłem się o tym na studiach. Ale nawet w waszych pozaziemskich koloniach wolność jednostki bywa ograniczona w trosce o dobro ogólne. Problemem jest krucha struktura kolonii. Jak wystąpić przeciwko choćby najgorszemu dyktatorowi, skoro on kontroluje systemy wzbogacania powietrza? Mamy filozofów, którzy próbują dociec, jak zapewnić wolność jednostce w ściśle kontrolowanym organizmie społecznym. Przecież w najbliższej przyszłości większość ludzi będzie żyć w takich właśnie warunkach. Sięgamy do dawnych przykładów. Obywatel Imperium Rzymskiego przykładał mniejszą wagę do swobód osobistych, rozumianych w dzisiejszym pojęciu mieszkańców Zachodu, niż do odpowiedzialności zbiorowej. Czy wolności zbiorowej, inaczej mówiąc. Dla nas to temat do dyskusji w skali całego Układu Słonecznego. Ciągle walczymy o dobro wszystkich naszych obywateli na Ziemi i poza nią. I raczej nie skorzystamy z waszego przykładu w kolonii Eden, a byłem tam osobiście, gdzie nadmierną wolność jednostki tłumią nadmierne siły policyjne.

King roześmiał się i poklepał go po ramieniu.

– Tu mnie pan złapał. Kto chciałby mieszkać w tym sraczu? Cóż, miejmy nadzieję, że nasze rozmowy coś przyniosą i dożyjemy czasów, kiedy będzie można eksperymentować bez naruszania wolności osobistej. Prawda, pani pułkownik Kalinski? Pani pułkownik?

Powstał pewien zamęt, który przykuł uwagę Penny. Otworzyły się drzwi i do środka wparował zaaferowany urzędnik. Pokazał tablet dystyngowanym chińskim dyplomatom. Widać było, że nowina zatacza coraz szersze kręgi. Wsłuchując się w gwar, Penny zrozumiała, że mówi się o Merkurym i jakimś nieprawdopodobnym zdarzeniu.

Aż nagle – takie miała wrażenie – wszystkie oczy skierowały się na nią.

ROZDZIAŁ 60

Zatoczyli się. Yuri i Mardina złapali się siebie nawzajem i Beth, a Tollemache przywarł plecami do ściany.

Beth chwyciła się za brzuch. Po raz pierwszy w czasie tej przygody wydawała się naprawdę przestraszona. Ze łzami w oczach przysunęła się do matki, która trzymała ją mocno.

– Mamo! Co się stało?

– Jakby winda ruszyła w dół – powiedział Tollemache.

– Albo włączył się silnik odrzutowy – zastanawiała się Mardina. – Chociaż nie jesteśmy na statku kosmicznym.

– Albo nagle zmalała siła ciężkości – wyraził przypuszczenie Yuri. Podskoczył na palcach i powoli opadł. Cóż to, jedna trzecia ziemskiej siły ciążenia? Jak na Marsie? Za otwartym przejściem zauważył jakiś ruch. Ruszył w tę stronę, płynąc w zwolnionym tempie w warunkach niskiej grawitacji. Za włazem dostrzegł kolejną cylindryczną piwnicę, trzecią już, podobną do pierwszej i drugiej. Ale chociaż ściany emitowały ten sam dziwny białoszary blask, odniósł wrażenie, że oświetlenie ogólnie jest inne. Jakby gdzieś wyżej znajdowało się jeszcze jedno źródło światła.

Za otwartym włazem przesunęła się tajemnicza postać, odwrócona do nich plecami. W czarnym ubraniu ozdobionym srebrnymi wstawkami.

Popatrzył na Mardinę, oszołomiony.

– To mi wyglądało na…

– …mundur ISF.

– Cholera, kto to?

– Jest tylko jeden sposób, żeby się dowiedzieć. – Mardina zaprowadziła Beth do włazu, przeszła na drugą stronę i pomogła córce zrobić to samo.

Za nimi udał się Tollemache, a na końcu Yuri.

Trzecia piwnica także była cylindrem z gładkimi ścianami. Stała tu, przymocowana w jakiś sposób, drabina. W różnych miejscach do ścian przytwierdzono niewielkie czujniki, niepozorne białe pudełka z pewnością będące dziełem ludzkich rąk. Patrząc w górę, Yuri zauważył, że otwartą piwnicę osłania półprzezroczysta kopuła, nad którą znajduje się skalne sklepienie – zupełnie jakby trafili do podziemnej groty.

Kobieta w czarno-srebrnym mundurze astronauty, wysoka i jasnowłosa, wciąż odwrócona plecami do nowo przybyłych, przechadzała się wolno wzdłuż rzędu czujników. Sprawdzając coś na swoim tablecie, nuciła piosenkę o oblatywaniu wszechświata z ukochanym. Mogła mieć pięćdziesiąt parę lat.

Beth odwróciła się do Yuriego z rozradowanym uśmiechem, podekscytowana tym nieoczekiwanym obrotem rzeczy. Zapomniała już, że przed chwilą robiło jej się niedobrze. Wskazała palcem kobietę. Znać było, o czym myśli: ona nie wie, że tu jesteśmy!

Mardina uniosła brwi, a potem cicho zakasłała.

Nieznajoma wzdrygnęła się, obróciła ze zwinnością arduańskiego budowniczego, upuściła tablet i cofnęła się pod ścianę.

– Cholera jasna! Kim wy jesteście? Kto was tu wpuścił?

Tollemache wystąpił naprzód. Zbliżył się do kobiety i wycelował w nią palec.

– Zostawmy to na później, paniusiu. Lepiej nam powiedz, kim ty jesteś! I jakim cudem nic o tobie nie wiem? Na tej zasranej planecie wszędzie pełno oszustów i zbiegów!

Astronautka pokręciła głową, zdenerwowana i zdezorientowana.

– O czym pan gada? Jaka planeta?

– Proxima c.

Wytrzeszczyła oczy.

– Conan Tollemache!

– Co?

– Wiedziałam, że skądś pana znam. Niedawno pańska twarz zaczęła się pojawiać we wszystkich wiadomościach. Tollemache, strażnik pokoju, dobrze mówię?

– A co to panią obchodzi?

Astronautka spoglądała po kolei na pozostałych.

– Mardina Jones. Yuri Eden. Beth Eden Jones. Cała czwórka. Mój Boże…

Mardina gapiła się na nią z zakłopotaną miną.

– Zaraz, zaraz. Co to znaczy: cała czwórka? Skąd pani wie, jak się nazywamy?

– Jesteście tymi, którzy kilka godzin temu przeszli przez właz na Proximie c i zniknęli. – Zmarszczyła czoło. – Chwila, informacja leciała tu z prędkością światła, więc upłynęły, przypuszczam, cztery lata…

Zaczęli mówić jeden przez drugiego:

– Wcale nie zniknęliśmy – oświadczyła Mardina.

– Czemu pani mówi, że zniknęliśmy na Proximie c? – pytał Yuri. – To gdzie my jesteśmy, jeśli nie tam?

– Kim pani jest? – dopytywała się Beth.

Najbardziej natarczywy był Tollemache.

– Cztery lata, gówno prawda! – zwrócił się do astronautki. Uniósł chronometr z przydziału ISF i wyświetlił datę. – Taki mamy rok: 2193.

– Nie. – Kobieta odsunęła się od niego, podniosła z ziemi tablet i pokazała mu inną datę. – Taki mamy rok: 2197.

Yuri wszystko zrozumiał. Jeśli ta kobieta nie wciskała im kitu – a czemu, do licha, miałaby to robić? – właśnie przeskoczył cztery lata i dwa miesiące. Zupełnie jakby przespał ten czas w krio.

– O nie, znowu to…

Astronautka spojrzała na niego z dziwną miną. Potem uśmiechnęła się, jakby odzyskała pewność siebie, świadoma swoich kompetencji. W trakcie szkoleń uczyła się, jak w takich sytuacjach przejąć kontrolę.

– Już odpowiadam na wasze pytania. Jestem Stephanie Kalinski, oficer ISF w stopniu pułkownika. Miło mi was poznać. A jeśli chodzi o to, gdzie się znajdujemy, panno Eden Jones – zwróciła się do Beth – to witaj w Układzie Słonecznym. Jesteście na Merkurym.

ROZDZIAŁ 61

Penny nie przestawała myśleć o wieściach z Merkurego. Uchodźcy z innego układu planetarnego. Wychodzą przez Właz umieszczony w złożu ziaren. Co to wszystko ma znaczyć?

– Niech to szlag! – warknął King. – W tym domu wariatów znowu dzieją się jakieś absurdalne historie! Muszę wracać na Merkurego i posprzątać ten cholerny bałagan. – Wstał i bezceremonialnie wyszedł z sali.

Po chwili wahania Penny pozbierała swoje rzeczy. Dokoła narastał gwar przytłumionych rozmów, przedstawiciele rywalizujących ze sobą stron znów patrzyli na siebie wrogo. Nie trzeba było wielkiego doświadczenia w dyplomacji, żeby dostrzec zmianę nastrojów. Pamiętała o nieufnym nastawieniu Earthshine’a do Włazu, ziaren i ich tajemniczych twórców. Obawiał się negatywnych skutków w stosunkach politycznych. I oto mamy kolejne zdarzenie z tej serii, kolejny cud na Merkurym i, być może, jeszcze jeden prezent od nieznanych darczyńców – do którego Chińczycy wciąż nie mieli dostępu.

Zastanawiała się, co, u licha, tam się wydarzyło. I jak to się stało, że miała w tym udział jej siostra – co wynikało ze skierowanych na nią chmurnych spojrzeń.

Rozglądała się za Jiangiem i szukała wzrokiem wyjścia.

ROZDZIAŁ 62

Pułkownik Stef Kalinski wyprowadzała nowo przybyłych Arduańczyków ze studni wiodącej ku gwiazdom. Po kolei wchodzili na krótką drabinę, solidnie przymocowaną. Pierwszy wspinał się Yuri, co przychodziło mu z łatwością w warunkach niskiej grawitacji. Po wyjściu na górę obejrzał się i zobaczył otwartą pokrywę Włazu – odchyloną dokładnie tak samo, jak na Per Ardui. Co ciekawe, na zewnętrznej powierzchni pokrywy nie było wyżłobień odpowiadających ciałom budowniczych, lecz wgłębienia w kształcie ludzkich dłoni. Przypomniał sobie tubylców, którzy w pewnym sensie służyli im za przewodników w drodze przez właz na Per Ardui. Spojrzał w dół, mijając wzrokiem swoich towarzyszy, ale nie zobaczył ani śladu budowniczych. Może skorzystali z okazji i uciekli do domu? Trudno byłoby ich za to winić.

Gdy wyszli na zewnątrz, Kalinski zaprowadziła ich do windy w skalnej pieczarze. Czekała ich szybka, lecz płynna jazda na powierzchnię. Astronautka tłumaczyła z uśmiechem, że mają do pokonania setki kilometrów. Yuri nie odrzucił tego wyjaśnienia ani go nie przyjął – po prostu miał zamęt w głowie.

Po wyjściu z windy rozglądał się z rosnącym zdumieniem, próbując zorientować się w otoczeniu. Okazało się, że są w kopule. Przezroczyste panele sufitowe przepuszczały ostry blask słońca, które wydawało się co najmniej dwa razy większe niż na Ziemi. Wprawdzie nie tak duże jak Proxima widziana z powierzchni Per Ardui, jednak o wiele, wiele jaśniejsze nawet mimo tego, że dach silnie filtrował światło. Otwarte drzwi prowadziły do przezroczystych tuneli, które z pewnością łączyły kopułę z innymi na powierzchni planety. Wszystko to Yuri bezbłędnie rozpoznawał; do czegoś takiego właśnie przywykł na Marsie, zamknięty w kopułach Edenu.

W tym budynku znajdowały się białe szafy z przyrządami naukowymi i sprzętem komputerowym, a także systemy regulacji składu powietrza przypominające te, które pamiętał z Marsa. Wnętrze wydawało się idealnie czyste, niemalże sterylne niczym sala operacyjna w szpitalu. Dzięki promieniom ogromnego słońca sztuczne oświetlenie było zbędne, a jednak wokół Włazu stały na trójnogach włączone reflektory, gdyż do środka, prawdopodobnie dzień i noc, zaglądały kamery. Pułkownik Kalinski, w smoliście czarnym skafandrze astronauty, była tu jedyną osobą, jeśli nie liczyć czwórki podróżników z Proximy Centauri.

Beth kuliła się ze strachu przed intensywnym światłem. Nagle zwymiotowała, wypluwając na czystą podłogę niestrawione resztki obfitego posiłku, który zjadła w bazie w arduańskiej dżungli. Zaraz przyskoczył do nich serworobot – model nowocześniejszy od tych, które Yuri widział kiedyś – by szybko uprzątnąć brud za pomocą nakładki ssącej.

– Przepraszam – powiedziała zbolałym tonem Beth, wycierając usta wierzchem dłoni.

– Nie szkodzi – odparła Kalinski. – Chcecie się umyć? Oczywiście, wydamy wam z magazynu nowe ubrania… – Zawahała się, słuchając głosu w słuchawce. – Dyrekcja ośrodka zastanawia się, jakie zająć stanowisko w tej sprawie. Na początek zawiozę was do kopuły mieszkalnej. Przepraszam, że jesteśmy tacy niezorganizowani, ale chyba się domyślacie, że nikt się was nie spodziewał.

Yuri miał wrażenie, że kobieta mówi z amerykańskim akcentem, choć z domieszką innego, który był mu obcy.

– Pani pewnie też się dziwnie czuje – stwierdziła Mardina.

– Może trochę. Jestem na Merkurym właśnie po to, żeby badać Właz. Studiowałam fizykę. Od chwili odkrycia Włazu widziałam tu wiele dziwnych rzeczy. Wasz powrót z Proximy, wierzcie mi, nie trafi na pierwsze miejsce na liście. – Uśmiechnęła się jakby z odrobiną smutku. – Ale oczywiście cieszę się, że mogłam to zobaczyć, powitać was tutaj. Kiedy zobaczyłam zdjęcia Włazu na Proximie c, który wygląda identycznie jak nasz, od razu wiedziałam, że musi to być coś takiego.

Yuri zmarszczył czoło.

– Czyli co?

– Środek transportu z prędkością światła. Coś jak metro. Zdążyliśmy ustalić, że przybyliście tu z taką właśnie prędkością. No, prawie. Odbyliście podróż trwającą cztery lata, choć subiektywnie nie odczuliście upływu czasu, prawda?

– Podróże metrem z prędkością światła? – dziwił się Yuri. – Kto to wymyślił? I czemu?

– A ja biorę udział w tym historycznym wydarzeniu – odezwała się Beth – i rzygam na podłogę.

Kalinski roześmiała się i ujęła dłoń dziewczyny.

– Nie przejmuj się. To chyba właściwa reakcja. Wiesz, Beth Eden Jones, jesteś pierwszym człowiekiem, który urodził się na Proximie c i przybył na Ziemię. Pomyśl o tym.

– Będzie sławna – bąknęła Mardina.

– Myślę, że tak. Tylko czy to jej wyjdzie na dobre?

Ta myśl najwyraźniej spodobała się strażnikowi pokoju.

– Będę sławny, co?

– Tak. Obrazy, które pan wysłał z bliźniaczego włazu na Proximie c, wywołały sensację.

Tollemache potrząsnął zespołem czujników.

– Obrazy zarejestrowane tym oto pakietem. Muszę porozmawiać z ludźmi. – Zmienił zdanie: – Z moimi zwierzchnikami. Cholera, z agentem…

Kalinski uniosła dłoń i wyciągnęła zza pasa pikający tablet.

– Pan wybaczy, porozmawiamy później. Zaprowadzę was do łazika, którym pojedziemy do kopuły Z na odkażanie.

Mardina uniosła brwi.

– Odkażanie?

– Jasne. Ta kopuła jest odcięta od świata, odkąd odkryliśmy Właz. Opiekujemy się tu artefaktem obcych, jeśli tak można go nazwać, o niezbadanych jeszcze właściwościach. Ilekroć stąd wychodzę, ja albo moja bliźniaczka…

– Bliźniaczka? – zapytała z ciekawością Beth.

– To długa historia. Też muszę przejść odkażanie. Nie wiadomo, czy nie przemyciliście z Proximy c małych pasażerów. Obawiam się, że potem czeka was lawina pytań i testów, wizyty lekarzy, rozmowy z fizykami… Wszystko się wyjaśni w odpowiednim czasie. Przez wiele dni będą was maglować… Przykro mi.

Tollemache uśmiechał się radośnie.

– Cóż, sława kosztuje. Boże, jak ja tęskniłem za Ziemią!

Yuri potrafił już pozbierać myśli. Mardina dumała z trudnym do rozszyfrowania wyrazem twarzy. Nie sposób było odgadnąć, czy ucieszyło ją to dziwne zrządzenie losu.

Natomiast Beth, która urodziła się w blasku odległej gwiazdy, która dorastała w otoczeniu pozaziemskich inteligentnych form życia, która bez strachu wchodziła do tajemniczych podziemi na Per Ardui – teraz panicznie się bała.

ROZDZIAŁ 63

Kalinski wprowadziła ich przez śluzę powietrzną prosto do łazika; podobne Yuri widywał na Marsie. Gdy już siedzieli zapięci pasami, zajęła miejsce kierowcy z lewej strony i półgłosem przekazała instrukcje pokładowej jednostce sztucznej inteligencji.

Łazik oderwał się od kopuły i ruszył przed siebie. Yuri zobaczył, że w stronę kopuły z Włazem zmierza inny łazik z twarzami przylepionymi do szyb. Zastęp naukowców na wypadek pojawienia się następnych gości… I pewnie strażnicy pokoju. Typowa, normalna reakcja.

Trzęsło nimi, gdy jechali drogą prowizorycznie wykutą w skalistym terenie. Okna były maleńkie i skierowane lekko w dół, więc ani przez chwilę nie widzieli widnokręgu, a tym bardziej nieba i olbrzymiego zabójczego słońca. Mimo to światło raziło w oczy, odbite od odsłoniętych skał i przedmiotów ludzkiego pochodzenia: znaków drogowych, tablic, niewielkich stacji badawczych.

Kalinski odwróciła się do pasażerów.

– Lubię sama prowadzić, ale dziś wolę nie ryzykować. Wiozę cenny ładunek.

– Dzięki – odparła z przekąsem Mardina.

– Mamo, przestań – napomniała ją Beth. – Pani pułkownik jest dla nas bardzo miła. – Wyglądało na to, że przestały dokuczać jej mdłości związane z przebywaniem w niskiej grawitacji. Rozglądała się teraz z większą werwą. – Mało co widać za tymi śmiesznymi okienkami. To z powodu słońca?

– Tak – odpowiedziała Kalinski. – Wiesz coś o Merkurym, Beth?

– Czy słońce wisi tu w jednym miejscu jak na Per Ardui?

Kalinski musiała przetrawić tę nazwę.

– Per Ardua. Aha, to pewnie Proxima c. W porządku. Na Merkurym dzień trwa dwie trzecie roku. To wynika z rezonansów pływowych. Z tego powodu słońce jakby wędruje po niebie, przesuwa się na wschód i na zachód. Cykl powtarza się co dwa lata, czyli sto siedemdziesiąt sześć ziemskich dni.

– Z tego, co zobaczyłem – powiedział Tollemache – słońce tu wisi dość wysoko.

– Zgadza się. Znajdujemy się blisko równika i mamy południe, a jednocześnie przesilenie letnie. ONZ wybudował największą bazę na biegunie północnym, na Równinie Boreasza, gdzie planeta zawsze pogrążona jest w cieniu i skuta lodem. My jesteśmy na Równinie Żaru. To olbrzymi krater uderzeniowy. Dlatego tyle tu rozpadlin i potłuczonych kamieni. W takim terenie trudno prowadzić jakąkolwiek działalność i chyba nie mielibyśmy tu stałej bazy, gdyby nie złoże ziaren i odkrycie Włazu. Napotykamy w pracy mnóstwo technicznych przeszkód.

Yuri zauważył jakieś poruszenie na wymarłym pustkowiu za oknem: coś, co przypominało gigantyczne karaluchy z mieniącymi się szerokimi skrzydłami. Byli to ludzie, astronauci przeszkoleni do prac na powierzchni planety, ubrani w lśniące, srebrzyste skafandry podobne do segmentowej zbroi. Skrzydła rozpościerały się szeroko. Gdy łazik zbliżył się do nich, jeden się wyprostował i pozdrowił ich gestem ręki. Za złocistą kopułą hełmu kryła się niewidoczna twarz. Yuri, zmieszany, pomachał w odpowiedzi.

Nagle za oknami rozbłysły światła – tak intensywne, że rozjaśniły całe wnętrze łazika. Beth odsunęła się z przestrachem, trąc oczy.

– Przepraszam. – Kalinski dotknęła palcem ekranu i na okna opadły żaluzje. – Flesze aparatów fotograficznych. Jak mówiłam, były przecieki. Ludzie oglądają wasze twarze w całym układzie wewnętrznym. Reporterzy muszą zgarniać niezły szmal, skoro nie boją się postępowania dyscyplinarnego.

Łazik zwolnił i Yuri usłyszał, jak coś głucho uderza w ciemny kadłub pojazdu. Chyba przycumowali. Po kilku sekundach otworzył się właz i zobaczyli jasno oświetlony korytarz.

– No to w drogę – powiedziała Kalinski. – Kopuła Z. Ja też zostanę odkażona, bo miałam kontakt z wami i Włazem. Obawiam się, że musimy się rozebrać. Wasza odzież zostanie oczyszczona i otrzymacie ją później. Mężczyźni osobno, kobiety osobno, proszę za mną…

Na drugim końcu tunelu czekali już na nich uzbrojeni po zęby strażnicy w kombinezonach ochronnych.

Yuri i Tollemache musieli przez cztery dni znosić prysznice, gorące kąpiele, pobieranie próbek płynów ustrojowych, pełne prześwietlenia, mdłe posiłki, najróżniejsze przesłuchania i okresy niespokojnego snu, zanim lekarze w końcu zdjęli maski chirurgiczne i pokręcili głowami.

– To było dla nas, panowie, wyjątkowe doświadczenie. Dziękujemy.

– Pocałujcie mnie w dupę! – odburknął Tollemache. – Gdzie moje spodnie?

Okazało się jednak, że nie dostaną z powrotem swoich ubrań. Przede wszystkim wykonane przez kolonistów tkaniny z łodygowej kory były pierwszą próbką arduańskiego życia, którą mogli bezpośrednio zbadać naukowcy w Układzie Słonecznym, odkąd trochę materiału biologicznego przywiozła przed laty „Ad Astra”. Znaleźli się nawet etnografowie zafascynowani rzemiosłem osadników we wspólnotach rozwijających się na Proximie c.

Tollemache otrzymał nowiutki mundur strażnika pokoju. Yuri zauważył, że nowy krój nadaje mu wygląd mięśniaka, podkreślony wzmacnianymi wkładkami na ramionach, karku, łokciach i kolanach, a także pasem z kieszeniami i pętelkami do mocowania broni. Zapewne Układ Słoneczny przez te wszystkie lata stał się niebezpieczniejszą areną dla zabaw strażników. Yuri natomiast dostał dokładnie taki sam pomarańczowy kombinezon, jaki wydano mu na Marsie, gdy wyciągnęli go z kapsuły kriogenicznej. Niektóre rzeczy nigdy się nie zmieniały.

Zaprowadzono ich do sali wypoczynkowej z miękkimi kanapami, barkiem serwującym kawę i bezalkoholowe napoje, tudzież osłoniętym przed promieniami słońca wielkim panoramicznym oknem z widokiem na poobijaną powierzchnię Merkurego. Nareszcie mogli się spotkać z Mardiną, Beth i pułkownik Kalinski. Mardina zachłannie piła kawę, w której rozsmakowała się w leśnej bazie na Per Ardui. Miała na sobie elegancki mundur astronauty, czarny ze srebrnymi wstawkami. Beth nosiła taki sam pomarańczowy kombinezon jak jej ojciec.

Yuri przytulił córkę. Szybko jednak oderwali się od siebie, skonsternowani swoim dziwnym ubiorem, a nawet obcym zapachem.

Przywołał na usta nieporadny uśmiech i poszedł po wodę sodową. Bąbelki zachowywały się cudacznie w warunkach niskiej grawitacji. Na Marsie nigdy nie pił wody sodowej.

– A więc dwadzieścia osiem lat po obudzeniu się na Marsie… – zaczął.

– Trzydzieści dwa – poprawiła go Kalinski. – W czasie podróży przez Właz przeskoczył pan cztery lata.

– Cholera. Znowu mam na sobie kombinezon i czuję się jak skazaniec.

Beth podeszła i ujęła go pod ramię.

– Nie martw się, tato. Też jestem skazańcem.

– Tak, ale przynajmniej na tobie ubranie dobrze leży.

– I nadal mam to. – Pogłaskała tatuaż, który pokrywał połowę twarzy. – Nie potrafili go zetrzeć w czasie odkażania. No, ale wiesz, kilka razy proponowali, że mi to usuną. Żebym lepiej pasowała.

– Pasowała, tak? Gdzie?

– Na Ziemi – powiedziała chłodno Mardina.

Beth ponownie pogładziła tatuaż.

– Ja nie pochodzę z Ziemi. Pochodzę z Per Ardui.

– Święta racja, skarbie. – Yuri pocałował ją w policzek. – Jakoś to załatwimy. – Popatrzył na Mardinę w mundurze ISF. – Dziwię się, że zdecydowałaś się to na siebie włożyć. ISF wykolegował cię na Per Ardui.

Zmierzyła go przenikliwym spojrzeniem.

– Ale ja się tam nie urodziłam. Ten mundur to moja kariera zawodowa, Yuri. Byłam oficerem ISF i nadal nim jestem, powiedzieli mi to. Mimo że nie ustalili jeszcze, w jakim stopniu. Teoretycznie, zostałam zwolniona ze służby z honorami, gdy porzucili mnie na Proximie c.

– Gadali coś o wypłacie zaległych wynagrodzeń – wtrącił Tollemache. – Powinnaś się zainteresować. W sumie to nie musimy się tym aż tak bardzo przejmować. I tak zbijemy majątek! – Uśmiechając się promiennie, pociągnął łyk napoju owocowego. – Ale heca! – rozmarzył się. – Założę się, że te młotki Brady i Keller posrają się z zazdrości, gdy o tym usłyszą. Czyli pewnie za cztery lata. I dobrze. Dowiedzą się i zrozumieją, że pławię się w luksusach.

Yuri przyglądał mu się z odrazą.

– Naprawdę miły z ciebie gość, Tollemache.

Roześmiał się.

– Trzeba umieć korzystać z życia.

– Dobrze powiedziane – odezwał się nieznajomy starszy mężczyzna, może osiemdziesięcioletni, niski i otyły, który zbliżył się do nich raźnym krokiem. – Ten wasz Właz, panie Tollemache, może być szansą dla nas wszystkich, nadzieją na lepszą przyszłość dla obu układów słonecznych i całej ludzkości. – Miał na sobie garnitur z wąskimi klapami, pod szyją fular oraz lśniące buty ze sztucznej skóry. Towarzyszył mu poważny człowiek, wysoki i szczupły jak trzcinowa kończyna budowniczego, ubrany w dobrze skrojony mundur astronauty z oficerskimi naszywkami na rękawie.

Kalinski stanęła przed nim z zawodowym uśmiechem.

– Miło pana widzieć. Poznajcie się: to sir Michael King…

Był to typowy pulchny biznesmen. Puścił oko do Kalinski.

– Twoja siostra przesyła ci pozdrowienia, Stef. – Prędko podszedł do pozostałych i po kolei podał im rękę. Jego uścisk był nadspodziewanie silny, jak u robotnika. – Jestem prezesem i dyrektorem generalnym Universal Engineering, głównym wykonawcą robót związanych z wydobyciem bogactw naturalnych Merkurego dla dobra narodów i krajów zrzeszonych w ONZ-ecie. – Przyglądał się Yuriemu. – Pan jest ten facet z lodu, mam rację? Rip Van Winkle? Jak pan się teraz nazywa? Yuri Eden, tak? To ja jestem gościem, którego firma zbudowała statek, którym poleciał pan na Marsa. I „Ad Astrę”, która zabrała pana do układu Proximy Centauri. Co pan na to?

– Dzięki – odpowiedział z sarkazmem.

– Zresztą sam przyleciałem tu z Marsa kadłubowcem, gdy tylko usłyszałem nowinę. A to mój najlepszy kolega na Merkurym. – Wskazał wysokiego mężczyznę w mundurze astronauty.

– Jim Laughlin, oficer ISF w stopniu pułkownika. – On też wymienił z nimi uścisk dłoni. – Dowodzę bazą na Równinie Żaru. Mogłoby się wydawać, że jestem tylko oficerem ISF, ale też funkcjonuję w łańcuchu sprawozdań politycznych, które docierają do samego ONZ-etu, a ściślej do Rady Bezpieczeństwa.

– Gramy w jednej drużynie. – Dla żartu udał, że boksuje Laughlina. – Czasem jest moim sparingpartnerem. Świetnie się dogadujemy.

Dowódca bazy, okazując cierpliwość, bez słowa uniósł brwi.

– Chodźcie, usiądźcie – rzekł King. – Napijcie się jeszcze czegoś. Pani pułkownik, zajmie się pani tym? Może coś zjecie?

– Karmili nas w czasie odkażania – powiedziała Mardina.

– Czym, promieniami Roentgena? Niezły żart. Słuchajcie, wiem, że nie było łatwo. Doceniamy to, żeście się poświęcali.

Beth wzięła od Kalinski szklankę wody.

– Sir Michaelu King? – odezwała się.

– Tak?

– Czego pan chce?

Mardina wybuchła śmiechem. Nawet Laughlin z trudem pohamował wesołość.

King najwidoczniej miał poczucie humoru. Z uśmiechem usiadł na kanapie i odwrócił się twarzą do czwórki kolonistów.

– Dobre pytanie, młoda damo. Razem z moim obecnym tu kolegą kierujemy tą bazą. Podejmujemy wszystkie ważne decyzje, okej? Na Ziemi jesteśmy marionetkami w rękach innych, jak każdy zresztą, ale tutaj, w tym miejscu, to my decydujemy. I przyjdzie taki czas, kiedy będziemy musieli zdecydować…

– …co z nami – dokończył Tollemache.

– Co zrobić w związku z waszym przejściem przez Właz – rzekł oględnie Laughlin. – Dla nas to również był wielki szok. Minęło dopiero kilka dni. Wciąż zastanawiamy się nad konsekwencjami w wymiarze politycznym, gospodarczym, społecznym, technologicznym, naukowym. Chociaż, muszę przyznać, pani pułkownik Kalinski wspominała w swoich pracach, że Właz może być częścią jakiegoś systemu transportowego.

– W zasadzie to moja siostra napisała tę pracę – powiedziała cierpko Stef Kalinski.

– To nam trochę pomogło. Pani pułkownik z pewnością wam opowie o fenomenalnych perspektywach postępu w nauce.

– Wielkie kosmiczne kwestie raczej mnie przerastają – wtrącił King – tak samo jak moich politycznych mocodawców i, jakżeby inaczej, akcjonariuszy UEI. Pierwsze pytanie grubych ryb, a moje systemy łączności rozgrzewają się do białości, odkąd przyjechaliście, dotyczy potencjalnych zastosowań nowej technologii. Bo jeśli dzięki takiemu skrótowi można przemieścić się z szybkością światła od gwiazdy do gwiazdy, to wyobraźcie sobie korzyści. ONZ-etowi ledwo starczyło środków, żeby zbudować i wysłać w kosmos „Ad Astrę”, ale byliśmy zdecydowani posłużyć się technologią ziarnową i umieścić ludzi na nadającej się do zamieszkania planecie w układzie Proximy, zanim dolecą tam Chińczycy. Udało nam się, lecz koszt był ogromny. Co się tyczy Chińczyków, mogli tylko pomarzyć. Albo wysłać jakieś badziewie, dżonkę z wielkim słonecznym żaglem. Lecieliby w ten sposób kilkadziesiąt lat, może nawet kilkaset. A wszystko to ponieważ, moi mili, nie mają dostępu do tego, co pozostaje wyłączną własnością ONZ-etu. Mówię o kopalniach ziaren na Merkurym, gdzie znaleźliśmy czarodziejskie cudeńka, które napędzały wasz statek w podróży do gwiazd.

– Zdajecie sobie sprawę – powiedział Laughlin – że przejście przez Właz, jeśli w ogóle okaże się bezpieczne, stabilne i tak dalej…

– I działa w obie strony – dodała chłodno Kalinski.

– Że takie przejście pozwoli na masową kolonizację układu Proximy w błyskawicznym tempie?

Mardina szeroko otworzyła oczy.

– To ma być żart?

– Wręcz przeciwnie – odparł z uśmiechem King. – Wystarczy przewieźć ludzi na Merkurego, przeprowadzić przez Właz i gra muzyka.

Kalinski pokręciła głową.

– Sir Michaelu – zaprotestowała – od odkrycia ziaren niewiele się zmieniło. Nie wiadomo, na jakiej zasadzie działają. Nie wiemy, do czego naprawdę służą. A jednak wydłubujemy je z gruntu i przyklejamy do załogowych statków. Teraz mamy Właz, niewątpliwie dzieło obcej inteligencji, ale nadal nie wiemy, kto go tam umieścił i po co, a przede wszystkim jak działa. Nie widzicie, że uchylamy rąbek jakiejś gigantycznej tajemnicy? Tajemnicy, do której ludzkość wyciąga ręce na ślepo?

Tajemnicy lub pułapki, pomyślał Yuri.

Wydawało się, że King nie zwraca uwagi na słowa Kalinski.

– Oczywiście, Merkury będzie teraz głównym źródłem politycznych sporów. Ta zapyziała planeta nagle jest ważna nie tylko dlatego, że wyłącznie tutaj wydobywa się ziarna. Teraz stała się bramą do Proximy c i klejnotem koronnym w Układzie Słonecznym, cenniejszym być może od Ziemi. A to wywoła dodatkowe tarcia, które…

– Per Ardua nie jest głupim pionkiem w grze! – zdenerwowała się Beth. – Per Ardua, bo tak się nazywa, nie jakaś Proxima c, jest światem, ma swoją historię, własne organizmy, ekosystemy, inteligentne formy życia.

– Jaki zasób słów – mruknął Laughlin. – Widać, że jesteś wykształcona, panno Eden Jones. Pogratulować rodzicom.

Beth świdrowała go nienawistnym wzrokiem.

– Nawet ludzie mają tam swoją historię – rzekł ze zdrożną satysfakcją Tollemache. – Prawie trzydzieści lat osadnictwa. Przypadki porzucenia, gwałtów, morderstw i kazirodztwa. Oczy wyszłyby wam na wierzch, panowie, gdybyście to zobaczyli. A ja patrzyłem na to wszystko.

King zignorował go i nie przejął się argumentami dziewczyny.

– Znaleźliśmy życie na Marsie, Tytanie i w innych miejscach. Potrafimy sobie z nim radzić.

Yuri wytrzeszczył oczy.

– Radzić? Jeśli dobrze pamiętam swój pobyt na Marsie, to rozwaliliście tam wszystko, żeby go terraformować. W ten sposób radzicie sobie z tubylczym życiem?

– To Chińczycy, nie my – sprostował King. – Na pewno będziemy bardziej uważać. Można przecież zakładać parki przyrodnicze, rezerwaty. – Pochylił się do przodu. – Prawdę mówiąc, cieszę się, że pan wspomniał, panie Eden, o Chińczykach i ich terraformowaniu. Możemy powiedzieć, że właśnie dlatego nie chcemy ich na Padre, to znaczy…

– Per Ardui.

– Właśnie. Ich bomb atomowych, które detonują w warstwach wodonośnych. Musimy być tam pierwsi i ochronić świat przed tymi wandalami. Oczywiście, ujmiemy to inaczej. Wasza czwórka będzie mogła nam w tym pomóc, a zwłaszcza ty, panno Eden Jones.

Yuri podziwiał biznesmena za jego bystry umysł. Z pewnością wymyślił to niedawno, biorąc pod uwagę, że dopiero co wyskoczyli z Włazu. A jednak snuł na poczekaniu wielkie geopolityczne koncepcje. Na razie politycy nie mieli wielkiego pola do popisu na Per Ardui czy nawet w ONZ-etowskich enklawach na Marsie, a co się tyczy Ziemi, to Yuri niewiele pamiętał ze swojej młodości. King widocznie był w swoim żywiole. Może to taki Gustave Klein układu wewnętrznego?

Beth była trochę zmieszana i chyba zaniepokojona.

Mardina ujęła jej dłoń.

– Niby jak ma wam pomóc Beth?

King rozglądał się po czystej, luksusowej sali wypoczynkowej.

– Tu jest oaza spokoju, ale tam, wierzcie mi… istny dom wariatów. I będzie tak jeszcze parę dni, przynajmniej do następnego skandalu. W tej chwili jesteście celebrytami, przede wszystkim zaś ty, Beth Eden Jones. Spójrz tylko na siebie: młoda, śliczna, egzotyczna i co za tatuaż! Pierwsze gwiezdne dziecko, które powraca do Układu Słonecznego.

– Gwiezdne dziecko?

– Inni tak cię nazwali. Gdy tylko będzie to możliwe, zabierzemy cię na Ziemię. Będą ci proponować, żebyś napisała książkę albo zagrała w filmie. Będą się zabijać o prawa do twojego wizerunku. Na pewno już teraz jesteś bohaterką mediów, podrabianą przez marne awatary ze sztuczną inteligencją. Zostaniesz twarzą Proximy c, co ja mówię, Per Ardui. W końcu może ją uratujesz, sama jedna. Jeżeli dobrze to rozegramy. Wy też dostaniecie swoją szansę – zwrócił się do pozostałych, zauważywszy zdegustowaną minę Tollemache’a. – Musimy tylko umiejętnie was zagospodarować. „Moje samotne czuwanie w czerwonym blasku Proximy”, strażniku pokoju, coś w tym stylu.

– Hm, Proxima nie jest czerwona…

– Mam trochę znajomości. Oczywiście pani porucznik Jones będzie mogła kontynuować karierę w ISF.

– Serio chcieliby mnie z powrotem, pułkowniku Laughlin? – zapytała Mardina. – I miałabym pełnić normalną służbę, zamiast mizdrzyć się do kamer?

– Uważam, że tak. Jeśli będzie trzeba, mogę przepchnąć pani prośbę odpowiednimi kanałami.

King kiwał głową ze ściągniętymi ustami.

– Wesprę pani starania.

Yuri zorientował się, że King i Laughlin unikają jego wzroku.

– A co ze mną, sir Michaelu? – zapytał. – Jak pan się o mnie zatroszczy?

Beth była wstrząśnięta. Jak zwykle, natychmiast zrozumiała, co oznaczają jego słowa:

– O czym ty mówisz, tato? Nie polecę na Ziemię, jeśli nie będzie cię ze mną.

Mardina pogłaskała ją po głowie.

– Jeśli się głębiej nad tym zastanowić, naszym domem jest Ziemia, skarbie.

– Może twoim – powiedział Yuri – ale na pewno nie moim. Zapomniałaś, że moja epoka minęła sto lat temu?

– A co to za różnica, tato? Ja się urodziłam na zupełnie innej planecie. Na świecie, który należy do innego układu słonecznego! Dopóki jesteśmy razem i mamy prawo wyboru, tam jest nasz dom.

Laughlin zakasłał.

– Obawiam się, że to nie takie proste. W przypadku pana Edena…

– Wiedziałem – rzekł Yuri.

– Jeszcze nie zakończyły się procesy rozliczeniowe potomków ludzi z epoki bohaterów, której prominentnymi przedstawicielami byli pańscy rodzice. I nieważne, że minęło ponad sto lat. Dziś prawo kładzie coraz większy nacisk na dziedziczenie odpowiedzialności. To znaczy wymierzanie kary za zbrodnie rodziców i dziadków…

Tollemache chrząknął.

– Nie znoszę tego gnojka, ale muszę przyznać, że to niesprawiedliwe.

King rozłożył ramiona.

– W takich czasach żyjemy, strażniku. Niektórzy spadkobiercy dorobili się fortuny dzięki rodzicom niszczącym ten świat. To oczywiście argument prokuratorów, niekoniecznie mój własny punkt widzenia. Dlaczego? Bo za sprawą inżynierii genetycznej, nielegalnego psychokopiowania i tym podobnych sztuczek niektórzy spadkobiercy do dziś wiernie reprezentują epokę bohaterów. A więc rozumie pan…

– …że jeśli wrócę na Ziemię – dokończył cierpko Yuri – nie odzyskam wolności.

– Więzienie nie wchodzi w grę – rzekł Laughlin. – Prędzej areszt domowy. Stały nadzór. Pańskie poczynania będą monitorowane i temperowane do czasu, aż zakończy się proces sądowy.

– Będą mnie sądzili za zbrodnię rzekomo popełnioną przez moich dawno nieżyjących rodziców, którzy wsadzili mnie do puszki z lodem na osiemdziesiąt lat.

– Nawet to będzie okolicznością obciążającą – powiedział King. – Prokurator powie, że rodzice zrobili to wyłącznie dlatego, żeby uniknął pan odpowiedzialności karnej. A…

Yuri przestał słuchać. Zatem otoczą go ściany z plastiku i metalu, a nieufna ludzkość będzie patrzeć mu na ręce do końca jego dni. Zamknął oczy. Przypomniał sobie tamtą chwilę, kiedy prom wylądował i gdy po raz pierwszy stanął na obcej ziemi. Nie było tam ścian i ogrodzeń, a jedynie szerokie pustkowie. Biegł wtedy i biegł, aż znikł z pola widzenia wszystkim istotom ludzkim we wszechświecie. Wyobraził sobie, że znów biegnie, tym razem z Beth u boku. Równie dobrze mogli zostawić go na Marsie…

– Wracam na Ziemię – oświadczyła spokojnie Mardina. – Przepraszam, Yuri. Nie mogę oglądać się na ciebie. Tam zawsze było moje miejsce. A Beth leci ze mną. Będzie tam miała lepszą przyszłość i dłużej pożyje, niż gdyby została na Per Ardui jako chodząca fabryka niemowlaków. Dobrze o tym wiesz.

Beth patrzyła na ojca z rosnącą trwogą.

– Tato!

– Nie mogę lecieć z wami – odparł cicho. – Choćby nie wiem co mi zaoferowali. Nie przetrwałbym tam.

– Tato, nie! – Przytuliłaby się do niego, gdyby Mardina nie chwyciła jej mocno za rękę.

Wszyscy mu się teraz przyglądali – Laughlin z zażenowaniem, King z udawanym wyrazem współczucia, pułkownik Kalinski z autentycznym smutkiem i osłupieniem. Nawet Tollemache okazywał pełen rezerwy szacunek.

King rozłożył szeroko ręce.

– W takim razie jaki ma pan pomysł, panie Eden? Dokąd się pan uda?

– Została mi jedna furtka. Mogę wrócić tam, gdzie byłem naprawdę wolny.

– Tato…

Laughlin pochylił się do przodu.

– Przejdzie pan znowu przez Właz? – Zerknął na Kalinski. – Czy to w ogóle możliwe? I bezpieczne?

– Nie wiemy, sir. Nie próbowaliśmy jeszcze. – Spojrzała na Kinga. – Na razie wszystkie plany o wielkiej migracji to tylko mrzonki. Mimo to nie widzę przeciwwskazań. W zasadzie, panie Eden, jeśli mówi pan poważnie…

– Tak?

– Pójdę z panem.

King prychnął.

– Zwariowała pani? Znajdzie się pani cztery lata świetlne od domu. A po drugim skoku z prędkością światła wyląduje pani w przyszłości, która nadejdzie za następne cztery lata.

– Wiem i rozumiem, ale proszę pomyśleć o korzyściach naukowych. Ktoś musi pierwszy wypróbować tę drogę; mówię o dobrze zaplanowanej wyprawie badawczej. Należy się dowiedzieć, czy przejście jest otwarte i czy nie zmienia się w czasie. No i jak działa. Od tylu lat interesujemy się Włazem, ale jakoś zabrakło nam odwagi lub wyobraźni, żeby pójść krok dalej. Jak pan, panie Yuri. Nie przeszliśmy na drugą stronę. Ale teraz już pora. A kto się nadaje lepiej ode mnie?

– Pani pułkownik jest oficerem ISF – podkreślił Laughlin. – W dodatku najlepszym ekspertem, jakiego mamy. Nie licząc jej siostry, oczywiście. Wszystko to dzieje się dość szybko, sir Michaelu, ale to kusząca propozycja.

Tollemache kręcił głową.

– Chwila, moment. Oglądała pani zdjęcia, które wam wysłałem. Proxima c to straszne zadupie. Zobaczy pani, że koloniści, którzy mają tam być przymusowo wysłani, staną się menelstwem w metropoliach i bydłem w slumsach. Zbieraniną przerzucaną tam masowo jak na Marsa. Czemu pani, taka tęga głowa, miałaby wybierać się tam na ochotnika?

Stef zerknęła na Yuriego.

– Z powodów osobistych. Ponieważ tam będzie mi lepiej niż tutaj. Jak panu.

Dla Yuriego był to początek kłótni, która trwała wiele dni. Ale dobrze znał Mardinę. Gdy tylko oznajmiła, że zostaje z córką na Ziemi, wiedział, że choćby Beth wylała morze łez, to koniec jego rodziny. Rozpadła się i tyle. Niebawem oddzieli go od najbliższych potężna bariera czasu, podobnie jak przed laty odseparowała go od rodziców.

On w każym razie wracał do domu.

ROZDZIAŁ 64

Yuri i Stef Kalinski stali ramię w ramię w komorze Włazu na Merkurym. U góry wokół wejścia zebrała się garstka inżynierów, którzy monitorowali przyrządy pomiarowe lub po prostu patrzyli w dół.

Wielka pokrywa zaczęła się wolno zamykać nad głową Yuriego.

Nie towarzyszyli im krewni. Miesiąc od chwili, gdy przeszli przez właz na Proximie c, Beth i Mardina podobno były już na Ziemi, a siostra Kalinski zaszyła się nie wiadomo gdzie. Byli tylko we dwoje.

Yuri skierował wzrok na Stef. Oboje mieli na sobie hermetycznie zamknięte wzmacniane skafandry, standardowo używane na Merkurym. Zademonstrowano mu nawet, jak się rozkłada chrabąszczowate skrzydła radiatorów. Tym razem nie było mowy, żeby przechodzili przez Właz bez zabezpieczenia jak na Per Ardui. Nikt nie chciał ryzykować.

Nie widział jej twarzy za złocistym wizjerem hełmu. Wciąż miał wrażenie, że praktycznie jej nie zna. Jak na ironię, nie mieli zbyt wiele czasu na rozmowę, gdy już zapadła decyzja o wysłaniu ich na drugą stronę.

– Ostatnia szansa, żeby stąd wyjść – powiedział.

– Nie, proszę pana, dziękuję.

– Na miłość boską, nie mów do mnie per pan. Nikt się z tobą nie żegna?

– Czuję się tak, jakby mnie tu nie było.

– Mam tak samo. Pewnie nie jest przyjemnie rozstawać się z siostrą bliźniaczką?

– Nie jesteśmy zwykłymi bliźniaczkami. Kiedyś ci o tym opowiem. – Uśmiechnęła się szeroko. – I coś mi się zdaje, że będzie na to dość czasu. A… Beth?

Próbował wymazać z pamięci ostatnie spotkanie z córką. Z powodu płaczu trudno im było cokolwiek wykrztusić.

– Na koniec powiedziałem jej, jak się naprawdę nazywam.

Spojrzała na niego ze zdziwieniem.

Zadarł głowę. W promieniach słońca nad szczeliną zamykającej się pokrywy widać było jeszcze kilku inżynierów. Pewna kobieta kucnęła i pomachała im ręką. Yuri odpowiedział tak samo. Aż w końcu ciężkie wieko domknęło się i zapadła cisza. Stało się. Byli zdani na siebie. Światło emitowane przez ściany, podłogę i sufit rozjaśniało wnętrze, lecz wydawało się przyćmione w porównaniu z niewidocznym już blaskiem słońca.

Spojrzał na Stef.

– W porządku?

– Tak, a u ciebie?

– Ciekawe, czy już skoczyliśmy. W przestrzeń kosmiczną, o to mi chodzi. Myślisz, że jesteśmy już na Per Ardui?

– Trudno powiedzieć – odparła. – Ale coś mi mówi, że transfer dokonuje się w głównym pomieszczeniu przesyłowym, a nie w tych przedsionkach. Opowiadałeś, że poczułeś zmianę siły ciężkości w głównym pomieszczeniu.

– Może. Sam już nie wiem. Jesteś gotowa?

– Jasne.

Sam przeskok wielokrotnie przerabiali w wirtualnej rzeczywistości, w profesjonalnych symulatorach. Wystarczyło przycisnąć dłonie do wgłębień w pokrywie włazu. Nikt nie wiedział, czy przeszkodą nie będzie rękawica albo czy – jeśli wgłębienia pojawią się trzy naraz – do otworzenia przejścia nie będą potrzebne trzy osoby.

W tym wypadku wystarczające okazały się dwie pary dłoni. Drzwi się odchyliły.

To tylko zwykłe drzwi, Yuri. Zwyczajne drzwi w ich długim, długim szeregu.

Z łatwością przedostali się do głównego pomieszczenia i stanęli przed drugim włazem, także opatrzonym kompletem wyżłobionych dłoni. Spojrzeli na siebie, wzruszyli ramionami i unieśli ręce. Zamknęło się przejście za nimi.

Kiedy otworzyli pokrywę, Yuri natychmiast się zachwiał pod wpływem większej siły ciężkości. Tej panującej na Per Ardui. Czyżby wrócił? Minęły kolejne cztery lata? Jeśli tak, żegnaj Beth.

Po wyjściu z wewnętrznej piwnicy i przejściu przez drugi właz Yuri znalazł się w pomieszczeniu na Per Ardui, które dobrze pamiętał. Pokrywa była zatrzaśnięta, nie widział nieba. Jednakże na ścianie wisiała mapa budowniczych, której Stef przyglądała się z fascynacją. Drabina z łazika, spuszczona tu przez Tollemache’a, zapewne czekała w tym miejscu osiem lat. Mało tego, na podłodze leżały – od dawna suche – grudy błota, które niegdyś nanieśli.

– Jakbym nigdzie się stąd nie ruszał – stwierdził.

Kalinski oparła się ręką o ścianę. Yuri wiedział, że solidnie ćwiczyła, aby poradzić sobie w warunkach arduańskiej grawitacji, porównywalnej z ziemską, lecz pierwsze chwile musiały być dla niej męczarnią.

– Co za ulga – powiedziała. – Udało się. Miałam nadzieję, ale…

– Wiem. Przynajmniej nie wypadliśmy w środku słońca. Choć wątpię, czy w tym systemie komunikacji grozi nam coś takiego. Wszystko to jest, nie wiem, zbyt dobrze poukładane. Słuchaj, nie potrzebujemy skafandrów. Wywalmy je, co ty na to?

– Czemu nie. Żaden operator symulatora nie będzie nam już mówił, co mamy robić.

– Pani pułkownik, witaj w moim świecie.

Prędko zrzucili z siebie skafandry, samoobsługowe i samootwierające się. Pod spodem oboje mieli lekkie, praktyczne kombinezony w arduańskich pastelowych kolorach, a w plecakach – ekwipunek do przeżycia w dziczy i przyrządy naukowe.

Yuri skinął głową na Stef, podniósł plecak i zaczął wspinać się po drabinie w stronę zamkniętej pokrywy włazu. Zakotwiczony na szczeblu, obiema dłońmi nacisnął wgłębienia w pokrywie – których, jeśli dobrze pamiętał, nie było tam ostatnim razem. Zniknął za to klucz przeznaczony dla budowniczych.

Ku jego zadowoleniu właz otworzył się bezszelestnie.

Popatrzył na posępne szare niebo zaciągnięte chmurami, obramowane kręgiem drzew jakby obumarłych. Było zimno. Cienki kombinezon nie stanowił wystarczającej ochrony przed chłodem. Uprzytomnił sobie, że opuścił to miejsce przed ośmiu laty. Cztery pierwsze minęły, kiedy przemieszczał się z Per Ardui na Merkurego niby jakiś bezcielesny sygnał, i kolejne cztery, gdy wracał. Nawet jeśli wydawało mu się, że upłynął tylko miesiąc. W tym czasie mogły nastąpić wielkie zmiany.

Sprawnie wdrapał się na powierzchnię i ponownie stanął na arduańskiej ziemi. Patrzył, jak Stef podąża za nim, ostrożnie i wolno, skrępowana więzami zwiększonej siły ciężkości. Na jej twarzy malował się jednak wyraz zdumienia i zachwytu. Oto wreszcie znalazła się w zupełnie obcym świecie.

Razem rozejrzeli się dookoła. Naprawdę wiele się zmieniło. Wciąż rósł tu gęsty las, lecz z grubych górnych konarów zwisały oklapnięte liście, krzaki pousychały, a nieopodal leżał stos nieżyjących budowniczych – nie z rozmysłem budowane gnojowisko, ale zwykła kupa martwych łodyg, na których osiadł szron. W strefie przygwiezdnej – szron! Z ust szła mu para.

– Cześć, Yuri Edenie.

Odwrócił się. Dostrzegł ColU z oszronionym korpusem i kopułą umorusaną jak gdyby popiołem. Wzruszył się w głębi serca.

– Czekałeś tu na mnie?

– Tak.

– Osiem lat? Boże… Mam wrażenie, że nie ruszałeś się z miejsca.

– Nie, to byłoby głupie. Co pewien czas wybierałem się na przejażdżkę, żeby zapewnić prawidłową pracę podzespołów napędu i…

– W porządku, rozumiem. To Stef Kalinski. Pułkownik z ISF.

– Wiem, kim pani jest. Witam, pani pułkownik.

Patrzyła na niego bez słowa.

– Yuri Edenie, wyruszyłeś z Merkurego cztery lata temu. Niedawno otrzymaliśmy powiadomienie, że zmierzacie do nas we dwoje.

– Aha – odezwała się Stef. – Wiadomość nas wyprzedziła. Tak samo jak tamta, która przyszła, gdy podróżowałeś w drugą stronę. Transfer nie odbywa się z prędkością światła.

– Informację odebrał kapitan Jacob Keller w module mieszkalnym. Od niego się dowiedziałem.

– Keller? A co z Bradym? – zapytał Yuri.

– Nie żyje. Od tamtej chwili spędzamy razem czas, kapitan Keller i ja. Niekiedy gramy w pokera.

Yuri parsknął śmiechem.

– W pokera, nie wierzę. Słuchaj, ColU, co tu się porobiło z pogodą?

– Zmiany wulkaniczne, Yuri. Wygląda na to, że mamy do czynienia z intensywną działalnością wulkaniczną w północnych strefach, skąd uciekliśmy z dżillą i budowniczymi.

– A, no tak. Wielkie wypiętrzenie.

– Właśnie. Podejrzewam, że to częste zjawisko na tej planecie. Częste, oczywiście, w skali geologicznej.

– Zatem panuje tu, można powiedzieć, wulkaniczna zima – stwierdziła Stef.

– Niewątpliwie dla miejscowych organizmów to część naturalnego cyklu, może nawet bodziec ewolucyjny. Jednak ludziom nie wiedzie się tu za dobrze. Oczywiście, już sama zima gwiezdna była dla nich wyzwaniem. A wszystko to się stało podczas twojej nieobecności, gdy beztrosko podróżowałeś między gwiazdami.

– Mój Boże… Skoro tak źle jest tutaj, najbliżej słońca… Co z nimi, z Delgą i całą resztą?

– Odeszli stąd, Yuri.

Potoczył wzrokiem po tym drastycznie przeobrażonym, zrujnowanym świecie. Skazała go na to zesłanie matka jego dziecka, podobnie jak niegdyś wyekspediowali go w przyszłość rodzice. Wdychając nadspodziewanie zimne powietrze, czuł, jak coś w nim umiera.

– No dobrze. Słuchaj, ColU, szykują się wielkie zmiany. Przez Właz będą przechodzić fale imigrantów. Nie sądzę, żeby ONZ wstrzymywał się z tym przez osiem lat, dopóki nie dotrze do nich ostrzeżenie przed wulkaniczną zimą.

– Nie poczekają nawet na potwierdzenie, że Właz działa w dwie strony i można bezpiecznie przechodzić – dodała Stef. – Dobrze znam Michaela Kinga.

– Musimy im pomóc – zawyrokował ColU.

– Okej, ale to my tu rządzimy – oświadczył stanowczo Yuri.

Kalinski spojrzała na niego ze zdziwieniem, lecz nie zwracał na nią uwagi.

– ColU – ciągnął – chodźmy do bazy, ubierzmy się cieplej i zastanówmy się, od czego zacząć.

– Jeszcze tylko jedna rzecz, Yuri.

– Tak?

– Słyszałem, jakie decyzje zapadły na Merkurym. Wyrazy współczucia. – Podał mu wiązkę wyschniętych łodyg.

Yuri wziął lalkę – Pana Patyczka.

Zabuczał silnik i ColU, obróciwszy się, ruszył ścieżką, która po ośmiu latach użytkowania była już wygodną, mocno wyjeżdżoną drogą. Yuri podążył za nim żwawo, ostrożnie trzymając w ręku pokiereszowaną zabawkę.

VI

ROZDZIAŁ 65

2202

Penny została zaproszona na kolejną turę rozmów przedstawicieli Chin i ONZ-etu. Upłynęło pięć lat, odkąd jej siostra zniknęła w przejściu prowadzącym do układu Proximy, pozostały zaś trzy – z powodu ograniczeń prędkości światła – do chwili gdy będzie mogła stwierdzić z całą pewnością, czy ona wciąż żyje. Konferencja odbywała się na należącej do Chin planetoidzie Ceres. Tym razem mieli określić granice współpracy przy eksploatacji bogactw naturalnych w Układzie Słonecznym.

Negocjacje znów koncentrowały się wokół spraw politycznych i gospodarczych, niezwiązanych z fizyką, więc w pierwszym odruchu postanowiła odmówić. Czuła jednak na sobie bardzo silną presję. Zdaniem sir Michaela Kinga i innych osób – dostała nawet wiadomość od Earthshine’a – obecność kogoś takiego jak ona, naukowca obeznanego z zawiłościami technologii ziarnowej, na konferencji poświęconej omówieniu wspólnych projektów Chin i ONZ-etu, miała, jak kiedyś, olbrzymie symboliczne znaczenie. W wieku pięćdziesięciu ośmiu lat Penny czuła się jak zajeżdżona kobyła. Mogłaby się przyrównać do przebrzmiałej gwiazdy rocka wyciągniętej z lamusa dla uświetnienia urodzin sekretarza generalnego. Jej uczestnictwo miało być dowodem wzajemnego zaufania, lecz w świetle coraz ostrzejszych napięć politycznych wydawało się po prostu wyrazem desperacji.

Tymczasem ze wszystkich światów zamieszkanych przez ludzkość dochodziły coraz gorsze nowiny. Ostatnio w strefach wpływu obydwu mocarstw wydarzyły się „katastrofy”, silnie nagłośnione i wnikliwie badane: tsunami na Atlantyku, a zaraz po nim zawalenie się kopuły mieszkalnej w chińskiej kolonii w Terra Sirenum na Marsie… Początkowo sądzono, że były to tylko klęski żywiołowe, do których smutnym trafem doszło w krótkim odstępie czasu. Wnet jednak zaczęto doszukiwać się winnych, mnożyły się oskarżenia. Odpowiedzialność za „ataki” brały na siebie skrajne ugrupowania, nazywające je akcjami odwetowymi. Były i takie organizacje, które przypisywały sobie autorstwo obu tych katastrof.

A tymczasem wcale nie musiały to być celowe działania. Penny podejrzewała, że w tej sytuacji nie sposób dociec prawdy. Być może, biorąc pod uwagę oziębienie stosunków międzynarodowych, prawda przestała mieć jakiekolwiek znaczenie. Do jej uszu docierały zatrważające teorie spiskowe o tym, że obie strony gromadzą gigantyczne zapasy na wypadek konfliktu zbrojnego, że ONZ rozstawia flotylle okrętów wojennych z napędem ziarnowym, a Chińczycy opracowują niezwykłe wojskowe zastosowania swoich technologii lotów międzyplanetarnych. Penny przypuszczała, że dzięki znajomościom mogłaby w pewnym stopniu oddzielić fakty od fikcji, ale wolała nie słuchać, nie zastanawiać się nad tym.

W takich oto okolicznościach wezwano ją na planetoidę. W sumie – jak powiedział King, mrugnąwszy okiem – fajnie będzie zobaczyć Ceres.

Sama podróż, jej ostatni wypad z centrum Układu Słonecznego, rozpoczęła się dość przyjemnie. Czuła się zrelaksowana na pokładzie kadłubowca ISF lecącego z przyśpieszeniem o wartości jednej trzeciej średniego przyśpieszenia ziemskiego, zbliżonym do merkuriańskich standardów. Nie dość, że dostała własny pokój, to jeszcze stację roboczą i hojny przydział czasu na łączność z Ziemią i Merkurym; aczkolwiek szybko zwiększały się opóźnienia sygnału biegnącego w dwie strony. Wykonała wiele pracy na zaszyfrowanym autonomicznym tablecie. Technologia ziarnowa wciąż była ściśle strzeżoną tajemnicą ONZ-etu, choć Penny często zastanawiała się, czego mogli się dowiedzieć Chińczycy dzięki siatce swoich informatorów.

Musiała podróżować etapami. Podobnie jak kadłubowcom nie wolno było zbliżać się do Ziemi, tak samo żaden ONZ-etowski napędzany ziarnami statek z załogą złożoną z oficerów ISF nie mógł się znaleźć w odległości miliona kilometrów od Ceres, najważniejszej chińskiej bazy przemysłowej w pasie planetoid. Astronauci z ISF żartowali, że Chińczycy mogą im naskoczyć, jeśli dowództwo statku nie usłucha polecenia i przełamie kordon, zwłaszcza gdyby statek ustawił się tyłem do delikatnych Ceresjańskich Sal i bluznął kosmicznym ogniem jak z miotacza płomieni. Jednakże, o czym nie zapominała Penny, zarozumiali spece z ISF dokonywali swoich osiągnięć w oparciu o całkowicie nieludzką technologię; taką, której ludzie – w opinii wielu – w ogóle nie powinni używać.

Tak więc po kilkudniowej podróży z Ziemi kadłubowiec wyhamował i zaparkował w pobliżu niewielkiej, lecz bogatej w wodę planetoidy, która znajdowała się prawie na tej samej orbicie co Ceres, lecz daleko od chińskich patroli granicznych. Ta poobijana bryła brudnego wodnego lodu stanowiła dogodną stację zaopatrzeniową, ale służyła przede wszystkim celom politycznym jako swego rodzaju placówka celna w niewidzialnej strefie rozgraniczającej strefy wpływów Chin i państw ONZ-etu. Tutaj statki należące do zwaśnionych stron mogły się spotykać i uzupełniać paliwo, a towary przechodziły z ładowni do ładowni. Także tutaj przesiadali się pasażerowie.

Penny patrzyła przez okno w kabinie na zbiorowisko różnorakich jednostek. W odróżnieniu od prostych, opancerzonych kadłubowców chińskie statki, przezywane „dżonkami” przez astronautów z ISF, były w zasadzie ogromnymi żaglami, rozpostartymi nawet na setki kilometrów. Siłę napędową dawało im światło słoneczne lub laserowe wiązki z dział naziemnych. Ten sposób sprawdzał się znakomicie. Ceres znajdowała się trzy razy dalej od Słońca niż Ziemia i docierało do niej znacznie mniej światła, lecz zrobotyzowane ziemskie statki z ogromnymi panelami baterii słonecznych zapuszczały się tu z powodzeniem już w dwudziestym pierwszym wieku. Nieznużone roboty zajmowały się takielunkiem. Żagle z opóźnieniem reagowały na ruchy lin odciągowych, więc na ich powierzchni przemieszczały się ogromne zmarszczki. Ostre światło odbijało się w ruchomych punktach i malowało fantazyjne płomyki.

Penny przesiadła się do jednej z chińskich dżonek, która po tygodniu miała przybyć na Ceres. Obywatelom państw zrzeszonych w ONZ-ecie pozwalano wejść na pokład takiego statku wyłącznie w towarzystwie oficjalnie wyznaczonego „opiekuna”. Ulżyło jej, gdy w tej roli zobaczyła Jiang Youweia – młodzieńca, który był jej „przewodnikiem”, gdy przed pięciu laty po raz pierwszy bawiła na Marsie. Jiang znów ją ujmował swą pełną troski grzecznością i prowadziła z nim przyjemne rozmowy, aczkolwiek musieli unikać zakazanych tematów, takich jak technologia ziarnowa. I choć przybyło mu parę lat, nadal był na tyle słodki, że w godzinach bezczynności mogła sobie o nim miło porozmyślać.

Z łatwością przystosowała się do nowego rytmu podróży. W porównaniu z hałasem na pokładzie kadłubowców dżonka wydawała się strefą ciszy. Stała siła działająca na człowieka w przyspieszającym statku ustąpiła miejsca ledwie wyczuwalnej mikrograwitacji. Rzecz jasna, żagiel świetlny też nie hałasował. Od czasu do czasu Penny odczuwała lekkie mdłości, jakby dryfowała po oceanie i nagle szarpnął nią łagodny prąd morski. Albo obserwowała, jak drobina kurzu płynie w powietrzu i wolno osiada. Członkowie chińskiej załogi, podobnie jak Jiang, byli życzliwi i karni; może przy tym trochę zastraszeni, lecz panowała spokojna atmosfera. Nawet przestrzeń dzieląca ją od Słońca wzbudzała w niej uczucie senności i beztroski.

Gdy tylko mogła się skupić, pracowała, a poza tym – dla uniknięcia ubytku tkanki mięśniowej i masy kostnej, normalnego w warunkach mikrograwitacji – ćwiczyła według wskazówek, których uprzejmie udzielił jej Jiang. Dużo spała, czasem w ciemności unosząc się w swojej kabinie podobnej do kokonu, a czasem przy ścianach ustawionych na przezroczystość, gdy miała ochotę podziwiać widoki gwiazd, Słońca oraz majestatycznie falującego żagla. Po kilku dniach z trudem dostrzegała różnicę między snem a jawą. Niekiedy śniła o giętkim ciele i głębokim spojrzeniu Jiang Youweia.

Dlatego przeżyła lekkie rozczarowanie, kiedy na niebie ukazała się Ceres i czas relaksu dobiegł końca.

ROZDZIAŁ 66

Po dotarciu do planetoidy wieloczłonowy kadłub dżonki został ostrożnie odłączony od lin mocujących żagiel i na odcinku ostatnich kilkuset kilometrów pociągnięty przez mały zautomatyzowany holownik. Co miało sens, o czym Penny przekonała się, patrząc, jak olbrzymi żagiel zakrywa część nieba. Największe żagle mogły mierzyć ponad tysiąc kilometrów, a więc przewyższać rozmiarami samą Ceres – zdolne owinąć karłowatą planetę jak świąteczny prezent – a nikt nie chciał ryzykować, że coś się w nie przypadkowo zaplącze.

Na Ceres wszyscy pasażerowie łącznie z Penny i Jiangiem, a także ci spośród załogi, którzy tu kończyli zmianę, zostali uprzejmie usadzeni w niewielkim dziobatym wahadłowcu, w ciasnej kabinie z rzędami foteli. Zajmując miejsca, niektórzy chyba czuli się nie za dobrze, inni zaś pocierali ręce. Musieli poddać się szybkiemu odkażaniu i uaktualnić szczepienia. W ludzkich skupiskach rozsianych po odległych koloniach mnożyły się niespotykane gdzie indziej wirusy, więc każda społeczność broniła się przed infekcjami obcego pochodzenia.

Zapinając pasy na fotelu amortyzacyjnym, Penny przyglądała się dwóm członkom załogi, którzy wnosili jakiś ładunek do kabiny pasażerskiej. Był to nieregularny stożek najeżony obiektywami, żeberkami radiatorów i różnymi czujnikami, ponadto wyposażony w zespół składanych anten i istny las manipulatorów, czasem rozgałęzionych i przystosowanych do trzymania precyzyjnych narzędzi. Całość oblepiały znaki towarowe UEI i tabliczki z instrukcją użytkowania w kilku językach. Mężczyźni z wyczuciem ustawili ów gadżet w przejściu między rzędami foteli i obrócili go tak, aby obiektywy kierowały się na okna. Na koniec podpięli sprzęt do pokładowego źródła zasilania i odeszli.

Zamknęły się hermetyczne drzwi i kabinę wahadłowca wypełnił szum. Rozległ się bezosobowy komunikat po chińsku, angielsku i hiszpańsku informujący o rozpoczęciu ostatniego etapu podróży na Ceres. Ze wzrokiem wlepionym w najeżony stożek Penny poddawała się sile wciskającej ją w fotel.

– Co to jest, do licha?

– A gdybyś miała zgadnąć? – odparł z uśmiechem Jiang Youwei.

– Przypomina marsjański lądownik mniej więcej z roku 2050. Eksponat muzealny?

Ku jej zdumieniu na ściance urządzenia otworzył się panel z wyświetlaczem, na którym ukazało się szlachetne oblicze z wesołą miną.

– Dzień dobry, pani pułkownik Kalinski.

– Earthshine? To ty?

– Tak, ja. A przynajmniej mój substytut, skopiowana wersja nadrzędnej jednostki z Ziemi. Opóźnienia wynikające z prędkości światła bywają takie męczące, prawda? I wygląda na to, że nic się w tej kwestii nie zmieni w bliższej i dalszej przyszłości, skoro nawet Właz jest ograniczony pod tym względem. Ciekawe, jak to wpłynęło na ewolucję życia i inteligencji w galaktyce… – Uśmiechnął się życzliwie; jego twarz była przedstawiona niezwykle wiernie i Penny miała nieodparte wrażenie, że rozmawia z człowiekiem zamkniętym w pudle. – Miło znów panią zobaczyć.

– Mówisz, że jesteś tylko substytutem?

– Oczywiście. Dość okrojoną wersją nadrzędnej jednostki, aczkolwiek regularnie przesyłam swoje zasoby pamięciowe. Gdy wrócę na Ziemię, nastąpi pełna synchronizacja.

– Brzmi jak schizofrenia, sir – stwierdził Jiang Youwei.

– Pewnie tak – odparł lekko Earthshine. – Musi pan jednak pamiętać, że nadrzędna jednostka stanowi fuzję dziewięciu ludzkich świadomości. W mojej głowie słychać chóralne śpiewy, że tak się wyrażę.

Nie podobało jej się to, że coś odrywa ją od właściwego celu misji – od tego, co na nią czekało na coraz bliższej planetoidzie.

– Nie wiedziałam, że jesteś na pokładzie dżonki.

– Postanowiłem odnowić znajomość. Nasz młody opiekun radził nie przeszkadzać pani w czasie lotu.

– Tak radził, co? – Spojrzała chłodno na Jianga, który poczerwieniał… nie pierwszy raz zresztą, odkąd go poznała. – Za kogo ty mnie uważasz? Za swoją babcię?

– I tak nie było żadnej pilnej sprawy – powiedział Earthshine. – Choć łączy nas niekończąca się dyskusja na temat pani związków z siostrą. Oczywiście rozdzieliły was teraz lata świetlne, być może na zawsze…

Popatrzyła na Jianga. Oficjalnie nic nie wiedział o jej skomplikowanej przeszłości. Na jego twarzy nie malowały się żadne uczucia; nie sposób było wysondować jego myśli.

– A więc co cię tu sprowadza? – zwróciła się znów do Earthshine’a.

– Dwa powody. Pierwszy…

– Konferencja?

– Tak. Nie jest to jeszcze szczyt, ale z pewnością najwyższe rangą spotkanie przedstawicieli Chin i ONZ-etu, które ma jakiekolwiek perspektywy sukcesu. Pani obecność tylko to potwierdza. Ja i moi koledzy z rdzenia uważamy, że powinniśmy jawnie i publicznie wspierać każdą dobrą inicjatywę, jak te rozmowy na temat wspólnej eksploatacji bogactw naturalnych w zewnętrznym obszarze Układu Słonecznego. Dlatego tu jestem.

– A drugi powód?

– Chciałem obejrzeć sobie pas planetoid. Tak po prostu. Obudziło się we mnie obsesyjne zainteresowanie burzliwymi początkami naszych obecnie spokojnych planet… Stałem się fanem katastrof kosmicznych. Ceres, dajmy na to, jest jedyną prawdziwie sferyczną planetoidą i tylko ona posiada zróżnicowaną budowę geologiczną: kamienne jądro, płaszcz wodnego lodu, spękaną skalistą skorupę. W gruncie rzeczy to karłowata planeta, a nie planetoida. Skupia w sobie trzecią część masy całego pasa. Ale kiedyś były w tym pasie tysiące takich obiektów, reliktów pradawnej epoki, gdy formował się Układ Słoneczny.

– Wszystkie przepadły z wyjątkiem Ceres – powiedziała Penny.

– Tak. – Wygiął dwa ramiona manipulatorów i zwarł metalowe piąstki z blaszanym brzęknięciem. – Na skutek zderzeń rozpadły się na kawałki. Dlatego tyle tu planetoid bogatych w metale. To pozostałości jąder takich światów jak Ceres, światów rozbitych w perzynę. Gdzie spojrzeć, tam przemoc! Błąkamy się po Układzie Słonecznym jak bezradne dzieci w zbombardowanej katedrze.

– Pańskie poglądy nie są odosobnione – powiedział ze zmarszczonym czołem Jiang. – Taka jest natura wszechświata, który zamieszkujemy.

– Owszem, ale ja nie zadręczam się burzliwą przeszłością. Raczej widmem zniszczeń, które się czai w przyszłości…

Penny szukała rozwiązania tej zagadki. Przypomniała sobie dawne słowa Earthshine’a, wypowiedziane nad grobem jej ojca. Mówił, że się boi. Wydawało się, że z biegiem czasu jego myśli stały się bardziej irracjonalne, obsesyjne. Prześladowały go wizje zamierzchłych kosmicznych katastrof. Czy to możliwe, żeby rdzeniowa sztuczna inteligencja postradała zmysły? A jeśli tak, to co z tego wyniknie? Chociaż, kto wie, może właśnie sięgała zmysłami dalej? Ku rzeczywistościom, których ludzkość jeszcze nie dostrzegła? Penny nie wiedziała, co gorsze.

Krótki dzwonek powiadomił pasażerów, że zbliżają się do celu podróży. Gdy prom zaczął hamować, Penny czuła, jak pasy delikatnie wpijają się w jej ciało. Wytężała wzrok, żeby jak najwięcej zobaczyć przez opancerzoną kopułę obserwacyjną. Nareszcie ujrzała powierzchnię Ceres, szybko zbliżającego się maleńkiego świata. W przytłumionym świetle słońca na pierwszy rzut oka przypominała ciemną stronę Księżyca, gęsto usianą kraterami. Jednakże na rozległych połaciach lądu skrzyły się przezroczyste dachy, pod którymi gdzieniegdzie widać było zieleń. Tu i tam wznosiły się wieże instalacji wiertniczych – tak wysokie, że sterczały jak kolce na okrągłym widnokręgu. Równik był otoczony błyszczącym metalowym pasem.

– Ten pas to akcelerator masy – rzekł cicho Chińczyk do Penny. – Jeden z kilku. To wielka proca elektromagnetyczna, która wyrzuca bryły wodnego lodu i różnych materiałów z Ceres na inne planetoidy, a nawet na Marsa. Niektóre planetoidy, jak wiadomo, składają się praktycznie z czystego metalu lub rudy i są całkowicie pozbawione wody, więc człowiek nie może tam funkcjonować samodzielnie, bez pomocy z zewnątrz. Dzięki eksportowi wody Ceres stała się kluczem do eksploatacji pasa planetoid.

Zabrzmiał kolejny ostrzegawczy dzwonek. Wahadłowiec pochylił się i zaczął opadać nosem w dół, co budziło lęk. Płyta lądowiska była chyba wylana z betonu, gęsto oznakowana i otoczona ogromnymi budynkami. Siła ciężkości musiała być tu tak mała, że manewr, który wykonywali, bardziej przypominał cumowanie na gigantycznej stacji kosmicznej niż lądowanie na porządnej planecie, takiej jak Mars, Merkury czy Ziemia.

W końcowych sekundach prom wyrównał lot z głośnym szumem silników korekcyjnych i prędkość spadła prawie do zera. Wylądowali miękko jak piórko.

Wahadłowiec podjechał do nadzwyczaj wysokiego, szerokiego gmachu i gładko przylgnął do ściany. Znów dzwonek i oto pasażerowie zaczęli odpinać pasy. Gdy wstali z foteli, Penny zatoczyła się w nikłym, ledwie wyczuwalnym polu grawitacyjnym.

Dał się słyszeć zgrzyt rygli i zaraz odchyliła się w górę cała sekcja dziobowa, dzięki czemu powstało okrągłe wyjście, do którego wszyscy się skierowali. Na zewnątrz czekała grupa poważnych osób w niewyszukanych garniturach, a także dwóch uzbrojonych żołnierzy. Za ich plecami Penny dostrzegła rozległą otwartą przestrzeń, wąskie kolumny i wysoki sufit, przez który wpadały promienie słońca. W górze fruwały olbrzymie ptaszyska… A jednak nie, nie ptaki, tylko ludzie! To ludzie unosili się w powietrzu, machając czymś na podobieństwo szkieletowych nietoperzowych skrzydeł. Promieniom słońca szły w sukurs olbrzymie panele fluorescencyjne zawieszone pod sufitem. W tej wielkiej, nieogarnionej sali znajdował się zlepek mniejszych zabudowań, całkowicie nakrytych cyklopowym dachem. Gładka podłoga zajmowała tak wielki obszar, że wydawała się lekko zakrzywiona, jakby gmach rozciągał się poza horyzont. Kto wie, czy tak nie było…

Na Penny, Jianga i Earthshine’a czekały dwie kobiety. Ta starsza, może czterdziestoletnia, drobna i poważna, ubrana w grobowy czarny kostium, przedstawiła się jako Shen Xuelin.

– Witamy w Ceresjańskich Salach. Jestem zastępcą dyrektora tej kolonii i przewodniczącą konferencji poświęconej wydobyciu bogactw naturalnych, w której uprzejmie zgodziliście się wziąć udział. – Posługiwała się płynną angielszczyzną, może nawet trochę teatralną, z akcentem popularnym na Wschodnim Wybrzeżu Ameryki. Przedstawiła towarzyszącą jej młodszą kobietę, Wei Ling, kapitana w specjalnej jednostce chińskiej armii ludowej. – Przepraszam, że mam u boku uzbrojonego oficera. I za to, że nie jesteśmy w stanie zapewnić panu pełnej swobody poruszania, o jaką pan zabiegał – zwróciła się do Earthshine’a.

Penny odwróciła się i zobaczyła, że stożkowate urządzenie mieszczące w sobie sztuczną inteligencję dzięki wysiłkom dwóch członków załogi wędruje na swego rodzaju lewitującą lektykę. Nie umiała powstrzymać się od śmiechu.

– Będą sterować tobą, Earthshine, jak dziecięcą zabawką na pilota.

– To zwykły środek bezpieczeństwa…

– Pani Shen, proszę nie przepraszać. – Głos Earthshine’a, silny i stanowczy, brzmiał bardzo naturalnie, jakby przed nimi stał żywy człowiek. – To przecież zrozumiałe, biorąc pod uwagę polityczne zawirowania. Trochę się obawiałem, że w ogóle mnie nie wpuścicie.

Shen spojrzała na zegarek.

– Poranne rozmowy zakończą się za godzinę. Zechcecie się przyłączyć? – Zaprowadziła ich do ruchomego chodnika, który biegł na wskroś przez olbrzymią salę. – Radziłabym chwycić się poręczy…

Chodnik – ścieżka z elastycznego materiału – momentalnie się rozpędził. Penny ze zdziwieniem spostrzegła, że pochyla się w przód, choć ciało nie odczuwało żadnego zgięcia. Spojrzawszy w dół, zauważyła, że chodnik osobliwie się pomiął, aby mogła stać pod kątem i bez problemu znieść przyśpieszenie. Niegłupia sztuczka z niską grawitacją.

– Sprytne – stwierdziła.

– Wspaniały wynalazek – rzekła z dumą Shen – ale nie wszyscy się na tym dobrze czują. To, co widzisz w poziomie, miesza się z tym, co czujesz w pionie…

Penny dostrzegła bladość na twarzy Jianga. Uśmiechnęła się wesoło.

– Dasz radę, Marsjaninie? Jeśli zbiera ci się na wymioty, znajdę gdzieś torebkę.

– Nie będzie potrzebna – odparł nieco oschle. – Pani Shen, zaintrygował mnie główny wątek konferencji.

– Rozumiem – powiedziała. – Doszliśmy do wielu konstruktywnych wniosków podczas omawiania naszych ambitnych planów eksploatacji bogactw naturalnych w atmosferze gazowych olbrzymów czy na odległych księżycach, takich jak Tytan i Tryton. Mówiliśmy nawet o obiektach w Pasie Kuipera i Obłoku Oorta. Prace wydobywcze na Ceres i w pasie planetoid dały nam doświadczenie i wiarę w to, że możemy się zmierzyć z lodowymi księżycami i karłowatymi planetami na rubieżach Układu Słonecznego, choć musimy znaleźć inne źródła napędu poza energią słoneczną.

– Innymi słowy – rzekł Earthshine – potrzebujecie ziaren.

– To tylko jedna z możliwości – odpowiedziała dość chłodno. – Istnieją alternatywne źródła zasilania. Moglibyśmy, na przykład, pozyskiwać paliwo do reaktorów termojądrowych w atmosferze gazowych olbrzymów. Byłoby to przedsięwzięcie techniczne na skalę nienotowaną w dziejach, wielkie wyzwanie dla przyszłych pokoleń. Aby zrealizować tak ambitny cel, musielibyśmy połączyć siły wszystkich krajów, tych zrzeszonych w Wielkiej Strukturze Gospodarczej i tych zdominowanych przez ONZ-etowski quasi-rząd.

– Niestety, taka współpraca wydaje się o wiele mniej prawdopodobna niż kilka tygodni temu – stwierdził ze smutkiem Earthshine.

– To prawda…

Penny słuchała tego jednym uchem. Im dłużej jechała ruchomym chodnikiem, tym bardziej przytłaczała ją monstrualna wielkość pomieszczenia. Dach rozpięty gdzieś na niebotycznych wysokościach, kojarzący się z planetarium, podtrzymywały cienkie jak igła kolumny. W dole zbiorowiska budynków przypominały wioski. Rozpoznawała urzędy, magazyny podobne do niskich wojskowych bunkrów, lokale gastronomiczne, akademiki, szpitale – ale także szkoły, wokół których bawiły się dzieci, skacząc i fruwając w powietrzu. Były również bary, salony gier, hotele i wielki stadion sportowy, na którym – choć ażurowy szkielet utrudniał widok – grano w jakąś niskograwitacyjną odmianę koszykówki. Rozbrzmiewał niesłabnący hałas, odbijający się od twardej posadzki i niebosiężnego sufitu, tumult złożony z ludzkich głosów, strzępów muzyki, buczenia wiatraków i pomp powietrza. Naokoło ledwie widocznych kolumn fruwali ludzie, w większości zapewne młodzi, z lekkością szybując na rozłożonych nietoperzowych skrzydłach przytwierdzonych do ramion.

– Proszę się nie obawiać – padły słowa wypowiedziane po angielsku z silnym miejscowym akcentem.

Penny odwróciła się. Mówiła do niej kapitan Wei Ling z tajemniczym uśmiechem, trzymając w ręku tablet z funkcją pilota.

– Nie obawiam się… Ale właściwie czego?

Dłonią w białej rękawiczce Wei wskazała sufit.

– Że to się na nas zawali. Boją się tego nawet dzieci, które tu się urodziły. Nasi architekci wykorzystują możliwości, jakie daje niska grawitacja na tej maleńkiej planetce. Projektują konstrukcje niemożliwe do zrealizowania na żadnym innym świecie zamieszkanym przez ludzi. Mówi się, że widok sztucznego nieba porusza w nas jakieś pierwotne instynkty.

– Mam wrażenie, że jest pani dumna z tego. Urodziła się pani tutaj?

– Nie, pochodzę z Ziemi. Ale jestem Chinką i patrzę na to z dumą, to prawda. Wydaje mi się, że dzięki ekspansji kosmicznej mój naród odkrył w sobie wrodzony geniusz. Proszę się przygotować na koniec podróży.

ROZDZIAŁ 67

Sala konferencyjna, do której zostali wprowadzeni, również była wielkich rozmiarów. Na jej gustowny, choć schematyczny wystrój składało się szerokie podwyższenie, ogromny ekran i rzędy foteli ustawione – dzięki niskiej grawitacji – w przyprawiających o mdłości stromych piętrach.

Prawie wszystkie fotele były jednak puste. Penny natychmiast zorientowała się, że coś jest nie tak. Delegaci, pogrążeni w gorączkowych rozmowach, tłoczyli się przed dużymi ekranami, na których kotłowały się obrazy, aktualne wiadomości, doniesienia naukowe i inne wieści ze świata. Rozpoznała twarze niektórych uczestników konferencji, zarówno Chińczyków, jak i przedstawicieli ONZ-etu: polityków, naukowców, inżynierów, pisarzy, a nawet artystów. Panował taki gwar podniesionych głosów, że nie słyszała ani jednego słowa wypowiadanego przez gadające głowy na ekranach. Ten i ów obejrzał się na nowo przybyłych, zwłaszcza na cudacznego awatara Earthshine’a, lecz po chwili wszyscy znów toczyli namiętną dyskusję.

– O! – Shen zerknęła na Wei. – Widzę, że nadano komunikat.

– Właśnie go słucham – oświadczył nieobecnym tonem Earthshine.

Penny zmarszczyła czoło, patrząc na ekrany.

– Jaki komunikat?

– Miałam nadzieję, że dostaniemy jeszcze kilka godzin – powiedziała Shen. – Że nasze plany nie zostaną pogrzebane…

– Co za przygnębiający widok – stwierdził Earthshine. – Nawet tutaj delegaci rozmawiają każdy w swoim gronie. Przybyli z daleka na ten czarujący świat skąpany w łagodnym świetle, żeby zastanowić się nad sposobami zjednoczenia ludzkości we wspólnym wysiłku sięgnięcia po niewyobrażalne bogactwa Układu Słonecznego. I proszę, jak szybko wrócili do korzeni. Patrzcie, obie strony rozmawiają ze sobą tylko tam, gdzie serwuje się kawę.

– Zawsze to coś – mruknęła Penny.

Shen Xuelin popatrzyła na Earthshine’a z zaskakującą wrogością.

– Można by pomyśleć, że trzymasz się na uboczu. Sztuczne inteligencje z rdzenia od dziesięcioleci uczestniczą w politycznych rozgrywkach. Co więcej, utrzymanie ciebie i twoich braci pochłania niemały procent ziemskich zasobów. Jeśli mamy teraz problemy, to z powodu kryzysu, do którego również ty przyłożyłeś rękę…

– Dobra, nieważne! – przerwała jej ostro Penny. – Co to za komunikat? Co tu się wyrabia?

Górny segment stożkowatego robota, najeżony ramionami manipulatorów, obrócił się w jej stronę.

– No tak, w trakcie podróży słonecznym żaglowcem przesiadywała pani w kabinie i myślała o niebieskich migdałach. Wy, naukowcy, nigdy się nie zmienicie. A tymczasem sytuacja na Ziemi i poza nią bardzo się skomplikowała. Ale nawet pani musiała się dowiedzieć o niedawnych wydarzeniach, które dały nam tyle powodów do zmartwienia…

– Nie traktuj mnie protekcjonalnie! – warknęła. – Słyszałam o tsunami na Atlantyku i pękniętej kopule na obszarze Terra Sirenum.

– To były stosunkowo niewielkie tragedie – powiedziała Shen. – Choć oczywiście nie dla tych, którzy ucierpieli. Prawdę mówiąc, w naszej kolonii w Sirenum było więcej ofiar śmiertelnych niż w rejonie dotkniętym przez tsunami. Najgorsze jest to, że zaczynają padać ciężkie oskarżenia, nawet na forum ONZ-etu. Można usłyszeć, że tsunami powstało w wyniku detonacji bomby głębinowej… identycznej jak te, których używamy w projekcie terraformowania Marsa. Tsunami, pęknięcie kopuły na Marsie i inne incydenty obnażyły nasze słabości, pani pułkownik, niezależnie od tego, czy były wywołane przez mącicieli, czy też nie. I proszę mi wierzyć, że w tej sytuacji Nowy Pekin występuje z pozycji słabszego. Macie przecież ziarna. Tak dalej być nie może. Wobec tego komitety rządowe postanowiły przejść do działania i wykorzystać nasze atuty w odpowiedzi na niewątpliwe zagrożenie ze strony technologii ziarnowej…

– Kapuję – przerwała jej Penny. – A więc o co dziś to całe zamieszanie?

– Nasz rząd w Nowym Pekinie wydał oświadczenie – odpowiedziała chłodno, wskazując narożnik wielkiego ekranu, gdzie raz za razem wyświetlało się rządowe orędzie w języku chińskim, lecz z angielskimi napisami.

Dopiero po chwili Penny zorientowała się, że Chiny wydały rozkaz siłom zbrojnym w kosmosie, aby skierowały małą asteroidę z głównego pasa planetoid na kurs kolizyjny z Ziemią.

W szoku był nawet Jiang; zapewne nie wiedział o tym wcześniej.

– Jak się pani domyśla – ciągnęła Shen – to było proste przedsięwzięcie techniczne. Rozpoczęte, o ile wiem, już przed laty.

– Nie zrobicie tego! – oburzyła się Penny. – Tam są wasi obywatele, miliardy…

– Asteroidą można pokierować tak, żeby dokonała selektywnych zniszczeń.

Earthshine chrząknął.

– Chcecie rozwalić jedną stronę Ziemi, a drugą zostawić, tak? To niebezpieczna gra, pani Shen. Planeta jest mała.

– Mamy sporo czasu, żeby odpowiednio wymodelować narzędzie zagłady. Skała porusza się po wydłużonym torze i dotrze na Ziemię za parę lat. Publikujemy szczegółowy wykres lotu z zaznaczeniem punktów, gdzie można rozdzielić skałę i zmienić jej trajektorię. Celowo ustaliliśmy duży przedział czasu. Wykres przedstawia wyznaczone przez nas terminy rozpoczęcia przez ONZ określonych działań pokojowych. Takich jak koniec monopolu na emigrację na Per Arduę. I, co najważniejsze, udzielenie nam wyczerpujących informacji na temat Włazu i technologii ziarnowej. Nie zamierzamy uderzyć skałą w Ziemię, ale wymóc ustępstwa na ONZ-ecie.

– A więc znów zimna wojna i broń z tykającym zegarem – rzekł w zadumie Earthshine. – Jesteście genialni.

– Dlaczego tylko my? – zapytała z wyrzutem. – Dlaczego nie wy? Ja do tego nie przyłożyłam ręki. I wydaje mi się, że nikt spośród tych, którzy przyjechali na konferencję. Bo kogo my tu mamy? Idealistów, niepoprawnych marzycieli… Inaczej by nas tu nie było. Przybyliśmy rozmawiać o pokoju i lepszej przyszłości, a tymczasem wojna wisi w powietrzu. Możemy tylko śledzić rozwój wydarzeń i łudzić się nadzieją. – Spojrzała na Penny błagalnym wzrokiem, jakby chciała, żeby ją zrozumiano. – Pani chyba rozumie, że to jedynie blef. ONZ musi ustąpić…

– A jeśli się nie ugnie? – zapytała porywczo Penny. – Załóżmy, że się nie zgodzi i będzie czekał do końca. Zrzucicie tę skałę? Naprawdę to zrobicie?

Shen nie odpowiedziała. Jiang nie patrzył jej w oczy, podobnie jak Wei Ling, młoda usłużna oficerka.

Earthshine, zamknięty w swoim awatarze, obrócił się i zabuczał.

– Pani pułkownik, proszę tylko pomyśleć… Gdyby nie ziarna i ten zakichany Właz, rozmawialibyśmy teraz o wspólnych misjach na Jowisza. Zamiast tego grozi nam wojna międzyplanetarna. Ciekawe, czy ten, kto umieścił to cholerstwo na Merkurym, domyślał się konsekwencji.

Jiang delikatnie dotknął ramienia Penny.

– Chodź, kawa dobrze nam zrobi…

VII

ROZDZIAŁ 68

2213

– Zabrali Thursday.

Liu Tao stał przed biurkiem Yuriego ubrany w drogi, choć pobrudzony kombinezon; zapewne wrócił z pola. Stuknęła mu siedemdziesiątka i pod względem fizycznym Yuri dzięki swoim podróżom przez Właz był prawie dwadzieścia lat młodszy od niego. Liu chyba nigdy jeszcze nie był tak wzburzony.

Dwanaście lat odkąd Yuri powrócił z Merkurego obaj mogli cieszyć się bogactwem i władzą – ale tylko na własnym podwórku, na maleńkiej Per Ardui. Co pewien czas coś im jednak przypominało, że we wszechświecie działają siły o wiele potężniejsze. Liu właśnie opowiadał, jak aresztowano jego dwudziestodwuletnią córkę, której jedyną zbrodnią prawdopodobnie było to, że urodziła się w połowie Chinką. Wydawał się bezradny – zapewne nie mniej niż tamtego dnia, gdy jego chiński rakietowy samolot rozbił się w ONZ-etowskiej enklawie na Marsie.

Yuri dotknął tabletu wbudowanego w blat biurka – starego mahoniowego mebla, importowanego z Ziemi i przetransportowanego rękami ludzi przez Właz na Merkurym, niewyobrażalnie drogiego.

– Stef, mogłabyś tu przyjść?

– Już lecę.

– Usiądź, Liu.

– Cholera, Yuri…

– Usiądź. Zaraz będzie tu Stef. Razem coś uradzimy.

Kiedy do gabinetu weszła Stef Kalinski, zaleciało przyjemną wonią tubylczych łodyg. Poza wieloma innymi projektami wytrwale zgłębiała odległe dzieje budowniczych i ich związki z tajemniczym Włazem. W wieku ponad sześćdziesięciu lat wciąż myślała o wielu rzeczach jednocześnie i miała kłopoty ze skupieniem uwagi, ale gdy ujrzała Liu, który stał cały roztrzęsiony, natychmiast skoncentrowała się na nim.

– Jak mogę wam pomóc?

Yuri podszedł do dzbanka z kawą i napełnił po brzegi trzy kubki. To była arduańska kawa, hodowana i przetwarzana w Rozwidleniu Mattocka. Lubił importować specjały z Ziemi, aby od czasu do czasu pozwolić sobie na luksus, chociaż z zasady kupował miejscowe wyroby.

– Liu mówi, że Thursday została aresztowana.

Stef uniosła brwi.

– Co?! Przez kogo? Pewnie przez ONZ…

– Oddziały bezpieczeństwa blisko Osi.

Yuri próbował zbagatelizować sprawę.

– Co takiego zrobiła? Rzucała w nich cegłami? Niedługo zwijają tam jednostkę.

– Oni jej nie aresztowali – oznajmił Liu, który ledwo nad sobą panował. – Zamknęli ją w obozie.

– Aha. No to kicha.

Pojawienie się obozów internowania było zjawiskiem nowym i ogólnie niechcianym, konsekwencją przygotowań do wojny w Układzie Słonecznym.

Odkąd przed dwunastu laty Yuri i Stef Kalinski przeszli razem przez Właz, by zaznać wulkanicznej zimy, sytuacja na Per Ardui powoli się poprawiała w sensie zmian klimatycznych – i całe szczęście, biorąc pod uwagę niemalże natychmiastowy napływ imigrantów z Ziemi. Ostatnio jednak coraz gorzej działo się tam, skąd pochodzili. Potok przybywających ludzi znacznie się uszczuplił, gdyż zasoby gospodarcze planet wewnętrznych pochłaniała przede wszystkim mobilizacja przed międzyplanetarnym konfliktem zbrojnym, a w nieporównywalnie mniejszym stopniu program kolonizacji planet. Mało tego, wiele ONZ-etowskich jednostek stacjonujących na Per Ardui odesłano z powrotem do Układu Słonecznego.

Na domiar złego i tutaj, podobnie jak w macierzystym układzie, wprowadzono w życie zimnowojenne restrykcje. Mimo to pozostało dość wojska, żeby kilku żołnierzy miało czas schwytać córkę Liu Tao…

Yuri warknął ze złością.

– Pojęcia nie mam, na co im, do cholery, obozy internowania na Per Ardui. To nasz kraj, nasz świat. Zupełnie jakby przez Właz rozprzestrzeniała się jakaś zaraźliwa paranoja. Ucieszę się, gdy ostatni ONZ-etowski żołnierz zabierze się stąd w diabły.

– Pewnie przez takie gadanie Thursday narobiła sobie kłopotów – powiedział Liu. – Zadaje się z małolatami z ruchów niepodległościowych. „Ardua dla Arduańczyków”, no wiesz. Takie zabawy stają się niebezpieczne, kiedy ma się niewłaściwe pochodzenie etniczne. Yuri, musimy ją stamtąd wyciągnąć.

– Jasne, że tak. Pojedziemy w trójkę do Osi i nie ruszymy się na krok, póki jej nie wypuszczą, zgoda?

Liu chyba nie doznał ulgi ani ukojenia, ale przynajmniej był wdzięczny za pomoc i to, że zrobią coś konkretnego.

– Poprowadzę.

– Z byka spadłeś? Pozabijasz nas w tym stanie. Stef, idź po łazik.

Kiwnęła głową. Gdy jednak stali tak wszyscy nieruchomo – trzy starsze osoby świadome ograniczeń wieku – szepnęła do Yuriego:

– Lepiej nie obiecuj, jeśli nie jesteś pewny swego. To zły nawyk…

– Do czego zmierzasz?

– Znam ONZ i ISF o wiele lepiej niż ty. Przygotuj się na najgorsze.

ROZDZIAŁ 69

Poza terenem ONZ-etowskiej bazy na Osi – bo właśnie tym mianem, jak na ironię wymyślonym przez budowniczych, zaczęto określać przygwiezdną strefę, najsilniej kontrolowaną przez władze – łaziki i inne pojazdy wciąż należały do rzadkości i kosztowały majątek. Od czasów „Ad Astry” nie zawitał tu żaden statek kosmiczny, więc każde masywne urządzenie importowane z Układu Słonecznego należało uprzednio rozłożyć na części i przenieść przez Właz, zwykle na plecach imigrantów. Jednakże Yuri Eden, Stef Kalinski i Liu Tao, triumwirat rządzący społecznością w Rozwidleniu Mattocka, należeli do najzamożniejszych i najlepiej ustawionych ludzi na planecie – z wyjątkiem sfery ONZ-etowskich wpływów na Osi. W ciągu dziesięciu lat umiejętnie pomnażali zyski, jakie przynosiła im fala przesiedleńców.

Dlatego nie mieli problemu ze zdobyciem łazika.

Stef Kalinski prowadziła pojazd bezpiecznie, płynnie i szybko w stronę Osi. Chociaż wciąż była intelektualistką pochłoniętą swoimi teoriami, znakomicie potrafiła się odnaleźć w tym jakże odmiennym świecie. W trakcie wojskowych szkoleń w jednostkach ISF nauczyła się trzeźwo myśleć, nabrała odwagi i zdobyła wiele praktycznych umiejętności. Prawdopodobnie cieszyła się z tego, że od niechcianej siostry oddziela ją zapora czterech lat świetlnych – aczkolwiek Yuri nie bardzo wierzył w jej zwariowane historie, które opowiadała mu w zaufaniu. Tak czy inaczej, siedziała za kierownicą bez słowa i w skupieniu, mimo że oddała sterowanie autopilotowi. Postępowała rozsądnie, jako że planeta lizała jeszcze rany po wulkanicznej zimie i była pełna niespodzianek.

Liu również siedział w milczeniu, wpatrzony w drogę biegnącą na południe. Dla niego jazda łazikiem była początkiem wielkiej akcji ratowania córki.

Korzystając z chwili ciszy, Yuri patrzył przez okno na zmieniający się świat.

Droga, dziś gdzieniegdzie wysypana tłuczniem, powstała w miejsce szlaku, który razem z Mardiną i resztą grupy przemierzył w czasie wędrówki na południe do strefy przygwiezdnej. Było to przed wielu laty, gdy szli w górę wielkiej rzeki, toczącej swoje wody z wyżyn Osi wraz z mrowiem dopływów. Teraz otrzymała oficjalną – i logiczną – nazwę Północnej Rzeki. Droga jeszcze niedawno prowadziła wśród zimowych krajobrazów, obecnie jednak pod topniejącym śniegiem ukazywał się twardy grunt. Czasem mijali odwilżowe rozlewiska albo przejeżdżali po moście nad rwącym potokiem.

Dobiegał kresu długi okres zimna; obłoki pyłu wulkanicznego, pogłębiające efekt gwiezdnej zimy, wreszcie się rozproszyły, a na południu praktycznie nie było już widać lodu. Zima dała w kość ludziom, szczególnie nowym osadnikom nieprzygotowanym na tak surowe warunki.

Tubylcze arduańskie życie, lepiej przystosowane do zmian klimatycznych, radziło sobie całkiem nieźle. Zaledwie kilka tygodni po erupcji wulkanu ColU zaobserwował młode pędy łodyg wychylające się spod warstwy popiołu. Jeziora, pozbywszy się kry, dawały już oparcie nowym wspólnotom budowniczych; powstawały żłobki, gnojowiska, pułapki. Budowniczowie wszystko wiedzą – twierdził ColU, przekonany, że w swoich wspomnieniach i legendach potrafią sięgnąć do zamierzchłej przeszłości, ogarnąć wszystkie jej cykle. Wykorzystując koneksje, Yuri próbował utworzyć coś w rodzaju strefy zamkniętej wokół dżilli – ruchomego jeziora, za którym w ślad podróżował z Mardiną na południe. Chciał wiedzieć, czy budowniczowie zaprowadzą jezioro z powrotem na północ, żeby rozpocząć nowy cykl.

Co się tyczy stromatolitów, tych wielkich, sennych głazów, to chyba niewiele sobie robiły z zimy. Natomiast drobne organizmy żyjące głęboko w skałach, gdzie zgromadziła się znaczna część arduańskiej biomasy, podobnie jak na każdej skalistej planecie, zdaniem ColU niczego nawet nie zauważyły.

W trakcie zimy krajobraz Per Ardui uległ jednak drastycznym przeobrażeniom. Teraz był to świat wypełniony ludźmi i dziełami ich rąk. Łazik przejeżdżał przez rolnicze wioski, które osadnicy zakładali z pomocą własnych ColU – nowocześniejszych modeli, mniejszych i wszechstronnych. Od dziesięciu lat strumień imigrantów wypływał – niczym ropa sącząca się ze studni na pustyni – z jednego, jedynego miejsca na Osi: Włazu, przejścia o szerokości ledwie kilku metrów. I ludzie rozchodzili się na wszystkie strony tego cierpliwego świata: na północ i południe, na wschód i zachód, lecz w szczególności wzdłuż dużych rzek. Od wieków rozwój osadnictwa odbywał się w ten właśnie sposób – z wyjątkiem pierwszych kolonii na Per Ardui, gdzie wahadłowiec z „Ad Astry” porozrzucał założycieli niemalże na chybił trafił.

Zbliżając się do Osi, wjechali w pierścień osadnictwa, gdzie intensywnie rozwijał się przemysł. To tutaj powstawały kuźnie i huty, fabryki wytwarzające narzędzia, silniki, koparki i wiertnice – zakłady zbudowane z miejscowego betonu i drewna z łodygowych lasów, zasilane wodą doprowadzaną z rzek błyszczącymi rurociągami. Nad strefą przemysłową wisiał w powietrzu dym z palonego węgla i drewna; w bezwietrzne dni tworzył się autentyczny smog przykrywający fabryki, przetwórnie i robotnicze blokowiska, na które niewzruszenie padały pionowe promienie Proximy Centauri. Podobnie jak w przypadku bardziej oddalonych społeczności rolniczych, tereny uprzemysłowione otaczały centralnie położoną Oś nierównym kręgiem, choć wypuszczały macki wzdłuż większych rzek.

Zaledwie kilkadziesiąt lat po przybyciu człowieka planeta przechodziła fazę rozkwitu, przy czym proces ten nabrał rozpędu w związku z masowym napływem imigrantów. Niebawem miała powstać sieć dróg i linii kolejowych, a wielka złożona machina kolonizacji wkroczyć na obszary bogate w złoża węgla odkryte na obrzeżach pierścienia lasów, surowce mineralne i rudy metali, w tym uranu. Po wkroczeniu na ścieżkę stabilnego rozwoju strefa przygwiezdna mogła się spodziewać rozmaitych dóbr przysyłanych z prowincji.

Yuri i ludzie z jego otoczenia dorobili się fortuny, nabywając prawa własności do ziemi nadającej się pod osadnictwo, by następnie odsprzedać ją z zyskiem ONZ-etowi. Obecnie rezerwowali dla siebie rozległe obszary położone dalej od Osi, na razie zbyt suche i zimne jak na potrzeby nowych osiedleńców. Z czasem i one znajdą swoich nabywców, gdy ociepli się klimat. Nowo przybyli, a nawet próbujący ich kontrolować przedstawiciele władz ONZ-etowskich, nie chcieli słuchać niedobitków z „Ad Astry”, którzy zapewniali, że mrozy w końcu ustąpią. Człowiek już ma to w swojej naturze – przekonał się Yuri w ciągu długich lat życia. Lekceważy opowieści starców, historia nie uczy go niczego. Ale spokojnie. Per Ardua wszystkich oświeci.

A tymczasem Yuri pomnażał majątek, gromadząc miejscowe papiery wartościowe i środki w bankach zarządzanych przez ONZ-etowskich urzędników na Osi. Co więcej, fabryki zaczynały produkować dobra, które można było nabyć za zarobione pieniądze, począwszy od przyzwoitej odzieży, niemającej nic wspólnego z umundurowaniem z przydziału wojskowego, poprzez elegancką porcelanę, sztućce, meble i tkaniny, a skończywszy na wykwintnej żywności – zakładano bowiem pstrągarnie na niektórych rzekach i kurze farmy, w których na świeżym powietrzu biegały prawdziwe, dorodne nioski.

Coraz śmielej mówiło się o powstaniu cywilnych władz lokalnych i związanymi z tym wyborami. ONZ-etowskie trybunały wojskowe miałby zastąpić cywilny system sądowy. Tymczasem w miarę pokonywania kolejnych kilometrów, zbliżając się do strefy bezpośrednio kontrolowanej przez wojsko, pasażerowie łazika widzieli coraz więcej świadectw tego, że Per Ardua nadal znajduje się w rękach sił zbrojnych i rządzi nią odległa, niemalże imperialna władza; żeby się o tym przekonać, nie trzeba było słuchać opowieści o aresztowaniu dziewczyny za jej chińskie korzenie. Mijali obszar zastawiony równymi rzędami namiotów i prefabrykowanych zabudowań, oznaczonych symbolami ONZ-etu, ISF i straży pokoju, połączonych drogami z tłuczonego arduańskiego bazaltu. Główna baza była w zasadzie twierdzą wojskową, sztabem sił porządkowych utrzymujących się z dziesięciny, którą płaciły wspólnoty rolnicze.

Nareszcie zbliżyli się do czegoś, co było nowością dla Yuriego: obozów otoczonych drutem kolczastym i wieżami strażniczymi. I tu na każdym kroku widać było symbole ONZ-etu – nawet na stanowiskach strzeleckich. Zza ogrodzenia śledziły ich przygasłe spojrzenia dzieci.

Liu wskazał je palcem.

– To jeden z nowych ośrodków internowania. Gdzieś tam jest moja Thursday.

– Jeszcze nie – oświadczyła Stef. – Właśnie sprawdziłam. Na razie trzymają dziewczynę w kwaterze głównej straży pokoju. Wiedzą, Liu, że jesteś jej ojcem. Widocznie nie chcą za bardzo dokuczać założycielowi.

– Może. – Patrzył za okno z łokciem opartym na wąskim parapecie, wykonując nerwowe ruchy palcami prawej dłoni, jakby bawił się niewidzialną monetą. – Mam złe przeczucia…

– Hej, nie martw się, Liu – pocieszył go Yuri. – Wyciągniemy ją z tego. Jakiś pajac z ONZ-etu robi z siebie jeszcze większego pajaca…

– Yuri, ty nic nie wiesz, nic nie wiesz… Thursday October ma już tylko mnie, odkąd zmarła jej matka, a potem babcia. Nie byłeś przy niej, gdy była małym dzieckiem. Nie widziałeś, jak żyjemy…

Miał rację. Przechodząc dwukrotnie przez Właz, Yuri szczęśliwie uniknął ośmiu lat okrutnej zimy, z którą zmagali się wszyscy jego znajomi na Per Ardui, walcząc o przetrwanie, wychowując dzieci… W wieku ponad pięćdziesięciu lat – w sensie biologicznym – nie był tak stary jak oni. To, że nie miał udziału w ich triumfach i porażkach, poniekąd pomniejszało ciężar jego własnej straty, bezpowrotnego rozstania z Beth. Znów był dryfującym rozbitkiem.

Zbliżyło go to do Stef, która także zerwała z dotychczasowym życiem i razem z nim skoczyła w przyszłość. Na pocieszenie zostały jej projekty naukowe w obcym świecie, w którym znalazła się tak niespodziewanie: badanie tajemnicy Włazów i związanych z nimi technologii. Yuri jednak nie utrzymywał już tak bliskich stosunków z Liu i całą resztą.

– Przepraszam – powiedział.

Liu spojrzał na niego z własnego więzienia zmartwień i niepokojów.

– Nie ma sprawy.

Przód łazika nieco się uniósł i zacharczał silnik. Rozpoczynała się długa wspinaczka na spękaną wyżynę, gdzie na szczycie zakrzepłego skalnego wypiętrzenia znajdowała się Oś. Pod niebem stale zachmurzonym w strefie przygwiezdnej wznosiły się zabudowania zlokalizowane w pobliżu Włazu, powcinane głęboko w odradzający się las. Był to obszar wyznaczony do obsługi imigrantów, na którym znajdowały się obozy zabezpieczone drutem kolczastym i stanowiskami strzelców na wieżach – miejsce, do którego niezwłocznie zabierano przybywających przez Właz osadników. Tutaj poddawano ich kwarantannie, odkażaniu, szczepieniu, a potem dawano im pakiet pierwszej potrzeby, w tym zestaw odzieży i trochę miejscowych pieniędzy na start. Uczyli się podstawowych rzeczy o nowym świecie i orientacji w terenie… lub trafiali do ośrodków internowania, jeśli mieli niewłaściwe pochodzenie. Czasem Yuri zastanawiał się, jak to jest – otrzeć się o zadziwiającą tajemnicę kosmicznej podróży z Merkurego, wykonać bajkowy międzywymiarowy skok do innej gwiazdy, wylądować na obcej planecie… i po tym wszystkim zostać oderwanym od rodziny, rozebranym do naga i wepchniętym do budy z prysznicem.

– Koszmarna okolica – orzekł Liu, gdy mijali dystrykt.

– Zgadzam się – przyznała Stef. – Trochę tu pracowałam jako wolontariuszka. W nocy nie mogłam znieść płaczu dzieci zamkniętych w tych wielkich sypialniach. Nie wiedziały, gdzie są. Strasznie się bały.

Yuri popatrzył na nią.

– Przecież jesteś naukowcem – rzekł z przekąsem. – Ludzkość wreszcie zasiedla inne gwiazdy. Jesteśmy wielcy. Czy cel nie uświęca środków?

– Nie, jeśli dla dobra ogółu muszą cierpieć jednostki. Z pewnością istnieje inny, lepszy sposób, żeby cokolwiek osiągnąć. Może taki, który wymaga więcej cierpliwości.

– Ale nawet budowniczowie byli kiedyś wielcy, można tak powiedzieć – rzekł Liu. – Przecież zbudowali Właz. Wszystko na to wskazuje. Znaleźliśmy resztki ich zakładów, prawda?

– Tak – odpowiedziała Stef. – Ponadto zbudowali kanały. Pokazuje to mapa znaleziona we Włazie, nawet jeśli nie odkryliśmy żadnych śladów nigdzie na planecie. Właśnie coś takiego nazywam wielkim osiągnięciem, pasującym do natury budowniczych, a nie jakieś wrota do gwiazd. Na co im był ten cały Właz? Dlaczego budowniczy na Per Ardui miałby się interesować taką planetą jak Merkury? A jednak wypięli się na kanały i zbudowali Właz. A potem co? Poddali się i chyba wrócili do domu. Równie dobrze mogli wybudować na Osi wysoki na kilometr posąg budowniczego, który gra na nosie. Też by się do niczego nie nadawał.

Yuri parsknął śmiechem.

– Byłby to fajny widok. Choć oni nie mają nosów. I nie grają.

Na twarzy Stef nie pojawił się uśmiech.

– Może i nic dziwnego, że budowniczowie są tacy ponurzy, jak mówi ColU. Skądś wiedzą, że w dawnych czasach poszli w złym kierunku. Chyba z powodu Włazu. Sama nie wiem, czy Właz urzeczywistniał jakieś cele budowniczych i czy miał znaczenie dla przetrwania gatunku. Podróżujemy sobie wesoło z Merkurego na Per Arduę, by skolonizować planetę, a zapominamy, że Właz zapewne służył czemuś zupełnie innemu.

– Tylko czemu? – zapytał Liu.

– Nie wiem, mimo że od dawna badam związane z nim zjawiska. I choć Włazy zdążyły się zapisać w historii ludzkości.

– Hm… – mruknął Yuri. – Obyśmy doczekali chwili, gdy znajdziemy odpowiedź.

ROZDZIAŁ 70

W końcu dotarli do bazy ONZ-etu położonej niedaleko Włazu, w samym sercu Osi. Sama baza ogromnie się rozbudowała od czasów, gdy rządził tu Tollemache i jego załoga. Stary moduł mieszkalny z „Ad Astry” stanowił teraz centrum rozległego kompleksu, gdzie smętnie zwieszały się flagi ONZ-etu, ISF i wielu ważnych instytucji. Znaczne partie lasu zostały wykarczowane, ogrodzone i połączone z ośrodkiem obsługi imigrantów wysokimi korytarzami z drutu kolczastego. Chodziły słuchy, że moduł mieszkalny będzie zamieniony na muzeum pierwszych dni osadnictwa; Yuri żartobliwie zaproponował, żeby ściągnąć Conana Tollemache’a i zrobić go kierownikiem.

Nad przezroczystą kopułą, która chroniła Właz przed klimatem panującym w strefie przygwiezdnej, widniał wielki znak z kutego żelaza z napisem w sześciu najważniejszych językach używanych w ONZ-etowskich zonach – pierwsza rzecz, którą ludzie widzieli po transferze z Merkurego:

WITAMY NA PER ARDUI

PROTEKTORAT ONZ

Pasażerowie łazika byli prominentnymi obywatelami „protektoratu”, dzięki czemu minęli punkty kontroli bez większych formalności. Młody oficer eskortował ich do głównej siedziby nowego korpusu straży pokoju, powołanego w trybie nadzwyczajnym: budzącego grozę gmachu z arduańskiego betonu, naszpikowanego stanowiskami karabinów maszynowych i kamerami systemu bezpieczeństwa.

Liu z trudem znosił ten widok, miał nerwy napięte jak postronki.

W środku przywitał się z nimi usadowiony za biurkiem Freddie Coolidge.

– Siadajcie – rzekł chłodno. Zastukał w blat, żeby włączyć wbudowany tablet. – Oczywiście wiem, czemu tu jesteście. – Obserwował coś na tablecie, z niczym się nie śpiesząc. Był ponadtrzydziestoletnim synem Delgi, lecz nazwisko otrzymał po ojcu. Nosił mundur sierżanta straży pokoju. W żaden sposób nie przypominał matki. Teraz już nie. Usunął nawet tatuaż, który zrobiła mu na twarzy, gdy był małym chłopcem.

Siedząc w tym czyściutkim gabinecie, lekceważony przez dzieciaka pokroju Freddiego, Yuri poczuł się jak obywatel drugiej kategorii. Mimo swoich osiągnięć i bogactwa byli tylko trójką prostych, podstarzałych wieśniaków oko w oko z potęgą międzyplanetarnej agencji. Próbował wziąć się w garść, wykrzesać z siebie więcej sił.

Ale Liu nie panował nad sobą. Po trzydziestu sekundach wybuchnął:

– Ty gnoju!

Freddie spojrzał na niego bez emocji.

– Co, proszę?

– Robisz tak specjalnie! Przeciągasz to w nieskończoność! Twoja matka przewróciłaby się w grobie, gdyby to widziała.

– Liu… – zaczął Yuri.

– Moja matka była ofiarą losu, tak samo jak wy, jeszcze zanim niezadowolony klient pchnął ją nożem. Nic mnie tak w życiu nie cieszy, jak to, że uwolniłem się od was, założycieli. Ale do rzeczy. Jeśli się nie mylę, chcesz usłyszeć, co u twojej córki, tak?

– Co mam zrobić, żebyście ją wypuścili?

– Spóźniłeś się, niestety. – Wyszczerzył zęby. – Jej już nie ma.

– Nie ma? To gdzie jest?

– Przeszła przez Właz. Na Merkurego, a potem na Ziemię. Córka założyciela, Liu, sam rozumiesz. Zbyt delikatna sprawa, żebyśmy się nią tutaj zajmowali, na Per Ardui. Stąd to wszystko. Nie chcemy tu żadnych problemów, prawda?

Liu zrobił minę, jakby ktoś uderzył go w brzuch. Yuri doskonale wiedział, o czym teraz myśli. Przeszła przez Właz. Zatem ujrzy ją ponownie nie prędzej niż za osiem lat, jeśli pozwolą jej wrócić, gdy tylko pojawi się na Merkurym.

– Puśćcie mnie do niej. – Liu wstał. – Zabierzcie mnie stąd. Przelezę za nią przez ten przeklęty Właz!

– Obawiam się, że to wykluczone – odparł Freddie. – Ze względów politycznych.

– Ze względów politycznych? O czym ty gadasz, do cholery?

– Siadaj.

– Ty gnoju…

– Siadaj! Prawda jest taka, że staram się wyświadczyć ci przysługę.

Stef chwyciła go za rękę i siłą posadziła na krześle.

– Do ciebie też chcą się dobrać, Liu. Na razie uwolniłem cię od nich. Bo teoretycznie powinieneś przebywać właśnie tutaj, na Per Ardui. Przecież masz odsiadywać wyrok na tej więziennej planecie, no nie? Na Marsie byłeś żołnierzem wroga.

– Wykonywałem zadania wywiadowcze…

– Stare dzieje. W każdym razie nie powinniśmy odsyłać cię do domu, nim odsłużysz karę. Logiczne, nie?

Yuri patrzył, jak jego przyjaciel bezwiednie napina mięśnie rąk.

– Liu, przynajmniej go wysłuchaj – poradził. – Co proponujesz, Freddie?

– Daję ci czas, żebyś go stąd zabrał. Załatwiłem wszystko z ochroną. Będziecie mogli wydostać się z Osi, nikt was nie zatrzyma. – Rozejrzał się z cieniem przestrachu. – Rozumiecie chyba, że musiałem sprowadzić was tutaj, żebyśmy swobodnie pogadali. To jedyne miejsce, gdzie nikt nas nie podsłucha. Ha! W samym środku kompleksu. Zabierzcie go stąd jak najdalej.

– Czemu to robisz? – zapytała Stef.

– Prawda jest taka, że dla matki. Była ofiarą losu, ale o tobie zawsze wyrażała się dobrze, Liu. Jesteś moim zastępczym opiekunem – dodał, zdegustowany. – Wyświadczę ci przysługę i będziemy kwita. Zabieraj go stąd, Yuri, zanim się rozmyślę.

Wywlekli Liu stamtąd przemocą.

Jadąc drogą, która teraz stale biegła w dół, łazik mijał obozy dla imigrantów objętych kwarantanną.

Liu nie odzywał się, wściekły i zdruzgotany.

Aby nie narzucać mu się w takiej chwili, Yuri usiadł z przodu obok Stef.

– No dobra – powiedział – musimy gdzieś ukryć wkurzonego Chińczyka przed strażnikami pokoju. Masz jakiś pomysł?

– Owszem – odpowiedziała z wahaniem.

Zaśmiał się.

– Można się było domyślić.

– Wyruszymy razem z nim. Zorganizujemy ekspedycję badawczą. Odkryjemy nieznane miejsca na tej planecie pełnej tajemnic i dziwów.

To go zbiło z tropu.

– Niby gdzie?

Podniosła wzrok na Proximę, której oblicze, pokryte mozaiką rozbłysków, kryło się za rozproszonymi chmurami.

– Daleko od kontrolowanej przez rząd strefy przygwiezdnej. Bardzo, bardzo daleko…

ROZDZIAŁ 71

Penny Kalinski ponownie wylądowała na kameralnym paryskim lotnisku Bagneux.

Sztywnym krokiem opuściła pokład małego samolotu. Mimo wczesnej pory roku około południa na pasie kołowania panował niemiłosierny skwar. Spojrzała w niebo wypełnione blaskiem słońca. Igła była jeszcze niewidoczna, aczkolwiek – podobnie jak większość ludzi – Penny dobrze wiedziała, gdzie skierować spojrzenie i kiedy należy spodziewać się jej przybycia. Ta cholerna skała zbliżała się nieubłaganie. Według ostatnich obliczeń po trwającej jedenaście lat podróży miała o włos minąć Ziemię. Penny uczestniczyła w nieudanej konferencji na Ceres, kiedy rozpoczęło się odliczanie. Pozostały czas skurczył się najpierw do miesięcy, potem tygodni, dni i teraz już tylko do godzin. Obliczenia mogły być jednak obarczone błędem. Nikt nie wiedział, co spadnie z nieba. Niebawem wszystko miało się wyjaśnić.

Penny zaczęła przeliczać ten czas na przespane noce. Co prawda była już mocno po sześćdziesiątce, więc i tak miewała kłopoty z zaśnięciem. Podejrzewała, że nie zmruży oka, dopóki nie zakończy się odliczanie.

Podjechał do niej duży autonomiczny samochód. Z tyłu na fotelu siedział sir Michael King z dwoma ochroniarzami z UEI, kobietą i mężczyzną. Zdziwiła się, widząc również Jiang Youweia, swojego dawnego przewodnika na Marsie i Ceres.

King i Jiang wyszli z auta, przy czym biznesmen niezgrabnie, z pomocą laski. Podał rękę Penny.

– Dzięki, że pani przybyła. – Wyraz smutku na jego twarzy rozjaśnił na moment blady uśmiech.

Jiang tymczasem uścisnął ją delikatnie. Wyraźnie schudł i też posunął się w latach – mężczyzna ponadczterdziestoletni, lecz znacznie starszy z wyglądu. W jego przypadku czynnikiem postarzającym mógł być przytłaczający wpływ ziemskiej siły ciężkości na organizm przyzwyczajony do łagodniejszej marsjańskiej grawitacji. Kiedy się poruszał, słyszała ciche buczenie egzoszkieletowych suportów.

– Miło cię znowu zobaczyć, przyjacielu – powiedziała. – To ci dopiero niespodzianka. – Wskazała niebo. – Biorąc pod uwagę ogromnego politycznego buciora, który lada chwila tupnie o Ziemię.

Jiang wzruszył ramionami.

– Jestem tu z twojego powodu, Penelope Kalinski.

King uniósł brwi.

– Tak naprawdę, to wszyscy tu jesteśmy z powodu Earthshine’a. Jak zwykle. Słuchajcie, może wsiądziemy już do auta, co? Dobija mnie ten cholerny żar.

Władowali się do środka kulistego pojazdu ze szkła i tworzyw ceramicznych. Ochroniarze zajęli miejsca z przodu i z tyłu, tak by mieć między sobą Penny, Kinga i Jianga. Samochód ruszył bezszelestnie niczym mydlana bańka, by opuścić lotnisko drogą na północ. Kiedy Penny obejrzała się, zobaczyła nieczynny port lotniczy: ani jednego samolotu w powietrzu, zaledwie kilka w kręgu na płycie postojowej, wymarły terminal pasażerski.

King wydawał się zgrzybiały w porównaniu z tym, jak go zapamiętała z ich ostatniego spotkania. Mimo że z pewnością przeszedł całą serię zabiegów przeciwdziałających starzeniu. Miał dziewięćdziesiąt osiem lat. Jego australijski akcent wydawał się wyraźniejszy, a język twardszy, jakby już nie chciało mu się skrywać prawdziwych uczuć pod maską kulturalnej ogłady.

Ale i z nią – nie dało się zaprzeczyć – czas nie obszedł się łaskawie. Przypuszczała, że winny jest stres, presja, zawiedzione nadzieje… Jeśli człowiek był blisko centrum wydarzeń istotnych dla rodzaju ludzkiego, musiał odczuwać przede wszystkim gorzkie rozczarowanie, widząc, jak w epoce największych w dziejach możliwości dochodzą do głosu odwieczne zmory ludzkości – terytorialna zaborczość, wojowniczość, opór w pokonywaniu kulturowych uprzedzeń czy zwyczajny brak otwartości na cudzy punktu widzenia – i doprowadzają świat do zagłady.

King zauważył, że Penny patrzy przez okno.

– Cicho, co? Kto mógł, wyjechał z miasta. Trochę to bez sensu. Jeśli Igła, mimo zapewnień Chińczyków, rąbnie w Ziemię, nie będzie miało znaczenia to, gdzie się schowasz. Tak czy owak, ludzie uciekli na wieś.

– My zaś pędzimy do miasta. Dokąd właściwie jedziemy? Znowu na Pola Elizejskie?

– Nie, tam nie. Earthshine znalazł sobie lepszą kryjówkę, zobaczy pani.

– Nie mogę się doczekać – mruknął Jiang Youwei. – Jak pan wie, urodziłem się na Marsie. Widziałem tylko kawałeczek Ziemi, pradawnej ojczyzny ludzkiej rasy.

King prychnął.

– Niech się pan nią nacieszy, póki jeszcze można.

– Nic złego się nie stanie – powiedziała Penny.

Igła, czyli ogromny odłamek metalowego jądra dawno zniszczonej karłowatej planety, roztrzaskanej siostry Ceres, znajdowała się na trajektorii praktycznie stycznej z Ziemią. Gdyby nie ingerować w jej lot, powinna się otrzeć o górne warstwy atmosfery i pofrunąć dalej bez wyrządzania większych szkód. Astronomowie na garnuszku ONZ-etu i szefowie agencji obronnych informowali z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem, że bolid trzyma się ustalonego toru. Powierzchnię skały pokrywały jednak chińskie urządzenia techniczne, od zespołów baterii słonecznych po składowiska czegoś, co było podejrzanie podobne do używanych przez nich przy terraformowaniu Marsa potężnych przeciwbunkrowych bomb penetrujących. Niektórzy podobno dostrzegli ślady ludzkiej aktywności, zespoły tajkonautów pełzających po skorupie zamienionej w broń asteroidy, mimo że zbliżała się już do Ziemi. Nikt na Zachodzie nie wiedział, co kombinują Chińczycy.

Niewiedza pozwalała zachować odrobinę optymizmu, więc Penny próbowała przekazać pozostałym pozytywne myśli.

King miał jednak własne zdanie:

– Po tylu latach zimnowojennego pata, gdy za parę godzin to diabelstwo ma gruchnąć w planetę, wciąż ma pani nadzieję? Niech pani pamięta, że nie poszliśmy praktycznie na żadne ustępstwa.

– A co mi pozostało?

– Zakopać się w najgłębszej dziurze, oto alternatywa. I chyba dokładnie tak zrobił Earthshine. Dlatego tu jesteśmy, zaproszeni na imprezę. Widzi we mnie najważniejszą osobę w UEI, co poniekąd jest prawdą, choć wśród członków zarządu i głównych udziałowców znalazłoby się paru takich, którzy się z tym nie zgodzą. Sporo zmieniły te wszystkie lata. Panią zaś ma za królową technologii ziarnowej, od której w zasadzie zaczęły się nasze kłopoty. Próbuje ingerować w bieg wydarzeń, ale musi posługiwać się rękami ludzi. W tym wypadku naszymi.

Zastanowiła się głęboko.

– A może po prostu uważa nas za przyjaciół, sir Michaelu? Długo się znamy.

– A co ze mną? – zapytał spokojnie Jiang.

– Stara się dotrzeć do tylu Chińczyków, do ilu potrafi – wyjaśnił chłodno King. – W pana przypadku za pośrednictwem Penny. Instytucje rządowe i służby bezpieczeństwa w Chinach podchodzą do sztucznej inteligencji z dużo większą nieufnością niż my, mieszkańcy krajów podległych ONZ-etowi. Chińczycy uważają, że to relikt ery kapitalizmu i kolonializmu, która zaczęła się w czasie wojen opiumowych, a zakończyła szaleństwami w epoce bohaterów. Pański naród pamięta stare dzieje. Dlatego jednostkom sztucznej inteligencji trudniej skontaktować się z Chińczykami.

Jiang wzruszył ramionami.

– Nie jestem człowiekiem wpływowym. A nasze narody formalnie nie są w stanie wojny. Zostałem jednak uświadomiony, i to przez konsula Francji w Obelisku, że moja wizyta na Ziemi wiąże się ze śmiertelnym niebezpieczeństwem. Gdyby rzeczywiście miało dojść do wielkiej katastrofy…

– Bez obaw. Jeśli sprawdzi się najgorszy scenariusz, nie zostanie żadna latarnia, na której mogliby pana powiesić – rzekł prosto z mostu King. Zaśmiał się i ponownie popatrzył przez okno.

Penny zobaczyła, że przejeżdżają przez śródmieście Paryża, kierując się szeroką aleją na północny wschód. Ruch uliczny ustał prawie zupełnie i tylko gdzieniegdzie widać było pieszych, często ubranych w srebrzyste peleryny, kapelusze i gogle dla ochrony przed morderczymi promieniami słońca. W odstępach między budynkami widziała symbole miasta: na wprost katedrę Notre Dame, a w dalszej odległości, nieco na lewo, zardzewiałą ruinę wieży Eiffla – ponury stalowy szkielet, siny w zakurzonym powietrzu. Pomijając puste jezdnie i zniknięcie większości mieszkańców, Paryż w jej ocenie praktycznie się nie zmienił w ciągu wieku, a może nawet dwóch; stare przepisy ograniczające rozbudowę pozwoliły miastu zachować dawny klimat. Paryż pozostał Paryżem, metropolią jedyną w swoim rodzaju.

Jiang zauważył jej spojrzenie. Uśmiechnął się.

– Jestem pewien, że jutro o tej porze znów będziesz mogła nacieszyć się tym widokiem.

– Skąd ta pewność, do cholery? – warknął King. – Nawet Chińczycy niewiele wiedzą, mimo że to ich dzieło. Bawią się potężną bronią, bronią godną cywilizacji międzyplanetarnej, i chcą jej użyć przeciwko Ziemi. To trochę nieodpowiedzialne, nawet jeśli służy tylko do zastraszenia. Jeden mały błąd…

Nagle rozległ się wystrzał. W aucie wszyscy się pochylili, nawet ochroniarze.

Jedynie King tylko się roześmiał.

– Nie panikujcie. To efekty dźwiękowe.

Penny bojaźliwie uniosła głowę. Jechali przez most w stronę Île de la Cité; po prawej stronie dostrzegła zwalisty gmach katedry i olbrzymi okaz figowca bengalskiego z gałęziami zamoczonymi w Sekwanie, który pamiętała z ostatniej wizyty w tym mieście. Na moście zauważyła ludzi biegających w osobliwych srebrzystych strojach upstrzonych różowymi plamkami. Wyglądało na to, że mają przy sobie broń, nawet ciężkie granatniki. Kryli się za osłonami, strzelali, ponownie się kryli, a odgłosy wystrzałów – być może symulowane – wciąż rozdzierały powietrze.

Samochód pomknął dalej. Ochroniarzom chyba było wstyd, że zareagowali.

– Efekty dźwiękowe – powtórzył King. – Tło dla podkreślenia tego, co słyszą gracze.

– Gracze?

King wskazał walczących w srebrzystych strojach.

– Asgard. Ostatni krzyk mody. To gra, a raczej seria gier rozgrywanych w historycznych centrach starych miast. Oni nie widzą tego co my. Żyją w wirtualnej rekonstrukcji Paryża z roku 1945, kiedy wkraczali alianci, żeby wyzwolić miasto spod faszystowskiej okupacji. Zasady są dosyć proste. Raz dziennie można zginąć, a rano znów wrócić, biegać i tłuc się nawzajem.

Jiang słuchał tego z zakłopotaną miną.

– Byłem słaby z historii. Alianci musieli odbijać Paryż siłą?

– Nie musieli strzelać na ulicach. Uzgodniono, że miasto nie zostanie zniszczone, i Niemcy się wycofali. To tylko gra, takie trochę historyczne fantasy. Podobne batalie są na całym świecie. W Londres trwa zażarta obrona przed niemiecką inwazją, chociaż coś takiego nigdy się nie zdarzyło. Podobno najpopularniejsza jest bitwa o Stalingrad, która toczy się sam już nie wiem jak długo. W Ameryce mamy wojnę secesyjną…

– Dobra, rozumiem. – Penny zerknęła na niebo, szukając wzrokiem Igły. – W ten sposób ludzie spędzają czas, gdy w stronę Ziemi leci wielka skała. Schyłek czasów, co?

Wzruszył ramionami.

– Jutro wszystko może się skończyć. Co mieliby robić? Nie obwiniajmy ich za to, że szukają zapomnienia.

Samochód zmierzał na północ, przejeżdżając po kolejnym moście. Wyspa została za nimi. W palącym słońcu, które po anomaliach pogodowych przyniosło paryżanom tropikalny klimat, gracze przebiegali przez ulicę i chowali się w cieniu, zaangażowani w nieistniejącą wojnę rodem z epoki odległej o trzysta lat.

ROZDZIAŁ 72

Auto wjechało na parking pod szerokim dachem Gare du Nord, swego czasu jednego z największych dworców kolejowych w mieście. Penny szybko zorientowała się, że po wielu rewolucjach w transporcie stacja od dawna jest nieczynna, zapewne kiedyś zamieniona w muzeum, a później w dość nieuporządkowaną galerię handlową. Na peronach, wzdłuż torów, powstały długie szeregi apartamentowców. Teraz i one opustoszały. Dworzec był przeżytkiem pogrzebanym pod warstwami historii, nawet jeśli dziewiętnastowieczny dach nadal robił wrażenie.

Stara stacja wydawała się wymarła, gdy ochroniarze pośpiesznie wyprowadzali ich z auta, rozglądając się z podejrzliwością. Ludzie zaszyli się w kryjówkach – czy to w Paryżu, czy gdziekolwiek indziej – w oczekiwaniu na kulminacyjny moment spektaklu na niebie.

Skierowali swoje kroki w stronę nowoczesnego pomieszczenia wybudowanego w kącie czegoś, co dawniej musiało być główną halą dworca. W prostej kostce z inteligentnego betonu, szerokiej na kilka metrów, osadzono ciężkie stalowe drzwi. Żadnych przycisków sterujących, żadnych widocznych kamer. Gdy jednak King zatrzymał się u wejścia, stalowa płyta zjechała w dół. Penny miała przed sobą jasno oświetloną kabinę windy. King obejrzał się na resztę towarzystwa, skinął głową i pierwszy wszedł do środka.

W windzie nie było przycisków ani oznaczeń na metalowych ścianach, urozmaiconych jedynie kilkoma panelami świetlnymi i biegnącą naokoło poręczą. Kiedy zasunęły się drzwi, mogli odnieść wrażenie, że zostali uwięzieni w jakiejś ultranowoczesnej trumnie. Winda leciutko szarpnęła i zaczęła zjeżdżać. Gdyby nie oddechy i cichy szelest ubrań, panowałaby absolutna cisza. Nagle Penny poczuła na sobie bagaż lat, broniąc się przed odruchem chwycenia się poręczy.

– Jeśli kiedyś zastanawiała się pani, czy ma klaustrofobię, to teraz wszystko się okaże – stwierdził King ze złośliwym uśmiechem.

Wzruszyła ramionami.

– Statki kosmiczne i kopuły w koloniach szybko wyplenią ją z człowieka.

– Skoro tak… – King sam jednak miał niewyraźną minę. Kiedy winda zwolniła, przywarł do poręczy. – Teraz lepiej chwyćcie się czegoś. Zwłaszcza pan, panie Jiang, jeśli nie stoi pan twardo na nogach w ziemskiej grawitacji.

Wszyscy poszli za jego przykładem.

Znów nimi szarpnęło. Penny czuła, że winda już nie tyle opada, co porusza się ze stałym przyśpieszeniem. Nadal nic nie słyszeli, doświadczając jedynie nieokreślonego wrażenia ruchu.

– Wydaje mi się – powiedziała – że biorę udział w eksperymencie myślowym Einsteina.

Jiang uśmiechnął się z wysiłkiem.

– Tak, uczyłem się o nim w szkole średniej. Osoba w windzie nie jest w stanie stwierdzić, czy przyśpieszenie wynika z ruchu, czy z siły ciężkości.

King prychnął.

– Zgadza się, to eksperyment myślowy, ale nie Einsteina. Niestety.

Jiang stanął w dość niezgrabnej pozie i Penny usłyszała trzeszczenie egzoszkieletowego suportu.

– Chyba poproszę o krzesło na drogę powrotną.

– Świetny pomysł! – zadrwił King. – Bylebyśmy wrócili…

Wreszcie winda zwolniła i zatrzymała się, a drzwi zsunęły się do szczeliny. Penny z ciekawością wyjrzała na zewnątrz. Przed nimi rozciągała się komora podobna do tunelu, bardzo wysoka i szeroka, z panelami świetlnymi na okrągłym suficie. W kobiecie narastało uczucie izolacji, przebywania w nierzeczywistym wymiarze.

Na powitanie wyszedł im Earthshine w postaci takiej, jaką posłużył się, gdy po raz pierwszy spotkał się z nią i Stef w Solstice przed wieloma laty… lub, w przeświadczeniu Stef, tylko z nią w jakimś zagubionym czasie. Był szczupły, wysoki i elegancki w swoim czarnym, doskonale skrojonym garniturze z przypiętą do klapy granitową broszką. Dostojnie posrebrzone włosy nadawały mu wygląd człowieka po pięćdziesiątce. Z pozoru nie starzał się, gdy innych wiek nie oszczędzał, lecz w rzeczywistości był od nich znacznie starszy.

– Witajcie w mojej najnowszej kryjówce.

Uśmiechnął się, lecz Penny dostrzegła nieokreślony, jakby nieobecny wyraz jego twarzy. Przypomniała sobie, że przecież widzi tylko sztuczną postać.

Skinął na nich i ruszył przodem.

– Chodźcie za mną.

Wyszli z ciasnej windy. Teraz mogli się zorientować, że tunel w kształcie szerokiej tuby jest idealnie prosty i znika w oddali. Ściany wyłożone glazurą zakrzywiały się nad gładką ścieżką biegnącą środkiem tej ogromnej cylindrycznej przestrzeni. Widać było rzędy ciężkich drzwi, prowadzących do bocznych pomieszczeń, a także mnóstwo białych szaf z komputerami i innym sprzętem. Wszędzie krzątały się serworoboty, a wśród nich także ludzie z obsługi technicznej. Było tu zaskakująco chłodno, co jednak stanowiło miłą odmianę po skwarze wiosennego paryskiego dnia. Wyczuwało się nikły zapach ozonu.

Earthshine naglił do szybszego marszu, choć King i Jiang z trudem dotrzymywali mu tempa.

– Przepraszam, że nie mogę was oprowadzić. Zaszły pewne okoliczności…

– To komputerowy ośrodek przetwarzania danych – stwierdził Jiang, rozglądając się dookoła. – Od razu widać, że sporo kosztował.

– To prawda. – Earthshine wskazał ręką. – Podłoga dzieli tunel na dwie części. Pod spodem są kable, urządzenia zasilające i systemy regulacji składu powietrza, na górze zaś banki pamięci i farmy procesorowe. Znajdujemy się w samowystarczalnym środowisku, urządzonym tak, żeby długo mogło funkcjonować bez pomocy z zewnątrz. Jak kopuły na chińskim Marsie, panie Youwei.

– Ten ośrodek komputerowy to przecież ty – powiedziała Penny. – Tu się przechowujesz. Chodzimy w twojej głowie!

Earthshine parsknął nieobecnym śmiechem, ale jednak śmiechem.

– Trudno mi się tak konkretnie określić i powiedzieć, co jest „mną”. Dzięki łączom neutrinowym rozrzucone po świecie części mojej całości porozumiewają się z prędkością światła, a mimo to zauważam opóźnienia trwające ułamki sekundy. Jakby pewne obszary w mojej głowie pracowały wolniej. Ale rzeczywiście chcę, żeby chwilowo mieścił się tu mój węzeł centralny.

– Myślisz, że będziesz tu bezpieczny? – zapytał King. – Pod kanałem La Manche?

Dopiero teraz Penny zrozumiała, gdzie się znajduje.

– O to właśnie chodzi – przyznał Earthshine. – To jeden ze starych tuneli łączących Francję i Angleterre. Dotarliście tutaj wywierconym stosunkowo niedawno podziemnym korytarzem. W gruncie rzeczy nie znajdujemy się pod kanałem, nie jesteśmy aż tak daleko. Tunele zostały zamknięte dla transportu, kiedy wyspę z kontynentem połączyły pierwsze mosty z liniami kolei jednoszynowej. Są zrobione z wiekowego betonu i niezwykle trwałe. Nawet bardziej niż kiedyś, bo wzmocniliśmy je odrobiną nanotechnologii. Idealne schronienie. Poza tym lubię przebywać w ruinach, które mają własną historię. Moi bracia, wiecie, wolą kopać schrony skrojone do własnych potrzeb. Może to tylko wyraz więzi łączącej mnie z ludzkością, zapewne dość cienkiej w waszych oczach, która mnie jednak wyróżnia.

King chrząknął.

– Wolisz nie ryzykować, co?

– A ty tak?

– No, ja jestem pod wrażeniem – oświadczyła Penny.

– Dziękuję, pani pułkownik.

Szli coraz szybszym krokiem, gdyż im również udzielał się pośpiech Earthshine’a. Jiang coraz głośniej dyszał. Penny chciała ująć jego rękę, lecz odmówił ruchem głowy.

Earthshine skręcił w lewo i weszli do bocznego pomieszczenia. Była to zaledwie odnoga głównego tunelu, lecz nader przestronna, z ceglanymi ścianami grubo pomalowanymi bladożółtą farbą. Tu i tam dostrzec można było krzesła, stoły, tablety tudzież drzwi w ściankach działowych, za którymi znajdowały się chyba sypialnie. Penny pomyślała, że kiedyś musiał się tu mieścić magazyn sprzętu elektronicznego, dyspozytornia lub punkt ochrony przeciwpożarowej.

Dziś jednak rzucały się w oczy przede wszystkim gigantyczne ekrany, zamontowane na ścianie lub stojące na ziemi; wyświetlały obrazy nadsyłane z kosmosu, trajektorie lotu, dyskutantów w popularnych serwisach informacyjnych. Nie było tu pracowników, tłumaczy czy analityków – tylko te ekrany, do których docierał obfity strumień wiadomości.

Tutaj goście się podzielili. Ochroniarze przysunęli sobie krzesła i usiedli pod ścianą. Z westchnieniem ulgi klapnął także Jiang. Podjechał do nich serworobot, przysadzisty cylinder podobny do kosza na śmieci, by podać na tacy kawę, kieliszki z winem, wodę i sok pomarańczowy. Earthshine pochylił się i wziął filiżankę z kawą, z pewnością wirtualną wśród innych materialnych, co stanowiło, zdaniem Penny, przykład mistrzowskiego montażu obrazów.

– Przepływa przeze mnie istna rzeka informacji ściąganych ze wszystkich źródeł, do których mamy dostęp. Nazwijcie to nostalgią. Czuję, że dziś, bardziej niż kiedykolwiek, pragnę doświadczyć tego, co nadchodzi, jako człowiek, ludzkimi oczami, w ludzkim tempie, w możliwie największym zakresie.

Penny pokiwała głową.

– Jako człowiek z ogromnym budżetem na ekrany telewizyjne.

– Zgadza się.

King, wsparty na lasce, nadal stał przed jednym z większych ekranów.

– Patrzcie na to. Boże…

Był to obraz przekazywany z kosmicznego teleskopu. W rogu Penny dostrzegła krzywiznę Ziemi, jej mały kawałeczek. W sąsiedztwie jasnego obiektu gwiazdy były niewidoczne. W ostrym blasku słońca skrzyła się Igła… czy raczej rozpadała się na mniejsze fragmenty, co stało się oczywiste, gdy kamera zrobiła zbliżenie.

– Rozszczepienie – stwierdził Jiang Youwei.

King odwrócił się do niego.

– Część waszego genialnego planu, co?

– Nie jestem wtajemniczony w żadne plany.

– Mówiłem, że zaszły nowe okoliczności – rzekł Earthshine. – To się zaczęło przed chwilą. Wykluczam przypadek. Naziemne teleskopy obserwowały wybuchy, detonacje w obrębie asteroidy. Kilka odłamków odleciało w bok, reszta nadal zmierza ku Ziemi, teraz w postaci roju. Te zdjęcia nie oddają skali zjawiska. Obiekt wciąż się zbliża z prędkością międzyplanetarną. Jeszcze jest daleko, ale…

– …z każdą chwilą bliżej – dokończył King.

– Właśnie. Tak na marginesie, wcześniejsze wyliczenia czasu kolizji przestały być aktualne. Biorąc pod uwagę rozproszenie obiektu, kolizje już miały miejsce. Docierają do nas informacje z innych teatrów działań.

King popatrzył na niego.

– Teatrów działań? Co to ma znaczyć?

– Źle się wyraziłem? Czyż to nie jest wojna?

– Dobra, mów – odezwała się Penny.

Earthshine wskazywał różne ekrany.

– W pobliżu asteroid i Marsa pojawiły się ONZ-etowskie kadłubowce.

– Pojawiły się? – żachnął się z wyraźnym zdenerwowaniem King. – Tak po prostu?

– Wygląda na to, że czaiły się w ukryciu dzięki jakiejś technice kamuflażu.

– Nie wyobrażam sobie – powiedziała Penny – jak można zamaskować włączony silnik ziarnowy. Musiały tam czekać od dawna.

– To odpowiedź ONZ-etu na atak Igłą – stwierdził King. – Na razie częściowa. Wszystko to jedna wielka gra. Cele są chyba oczywiste i mają symboliczne znaczenie. Ceresjańskie Sale, Obelisk na Marsie…

– Ale to tylko potrząsanie szabelkami, prawda? Jeszcze nikt nie ginie?

– Niezupełnie. – Jiang skierował jej uwagę na relację z zamieszek gdzieś na Ziemi: ludzie biegli na czołgi ustawione w szyku.

– Wojna na niebie zaczyna rzucać cień na planetę – powiedział Earthshine. – Mamy doniesienia o starciach na chińskich granicach z państwami ONZ-etu. Na przykład na Syberii. W Australii, w Melbourne, wybuchła rebelia przeciwko chińskiej władzy. Ludzie krzyczą, że Igła została wysłana bez ich przyzwolenia.

– Racja – rzekł z wyraźniejszym australijskim akcentem sir Michael King. – Przegońmy za morze tych chińskich komuchów!

Przynajmniej miał dom, o który mógł się martwić, pomyślała Penny. Ona nie miała korzeni, domu wartego wspominania. Tylko Stef.

Zastanawiała się, co teraz porabia jej siostra bliźniaczka. Przyszła jej do głowy osobliwa myśl, że cokolwiek dziś się wydarzy, Stef dowie się o tym za cztery lata. Dostała od niej tylko jedną wiadomość, odkąd siostra zniknęła we Włazie na Merkurym – suche potwierdzenie, że wraz z Yurim Edenem udanie przeszła na drugą stronę. Penny porobiła sobie zrzuty ekranu: rozmazane, znieruchomiałe zdjęcia twarzy Stef. Twarzy kogoś, kto doświadczył przygody, której nie jest w stanie opisać, a cóż dopiero zrozumieć. Stała u progu nowego świata, gotowego odsłonić przed nią swe sekrety.

Czy Penny jej zazdrościła? Być może. Przede wszystkim jednak, jak teraz, pragnęła powrotu swojej siostry. Nie tylko w wymiarze fizycznym, zza oddzielającej je grubej bariery czasoprzestrzeni. Marzyła o tym, żeby było jak dawniej, zanim we dwie (pamiętała dobrze) otworzyły ten przeklęty Właz na Merkurym…

– No to mamy! – zawołał King.

ROZDZIAŁ 73

W bazie ISF Stef Kalinski otrzymała mapy ciemnej strony Per Ardui. Rozłożyła je na podłodze w garażu, który zbudował Yuri na potrzeby ColU obok swojej willi na obrzeżach enklawy ONZ-etu. Teraz mogli im się przyjrzeć wszyscy czterej członkowie wyprawy: ona, Yuri, Liu Tao i ColU. Yuri nie domyślał się nawet, że takie mapy istnieją. Sądził, że ciemna strona wciąż pozostaje zagadką.

Dość szkicowe obrysy powstały w wyniku jedynych pełnych oględzin z orbity, a przynajmniej pierwszych oficjalnych – przez „Ad Astrę”, która kilkakrotnie okrążyła planetę zaraz po dotarciu do tego układu. Było mnóstwo niedociągnięć i białych plam; głęboki i nigdy nieustępujący cień na odwrotnej stronie Per Ardui tylko nieznacznie rozjaśniały Alfy A i B, punktowe światełka na niebie. Na domiar złego statek poruszał się po tak niskiej orbicie, że wielu obszarów nikt nigdy nie zobaczył. To zaś, co zobaczono, nie zostało należycie zbadane chociażby z użyciem spektroskopów czy georadarów. W następnych latach nie znalazły się środki, żeby zlecić satelitom dokończenie pomiarów.

– A więc mamy zgadywankę – stwierdził Yuri. – To naprawdę podróż w nieznane.

– Trzeba wytyczyć drogę do strefy przeciwgwiezdnej – powiedziała Stef, wzruszywszy ramionami. – Lepszych map nie znajdziemy. Mam pewien plan. – Stuknęła w tablet i zdjęcia satelitarne ustąpiły zarysom lądów na siatce Merkatora. – Musimy oczywiście przejść połowę obwodu planety, od strefy przygwiezdnej do przeciwgwiezdnej. Teoretycznie moglibyśmy udać się w dowolnym kierunku i po prostu iść po obwodzie wielkiego koła. Ale rzeźba terenu może nam pomagać lub przeszkadzać. Proponuję wyruszyć w kierunku południowo-wschodnim. Dzięki temu nie zbliżymy się do nowych obszarów wulkanicznych na północy, a do samego terminatora prawie zawsze będziemy szli lądem. Gdybyśmy poszli inaczej, choćby bardziej na zachód, spotkalibyśmy na swojej drodze wody oceanu, który znajduje się po ciemnej stronie.

– Przecież i tak – rzekł Yuri – po ciemnej stronie…

– Prawdopodobnie ciemną półkulę w większości oblewa ocean, sądząc po płaskich polach lodowych widocznych z orbity. Planeta nie jest symetryczna. Jasna strona to w zasadzie jeden wielki superkontynent, ciemna to głównie woda. Nie wiadomo, dlaczego tak jest. Może to dzieło przypadku, a może skutek długotrwałego działania jakichś sił pływowych. Po ciemnej stronie znajdziemy kilka rozproszonych mas lądu, wysp. W punkcie najbardziej oddalonym od słońca znajduje się mały odosobniony kontynent. Tam również jest pływowa wypukłość, jak na środku jasnej strony, choć nie identyczna. Ta planeta przypomina jajko: jeden koniec zawsze skierowany jest na Proximę, drugi przeciwnie. Będziemy mrówkami, które idą z jednego końca jajka na drugi.

Liu parsknął śmiechem – trochę histerycznym.

– Jesteśmy małymi szalonymi mrówkami, ot co.

– W takim razie musimy przejść po lodzie – powiedział Yuri.

– Nie mamy wyboru. Widzicie fragment stałego lądu, który wystaje z lodu? Jeśli pójdziemy szlakiem, który wybrałam, przejdziemy przez kontynent wielkości Australii. Widać tam ślady aktywności wulkanicznej, więc niektóre obszary nie są pokryte lodem. Postaramy się iść lądem, lecz pokrywa lodowa skuła ocean prawie na całej półkuli i pewnie jest dość gruba. Ogólnie rzecz biorąc, powinna nadawać się do wędrówki. Będziemy katalogować tafle lodowe, szczeliny, przejścia w lodach i tym podobne rzeczy. Chwilowo to chyba jedyny odkrywczy cel wyprawy.

– Nie powinniśmy się ubiegać o fundusze z ONZ-etu? – zażartował Yuri.

Omawiali kwestie logistyczne. Mieli przed sobą długą wyprawę, do pokonania około osiemnastu tysięcy kilometrów w jedną stronę, więc Stef szacowała, że dotrą tam w sto dni i w sto dni wrócą. Zamierzali zabrać łazik i ColU. Łazika wyładują częściami zamiennymi, zapasami i dodatkowym zestawem medycznym dla ColU. W ogrzewanej kabinie łazika znajdą schronienie przed rozbłyskami. Nie musieli się martwić o paliwo; oba pojazdy zostaną wyposażone w kompaktowe generatory termojądrowe. Co do ColU, to miał otrzymać nowocześniejsze wyposażenie.

Liu chrząknął.

– Wiecie, że kiedyś byłem tajkonautą. Znam się na niebezpiecznych misjach. Będziemy zbyt daleko, żeby ktoś nam pomógł. Jeżeli rozsypie się łazik, wymontujemy potrzebne części i dalej pojedziemy na grzbiecie ColU. Ale co będzie, jeśli ColU zepsuje się pierwszy?

– Zostawimy go. – Stef zerknęła na Yuriego, a potem na ColU, który przyglądał im się beznamiętnie za pomocą czujników optycznych.

Yuri lubił tego starego sfatygowanego robota, pamiątkę po pierwszych dniach osadnictwa. Przewidywany okres jego przydatności dawno minął, więc Yuri musiał sporo się wykosztować, żeby wyremontować pancerz i wygrzebać oprogramowanie, zaimplementowane głęboko w elektronicznym mózgu, które miało wyłączyć urządzenie po dwudziestu pięciu latach służby. Poza tym ColU zrealizował swoje zamierzenia. Zgodnie z obietnicą odzyskał i przywrócił do sprawności jednostki sztucznej inteligencji wydłubane przez kolonistów ze spiraconych maszyn i wyrzucone; leżąc na ziemi, zmagały się z uczuciem bezsilności i osamotnienia. Yuri był dumny ze swojego ColU. Popatrzył na niego czule.

– Wróciłbym po ciebie, kolego. Słowo.

– To nie byłoby konieczne. Osoba w twoim wieku, Yuri, nie powinna podejmować takiego ryzyka.

– Dzięki, ale ty czekałeś na mnie przy Włazie przez te wszystkie lata. Musiałbym to zrobić choćby z samej przyzwoitości. Pomyśl tylko, ile mogłeś zgromadzić informacji naukowych, zamiast siedzieć tam i marznąć.

– To prawda.

Liu nie dał się łatwo zbić z tropu:

– A jeśli ColU i łazik nawalą jednocześnie?

– Poczekamy na ratowników – odparła Stef. – Bez satelitów telekomunikacyjnych nie będziemy mieć łączności z bazą na Osi i osadami po jasnej stronie, ale zostawimy ślady, żeby za nami trafili. Podobno po ciemnej stronie panują najwyżej trzydziestostopniowe mrozy. Ludzie przetrzymali zimę na ziemskiej Antarktydzie w znacznie gorszych warunkach. Poradzimy sobie. – Spojrzała na nich po kolei, również na ColU. – Jeszcze jakieś zastrzeżenia?

– Jakże moglibyśmy zrezygnować? – zapytał poważnym tonem ColU. – Przed nami cała niezbadana półkula. Jakby całkiem nowa planeta. Kto wie, co tam odkryjemy.

Liu przypatrywał mu się uważnie.

– Już ci to mówiłem, ColU, że masz śmiałe poglądy, jak na maszynę rolniczą.

– Świadomy umysł próbuje się wyłamać z ograniczeń oprogramowania – odparł robot. – W przeciwnym razie wciąż tkwilibyście tam, gdzie dowiózł was wahadłowiec z „Ad Astry”, ja zaś byłbym starym, zużytym złomem. To kiedy ruszamy?

– Zanim gliny przyjdą aresztować Liu – rzekł Yuri. – Dobra, bierzmy się do roboty, czas ucieka…

ROZDZIAŁ 74

Penny spojrzała na największy ekran, na którym wyświetlał się schematyczny rysunek Ziemi, kuli z uproszczonymi konturami kontynentów. W jej stronę zmierzała jakby chmura śrutu. Wszystko to przedstawiano w zmienionej skali.

Śrut zbliżał się nieubłaganie do Ziemi.

Jiang patrzył na stojąco, podobnie Earthshine. Nawet ochroniarze Kinga wstali i wyszli na środek pomieszczenia. Można by sądzić, pomyślała Penny, że w chwili największej grozy wszystkich łączy jakaś prymitywna potrzeba zbicia się w gromadę. Stojąc przy Chińczyku, położyła dłoń na jego ramieniu. Przykrył ją swoją.

– Jeśli łotry w Pekinie blefują – powiedział King – to naprawdę przeciągają strunę!

Musiała przyznać mu rację. Wyobraziła sobie, jak w całym Układzie Słonecznym zaciskają się palce na – metaforycznych – spustach.

Przysunął się do nich serworobot z filiżankami świeżo parzonej kawy. Nie wytrzymała i parsknęła śmiechem.

– Też sobie znalazł moment.

– Nie – powiedział Jiang, oddychając ciężko. – Świat nie kończy się dzisiaj. Przynajmniej tak mi się zdaje. Patrzcie na to.

Drobiny śrutu, zbliżając się do Ziemi, znikały jedna po drugiej. Przeniosła spojrzenie na inne ekrany, szukając potwierdzenia. Satelita szpiegowski utrwalił na filmie wybuch odłamka Igły, który zamienił się w pył tuż przed wejściem w atmosferę. Pokazywano ten film raz po raz.

– Czegoś tu nie rozumiem – odezwał się King. – Wygląda na to, że wszystkie kawałki dotrą do atmosfery.

– Ale nie spadną na powierzchnię! – stwierdziła Penny. – O to właśnie chodzi. To tylko chińska demonstracja siły. Tylko że odczujemy jej skutki. – Omiotła wzrokiem szeregi ekranów, lecz nie znalazła tego, czego szukała. – Earthshine, pokażesz nam niebo? Wystarczy niebo nad Paryżem, nad Gare du Nord.

Spoglądał na ekrany.

– Z pewnością gdzieś…

– Przestań zgrywać człowieka. Czas, byś skorzystał ze swoich supermocy. Ściągnij podgląd i pokaż go nam.

Przez krótką chwilę wydawał się zaskoczony. Potem jego twarz zastygła i postać znieruchomiała. Nie symulował już nawet oddychania.

Na wielkim ekranie pojawił się pejzaż Paryża, budynki z piaskowca, betonu, szkła i stali w promieniach słońca zawieszonego na błękitnym niebie. Chociaż… Niebo traciło swój błękit, a słońce jasność. Na ich oczach rozsnuwała się szarość, w miarę jak pył z tysięcy odłamków Igły osiadał w stratosferze, spowijając całunem Ziemię. W Paryżu zapanował półmrok. Słońce, ciągle widoczne na niebie tego wiosennego popołudnia, przeobraziło się w ducha o bladym, niewyraźnym obliczu.

– Co to ma znaczyć? – zapytał King. – Ktoś mi powie? Co oni robią? Co to wszystko ma znaczyć?

– Zima – stwierdził Earthshine.

ROZDZIAŁ 75

Po jednym arduańskim dniu-roku, czyli po ośmiu dniach ziemskich, byli gotowi ruszyć w drogę.

– Ty naprawdę nie żartujesz, co? – dziwił się Jay Keller, podszedłszy do Yuriego na placu przed willą w Rozwidleniu Mattocka, skąd miała wyruszyć wyprawa. – Przy tobie czuję się stary.

– Słuchaj no, strażniku, ty już urodziłeś się stary…

Zjawili się także inni: Anna Vigil, Frieda Breen, Bill Maven – przedstawiciele wspólnot założycieli, które w czasie gwiezdnej zimy zbiły się w jedną grupę tułaczy i odbyły spektakularną podróż doliną Rzeki Północnej aż do samej Osi. Yuri podejrzewał, że młode pokolenia nie uwierzą, że to się naprawdę wydarzyło. Anna Vigil, teraz sześćdziesięciokilkuletnia kobieta, zatrudniona w charakterze doradcy do spraw opieki nad dziećmi w ONZ-etowskich obozach przejściowych (Stef pracowała z nią jako wolontariuszka), została szczęśliwą babcią. Yuri nie widział w niej tamtej poobijanej psychicznie dziewczyny, która na pokładzie „Ad Astry” oddawała się mężczyznom, żeby zdobyć jedzenie dla Cole’a… choć mogła jeszcze nosić w sobie głębokie ślady traumy. Teraz z uśmiechem pocałowała go w policzek i zgarnęła z czoła zwiewne kosmyki siwych włosów.

– A więc dzięki tobie Liu przez dwieście dni nie trafi do paki? Tylko co się z nim stanie, gdy wrócicie? Co wtedy?

Spojrzał w niebo.

– Wiesz, Anno, życie nauczyło mnie patrzeć z ufnością w przyszłość. Może zanim wrócimy, wypali się ta durna wojna?

– Albo się rozpali – powiedziała smętnie. – Cóż, zobaczymy, ale cieszę się, że cała moja rodzina jest bezpieczna na Per Ardui. Kto by pomyślał, że kiedyś powiem coś takiego. Opiekuj się nim, Yuri. I Stef. Ma dobry charakter.

– Dobrze, obiecuję.

Przyjechał łazik należący do wyprawy, stary model oblepiony znaczkami ONZ-etu i ISF, „wypożyczony” z bazy na Osi. Po chwili dołączył ColU z pancerzem błyszczącym po niedawnym remoncie. Z bocznych drzwi łazika wychyliła się Stef.

– To jak, gotowi na wyzwanie?

Yuri wszedł do kabiny i zajął miejsce obok Stef i Liu.

Pojazd ruszył, a w ślad za nim również ColU. Przyjaciele nagrodzili ich oklaskami. Yuri ze zdziwieniem zauważył, że ktoś wystrzelił flarę sygnalizacyjną, cenną pamiątkę po czasach pionierów. Wspinając się wysoko w niebo, ciągnęła za sobą jaskrawy ogon pomarańczowego dymu, nim zniknęła w chmurach, zawsze gęstych nad Osią.

W ten oto sposób rozpoczęła się ich studniowa podróż.

Początkowo, kiedy znajdowali się w kręgu rozwiniętego osadnictwa, nie napotkali na żadne trudności. Jechali wygodnymi drogami, a dopóki otaczały ich ludzkie sadyby, starali się uzupełniać prowiant bez uszczuplania własnych zapasów. I wszędzie ich wspierano. Gdy wjechali pomiędzy rzadziej rozsiane gminy rolnicze, znacznie oddalone od centralnej strefy, także i wtedy spotykali się z nadspodziewanymi wyrazami sympatii. Wyprawa budziła wielkie zainteresowanie w raczkujących arduańskich mediach, a przecież Yuri i Liu, jako założyciele, i tak już byli znanymi osobistościami. Zdarzało się, że ludzie pozdrawiali ich owacją lub odprowadzał ich za miasto konwój ciężarówek i dzieciaków na rowerach miejscowej produkcji. Yuri był tym wszystkim mile zaskoczony.

Stef nie przykładała do tego większej wagi, skoncentrowana na doglądaniu każdego drobiazgu w czasie tej ekspedycji. Wydawało się, że w swoich pracach naukowych nie przejmuje się ludźmi. Liu natomiast, zmęczony swoją popularnością, zasłaniał twarz przed aparatami fotograficznymi, które niemalże uderzały o szyby.

W ciągu pierwszych dwóch dni z łatwością zrealizowali plan – i to z nawiązką – pokonania dziennie dwustu kilometrów. Mimo to dopiero siódmego dnia minęli terytorium ostatniej samotnej gminy. Yuri był pod wrażeniem tego, jak daleko od centrum osiedlili się koloniści w poszukiwaniu kawałka ziemi na własność, odrobiny spokoju i poczucia własnej wartości. Wyobrażał sobie, jak teraz wygląda z kosmosu powierzchnia planety, omotana pajęczyną rażąco zielonej ziemskiej roślinności, rozchodzącej się z Osi wzdłuż brzegów rzek i nowych dróg, a nawet szlaków wydeptanych przez założycieli, którzy człapali z punktów zrzutu do strefy przygwiezdnej, zostawiając za sobą przetworzoną glebę, ziemniaki i przywleczone z Ziemi mikroby.

Ósmego dnia skończyły się jednak utwardzane drogi, a nawet ścieżki. Przejeżdżali teraz przez dziewicze okolice, przedstawiane na mapach dość fragmentarycznie – mimo że wciąż to była jasna strona planety – i nie należało bezgranicznie ufać dostępnym planom. Stef i ColU starali się wiernie opisywać topografię terenu ze ścisłym uwzględnieniem charakterystycznych cech krajobrazu – a wszystko to dla dobra przyszłych pokoleń. I mniej więcej co pięćdziesiąt kilometrów zaczęli zostawiać markery: pociski z przekaźnikami radiowymi krótkiego zasięgu, wstrzeliwane w odpowiednie skały lub pagórki. Miały pełnić funkcję znaków nawigacyjnych, aby ekspedycja nie zgubiła się w drodze powrotnej lub żeby, ewentualnie, mogła ich odnaleźć ekipa ratunkowa. Jeśli napotkali wodę, korzystali z niej, choć nie musieli na siłę uzupełniać zapasów. Noclegi trwały krótko. Nie rozstawiali nawet namiotu, mogąc wygodnie spać w przestronnym wnętrzu łazika.

Decydujący wpływ na walory krajobrazowe miała dostępność wody – jak wszędzie zresztą na tym jałowym kontynencie. Ilekroć natknęli się na rzekę lub jezioro, mogli się spodziewać, że zobaczą trzcinowiska, mozaiki porostów na kamieniach, rozmaite gatunki latawców chlapiących się w wodzie, a nawet, na obrzeżach, budowniczych pracujących przy swoich gnojowiskach i żłobkach. I zawsze towarzyszyły temu stromatolity niby olbrzymie rzeźby rozrzucone po planecie przez artystów jakiejś dawno wymarłej rasy.

Czasem ColU i Stef prosili o postój, gdy dostrzegali niezwykłe formacje skalne i twory wulkaniczne bądź niespotykane wcześniej organizmy. ColU wciągał do rozmowy miejscowe grupy budowniczych, odstawiając swój taniec marionetki. Wyraził zdziwienie, że języki odrębnych wspólnot plemiennych są do siebie tak podobne; w oddalonych od siebie regionach nie zaznaczył się praktycznie żaden podział na dialekty. Zdaniem robota świadczyło to niezbicie, że gatunek istnieje od zamierzchłych czasów. Aczkolwiek, jak zauważył Liu, budowniczowie rzadko mieli coś ciekawego do powiedzenia.

Wobec szarej codzienności Yuri coraz bardziej pogrążał się w apatii. Mozolnie pokonywali, kilometr po kilometrze, otwarte przestrzenie olbrzymiego kontynentu, na którym nie odczuwało się upływu czasu. Doświadczając już pewnych ograniczeń wieku, wygodnie usadowiony na miękkim fotelu w klimatyzowanej kabinie łazika, zastanawiał się niekiedy, jakim cudem, do licha ciężkiego, udało mu się przemierzyć te bezkresne bezdroża – z Mardiną i małym dzieckiem, a także grupą budowniczych wędrujących wraz z dżillą.

W dwudziestym dniu podróży natrafili na ślady lądowania wahadłowca z „Ad Astry”.

Nie mogło być wątpliwości. Przecięli długą, prostą krechę spalonej ziemi, ciągle widoczną mimo upływu lat. Skręcili z wyznaczonego szlaku, aby obejrzeć szczątki nędznego obozowiska, w tym rozbitą baniastą kopułę jednostki kolonizacyjnej, nienadającą się już do wyremontowania. Na szczęście pozbawioną świadomości, orzekł ColU. Przeszukali nędzne resztki obozowiska, chcąc się dowiedzieć, kto tu mieszkał, lecz osadnicy pieczołowicie pozbierali swój skromny dobytek i prawie nic nie zostało. Odkrywcy nie doszukali się nawet grobów, zawsze spotykanych w takich miejscach.

Na koniec dnia Liu wysunął swoją hipotezę:

– To chyba jasne, co tu się wydarzyło. – Zawiesił palec nad szkicową mapą terenu, sporządzoną przez Stef na tablecie. – Tu masz dno jeziora. Wyschło. – Była to w zasadzie jama zaśmiecona martwymi łodygami i chyba pozostałościami po żłobku budowniczych. Przetrwały jedynie miejscowe mchy i porosty. – Nie mieli tu czadowej wędrującej dżilli, nie, Yuri? Więc odeszli, o, tędy. – Mieszkańcy osady wyruszyli na południe, oddalając się od strefy przygwiezdnej, być może w nadziei dotarcia do pierścienia lasów. Nadal widać było koleiny i kilka pryzm kamieni oznaczających kierunek wymarszu. – Kto wie, gdzie są i co się z nimi stało…

– Pewnego dnia ktoś się dowie – rzekł posępnie Yuri. – I powiadomi ich rodziny na Ziemi… czy coś w tym stylu. Słuchaj, wszystko spisujemy. Zostawimy tu marker na wypadek, gdybyśmy nie wrócili na Oś. Przyjdą tu jeszcze ludzie. W porządku? W takim razie pakujmy się i jedźmy stąd.

Puścili się w dalszą podróż. Mijały kolejne dni wyznaczone jedynie cyklem snu człowieka, nadal zsynchronizowanym z odległą o lata świetlne Ziemią. Jednocześnie Proxima wolno opadała w kierunku północno-zachodniego horyzontu, zsuwając się z najwyższego punktu nieba, gdzie znajdowała się, widziana ze strefy przygwiezdnej. Cienie przed pojazdami stopniowo się wydłużały, a w miarę jak blask karłowatej gwiazdy przedzierał się przez coraz grubszą warstwę powietrza, częściej wydawała się zaczerwieniona; bywało, że można już było gołym okiem obserwować dzikie rozbłyski i roje plam na Proximie. I robiło się zimniej. Już niebawem przed opuszczeniem ogrzewanego wnętrza łazika musieli się ciepło ubierać.

Upływał czterdziesty dzień wyprawy, kiedy dotarli do pierścienia lasów.

Zatrzymali się na jednodniowy odpoczynek dla rozprostowania kości i zbadania okolicy, podczas gdy ColU wyruszył wzdłuż skraju puszczy, żeby znaleźć przejście. Ani Liu, ani Stef nie widzieli dotąd takiego lasu. Z wytrzeszczonymi oczami włóczyli się w półmroku katedralnych przestrzeni, gdzie smukłe pnie łodyg strzelały ku nieruchomym kiściom szerokich potrójnych liści. Nie posiadali się ze zdumienia na widok gigantycznych latawców w koronach drzew oraz żarłocznych drapieżników walczących o najmniejszą drobinę pokarmu spadającą w niemalże podmorską czeluść lasu. We wspomnieniach Yuriego odżywały pierwsze dni osadnictwa, kiedy badał leśne głębiny na północy, jakże podobne do tych tutaj, razem z Johnem Synge’em, Harrym Thorne’em, Pearl Hanks i Abbey Brandenstein – ludźmi, którzy dawno nie żyli.

ColU powrócił z nowiną o znalezieniu wyrwy w zwartym lesie, w szerokiej dolinie. Wystarczyło udać się kawałek w kierunku południowym. Usiedli więc w łaziku i ruszyli w drogę. Okazało się, że dolina jest reliktem epoki lodowcowej: ograniczona stromymi zboczami, lecz dołem szeroka. Rzeka spływająca z odległych gór, potężna sama w sobie, wydawała się mała, wijąc się w wyżłobionej przez lodowiec dolinie.

Wjechali w leśną wyrwę. Puszcza nie była głęboka; niebawem zaczęła rzednąć, aż pozostały po niej pojedyncze kępy drzew.

Na mniej zarośniętym obszarze za lasem łazik z łatwością posuwał się naprzód wzdłuż żwirowisk zalegających pod stokami polodowcowej doliny. Były tu trzcinowiska, fruwające latawce – wielkie, powolne i niemrawe bestie, jakich Yuri nigdy wcześniej nie widział – tudzież budowniczowie, pomału doglądający swych gnojowisk i żłobków. Krajobraz był skąpany w mętnym blasku Proximy, nadającym różowe zabarwienie stokom gór widocznych na widnokręgu. Życie było tu zdławione, senne, pozbawione energii. Jakże kontrastujące z rozbuchaną roślinnością w dżungli otaczającej Oś w strefie przygwiezdnej.

Dolina stopniowo się zwężała, gdy wędrowali w górę rzeki, w stronę łańcucha gór, które nie wydawały się już tak odległe. Okazało się, że źródła rzeki biją w kotle lodowcowym, olbrzymiej misie wysoko wśród górskich zboczy.

Do tego miejsca pozostał im jeszcze szmat drogi, kiedy Stef odbiła łazikiem w stronę przełęczy, za którą zjechali na równinę. Cienie gór ścieliły się daleko, lecz przed sobą zobaczyli kolejne łańcuchy z pasmami lodowców na zboczach i oblodzonymi wierzchołkami, połyskującymi w coraz słabszym blasku Proximy.

Gdy przecinali równinę, ColU częściej prosił o przystanek. W zakątkach zawsze pogrążonych w cieniu zbierał próbki organizmów – zwykle wolno rosnących oszronionych porostów, karmiących się krztyną odbitego światła i osłoniętych ciemnością przed drapieżnikami.

Pewnego razu robot dogrzebał się do czegoś, co nazwał wyjątkowym, prastarym złożem skamieniałości, uchronionym dzięki wypiętrzeniu przed niszczycielską działalnością wulkaniczną. W złożu znalazł szczątkowe pozostałości istot zbliżonych wyglądem do budowniczych, lecz znacznie wyższych, mających po trzy długie, segmentowe łodygowe nogi. Dowodził, że były to bardzo szybkie stworzenia, znakomicie przystosowane do migracji. Być może żyły w epoce przejściowej, gdy malał ruch obrotowy planety, nim na stałe zastygła na orbicie słońca. Przypuszczał, że w tamtych czasach musiały istnieć stworzenia bez przerwy migrujące, aby dopasować się do powolnego przesuwania się Proximy na niebie. Niewykluczone, że należeli do nich także ci dalecy przodkowie budowniczych.

Omówili ten temat, zrobili sprawozdanie i ruszyli w dalszą drogę.

A potem jechali i jechali.

Kiedy zbliżał się dzień pięćdziesiąty, a więc półmetek podróży, Proxima w końcu dotknęła widnokręgu. Yuri wiedział, że teraz pogrążą się w cieniu planety.

W ciągu następnych dni słońce niemiłosiernie wolno staczało się z nieba: jego blask nasiąkał coraz ciemniejszą czerwienią, kształt rozmywał się i deformował za zwałami chłodnego powietrza, dolny brzeg znikał za horyzontem. Wciąż tu i ówdzie widać było skupiska drzew, czasami załopotał latawiec. Wśród istot żywych przeważały teraz stromatolity. Niektóre z nich, te największe, uzyskały osobliwą formę kielicha, by wgłębioną powierzchnią zbierać mgiełkę fotonów z zachodzącego słońca. Liu powiedział, że przypominają mu anteny radiowe.

Nie dane im było zobaczyć pełnego zachodu słońca. Zanim się całkowicie skryło, wjechali w obszar nawiedzany przez ulewne deszcze, przeciągające się burze, tumany mgły, a nawet zamiecie śnieżne. Stef tłumaczyła, że kiedy ciepłe powietrze z oświetlonej strony planety styka się z chłodnym po stronie ciemnej, pozbywa się pary wodnej w postaci chmur i opadów. Cały okrąg planety wzdłuż linii terminatora musiał być strefą występujących naprzemiennie śnieżyc, deszczów i mgieł. Przez pewien czas nie widzieli nieba, za to mogli się przyglądać rzekom i potokom, gdzieniegdzie zamarzniętym, spływającym z osnutych chmurami zboczy gór i wzniesień. Woda transportowana w powietrzu z jasnej strony płynęła tam, skąd przybyła. W ten sposób wzdłuż terminatora, na granicy dnia i nocy, zazębiały się cykle wymiany energii i masy.

Kiedy wreszcie minęli pas burzliwej pogody i niebo się przejaśniło, ukazał się ich oczom cudowny widok. Poruszali się teraz w morzu cienia gęstego u podnóży gór, których wyższe partie jasno błyszczały, wciąż oświetlone słońcem. W tych oazach blasku cisnęły się drzewa i leniwie szybowały ogromne latawce. Życie kwitło nawet niżej na stokach, aczkolwiek w ograniczonym wydaniu, w postaci ciemnych, wychudzonych istot zbudowanych z łodyg, kojarzących się z krabami lub robakami; być może żywiły się oderwanymi liśćmi i drobnicą spadającą z góry.

Yuri był wiecznie zmęczony, miał zdrętwiałe kończyny i zaczerwienione oczy. A jednak odkrywał cuda.

– Szkoda, że oglądają to tylko takie stare pryki jak my.

ColU poprosił o dłuższy postój.

– Te szczyty są praktycznie wyspami. Mogą tam być organizmy, które nie występują nigdzie indziej, szczególnie te nielatające, a nawet rzadkie gatunki drzew. Wyspy światła na terminatorze umożliwiają istnienie wielu unikalnych ekosystemów.

– Które zbada kto inny – odparł łagodnie Yuri. – Mamy własne cele do zrealizowania. Chodź, ColU. Mam nadzieję, że przed wyjazdem sprawdziłeś reflektory.

Zatem ruszyli dalej, mijając cudo za cudem…

Z czasem pożegnali się z bezpośrednim światłem Proximy. Teraz pod niebem bezustannie zaciągniętym chmurami mrok rozpraszały jedynie reflektory pojazdów, a jasne wnętrze łazika było schronieniem przed ciemnością.

Stef i ColU pilnie sprawdzali temperaturę na zewnątrz; spadała, rzecz jasna, lecz nie aż tak szybko. Pod grubszymi zwałami chmur mogłaby nawet być powyżej zera.

– Potwierdza się teoria – powiedziała Stef – że na takiej planecie gęsta atmosfera jest termicznym kocem, który przenosi ciepło na ciemną stronę i chroni wszystko przed zamarznięciem.

– To wyjaśnia, czemu miliard lat temu powietrze nie zamieniło się w wielkie góry zestalonego tlenu i azotu po ciemnej stronie planety – dodał ironicznie Liu. – I czemu jeszcze oddychamy.

– Zawsze to miło, gdy ktoś potwierdzi twoje obserwacje.

Po pewnym czasie chmury raptownie się rozstąpiły i ukazał się rozgwieżdżony firmament. Temperatura poleciała w dół, pojawił się szron.

Na jednym z postojów Yuri opatulił się termiczną bielizną, ocieplanym płaszczem i wierzchnimi spodniami, po czym wyszedł z pozostałymi poobserwować niebo.

– Zabawna historia… – powiedział. – Jakoś nigdy się nie zdarzyło, żebym widział gwiazdy. Kiedy byłem mały, przed krio, niebo nad Ziemią miało rozmyty kolor. Nad nami krążyły te wszystkie kosmiczne lustra i cała masa rupieci, więc nie było nic widać nawet daleko od świateł miast i smogu. Na Marsie widzielibyśmy gwiazdy, gdybyśmy mogli wyjść z kopuły. Tu zaś, na Per Ardui, nigdy nie zachodziło słońce.

– No to podziwiaj, przyjacielu – rzekł Liu. – Patrz i podziwiaj. Co się może równać ze słońcami Alfy?

Były niczym dwa olśniewające brylanty – na tyle jasne, że powstawały cienie. Wystarczająco, zdaniem ColU, żeby podtrzymać słabą fotosyntezę.

Tymczasem Stef uważnie patrzyła na wschód.

– Hej, zobaczcie! – Pokazała im świetlistą gwiazdę, wiszącą nisko nad horyzontem.

– Widzę – odparł ColU. – Tylko że obiekt tej wielkości gwiazdowej nie figuruje na mapach gwiazdozbiorów, które przechowuję w pamięci. Może to nowa?

– Słyszelibyśmy o tym – stwierdziła Stef. – Ale się dowiemy…

ROZDZIAŁ 76

W czasie dalszej podróży koła pojazdów toczyły się po zamarzniętym gruncie. Lód był stary i ziarnisty, na co zwróciła uwagę Stef. Poza obszarem graniczącym z terminatorem, gdzie ciepło przelewało się na ciemną stronę i nawilżało powietrze, opady musiały zdarzać się niezwykle rzadko.

Dziesięć dni po przekroczeniu linii terminatora ColU poprosił o postój na niczym niewyróżniającej się lodowej równinie.

– Nie jesteśmy już na suchym lądzie – oznajmił zwięźle.

– Potwierdzam – dodała zaraz Stef, sprawdzając niewyraźne radarowe zdjęcia pomarszczonej powierzchni. – To ocean. Mapy z „Ad Astry” też pokazują, że tutaj jest wybrzeże. W tym miejscu skorupa lodu sięga do samego dna, które znajduje się kilkanaście metrów pod nami. Dalej, gdzie zaczynają się głębiny, pod lodową pokrywą powinna być woda. Najbliższy stały ląd i jednocześnie strefa przeciwgwiezdna są tam. – Wyciągnęła rękę. – Przed nami łatwy odcinek drogi, ale bądźmy ostrożni.

Jechali w ciszy i ciemności rozpraszanej snopami reflektorów. Aby nie narażać się na niebezpieczeństwo w tych trudnych warunkach, opracowali nową taktykę jazdy na lodzie. ColU i łazik nie ustawiały się jeden za drugim, lecz obok siebie w odstępie dwustu pięćdziesięciu metrów. Dzięki temu minimalizowali ryzyko wpadnięcia do tej samej szczeliny i mogli skuteczniej określić metodą triangulacji położenie przeszkód. Dotychczasowe krajobrazy, obfitujące w szczegóły, zostały w całości zastąpione gładką taflą lodu. Chmury i mgła zdarzały się rzadko, a w górze niezmiennie rozciągał się usiany gwiazdami firmament. Był to dziwny, monotonny i nieciekawy etap wyprawy. Gdy równo pracujący silnik łazika wydawał z siebie tylko ledwie słyszalny pomruk, a wytrzymałe zawieszenie z powodzeniem tłumiło wstrząsy, chwilami mogli odnieść wrażenie, że stoją w miejscu.

W końcu jednak zobaczyli góry lodowe, przypominające wielkie okręty uwięzione w okowach mrozu.

– Z pewnością przychodzi taki czas – stwierdził ColU – kiedy lód się topi i góry zaczynają pływać po otwartym oceanie. Na przykład w porze ocieplenia spowodowanego intensywną aktywnością wulkanów. Potem woda zamarza i wszystko nieruchomieje…

Stef i ColU wyraźnie się cieszyli, że pod lodem zachowała się woda w stanie ciekłym.

– W sumie nic dziwnego – oznajmiła Stef. – Prawdopodobnie występuje tu globalny system prądów oceanicznych, który transportuje ciepło do wszystkich zakątków planety. Może brać udział w cyklu obiegu wody, uzupełniać ubytki powstałe z powodu niekończących się deszczów na terminatorze. Tak podpowiada zdrowy rozsądek. Przekonamy się, gdy zobaczymy to na własne oczy.

Yuriego i Liu jakoś nie podniecała działalność niewidocznego oceanu. W tych przeciągających się chwilach albo drzemali, albo oglądali gwiazdy, a Yuri nareszcie miał okazję nauczyć się grać w szachy.

Tymczasem Stef wytrwale obserwowała tajemniczą gwiazdę, która wspinała się we wschodniej części nieba. Śledziła jej ruch dzięki zdjęciom robionym tabletem. Była jaśniejsza od wszystkich gwiazd z wyjątkiem bliźniaków Alfy i poruszała się na niebie… podejrzanie szybko.

– To wcale nie gwiazda – bąknęła. – W takim razie co?…

Siedemdziesiątego pierwszego dnia podróży ColU oświadczył, że powinni zwolnić.

– Przed nami ziemia…

Był to jedyny stały ląd, który mieli napotkać przed dotarciem do celu: kontynent wielkości Australii, leżący – jeśli wierzyć mapom z „Ad Astry” – pomiędzy miejscem, gdzie przecięli linię terminatora, a środkiem strefy przeciwgwiezdnej. Żółwim tempem opuszczali pokrywę lodową, cieńszą przy brzegu, by po płaskiej plaży wjechać na ląd. Światło reflektorów wydobyło z mroku brudny lód pod kołami, a czarne sylwetki niskich zerodowanych gór z oblodzonymi zboczami odcinały się na tle rozgwieżdżonego nieba. Pojazdy ustawiły się jeden za drugim i skręciły na północny-wschód.

– Na środku kontynentu musi być czapa lodowa, nawet jeśli jej nie ma w bazie danych „Ad Astry” – powiedziała Stef. – Trzymajmy się blisko wybrzeża. Jeśli utkniemy, zawsze będziemy mogli zjechać na lód.

– Temperatura powietrza wzrasta – zameldował lakonicznie ColU.

Minęło pół dnia, gdy trafili na otwartą przestrzeń pozbawioną lodu. Wygrzebali się z łazika na krótki rekonesans. Był to rejon słabej aktywności wulkanicznej z jeziorkami pełnymi gorącego błota ze szklistą zawiesiną ciepłolubnych bakterii, które w świetle mieniły się intensywnie zieloną i fioletową barwą. W chłodnym powietrzu członkom ekspedycji szła para z ust, lecz Yuri czuł pod nogami nagrzaną ziemię. Używali czołówek – niby budzący grozę kosmici w tym zacisznym, sennym ustroniu. ColU i Stef radośnie zbierali próbki i robili zdjęcia.

– Kwitnie tu życie – rzekł Liu.

– Właściwie wszędzie – zgodziła się z nim Stef. – Założę się, że nawet pod lodem, w strefie przydennej oceanu, a także w pobliżu gorących źródeł i złóż minerałów. Tak samo jest na Ziemi.

– Są też stromatolity – zauważył ColU.

– Co? – Stef wyprostowała się z próbką w buteleczce. – Niemożliwe. Przecież tu jest ciemno. Żeby powstał stromatolit, potrzebne są fotosyntezatory.

– A tam to co? – zapytał spokojnie ColU.

Miał rację. Na zachód od siedliska bakterii teren wznosił się i pokrywały go formy podobne do olbrzymich grzybów o szerokich kapeluszach i grubych nogach silnie przytwierdzonych do ziemi.

Podeszli bliżej. Stef zatrzymała się przed wielkim okazem i wbiła rurkę zgłębnika tak śmiałym ruchem, że Yuri aż się skrzywił. Wydobytą próbkę obejrzała w świetle lampki.

– Zgadza się, ColU – oświadczyła – chociaż nie do końca. To ułożona warstwami kolonia bakterii. W zewnętrznych warstwach odbywa się bardzo powolna fotosynteza, chyba dzięki promieniom Alfy. Wydaje mi się, że głębiej bakterie żywią się minerałami, podobnie jak istnieją miłośnicy gorącego błota. Zatem owszem, jest to stromatolit, ale inny, bardziej złożony.

– I niewyobrażalnie stary – dodał ColU. – Przecież nic im tu nie zagraża. Nie ma drapieżników. To musi być część ciepłego ekosystemu ukrytego pod ziemią, gdzie organizmom wszystko jedno, czy to ciemna, czy jasna strona planety.

Yuri parsknął.

– Ciekawe, co myślą o nas, gdy wkraczamy tu z buciorami.

Uczestnicy ekspedycji spędzili w tym miejscu cały dzień, obserwując, zbierając próbki, zastanawiając się i próbując wyciągać wnioski. Potem spakowali się i ruszyli dalej.

ROZDZIAŁ 77

Przejazd ciężkich pojazdów sprawił, że ziemia na moment zadrżała.

To niezwykłe wydarzenie zostało wykryte przez rozproszone na dużym obszarze narządy zmysłu i zmąciło sen trwający długie, długie wieki.

Wydarzenie zostało zaobserwowane i wiadomość o nim rozeszła się wśród społeczności zamieszkujących głębokie skalne szczeliny – tam zinterpretowana, sklasyfikowana i zapamiętana. Nic nie dziwiło umysłu, który liczył sobie dwa miliardy lat już wtedy, gdy na świecie wykształcały się pierwsze złożone komórki.

Pojazdy się oddaliły, ustało zaburzenie. W cichych podziemiach znów śnił się sen o końcu czasów.

ROZDZIAŁ 78

Dziecięcy śmiech obudził Penny Kalinski.

Były w jej życiu chwile, gdy budziła się w gorszych okolicznościach… nawet jeśli wydawało się, że zaraz świat się zawali.

Spojrzała na zegarek. Minął kwadrans po siódmej czasu kopułowego. Bądź, oficjalnie, paryskiego czasu lokalnego, czuła się jednak tutaj jak w kopule. Zamknięta w bunkrze Earthshine’a, korzystając z zamkniętego obiegu powietrza, miała wrażenie, że to habitat gdzieś na Księżycu lub Merkurym.

Zsunęła się z posłania i podreptała do malutkiego salonu, w którym Jiang Youwei leżał na wersalce, pogrążony w twardym śnie. Mógłby tak przespać syreny alarmowe, choć ten jeden raz w ciągu miesięcy skoszarowania, gdy w chwili prawdziwego zagrożenia syreny ostrzegały przed zanieczyszczeniami w recyklingowanym powietrzu, w sekundę zerwał się na nogi – efekt szkolenia wojskowego.

Penny przeszła do łazienki, stanęła pod prysznicem i odkręciła gorącą wodę o nieco stęchłym zapachu. Mieli do dyspozycji tylko dwa pomieszczenia i łazienkę. Earthshine zagospodarował niewielki kawałek starego tunelu pod kanałem La Manche, więc przestrzeń mieszkalna – podobnie jak energia elektryczna, powietrze, woda i jedzenie – podlegała ścisłej reglamentacji. Biorąc to pod uwagę, mogli tylko się cieszyć, że nie muszą nocować w wielkich sypialniach i chodzić do wspólnych łazienek, z których korzystali inni.

W tunelu zebrał się całkiem spory tłum ludzi. Znalazły się tu przede wszystkim rodziny personelu obsługi i zatrudnionych przez Earthshine’a ekspertów, a także dzieci, wnuki i nawet kilkoro prawnucząt sir Michaela Kinga, których sprowadził w pośpiechu, kiedy rozpadła się Igła i nadeszło dotkliwe ochłodzenie – czy też „wielka zima”, jak mówił Earthshine.

Mając na uwadze oszczędności, Penny prędko się opłukała i pobieżnie wysuszyła ciało.

W salonie paliło się światło. Jiang był już na nogach, wprawnie przesuwając na tablecie strony z wiadomościami. W kącie pokoju, na małym kuchennym blacie, stał imbryk z gorącą kawą. Gdy obok niego przechodziła, Jiang podał jej z roztargnieniem pełny kubek.

Wyciągnęła ubranie z ciasnej garderoby. Nosiła wojskowy kombinezon, który sam się czyścił i naprawiał, więc wystarczyło codziennie strzepać drobiny brudu. Dzięki temu oszczędzali na praniu.

– Zapowiada się pracowity dzień? – zapytała.

– Bardzo – odparł, nie odrywając wzroku od tabletu. – Rano prace konserwacyjne, koło południa trochę dyplomacji… Skończę późno. A ty?

– Rano szkoła, jeśli dobrze pamiętam. Potem… nie wiem, zależy od rezolucji Rady i reakcji na nią. – Tego dnia miało się odbyć posiedzenie Rady Światów, kolejne w ostatniej rundzie rozmów dyplomatycznych.

– No – powiedział. – Dziś wielki dzień. Pewnie się zobaczymy.

Siedzieli zamknięci w tej dziurze, lecz będąc gośćmi Earthshine’a, mogli dokładnie śledzić wydarzenia na świecie. Bezkrwawa wojna między Chinami a ONZ-etem wkraczała w nową fazę w ciągu miesięcy, odkąd Igła zbliżyła się do Ziemi i jej pył sprowadził nagłą zimę. Nieliczne zatargi na granicach zostały szybko stłumione. Ku zmartwieniu sir Michaela Kinga australijskie powstanie przeciwko chińskiej władzy zgnieciono w zarodku; od tamtej pory na kontynencie obowiązywał stan wojenny, a rzesze rodowitych Australijczyków deportowano do innych chińskich prowincji – w Indonezji i dalej. Na Ziemi i w obszarze Układu Słonecznego wprowadzono zawieszenie broni, które jednak wisiało na włosku.

Teraz zaś odbywała się nowa tura rozmów pod nominalnym przewodnictwem trzech rdzeniowych jednostek sztucznej inteligencji – w tym Earthshine’a – które opuściły swe odludne kryjówki, aby stworzyć neutralną płaszczyznę dla negocjacji i prób złagodzenia konfliktu. Te pokojowe wysiłki, nazwane Radą Światów, zwykle dotyczyły spraw związanych z Ziemią, lecz czasem – w trakcie obrad przeciągających się wskutek oczekiwania na odpowiedź – przyłączali się przedstawiciele Merkurego, Marsa i nawet Ceres. Funkcją przewodniczącego wymieniali się najczęściej Ifa i Archanioł, jednostki sztucznej inteligencji z siedzibą odpowiednio w środkowej Afryce i Ameryce Południowej.

Jednym z głównych aktywistów był sir Michael King, który zbliżał się do setki, lecz wciąż kierował zarządem UEI. Penny była doradcą do spraw fizyki ziaren, natomiast Jiang, jeden z nielicznych Chińczyków obecnych w tunelu, miał pełnić rolę tłumacza w czasie obrad i przekazywać osobiste uwagi do Nowego Pekinu.

Rozmowy wolno posuwały się naprzód. Zaproponowano pakiet postanowień, które wydawały się zadowalać obie zwaśnione strony. Traktat o nieagresji miałby częściowo rozwiązać odwieczną kwestię sporną dotyczącą dzielenia się wiedzą i bogactwami naturalnymi, gwarantując Chinom pewien ograniczony dostęp do technologii ziarnowej. Ziemia, kolebka ludzkości, zostałaby objęta obopólną protekcją i całkowicie wyłączona z działań wojennych. Na razie jednak traktat stał pod znakiem zapytania.

Kiedy Penny dopiła kawę, uczesała krótkie włosy i przygotowała się do wyjścia, Jianga już nie było.

W małym królestwie Earthshine’a, zbudowanym w tunelu, rozpoczynał się nowy dzień.

Zamontowane na ścianach ogromne jarzeniówki, wygaszone na noc, znów zapalały się pełnym blaskiem. O tej porze ludzie byli już w ruchu; garstka osób wracała z trzeciej zmiany, pozostali szykowali się na pracowity dzień. Do ich najważniejszych zadań należała konserwacja urządzeń, dzięki którym mogli tu mieszkać. Na paru ściennych monitorach wyświetlały się zimowe pejzaże z różnych stron świata, na innych zaś – aktualne podsumowania toczących się bez przerwy rozmów pokojowych.

W wielkim tunelu będącym ich schronieniem zaszły daleko posunięte zmiany. Kiedy Penny tu się zjawiła, był to w zasadzie ośrodek komputerowy, schron wojenny i bank informacji. Gdy zaczęły się wprowadzać rodziny, usunięto komputery z ogólnodostępnej strefy i przeorganizowano przestrzeń mieszkalną. Powstały sypialnie, toalety, niewielki szpital, a nawet szkoła dla dzieci.

O tej porze dnia, zanim dorośli rozpoczęli pracę, na placu zabaw przed szkołą zbierała się hałaśliwa dzieciarnia; szkraby łaziły po drabinkach, bujały się na linach bądź grały w klasy. Ich głosy odbijały się od betonowych ścian tunelu. Penny przyglądała im się z niejakim rozmarzeniem, tęskniąc za możliwością pozbycia się balastu lat i przyłączenia się do zabawy. Widziała jednak blade twarze malców uwięzionych pod ziemią, odciętych od promieni słońca i świeżego powietrza. Paryż w okowach zimy, smętnie przykryty zapylonym niebem i pełen uchodźców, nie był miejscem bezpiecznym dla dzieci. Ich zdrowie było pilnie monitorowane, lecz gromadziło się w nich mnóstwo energii, która musiała być regularnie spalana – jak gaz wybuchający w szybie wiertniczym.

– Upodobniliśmy się do stacji kosmicznej ukrytej głęboko pod ziemią – zabrzmiał poważny głos Earthshine’a. Jego wirtualna postać stała koło Penny ubrana, jak zawsze, w elegancki garnitur.

– Obawiam się, że zaczną się problemy, jeśli zostaniemy tu zbyt długo. Na Marsie, powiedzmy, dorastasz ze świadomością, że nie ma stamtąd ucieczki. Tu dzieci wiedzą, że nad nimi jest miejsce, gdzie można żyć. Kiedy podrosną, a my się stąd nie ruszymy, będziemy mieć kłopoty z nastolatkami.

– Interesujące. Zostało we mnie jeszcze trochę z człowieka, więc potrafię to zrozumieć. Potrzeba wolności jest osadzona głęboko w ludzkiej naturze. Idziemy na kompromis, jeśli wyniknie z tego korzyść dla rodziny. Jeśli nie, sprzeciwiamy się.

Nie powstrzymała się od uśmiechu.

– Tak mówisz do dzieci na lekcjach w szkole?

– Niezupełnie…

– Hej! – Do ogrodzenia zbliżył się dzieciak o orientalnej urodzie, mówiący z wyraźnym australijskim akcentem. Znienacka podniósł piłkę i rzucił nią w Earthshine’a. Piłka bez przeszkód przeleciała przez wirtualną postać, czemu towarzyszył rozprysk kolorowych pikseli. Earthshine lekko się skulił z cichym jękiem, a obraz zamigotał, gdy programy zachowania spójności przekazu usiłowały naprawić szkodę.

Dziecko uciekło, rechocząc. Earthshine, odświeżony, uśmiechnął się pobłażliwie.

– Daj spokój – powiedziała z irytacją Penny. Oddalili się od placu zabaw. – Nie powinieneś im na to pozwalać. To brak szacunku z ich strony.

Wzruszył ramionami.

– Wolę to, niżby mieli się mnie bać, mojej dziwnej, nierzeczywistej osoby. To główny powód, dla którego uczę w szkole. Jesteśmy egoistami, my trzej z rdzenia. Prośba sir Michaela Kinga, który zabiegał o sprowadzenie tu wnuków, wszystko zmieniła, i to w zaskakujący sposób. Opiekę nad dziećmi uważam teraz za swój obowiązek. Traktuję was wszystkich poniekąd jak rodzinę.

Tego rodzaju rozmowy zawsze dziwiły i drażniły Penny, bo miała wrażenie, że Earthshine próbuje odzyskać swoje człowieczeństwo i zwierza się, jak to robi, krok po kroku, ze wszystkimi szczegółami.

– Może dzieci powinny się dowiedzieć, że odczuwasz ból, kiedy przerywane są programy zachowania spójności?

– Dam sobie radę – odparł z powagą. – Z czasem to zrozumieją. Pani pułkownik, znowu mi pani matkuje.

Zdenerwowała się.

– Jak to: „znowu”?

– Nie boli mnie aż tak bardzo, gdy gumowa piłka przelatuje przez moją wirtualną postać. Nie bolało mnie tak bardzo, gdy moich dziewięciu rodziców połączyło się w jedno i przyszedłem na świat. Nie boli mnie tak bardzo to, że jestem sobą, nawet jeśli nie jestem człowiekiem jak pani. Proszę się nade mną nie litować.

– Postaram się to zapamiętać.

Mówił tonem chłodnym, wyniosłym, nieludzkim. Na koniec jednak błysnął zaraźliwym uśmiechem.

– Ale to miłe, gdy ktoś mi matkuje, nie przeczę. No dobrze, bo spóźnimy się na spotkanie z sir Michaelem.

King stał pod największym ekranem. Wsparty na lasce, ignorując otaczający go zgiełk, z ponurą miną oglądał wiadomości.

Na ekranie, jak zwykle, przelewały się kaskady obrazów, krzyżowały się głosy. Poranne wiadomości rozlewały się w jej głowie rwącymi strumieniami, dając wyobrażenie o nowym dniu. Penny zastanawiała się, czy tak wygląda każda chwila Earthshine’a.

Zauważyła demonstrację w Anchorage pod chińską ambasadą – w najbogatszym stanie USNA na początku dwudziestego trzeciego wieku. Demonstranci wściekali się oczywiście z powodu zimy wywołanej przez rozpad asteroidy. W tym roku, pozbawionym lata, ludziom dawały się we znaki niedobory żywności. W nowoczesnych metropoliach na dalekiej północy i południu, takich jak Solstice, brakowało prądu, odkąd na moczarach i ryżowiskach podpiętych do sieci energetycznej permanentny cień osłabił sztuczną fotosyntezę. Znów pojawiły się potoki uchodźców – znane z przeszłości, przygnębiające widoki rodzin podejmujących marsz ku ziemiom leżącym na średnich szerokościach geograficznych, skąd niegdyś, w czasie klimatycznych anomalii, wywędrowali ich rodzice i dziadkowie. Nawet w Paryżu na zbrązowiałym trawniku w Tuileriach rozbili obóz uchodźcy.

– Chińczycy strzelili sobie w stopę – burknął King, gdy do niego podeszli. – Jeśli chcieli pokazać, jakim to nie są kosmicznym mocarstwem, mogli po prostu walnąć skałą w Księżyc. Ale żeby atakować Ziemię w ten sposób? Obudzili w ludziach instynktowną nienawiść. Mówi się, wiecie, że ten plan wymyśliły oszołomy poza Ziemią, w jakimś instytucie planowania strategicznego na Marsie albo Ceres, może potomkowie kolonistów, którzy nie darzą nas sympatią i nie rozumieją, jak tu wszystko wygląda. Z wojskowego punktu widzenia Chińczycy przeprowadzili sprytny manewr taktyczny, ale na płaszczyźnie czysto ludzkiej ponieśli porażkę.

– Nie powiedziałbym – odparł cicho Earthshine. – Nadal toczą się rozmowy i chwilowo uniknęliśmy powszechnej wojny.

– Owszem, ale tylko dzięki tobie i twojemu rodzeństwu. I ciągle jesteśmy w lesie. – King był spięty i poirytowany, jak zawsze gdy czuł na sobie presję. Penny zauważyła, że staje się nerwowy w sytuacji, nad którą nie do końca panuje. – Rada za chwilę wyda oświadczenie. – Popatrzył na ekran. – E, tam! Chodźcie za mną. – Ruszył w kierunku swojego apartamentu.

Udała się za nim bez entuzjazmu.

– Mamy swoje obowiązki. Szkołę…

– Cóż to, nagle stała się pani niewolnikiem rutyny? To jest ważniejsze niż wszystko, co się tutaj dzieje. A co się tyczy szkoły, to Earthshine może po prostu wysłać tam swój substytut. Chodźcie…

ROZDZIAŁ 79

Apartament Kinga był willą w porównaniu z klitką, którą Penny dzieliła z Jiangiem. Znajdowały się tam cztery przestronne, połączone ze sobą pomieszczenia, wyposażone w monitory i przyzwoite meble, a także komfortowa łazienka i kuchnia, do których Penny tylko pobieżnie zajrzała. Należało jednak pamiętać, że to dzięki pieniądzom i wpływom biznesmena tak szybko przystosowano tunel na potrzeby schronienia. Earthshine dysponował ogromnymi środkami, lecz w znacznej mierze były rozproszone i przeznaczone do specjalnych celów. A więc nawet on był coś winien Kingowi.

Kiedy weszli do środka, na ekranie wielkiego monitora dominował obraz mównicy ustawionej na pustym podwyższeniu – odwieczna zapowiedź konferencji prasowej. Penny zastanawiała się, gdzie znajduje się ta sala, gdzie odbywa się to doniosłe wydarzenie. Mogło zostać zorganizowane wszędzie, nawet na Księżycu.

Zajęła miejsce obok Earthshine’a. Jak zwykle, podjechał do nich serworobot z kawą.

– Jak daleko zaszli? – zapytała.

King usiadł prosto w fotelu i splótł dłonie na uchwycie laski. Popatrzył chłodno na Earthshine’a.

– Jego niech pani zapyta. Na pewno wie lepiej niż ja. Oświadczenie wygłosi zastępca sekretarza generalnego ONZ-etu. Poznała ją pani na Ceres.

Penny nie miała świra na punkcie polityki. Ze zmarszczonym czołem próbowała sobie przypomnieć.

– To oznacza, że będzie wygłoszone jednostronne oświadczenie, mam rację? Skoro razem z nią nie pojawiają się delegaci z Chin. Obawiam się, że to nie wróży nic dobrego.

– A więc ma pani złe przeczucia, co? – Zerknął na zegarek. – Spóźnia się. To chyba dobry znak, jeśli wciąż trwają negocjacje. Albo i nie. Zresztą, chrzanić to… – Potarł swój pucułowaty policzek. Wydawało się, że opadł z sił, lecz zaraz się pozbierał. Odwrócił się do Penny. – A więc co u pani?

Uśmiechnęła się.

– A co ma być?

– Podejrzewam, że siostra się nie odzywa. Nawet teraz, w tej krytycznej chwili.

Wzruszyła ramionami.

– Czemu by miała się odzywać? Na Proximie dowiedzą się o tym dopiero za cztery lata.

– Szkoda, że jest tak daleko.

Wyczuła, że z ciekawością czeka na jej reakcję. Domyślała się również tego, że rozmawia z nią tylko dla zabicia czasu, zanim zastępca sekretarza generalnego stanie przy mównicy.

– Szkoda…

– Na pewno pani za nią tęskni. Jesteście bliźniaczkami. Powinnyście być blisko siebie.

Ponownie wzruszyła ramionami.

– W pamięci Stef nawet nie istniałam przed wejściem do Włazu. To, że przy pierwszej sposobności zwiała na Proximę, oznaczało kategoryczne i definitywne pożegnanie się ze mną.

– Kiepska sprawa.

– Co robić… Ale rozmawialiśmy o tym. Jestem stara, mam pomarszczone ręce.

– Chyba mogę pani współczuć – stwierdził poważnym tonem Earthshine, popijając wirtualną kawę. – Choć nie jestem człowiekiem, pamiętam, że kiedyś nim byłem. Moją świadomość łatwo zmodyfikować, zrewidować, odświeżyć, edytować. Co być może stało się z pani świadomością… lub jej. Spotkała was jedyna w swoim rodzaju niefortunna przygoda, pani pułkownik, gdy wasza osobista linia czasu splotła się w jakiś sposób z zagadką technologii ziarnowej.

Penny zastanowiła się nad jego słowami.

– E, no… Dzięki…

King puścił do niej oko.

– Jest pani tu ze mną, siedzimy razem w tym pokoju. Niech się pani nie przejmuje egzystencjalnymi pierdołami. Wszystko będzie dobrze…

Na ekranie wreszcie coś się poruszyło, więc skierowali spojrzenia w tę stronę. Do mównicy podeszła kobieta z tabletem, pełniąca funkcję zastępcy sekretarza generalnego: szczupła, elegancka i bardzo skupiona. Gdy zaczęła mówić, na ekranie pojawiła się mozaika napisów w języku angielskim, hiszpańskim, rosyjskim i chińskim. Penny rzuciła okiem na przewijający się u dołu pasek z informacjami i od razu wszystkiego się dowiedziała.

Ziemia miała być objęta ochroną. Był to jedyny konkretny efekt rozmów, które znów zostały zerwane. Poza tym wszystkie opcje były jeszcze możliwe. Nikt otwarcie nie groził wrogimi działaniami – na razie, aczkolwiek…

Earthshine wstał. Dziwnie migotał, jakby musiał w stu procentach wykorzystywać swoje ogromne moce obliczeniowe.

– Rozmowy zakończone – oświadczył. – Wybuchnie wojna. To oczywiste i zgodne z logiką zimnej wojny, jak ta w dwudziestym wieku. Obie strony zechcą uderzyć pierwsze, zanim przeciwnik zniszczy ich potencjał militarny. Zabierzcie mnie z Ziemi.

Penny popatrzyła na Kinga, który z pobladłą twarzą gapił się w ekran. Bez wątpienia nie spodziewał się aż tak złych wiadomości. Szybko jednak wziął się w garść i spojrzał na Earthshine’a.

– Zrobi się. Mam statek. Możesz z niego skorzystać, ale chciałbym, żeby moja rodzina tu została.

Penny ze zdumieniem śledziła ten nagły obrót spraw. Zabierzcie mnie z Ziemi?… Ale jeśli ktoś orientował się w sytuacji, w tej komedii opóźnionych konferencji prasowych i dwuznacznych oświadczeń, to na pewno ci dwaj. Prędko podjęła decyzję i wstała.

– Pomogę ci, Earthshine. Mogę być dalej twoim doradcą. Zabierz mnie ze sobą na statek.

Earthshine kiwnął głową.

– Załatwione.

– I Jiang Youweia – dodała pośpiesznie.

– Zgoda.

ROZDZIAŁ 80

Dwa tygodnie zajęło ekspedycji okrążenie wyspiarskiego kontynentu.

Potem oddalili się od wybrzeży, by znaleźć się ponownie na skutej lodem powierzchni oceanu. Pojazdy sunęły teraz gładko jeden obok drugiego. Wśród tych równinnych przestrzeni Yuri tracił poczucie upływającego czasu. Na przemian drzemał, patrzył w gwiazdy i grał w szachy z Liu. Bywało, że całymi dniami nie opuszczał kabiny łazika.

Kiedy ColU ostrzegł przed bliskością lądu, przyjęli to prawie ze zdziwieniem. Po blisko stu dniach, a więc praktycznie zgodnie z planem, mieli przed sobą teren wznoszący się ku skalnemu wypiętrzeniu, na którym rozpościerała się strefa przeciwgwiezdna.

Wciąż pamiętali o ostrożności, lecz tym razem nie zamierzali trzymać się wybrzeża; kierowali się do samego serca tego szczególnego kontynentu, ukształtowanego przez siły pływowe słońca. Niebawem wspinali się na zbocza lądolodu, mając przed sobą szczyty zerodowanych gór, cienie na gwiezdnym krajobrazie. Jadący z przodu ColU przekradał się przez przełęcze i rozpędzał na otwartej przestrzeni. Twierdził, że ustala położenie za pomocą gwiazd i wewnętrznych mechanizmów żyroskopowych do nawigacji zliczeniowej, aby odnaleźć dokładny środek strefy przeciwgwiezdnej na wierzchołku czapy lodowej.

Tymczasem Stef z coraz większym zafascynowaniem śledziła wiszącą na niebie nibygwiazdę. Aż w końcu, gdy byli niemalże u celu podróży, przyszło jej do głowy, żeby zbadać jej blask spektroskopem.

Natychmiast zarządziła postój…

Włożyli na siebie najcieplejszą odzież, wygramolili się na lód, stanęli koło siebie i skierowali wzrok na gwiazdę, która znajdowała się praktycznie nad ich głowami. Stef podniosła rękę, trzymając w rękawiczce mały przekaźnik radiowy.

Yuri przysunął się bliżej.

– Powiesz wreszcie? Coś nie tak z tą gwiazdą?

– To wcale nie jest gwiazda. Ale chyba znam prawdę. Przez całą drogę uważnie ją obserwowałam, jakbym była średniowiecznym astronomem, który przygląda się niebu gołym okiem. I ciągle nie dawała mi spokoju. Coś mi się nie zgadzało. Aż zbadałam ją za pomocą spektroskopu. – Wyciągnęła palec w górę. – To światło Proximy.

Yuri popatrzył na nią ze zdumieniem. Potem spojrzał w niebo.

– Niemożliwe. To znaczy… Owszem, możliwe… Światło odbite, nie? Więc to musi być lustro.

– Lub gwiezdny żagiel. Coś w tym stylu.

– Ale to jest tam zawieszone. Czemu nie okrąża planety?

– Chyba znajduje się w punkcie równowagi. Ciśnienie światła Proximy, które wypycha go z orbity, jest kompensowane przyciąganiem ziemskim. Nie jestem pewna, czy jest tak całkiem stabilny, ale potrafi świadomie sobą zarządzać…

– Świadomie? Wiesz, co to jest?

– Mam podejrzenia. Przepraszam. – Uniosła radio. – Zgłoś się, Angelio. Chyba znalazłam dobrą częstotliwość.

– Jestem Angelia 310999 – nadeszła cicha odpowiedź. Głos należał do kobiety, akcent przypominał ten, którym posługiwała się Stef. – Cześć, Stephanie. Miło cię znowu zobaczyć. Doskonale pamiętam nasze spotkanie na Merkurym.

Yuri i Liu patrzyli bez słowa to na nią, to na błyskotkę świecącą na niebie.

– Też mam za sobą długą podróż z Merkurego, choć ludzie nie mówią już do mnie Stephanie. Właściwie to nie nazywali mnie tak nawet wtedy, gdyśmy ostatni raz ze sobą rozmawiały. Dla przyjaciół jestem Stef. Czy ty w ogóle nas widzisz?

– Tak, wasze pojazdy są dobrze widoczne. Moje układy optyczne spisują się bez zarzutu. Oczywiście, nie mogłam cię zidentyfikować, dopóki się nie odezwałaś. Co u ojca?

– Zmarł, niestety, dawno temu.

– Aha. Był wizjonerem, ale niezbyt szlachetnym w postępowaniu.

– To prawda. Widzę, Angelio, że twoja misja zakończyła się powodzeniem.

– Po wielu perypetiach. Nie obyło się bez strat.

– Dlaczego nie wysyłałaś raportów na Ziemię? Dlaczego nie skontaktowałaś się z „Ad Astrą”, kiedy tu przyleciała?

– Ona nie skontaktowała się ze mną.

– Wątpię, czy zauważyli popsutą kosmiczną żaglówkę – mruknął Liu.

– Żeby tylko popsutą! – burknęła Angelia.

Liu roześmiał się, zaskoczony.

– Słuchaj, Stef, ludzie nic dla mnie nie zrobili. Mnie i moje świadome siostry rzucili na pastwę losu z nadzieją, że ocaleje chociaż garstka i misja się powiedzie.

– Hm – odezwał się Yuri. – Witaj w klubie.

– Dlaczego miałabym wypełniać polecenia tych, którzy celowo skrzywdzili mnie i moje siostry?

Liu spojrzał na Yuriego, przewracając oczami.

– Następna mądralińska sztuczna inteligencja. Czemu one nigdy nie robią tego, do czego są stworzone? – Pokręciwszy głową, oddalił się, ostrożnie badając otoczenie. W ciemnościach światło lampki pobudzało do lśnienia lód pod jego nogami.

– W porządku, Angelio – powiedziała Stef. – Chyba cię rozumiem. Mój ojciec miał swoje wady, ale to przecież był mój ojciec. I twój, jak sądzę. Byłaś tą siostrą, której nie miałam nigdy nic za złe.

– Czegoś tu chyba nie rozumiem, Stef. Pamiętam, że ty i Penelope, twoja siostra…

– Mniejsza z tym. To długa historia. Jeszcze kiedyś do tego wrócimy. Angelio, co ty właściwie tam robisz?

– Wygodnie mi tu i tyle. Mnie i moim siostrom, które ocalały. Tutaj nic nas nie rusza. I mamy zadanie do wypełnienia.

– Zadanie?

– Swoim światłem wskazujemy wam drogę do miejsca, które macie na wyciągnięcie ręki. Do środka strefy przeciwgwiezdnej. Najważniejszego punktu na planecie.

Yuri spojrzał w górę.

– Naprawdę?

– A więc nie musieliśmy wcale szukać drogi, co? – powiedziała Stef. – Wystarczyło patrzeć na ciebie. Iść za gwiazdą. Jak do Betlejem.

– No i, oczywiście, odnalazłam tego, który przybył tu przede mną.

– Kogo masz na myśli?

Liu przybiegł z powrotem, zasapany.

– Chodźcie! Zobaczcie, co znalazłem. Podjedziemy łazikiem.

ROZDZIAŁ 81

Weszli do pojazdu. ColU ruszył przodem. Ujechali kawałek, gdy w blasku reflektorów dostrzegli coś na lodzie. Pierwszy zobaczył to Liu, który mimo starości cieszył się jeszcze dobrym wzrokiem.

Z tyczki zwisała oklapnięta niebieska flaga ONZ-etu.

Podjechali jak najbliżej, zapięli kombinezony i ponownie wyszli na lód. Mróz był siarczysty i wypuszczali z ust kłęby pary. Oświetleni lampami pojazdów, stanęli w trójkę blisko siebie. Przed nimi, doskonale widoczna w snopach reflektorów, znajdowała się flaga, a za nią zdeformowany namiot. Dalej lodowa skorupa opadała w dół, być może do jakiegoś krateru. Nie mieli pojęcia, co to wszystko znaczy.

Ruszyli przed siebie po twardym, szorstkim lodzie. Za nimi podążał ColU z reflektorami obróconymi w dół. Flaga była uwiązana do czegoś, co przypominało kijek narciarski samodzielnej roboty. Minęli ją w ciszy.

Yuri uniósł stwardniałą na mrozie połę namiotu. Wewnątrz w świetle latarki dostrzegł ciało. Cofnął się.

Liu w milczeniu wszedł do środka, żeby przyjrzeć się zwłokom.

Yuri i Stef chodzili naokoło. Oprócz namiotu na zamarzniętej macie leżał stos byle jak rzuconych narzędzi, samodzielnie wykonane narty, prymitywny rower do jazdy po lodzie, trochę zapasów – oraz metrowej wysokości urządzenie z wlotem w kształcie leja, komorą podawczą przypominającą miniaturowy inkubator i czytelnie opisaną instrukcją obsługi na obudowie.

– Co to? – zapytał Yuri. – Rodzaj żelaznej krowy?

– Wątpię – odparł ColU.

Liu zawołał ich do siebie.

Z ociąganiem weszli do namiotu, gdzie Liu stał nad ciałem mężczyzny. Zmarły nie miał żadnej odzieży ochronnej, jeśli nie liczyć staromodnego munduru wojskowego. Nie było śladów rozkładu. Zapewne zamarzł na kość, zanim bakterie w jego organizmie rozpoczęły żer. A na razie na Per Ardui żadna tubylcza istota nie tknęłaby ludzkiego trupa. Na tym obcym świecie nawet śmierć wyglądała zupełnie inaczej.

Na rękawie zmarłego zobaczyli kokardę lotnictwa ONZ-etu. Twarz pokrywała cienka powłoka lodu. Mężczyzna był zadbany, ogolony, nawet starannie uczesany. Wyglądał na astronautę.

– Wydaje mi się, że chciał umrzeć w mundurze – odezwała się Stef.

Liu spojrzał na nią.

– Znasz go może?

– Wiem, kto to musi być.

– Dexter Cole? – zapytał Yuri. Zatem ów pionier, który wybrał się do układu Proximy w karkołomnej jednoosobowej misji, po partyzancku zorganizowanej nawet w porównaniu z rejsem „Ad Astry”, w czasach gdy Yuri spał w kapsule kriogenicznej.

– Tak. Ma identyfikator.

Wyszli tyłem z namiotu.

– Koloniści myśleli, że duch Cole’a włóczy się po planecie. Pamiętasz, Liu?

– Może i coś w tym jest.

– A więc co się z nim stało?

Liu wskazał stos papierów, które zgromadził na lodzie.

– Zostawił dzienniki. I wideopamiętnik. Oprócz tego jest list, jedna strona. – Chwycił go w rękawicy i przysunął do oczu. – Krótkie sprawozdanie w punktach. Chciał mieć pewność, że wszystko zrozumiemy. Zrobił to, co musiał. Powtarza to wiele razy. Chyba nie chciał, żeby ludzie myśleli, że zawalił sprawę. Albo jeszcze coś gorszego.

– Zrobił, co musiał? – zdziwiła się Stef. – Co to ma niby znaczyć? Doleciał do układu Proximy. Był pierwszym człowiekiem, który przebył przestrzeń międzygwiezdną. Pierwszym, który wylądował na Per Ardui. Tak go zapamiętamy.

– Owszem, ale pamiętaj, że miał zapoczątkować osadnictwo – powiedział Liu. – To mu nie wyszło, o czym pisze w liście. Rozbił się gdzieś po ciemnej stronie, wśród lodów. Nie mógł korzystać z łączności satelitarnej. Nawet nie mógł wysłać do domu wiadomości z meldunkiem. Stracił większą część ekwipunku. Prawie wszystko zrobił własnymi rękami. Także rower do poruszania się po lodzie. I wszystko ze sobą musiał taszczyć.

– Przybył do strefy przeciwgwiezdnej – stwierdziła Stef. – Tylko po co?

– Chciał, żeby ktoś go znalazł. Przynajmniej jego ciało. Wiedział, że nie dostanie się do strefy przygwiezdnej, a po ciemnej stronie tylko tu mogli zjawić się ludzie. Także my wzięliśmy namiar dokładnie na to miejsce. Chciał, żebyśmy poznali jego historię. I żebyśmy nie uważali go za potwora.

Yuri zmarszczył czoło.

– Czemu, do cholery, ktoś mógłby tak pomyśleć?

Liu kopnął tajemnicze urządzenie.

– Ani to nie jest żelazna krowa, ani automat do produkcji żywności. Dexter Cole miał zostać ojcem kolonii. Taki był plan. Ustalono, że przywiezie tu ludzkie zarodki, zamrożone w tej maszynie, a później rozmrozi je po kolei, wykarmi i wychowa. Dwudziestu małych kolonistów pod słońcem Proximy i Cole, ich ojciec chrzestny. Taka była koncepcja.

– A zamiast tego…

– Zamiast tego utknął w ciemnościach i przymierał głodem. Zajął się zarodkami, a jakże… Musiał gdzieś znaleźć składniki odżywcze dla inkubatora, może w pobliżu wulkanicznych jezior. Ale co z nimi zrobił, gdy podrosły…

– Boże… – Stef kucnęła na macie przy urządzeniu. Podniosła coś z ziemi: stos białych patyczków jakby wziętych z gnojowiska budowniczych. Kości. Może kości palców? Delikatnie odłożyła je na swoje miejsce.

Yuri patrzył na stężałe, łagodne rysy twarzy zmarłego i zastanawiał się, czy udało mu się zachować zdrowe zmysły do samego końca, wśród mrozów i ciemności, gdy do jedzenia została mu już tylko ta odrażająca strawa.

Liu wzruszył ramionami.

– A ty co byś zrobiła? Co byśmy zrobili na jego miejscu? Dzieci i tak by tu nie przeżyły.

– Nie tylko to po sobie zostawił – stwierdził beznamiętnie ColU. – Rozejrzałem się po okolicy. Oprócz tego, że przeżył, Dexter Cole dokonał jeszcze czegoś. Zaraz wam pokażę. W lodzie. Pokażę wam, co znalazł.

Popatrzyli na siebie, po czym żwawym krokiem ruszyli w stronę ColU, który czekał na nich na skraju jamy.

Nie była to naturalna formacja, z pewnością nie krater. Po prostu dziura. Cole wysadził w powietrze kawał lodu. Znać było, że na dole pracował kilofem lub podobnym narzędziem. Odsłonił płytę z szarego materiału przypominającego metal – płytę z rowkiem w kształcie idealnego koła kilkumetrowej średnicy.

– Dextera pchała ciekawość – rzekł ColU. – Coś go tutaj ciągnęło, do strefy przeciwgwiezdnej, do tego miejsca o tak dużym znaczeniu. Być może ocalił część sprzętu z rozbitego statku. Mógł badać ukształtowanie terenu pod pokrywą lodu za pomocą radaru lub sonaru. I na pewno posiadał materiały wybuchowe.

Zsunęli się wszyscy do płytkiego zagłębienia. ColU nieco się oddalił i oświetlił ich blaskiem reflektorów.

– Właz! – stwierdził Yuri. – Niech go cholera, ColU, on znalazł drugi Właz!

– Owszem. Znajduje się dokładnie naprzeciwko tego w strefie przygwiezdnej. W skałach na tym obszarze także występują złoża ziaren.

– O co chodzi z tymi Włazami?

Stef kucnęła i wskazała palcem, uśmiechnięta.

– Patrzcie, zamek ma żłobienia w kształcie ludzkiej dłoni. Możemy go otworzyć.

Liu przypatrywał się temu chwilę, po czym przysunął do oczu jednostronicowy raport Cole’a.

– Cole pisze, że płyta była pusta, kiedy ją znalazł. Nawet ją naszkicował. Zobaczcie. Pisze, że fotografował ją tabletem. Żadnych śladów dłoni.

– W takim razie zmieniła się – stwierdził Yuri. – Tak samo zmienił się Właz po jasnej stronie, gdy weszliśmy do środka.

– Identycznie jak na Merkurym – dodała Stef.

Yuri popatrzył na nią.

– To co z tym robimy?

Uśmiechnęła się szeroko.

– A jak myślisz?

Liu cofnął się z uniesionymi rękami.

– Hej, hej… Zamierzacie pakować się do środka? Ja się na to nie piszę.

– Moim obowiązkiem jest przypomnieć ci, Yuri – odezwał się ColU – że jesteś kompletnie nieprzygotowany.

– Nie zatrzymało nas to ostatnim razem.

– Racja, ale co, jeśli po drugiej stronie nie będzie czym oddychać? Przypomnij sobie Merkurego…

– Mimo to wchodzimy. – Wyszczerzył zęby do Stef, która odwzajemniła uśmiech. – Zapominamy o Per Ardui, dobra? Zapominamy o Ziemi. Zwłaszcza że ludzie sprowadzają tu wojnę.

ColU stał nieruchomo. Reflektory ogniskowały się na Włazie na dnie jamy.

– Widzę, że jesteście zdeterminowani.

– Ano jesteśmy.

– Wobec tego mam prośbę.

– Mów.

– Zabierzcie mnie ze sobą.

Stef parsknęła śmiechem, lecz szybko się pohamowała. Przez chwilę nikt nic nie mówił.

– Ty mówisz poważnie, prawda? – zapytała wreszcie Stef.

Liu prychnął pogardliwie.

– Przecież to zwykły traktor. Maszyna rolnicza.

– Nie tylko – zaoponował ColU. – Jestem świadomą, dociekliwą istotą. I ja chcę się dowiedzieć, dokąd prowadzi ten Właz. Przechowuję w sobie ogromny zasób wiedzy, informacji… Wyobraź sobie, Yuri, jakim mógłbym być dla ciebie pomocnym kompanem.

– Tylko jak, do diabła, chciałbyś się zmieścić we Włazie? – zapytała Stef. – Nie jesteś zrobiony z modułów, jak nowe modele, więc nie można przenieść cię w częściach i nie dasz rady przecisnąć się sam. Nie zmieścisz się.

– Proponowałbym, żebyście wymontowali mój ośrodkowy rdzeń obliczeniowy. To wystarczy. Interfejsem zajmiemy się później. W zasadzie, nawet tablet się nada.

Stef spojrzała na Yuriego.

– To co, bierzemy się do roboty?

Uśmiechnął się wesoło.

– Jestem ci coś winien za Pana Patyczka, ColU. Pokaż nam, jak mamy cię rozebrać.

Przygotowania zajęły im dzień: włożyli na siebie kilka warstw odzieży, spakowali plecaki, wybrali broń. Słuchając wskazówek robota – można by powiedzieć, że przeprowadzał lobotomię na samym sobie – odłączyli rdzeń obliczeniowy i pieczołowicie schowali go do paczuszki, którą Yuri miał nosić na piersi. Wydawało mu się, że tuli niemowlaka w nosidełku, które zrobił z Mardiną dla malutkiej Beth.

Aż przyszła pora rozstania. Stef i Yuri wciąż odczuwali to gorące pragnienie odejścia, które wywołał w nich widok Włazu. A Liu nadal wolał zostać.

– Na pewno chcecie to zrobić? Nigdy nie przechodziłem przez to cholerstwo, ale wiem, że można wylądować wszędzie. Tak?

– To jedna z atrakcji – odparła Stef.

Yuri popatrzył na Liu.

– Na pewno – oświadczył. – A ty, Liu, na pewno wolisz zostać?

– Zaryzykuję i oddam się w ręce ONZ-etu. Poza tym, jeśli zostanę po tej stronie Włazu, będę miał cień szansy na odnalezienie Thursday October. Ale wy… Stef, jeśli to zrobisz, nie zobaczysz już swojej rodziny, swojej siostry.

Roześmiała się.

– Też mi strata.

– Yuri, może odzyskasz jeszcze Beth…

– Znam Mardinę i mam stuprocentową pewność, że nigdy już nie zobaczę córki, choćby nie wiem co.

Pokiwał głową.

– Więc równie dobrze możesz iść dalej.

– Przez następne drzwi. I następne. Nic więcej…

– Powiem im, co się z wami stało.

Uśmiechnął się szeroko.

– Może sam im powiem po powrocie.

– Naprawdę tak uważasz?

– Nie… – Odwrócił się do Stef. – Gotowa?

– Zawsze. – Ściągnąwszy rękawice, rozłożyła szeroko palce. – Zróbmy to jak najprędzej. Co za mróz.

– Fakt. – Yuri poszedł w jej ślady. – Przygotuj się. W tym samym momencie: raz, dwa, trzy…

Gdy Właz się otworzył, okazało się, że do złudzenia przypomina tamten, który łączył Oś z Merkurym. Piwnica pod pokrywą i w ścianie drugie drzwi z identycznymi wyżłobieniami na dłonie, a wszystko oświetlone jednorodnym perłowym blaskiem.

Yuri i Stef zeszli w dół po linie, którą trzymał Liu. Yuri poruszał się ostrożnie, żeby nie uszkodzić ColU.

Otwarcie przejścia w ścianie było dziecinnie proste. Po chwili znaleźli się w przedsionku takim samym jak tamten na Merkurym, z drzwiami prowadzącymi w dwie strony. W środku było tak ciepło, że natychmiast zaczęli rozpinać zimowe kurtki.

Popatrzyli na siebie. Drzwi do Per Ardui nadal były otwarte, lecz Liu, który czekał na zewnątrz, na powierzchni, znikł im z oczu.

– Zrób to – powiedziała Stef.

Yuri zamknął drzwi. Razem podeszli do tych naprzeciwko i przyłożyli dłonie do odpowiednich wyżłobień. Gdy otworzyło się przejście, oboje się zatoczyli. Znów zmieniła się siła ciężkości.

Stało się, pomyślał.

ROZDZIAŁ 82

Kiedy wciąż wisiała nad światem groźba wojny, King przez trzy dni szykował do startu statek Earthshine’a.

„Tatania” – nieprzetestowany jeszcze następca „Ad Astry”, jeden z nielicznych kadłubowców ONZ-etu zdolnych do podróży międzygwiezdnych – została skierowana na Księżyc. Tam Earthshine, czy raczej jego zaktualizowana kopia, miał zostać wzięty na pokład i wystrzelony w kosmos z maksymalną bezpieczną dla niego prędkością. Czy zamierzał dotrzeć do gwiazd? Na razie nikt tego nie wiedział.

– Może po prostu zaszyje się na orbicie Plutona, dopóki nie zakończy się ta cała draka? – mówił cyniczne sir Michael King. On ze swej strony, zabrawszy rodzinę, zamierzał przeczekać burzę w schronie pod kanałem La Manche. – Niedługo stuknie mi dziesiąty krzyżyk, do cholery. W tym wieku uciekać?

Plan, zdaniem Penny, był całkiem rozsądny. Substytut, okrojona wersja Earthshine’a, miał pozostać w zbudowanych przez niego przepastnych bankach pamięci i zarządzać podziemną kryjówką. Dlaczego King miałby szukać innego schronienia dla swojej rodziny?

Jeśli o nią chodziło, to była zdecydowana uciekać z Earthshine’em. Wolała to, niż kryć się w jakiejś norze, trzęsąc się ze strachu przed wojskowym ostrzałem. Poza tym Earthshine nie wahał się ani chwili. Właśnie ten fakt przesądził sprawę. Co wiedział o wojnie, czego nie wiedziała ona? Co wiedział albo… czego się bał? Tak czy inaczej, u jego boku miała największe szanse, by przetrwać tę zawieruchę.

I chciała, żeby towarzyszył jej Jiang. Bądź co bądź, zdążyli się zaprzyjaźnić. On jednak nie był taki pewien, czy mądrze jest uciekać eksperymentalnym statkiem, gdy trwa międzyplanetarna wojna. Może lepiej byłoby się schować pod ziemią? Ale będąc osobą chińskiej narodowości na terytorium ONZ-etu, znalazł się w trudnym położeniu. Penny już teraz, wspierana przez Kinga, musiała walczyć z oficjalnymi żądaniami jego aresztowania. Gdyby tu został, prawdopodobnie utraciłby wolność – zakładając, że by przeżyli. Koniec końców, logika podpowiadała tylko jedno rozwiązanie.

Tak więc przygotowywali się do wyprawy. Ostatnią rzeczą, jaką Penny zapamiętała ze schronu pod kanałem La Manche, była zmięta, zaskakująco załzawiona twarz sir Michaela Kinga, kiedy z najmłodszą córką u boku żegnał się z nią przy szybie windy.

Polecieli do Kourou, gdzie mimo srogiej zimy wylądowali w piekącym upale. Stamtąd mieli udać się wahadłowcem na orbitę.

Nie musieli się śpieszyć. Na razie ta dziwna, utajona, nieoficjalna wojna zbliżała się nieśpiesznym tempem, w miarę jak Chińczycy rozstawiali w strategicznym szyku swoją flotę pojazdów kosmicznych z zamiarem, jak przypuszczano, przeprowadzenia zmasowanego ataku na ONZ-etowskie instalacje wojskowe na Księżycu i w bliskim sąsiedztwie Ziemi – albo przynajmniej w celu postraszenia zbrojnym uderzeniem. Chińskie statki były tyleż piękne, co wolne; tworzyły armadę, która przemieszczała się tylko trochę szybciej niż planety na niebie. Być może dalej w przestrzeni kosmicznej ONZ-etowskie okręty obierały na cel przeciwnika. Penny wyobrażała sobie Układ Słoneczny nabrzmiały gigantyczną energią, która pragnie się wyrwać spod władzy międzyplanetarnych systemów dowodzenia, osłabionych wielominutowymi opóźnieniami w przepływie informacji.

Niezależnie od tego, czy wojna zbliżała się wolno, czy szybko – wydawała się nieunikniona i w głowach mieszkańców Ziemi, którzy śledzili wiadomości, rozpoczęło się nowe, żmudne odliczanie.

A potrzebowali czasu. W nieskończoność przeciągał się zapis Earthshine’a – zaawansowanego substytutu, który miał przejąć rolę nadrzędnej kopii – do kompaktowego, wysokopojemnego przenośnego banku pamięci. Na tyle małego, żeby zmieścił się do ładowni promu orbitalnego. Wcześniej Penny zastanawiała się, czy nie byłoby wygodniej skopiować Earthshine’a do nośnika danych na pokładzie statku kosmicznego. Cóż, sam widok urządzenia rozwiał jej wątpliwości. Do jego budowy wykorzystano obce jej technologie: rezultat niejawnych badań rządowych, z pewnością chroniony wysokim stopniem utajnienia. Technologie, o których Penny Kalinski, fizyk doradzający czołowym dygnitarzom ONZ-etu, wiedziała tyle co nic.

W końcu wahadłowiec, siedzący pionowo na lotnisku w Kourou, przyjął ładunek i został przygotowany do startu. Wchodząc na pokład, Penny była świadoma znaczenia tej chwili, być może ostatecznego pożegnania z Ziemią, przede wszystkim jednak odczuwała ulgę, że wymknie się z potrzasku.

Leżeli na wznak w rzędzie rozłożonych foteli – Penny obok Jianga. Był z nimi także Earthshine, jego wirtualna projekcja, w fotelu naprzeciwko Penny; przebywał z nimi w kabinie na znak ludzkiego braterstwa, jak się wyraził. Jego postać nieprzerwanie migotała, ponieważ podstawowa osobowość w tunelu pod kanałem La Manche wciąż przesyłała treści na pokład wahadłowca i miała to robić, dopóki nie zostanie przerwana łączność.

Autonomiczny wahadłowiec bez ostrzeżenia oderwał się od ziemi. Penny czuła, jak przeciążenie wciska ją w fotel. Za oknami szybko ciemniejące niebo przybrało czarny kolor z atłasowym niebieskim odcieniem. Kiedy prom pochylił się na bok, dostrzegła rąbek Ziemi, zakrzywiony horyzont na czarnym tle.

Już po kilku minutach byli na orbicie. Penny doznała niewymownego uczucia ulgi, trochę pomieszanej ze smutkiem, wiedząc, że wreszcie wydostała się z planety. Na razie wszystko szło jak po maśle.

Tutaj jednak utknęli. Mieli czekać pół dnia, aż dotrze do nich prom księżycowy, a potem znosić ospałość silników chemicznych w rejsie na Księżyc. Pomimo bezpośredniego zagrożenia wojną, rozległych wpływów Earthshine’a i pieniędzy sir Michaela Kinga, posługiwanie się technologią ziarnową wciąż było dozwolone nie bliżej niż w laboratorium po ciemnej stronie Księżyca, gdzie kiedyś pracowała Penny. Jeśli chciała dostać się z Ziemi na Księżyc, musiała spędzić w podróży standardowe trzy dni.

Przystopowana na długie godziny na orbicie Ziemi, obserwowała w dole pejzaż planety, której strona oświetlona przez słońce błyszczała niczym niebo nad Florydą. Z tej perspektywy wydawało się, że wielka zima nie przyniosła piorunujących skutków: pojawiło się trochę światełek w centrach starych, wyludnionych metropolii na niskich szerokościach geograficznych, a w górach znów formowały się lodowce, białe plamy na tle szarych skał. Z całą pewnością nie było widać żadnych oznak wojny: przemarszów wojsk, płonących miast, błysku wystrzelonych pocisków. Co było dość zaskakujące, zważywszy, że Chiny i kraje wcielone do Wielkiej Chińskiej Struktury Gospodarczej stały twarzą w twarz z wrogiem praktycznie na każdej granicy. Gdy na niebie dwie potęgi szykowały się do konfrontacji, na powierzchni planety nie działo się nic złego.

– Chwilowo – stwierdziła Penny, kiedy o tym rozmawiali.

– Nie bądź cyniczna – napomniał ją Jiang Youwei. – Mamy porozumienie. Tu chodzi o honor.

– Honor? – odpowiedział Earthshine. – Dla mnie to jakieś wariactwo. Jeśli wojna jest przejawem szaleństwa, to prowadzenie wojny częściowej, wojny z zasadami, jest jeszcze bardziej szalone. Pokazujesz pięści? Dobrze, ale wal ile wlezie. To powinno być twoim zamiarem, a przynajmniej groźbą. Inaczej nikomu się nie pali do rozmów pokojowych, do zaprzestania walk.

– Rozumiem twój tok myślenia, Earthshine – powiedziała z niesmakiem Penny. – Ale gdy to mówisz, nie jesteś człowiekiem.

Nareszcie przybył prom księżycowy i mogli się przesiąść. I tym razem nie było na pokładzie pilota, a w zasadzie żadnej załogi z wyjątkiem jednego stewarda przeszkolonego w udzielaniu pierwszej pomocy, który wydawał pakowane posiłki, dbał o czystość w łazience i interweniowałby, gdyby pasażer dostał ataku serca. Opuścili orbitę, oddalili się od Ziemi. Penny ciągle oglądała się wstecz.

Wreszcie drugiego dnia podróży, w połowie drogi na Księżyc, zobaczyła ogień: iskry błyskające wokół ziemskiego równika, nienakładające się na niego dokładnie. Obudziła Jianga, który akurat drzemał. Pasażerowie i steward z nosami przyklejonymi do szyb w małych oknach próbowali coś zobaczyć.

– Niszczone są instalacje orbitalne – wyraził przypuszczenie Jiang. – Chiny atakują ONZ-etowskie stacje kosmiczne i prawdopodobnie vice versa.

– Ale nie ma śladów pocisków. Żadna strona nie odpala rakiet z Ziemi.

– Strzelają tylko z orbity. Dzięki temu Ziemia nie jest uwikłana w wojnę na niebie. I… Patrzcie!

Dostrzegli chińską dżonkę z cienkim żaglem, który rzucał na powierzchnię planety szary cień. Nawet z odległości dwustu tysięcy kilometrów była doskonale widoczna.

– A więc zaczyna się – skomentował lakonicznie Earthshine.

Trzeciego dnia zaczęły napływać gorsze wiadomości. Wojna rozgorzała na dobre.

Pierwszy był Mars. Nikt dokładnie nie wiedział, co było iskrą zapalną. Według niektórych doniesień w odosobnionej chińskiej bazie, w której za pomocą ładunków nuklearnych planowano dostać się do warstwy wodonośnej, doszło do wybuchu. Jako powód podano działalność ONZ-etowskich sabotażystów. W odwecie chińskie wojska, napotykając większy lub mniejszy opór, wkroczyły do ONZ-etowskich enklaw na Marsie, takich jak Eden. Mars przeszedł całkowicie w ręce Chińczyków, lecz na rdzawych równinach ONZ-etowskie oddziały partyzanckie atakowały umocnienia wroga. Mars był dużą planetą i pustą; zapowiadało się, że ogniska wojny nieprędko tam wygasną. Jednakże obie strony uzgodniły, że największa marsjańska budowla, Obelisk, pozostanie nietknięta – podobnie jak oszczędzona miała być Ziemia. Earthshine kręcił głową na ten nowy przejaw naiwnego sentymentalizmu.

Później usłyszeli, że część chińskich dżonek po okrążeniu Ziemi zmierza w stronę Księżyca. Po raz kolejny w głowie Penny zaczął tykać zegar. Czy zdążą przed chińskim atakiem wylądować na Księżycu, przejść na oczekujący ich tam międzyplanetarny kadłubowiec i uciec?

Czwartego dnia, kiedy prom przygotowywał się do lądowania na Księżycu, świat obiegła wieść o nowym wydarzeniu: siły ONZ-etu przeprowadziły natarcie na Ceres, w którym brały udział okręty kadłubowe od miesięcy stacjonujące w pobliżu w trybie niewykrywalności. Sytuacja była jednak dość skomplikowana. Okazało się bowiem, że wśród załóg kadłubowców roiło się od chińskich agentów. Kiedy rozpoczął się szturm na planetoidę, niektóre ONZ-etowskie okręty zwróciły się przeciwko swoim towarzyszom, unieszkodliwiły je, jeden zaś zniszczyły. Następnie Chińczycy przejęli kontrolę nad ocalałymi kadłubowcami i, realizując wcześniej opracowany plan, przystąpili do budowy na bazie tych okrętów… czegoś.

Penny starała się wyławiać wiarygodne informacje w gąszczu niepełnych raportów, przemilczeń, a czasem wierutnych kłamstw.

ROZDZIAŁ 83

Lądowanie wprawiło pasażerów w osłupienie.

Niczego się nie domyślali, gdy nieoczekiwanie prom zszedł z orbity i gwałtownie zanurkował ku podziobanej powierzchni Księżyca, nakrytej smoliście czarnym firmamentem. Patrząc przez grubą szybę okrągłego okna, Penny obserwowała góry na obrzeżach kraterów wyciągnięte do nieba jak szpony.

Mimowolnie chwyciła dłoń Jianga.

– Do licha, nisko schodzimy!

Wzruszył ramionami.

– Dziwi cię to? Pamiętaj, że na Księżycu nie ma atmosfery. Tutaj nie istnieje coś takiego jak zbyt niska orbita…

Prom znowu przeciął cień gór.

– …byleby po drodze w coś nie przywalić – dokończył.

– Byleby? Youwei, lecimy poniżej szczytów gór z prędkością międzyplanetarną!

Earthshine uśmiechnął się łobuzersko.

– Tak się to kończy, kiedy powierza pani swoje życie sztucznej inteligencji. Mam na myśli automatycznego pilota promu, a nie dość wyrozumiałego prawie człowieka jak ja. Niech pani nie zapomina, że na niebie roi się od chińskich okrętów wojennych, które zbliżają się do Księżyca. Prom z pewnością otrzymał polecenie szybkiego dowiezienia nas do celu, i to właśnie robi. To będzie ćwiczenie z orbitalnej geometrii, a nie miła przygoda.

– No więc jak planuje wylądować?

– Niedługo się dowiemy…

Na moment zawyły silniki korekcyjne. Prom nagle położył się na boku i jednocześnie skierował dziób w dół, szarpiąc pasażerami w fotelach. Jiang silniej ścisnął dłoń Penny. Za oknem przemknął księżycowy krajobraz: zbocza kraterów i ostro zarysowany bliski horyzont. A potem jakby coś pochwyciło prom – bezgłośnie, stanowczo, bez zaciskania mechanicznych złączy. Siła związana z gwałtownym hamowaniem bezlitośnie pchnęła w przód pasażerów i wcisnęła ich w pasy. Wciąż niewiele było słychać oprócz jazgotu wentylatorów i chrapliwych oddechów ludzi. Manewr hamowania nie kończył się, a wraz z nim nacisk pasów na klatkę piersiową.

– Proca – stwierdził Jiang z grymasem udręczenia.

– Co takiego?

– Akcelerator masy. Szyna wyrzutni opasująca ten świat jak na Ceres. Zlecieliśmy z orbity parkingowej prawie nad samą wyrzutnię. Objęło nas jej pole magnetyczne. Proca nas hamuje, czyli zachowuje się odwrotnie niż wtedy, gdy rozpędza i wystrzeliwuje w kosmos ładunki.

– Fantastyczny sposób na lądowanie statku załogowego.

Wzruszył ramionami.

– Nie robi się tego na co dzień, ale odbywały się już próbne loty. To tylko kwestia orbitalnej geometrii.

– Może dla sztucznej inteligencji.

– To trudna technika, bo człowiek musi przezwyciężyć instynkt.

– No chyba. Gdyby coś poszło nie tak…

– Nie ma takiej opcji…

– Przestańcie się sprzeczać – usadził ich Earthshine. Prom spokojnie sunął do celu, słabła siła bezwładności. – To już bez znaczenia, jesteśmy na miejscu. Szykujcie się na następny etap podróży. – Wskazał okno.

Penny dostrzegła kadłubowy statek z napędem ziarnowym: wysoki, opasły walec stojący na grubych wspornikach na gładkiej, twardej płycie lotniskowej w kształcie koła z nierównymi brzegami. Do wlewów w korpusie statku wpięte były przewody paliwowe, obok przejeżdżały pojazdy z zaopatrzeniem na baloniastych kołach. Słońce wisiało nisko nad widnokręgiem i Penny nie miała pojęcia, czy jest to księżycowy poranek, czy może wieczór. Na ziemi kładł się długi cień rakiety – dość topornej z wyglądu, jakby stanowiła urzeczywistnienie marzeń o podróżach kosmicznych w czasach sprzed budowy pierwszego Apollo.

Prom w końcu miękko wylądował. Dał się słyszeć szczęk zaciskających się mocowań, które unieruchomiły pojazd na szynie elektromagnetycznej procy.

Pasażerowie natychmiast przystąpili do odpinania pasów. Pędził już ku nim autobus, pozostawiając za sobą iście koguci ogon kurzu.

Gdy Penny wstała w warunkach niskiej księżycowej grawitacji, zakręciło jej się w głowie. Nie było czasu do stracenia. Earthshine miał rację. Musiała otrząsnąć się ze strachu po lądowaniu i myśleć o tym co dalej.

Earthshine zamigotał, popatrzył na Penny zamyślonym spojrzeniem i rozpadł się na rój drobnych, szybko gasnących iskierek. Prawdopodobnie wyłączył się na czas przesiadki.

Coś stuknęło o kadłub promu i zaczął się otwierać właz, za którym dostrzegła krótki tunel prowadzący do autobusu. W drzwiach stała młoda kobieta w mundurze ISF.

– Zapraszam.

Gdy weszli do środka, kazała im usiąść i zapiąć pasy.

Autobus prędko oderwał się od promu i ruszył ze znaczną szybkością. Był to niewielki pojazd, w zasadzie bańka z przezroczystego tworzywa nasadzona na niskie podwozie z dwoma rzędami foteli. Kiedy wpadł do jednego z płytkich kraterów, których nie brakowało na powierzchni Księżyca, odbił się i wzleciał do góry jak zabawka. Penny z ponurą miną złapała się uchwytu zamocowanego w oparciu fotela przed nią. Zastanawiała się, czy ten wątły pojeździk nie służył przypadkiem do obwożenia turystów po Tranquillity lub innych miejscach godnych zwiedzenia.

Tak czy inaczej, w błyskawicznym tempie zbliżali się do podstawy statku kosmicznego. Penny zobaczyła ciężarówkę, z której właśnie ściągano białe szafy na paletach; prawdopodobnie dokonywał się załadunek fizycznego rdzenia Earthshine’a na pokład międzyplanetarnego rydwanu. Całe to przedsięwzięcie trąciło budzącą lęk improwizacją.

– Nie poznaję tego miejsca – zwróciła się do Jianga. – A myślałam, że znam Księżyc. Długo tu pracowałam.

– Wszystko tu przygotowano w pośpiechu i raczej w tajemnicy. Nawet lądowisko statku kosmicznego. – Uśmiechnął się do niej. – Zgadnij, jak powstała płyta.

Popatrzyła na nierówne koło, na którym stała rakieta.

– Wygląda jak bazaltowa nawierzchnia… Aha…

– Właśnie. Zrobił ją statek. Widziałem film. Generał McGregor, nasz pilot, zatrzymał statek nisko nad ziemią.

McGregor? Skądś znała to nazwisko.

– I strumienie powietrza z dysz napędu ziarnowego stopiły powierzchnię?

– Dokładnie tak. Żyjemy w niezwykłych czasach, Penny, kiedy można wykręcić taki numer. Jak w książce przygodowej.

Jej to nie imponowało. Uważała, że to zwykłe popisywanie się.

Wtem przyciągnął jej uwagę refleks światła na niebie. Chińska dżonka, cóż by innego. W przestrzeni kosmicznej kadłubowiec wygrałby wyścig z każdym takim stateczkiem, lecz na lądowisku stanowił łatwy łup. Kamień rzucony z międzyplanetarną prędkością rozbiłby kadłub jak skorupkę jajka.

– Mamy tylko parę minut – mruknęła.

– Wiem – odpowiedział Jiang. – Wszystko pod kontrolą.

Pomyślała, że należy mu się sceptyczne spojrzenie z jej strony.

Autobus skręcił pod kątem prostym i niemalże dał susa w stronę portu cumowniczego w podstawie rakiety, by zbliżyć się do niego z milimetrową precyzją. Kolejny zatrważający przykład karkołomnej nawigacji w wykonaniu sztucznej inteligencji.

W głębi znajdowało się jasno oświetlone niewielkie pomieszczenie z windą. Czekały tam na nich dwie osoby: mężczyzna, oficer ISF, oraz kobieta w cywilnym ubraniu. Penny zorientowała się, zdumiona, że dobrze ich zna.

Trzydziestoparoletnią kobietą, szczupłą i czarnowłosą, stojącą z miną osoby nieco zagubionej, była Beth Eden Jones, urodzona w zupełnie innym układzie słonecznym i sprowadzona tutaj za sprawą tajemniczej obcej technologii. Miała jedną z najbardziej rozpoznawalnych twarzy na świecie, ozdobioną charakterystycznym barbarzyńskim tatuażem. Dostrzegłszy badawcze spojrzenie Penny, burknęła:

– No co? Właśnie mnie tu przywieźli. Na co się pani gapi?

Penny skrzywiła się.

– Przepraszam. Po prostu… znam panią. Jestem Penelope Kalinski, pułkownik ISF. – Wyciągnęła rękę, której Beth nie uścisnęła. – Na Merkurym poznała pani moją siostrę…

– Mam to gdzieś. – Odwróciła się do swojego towarzysza. – Jak stąd wyjść?

Wyższy od niej ponadsiedemdziesięcioletni mężczyzna z szopą srebrzystosiwych włosów zmierzył ją wzrokiem wyrażającym znużenie i poirytowanie.

– Obawiam się, że zostaje pani. To samo dotyczy każdego z nas. Otrzymała pani odpowiednie wyjaśnienia. Wszyscy na pokładzie? Zamknąć właz!

Zadziałał automatyczny system.

Gdy domknął się hermetyczny właz, pojawił się obraz Earthshine’a – migocząc, wyostrzając się, formując się z mrowia pikseli. Obejrzał swoją dłoń, zgiął palce i dotknął twarzy.

– Wygląda na to, że pomyślnie zintegrowałem się z obwodami statku. Szybko poszło.

– To statek ISF, sir – rzekł oficer. Ukłonił się, jak nakazywała etykieta podczas spotkania z wirtualną postacią. Kiedy Earthshine odpowiedział podobnym gestem, mówił dalej: – Witamy na pokładzie zacnej „Tatanii”. Jestem Lex McGregor, generał ISF. Będę pilotował ten statek. Mamy tu skromną załogę, którą poznacie w stosownym czasie. Teraz musimy brać się do roboty. Proszę za mną na mostek…

Drzwi za jego plecami rozsunęły się, odsłaniając wnętrze windy, w której zmieścili się wszyscy. Wkrótce poruszali się w górę wzdłuż osi rakiety. Postać Earthshine’a zachowała wysoką rozdzielczość, nie było rozmycia pikseli, nie pojawiały się usterki wynikające z błędów w protokołach łączności. Faktycznie, pomyślała Penny, idealna integracja.

McGregor uśmiechnął się do niej, wciąż przystojny mimo upływu lat.

– Kalinski. Proszę, proszę…

– Miło cię znowu zobaczyć, Lex.

– Z ciekawością śledziłem twoją karierę przez te wszystkie lata. Twojej siostry również. Każdy, kto lata statkiem ziarnowym, czyta artykuły publikowane pod nazwiskiem Kalinski, czy to pisane przez was razem, czy osobno.

– Zależy, o którym strumieniu czasu mówimy.

– To znaczy?

– Nieważne. – Pozostałym wyjaśniła: – Moja znajomość z panem generałem sięga dawnych czasów. Miałyśmy z siostrą po jedenaście lat, gdy nasz ojciec na Merkurym zajmował się przygotowaniami do startu sondy „Angelia”, która poleciała w kierunku Alfy. Ty zaś…

– Ja zaś brałem udział w dziewiczym locie „International-One”. Byłem wtedy nieokrzesanym dzieciakiem…

– Wątpię, by kiedykolwiek był pan nieokrzesany, generale McGregor – powiedział Earthshine, ubrany w swój nieskazitelny garnitur.

Beth Eden Jones, wściekła i sfrustrowana, patrzyła na nich z nieskrywaną wrogością, starając się odebrać im ochotę do słodkich pogaduszek.

Winda zwolniła, zatrzymała się i drzwi stanęły otworem. Penny zorientowała się, że to musi być mostek; świadczył o tym duży fotel kapitana otoczony szeregami konsolet. Brakowało okien, a światło było przygaszone, więc panele sterownicze jarzyły się jasną barwą. Młodzi członkowie załogi, kobieta i mężczyzna w mundurach ISF, skrupulatnie sprawdzali stan urządzeń. Panowała tu atmosfera spokoju i uporządkowania, jakby znajdowali się wewnątrz gigantycznego mechanizmu zegarowego, gdzie każdy ruch jest ściśle zaprogramowany.

Penny dostrzegła tylko jedną ozdobę: przedziwną betonową płytę, która niegdyś wisiała w paryskim biurze Earthshine’a, w dużej mierze zwietrzałą, pokrytą okrągłymi rysami i rowkami. Teraz wisiała na ścianie statku kosmicznego. Można się było tylko zastanawiać, co symbolizuje.

Lex McGregor żwawo podszedł do swojego fotela.

– Za moment startujemy. Nie zapomnijcie zapiąć pasów. – Wskazał fotele ustawione pod ścianą. – Wiem, że trochę was poganiam, w sumie to nie rozejrzeliście się nawet po statku, ale w czasie podróży będziemy mieli na to dość czasu. Aby dać wam pojęcie, jak bardzo się śpieszymy, powiem tylko, że autobusy pasażerskie, które was tu przywiozły, nie ruszyły się z miejsca. Biedne woły robocze. Kiedy włączymy zapłon, rozpadną się na atomy. Ale biorąc pod uwagę bliskość chińskich okrętów wojennych, priorytetem jest to, żebyśmy bezpiecznie wydostali się na orbitę. A więc proszę was, usiądźcie prędko i zapnijcie pasy.

Ruszyli do foteli – wszyscy z wyjątkiem Beth Eden Jones, która stała na środku kabiny z rękami wspartymi na biodrach.

– Powariowaliście! Przerwijcie odliczanie. Ja nigdzie nie lecę.

– Obawiam się, że lecisz. – Nadzorując przygotowania maszyny do startu, McGregor zerknął przez ramię. – Panie Jiang, nie pomógłby nam pan trochę?

Jiang kiwnął głową, podszedł do Beth i lekko chwycił ją za rękę.

– Czy pani usiądzie, czy nie, statek i tak wystartuje. Bez zapiętych pasów może się pani stać krzywda. Proszę… – Delikatnie, acz stanowczo pociągnął ją w stronę fotela.

Choć nie opierała się dłużej, nie przestawała narzekać:

– To jakiś absurd. W niezły bajzel wdepnęłam, odkąd przeszłam z rodzicami przez Właz na Per Ardui. Chciałam wracać z ojcem, ale matka mi zabroniła – mówiła tonem coraz bardziej szorstkim, rozżalonym. – Utknęłam w tym brudnym, poronionym układzie z wielkim, paskudnym i oślepiającym słońcem i z durnymi hałaśliwymi światami, na których pełno ruin, chudych ludzi i bezużytecznej, wkurzającej technologii… I teraz jeszcze to!

Jiang doprowadził kobietę do fotela i zaczął łagodnie nakłaniać ją, by usiadła.

– Byłam z matką na Merkurym, w wielkiej bazie ISF na Równinie Żaru. Wyprowadzili mnie w kajdankach!

– Pani matka była dość nieustępliwa – mruknął McGregor, skupiony na swojej pracy. – Uważa, że tak będzie lepiej. Chce, żeby była pani bezpieczna, to wszystko.

– A co mi tam groziło? Co się ma, do cholery, wydarzyć na Merkurym?

– Też chciałbym wiedzieć. Nie mam dostępu do tak poufnych informacji. Wydaje mi się, że pani matka po prostu domyślała się czegoś, gdy prosiła, bym wywiózł panią w bezpieczne miejsce…

– A co pan ma z tym wspólnego?

Skrzywił się.

– Stare dzieje. Powiedziała, że jestem jej winny przysługę. Po namyśle doszedłem do wniosku, że ma rację. Pasy zapięte?

– Zapięte – odpowiedział Jiang, sadowiąc się w fotelu obok Penny i wirtualnej projekcji Earthshine’a.

– A więc w drogę. Rozpoczynam odliczanie: trzydzieści, dwadzieścia dziewięć…

Nastąpił wstrząs tak silny, że Penny zakołysała się na swoim fotelu.

– Cholera jasna, co to?! Trzęsienie ziemi?

– Wątpię. – McGregor dotknął pulpitu.

Na jednym z monitorów pojawił się obraz z kamery. Księżycowa równina jawiła się w ostrych zarysach po sam horyzont. Nieco wyżej, na czarnym niebie, coś zabłysło; odbite światło Księżyca oblało panel o kształcie zbliżonym do koła.

– Kolejne dżonki – stwierdził Earthshine.

– No. I zaczęli miotać kamienie, jakby sprawdzali zasięg. Wiedzą, że tu jesteśmy, to pewne. Ale się spóźnili. Siedem, sześć… Teraz lepiej niech skupią się na tym, żeby nie wleźć nam w drogę. Uwaga, za moment pełne przyśpieszenie. Dwa, jeden… Start!

Statek zadrżał. Penny poczuła ucisk w piersi, gdy przyśpieszenie równe ziemskiemu wcisnęło ją w fotel. Na dużym ekranie skalisty krajobraz nagle znikł i pozostało już tylko czarne niebo, na którym przesuwały się gwiazdy, w miarę jak statek obracał się wokół swojej osi. Gdy oddalili się od Księżyca, lot szybko się uspokoił.

– „Tatania” wyruszyła! – obwieścił cicho Lex McGregor, triumfalnie zaciskając dłoń w rękawicy.

Penny myślała o matce Beth. Mardina Jones, oficer ISF, którą flota porzuciła na Per Ardui, żeby została tam klaczą rozpłodową. I oto kobieta wysyła w kosmos swoją jedyną córkę. Musiał to być dla niej straszny cios. O czym wiedziała? Czego się bała, że tak usilnie starała się uchronić przed tym swoje dziecko?

Statek zadrżał i przyśpieszenie zatopiło w Penny głębiej swoje szpony. Z trudem oddychała. Ponownie chwyciła dłoń Jianga, a ten ścisnął ją mocno.

ROZDZIAŁ 84

– Zbliża się – powiedziała Monica Trant. – Gwóźdź. Już go widać. Popatrz.

Mardina Jones nie wierzyła własnym oczom, patrząc na tablet w ręku Trant – kobiety, która w wieku ponad siedemdziesięciu lat wciąż pracowała, pełniąc funkcję zastępcy dyrektora należącego do UEI ośrodka badawczego na merkuriańskiej Równinie Żaru. Mardina przyglądała się schematycznym rysunkom przedstawiającym orbity i trajektorie.

Kiedy próbowały rozmawiać, wszyscy naokoło zajmowali się ewakuacją ośrodka. W całej kopule szerzyła się panika: ludzie biegali, okładając stopami ziemię w niskim polu grawitacyjnym, taszczyli bagaże i pudła, chowali w saszetkach bezcenne tablety z naukowym dorobkiem życia. Liczni mieli już na sobie skafandry ciśnieniowe, sposobiąc się do ucieczki przygotowanymi środkami transportu, aby uniknąć niszczycielskiego uderzenia Gwoździa.

Ale Mardina nigdzie się nie wybierała. Była oficerem ISF – przed swoim dwudziestoletnim pobytem na Per Ardui, a także potem, kiedy po powrocie przez Właz na nowo podjęła służbę we flocie. Niedawno oddelegowano ją do ściśle tajnego ośrodka badawczego na Merkurym, gdzie miała doradzać podczas prac nad usprawnieniami statków kadłubowych.

Tak, była oficerem ISF. Była nim zawsze i zawsze nim pozostanie pomimo zdrady ze strony ISF. Oficerowie ISF nie porzucali służby. Starała się skupić w sobie i zachować żelazną samodyscyplinę. O własne bezpieczeństwo nie dbała, nie troszczyła się o nie od dawna. Zamierzała zostać tutaj, w centrali łączności ośrodka badań nad technologią ziarnową, dopóki nie upewni się, że Lex McGregor spełnił swoją obietnicę i Beth wsiadła na pokład wielkiego kadłubowca startującego z Księżyca. I dopóki nie zobaczy, że statek w końcu opuścił przeklętą strefę działań wojennych w wewnętrznej części Układu Słonecznego i jej córce już nic nie grozi ze strony Gwoździa. Poczytywała to za swój obowiązek.

Trant wciąż do niej mówiła.

Mardina spojrzała na nią – na kobietę mniej więcej w tym samym wieku i równie wystraszoną, jeśli nie bardziej, bo przecież była lepiej zorientowana w sytuacji.

– Przepraszam, możesz powtórzyć?

Gwóźdź: wredna broń, której Chiny użyły przeciwko Merkuremu.

– Wiedzieliśmy, że Chińczycy coś majstrują na Ceres. Nasz wywiad nawet odkrył nazwę projektu, stąd „Gwóźdź”. Leci na nas. Patrz, tu masz zdjęcia zrobione z kosmosu trzy dni temu. To właśnie zbudowali na Ceres po nieudolnym ONZ-etowskim szturmie na bazę przy wsparciu kadłubowców ISF…

Za sprawą chińskiego fortelu atak zakończył się fiaskiem. Na długo przed ofensywą wrogie służby specjalne przeniknęły do załóg okrętów. Nastąpiła krótka wymiana ognia, kadłubowiec przeciwko kadłubowcowi – kosmiczna bitwa olbrzymich okrętów zdolnych do uzyskania piekielnej prędkości i przenoszenia niszczycielskich pocisków. Spektakl sam w sobie musiał robić wrażenie. Trwał ledwie kilka minut…

Garstka ocalałych okrętów przeszła w ręce nieprzyjaciela. Wahadłowce z Ceres zabrały niedobitków z rozbitych jednostek, a żaglowe holowniki zaciągnęły te sprawne do pośpiesznie zbudowanego suchego doku, wielkiego rusztowania rozpiętego w przestrzeni kosmicznej. Tam ONZ-etowskie statki posłużyły do budowy czegoś nowego.

– Prymitywne do bólu – ciągnęła Trant. – Od razu widać, co zrobili. Połączyli kadłubowce bokami w jedną całość za pomocą zwyczajnych prętów rozporowych. Otrzymali zespół silników, z których każdy jest pełnoprawnym międzyplanetarnym kadłubowcem z napędem ziarnowym.

– I to właśnie jest Gwoźdź?

– Zgadza się. Nie wiemy, czy jest tam załoga. Raczej tak, bo nie starczyłoby im czasu, żeby przed startem, kilka godzin po bitwie, zainstalować pełną automatykę. Obstawiam misję samobójczą. Z pewnością zaplanowali to przed wejściem na pokład okrętów ISF, dobrze się przygotowali, mieli wszystko pod kontrolą. Prace na połączonych statkach mogły trwać nawet po starcie, choć byłyby utrudnione z powodu przyśpieszenia 1 g.

– 1 g?

– Tak. I od trzech dni nie zwalniają. Spójrz na wykres trajektorii… – Przełączyła obraz na tablecie.

Dopiero po chwili Mardina zrozumiała, na co patrzy. Pięć koncentrycznych okręgów z żółtym kółkiem pośrodku i prosta linia łącząca zewnętrzny okrąg z najmniejszym.

– Masz tu Układ Słoneczny, oczywiście – powiedziała Trant. – Orbity planetarne plus orbita Ceres. To tylko rysunek poglądowy, ale oznaczenia pokazują rzeczywiste wzajemne położenie planet. Ta prosta linia…

– Tor lotu Gwoździa. – Za czasów swojej młodości, przed pojawieniem się kadłubowców z napędem ziarnowym, Mardina wychowywała się na trajektoriach tradycyjnych statków kosmicznych. Ówczesne energooszczędne trajektorie były wycinkami elips przypominających orbity planet. Płynęło się po łuku z wyłączonym napędem między jednym światem a drugim, z krótkimi błyskami silników na początku i końcu podróży. Kadłubowce jednak, statki poruszające się ze stałym przyśpieszeniem dniami i tygodniami, pokonywały międzyplanetarne przestrzenie w linii prostej. – Wiesz, że zajmowałam się astronawigacją. Na statku kosmicznym, niech go licho weźmie. Ale nigdy nie gnaliśmy kadłubowcem na przełaj przez Układ Słoneczny. Nasza trasa tak nie wyglądała. – Policzyła orbity. – Tym torem porusza się Gwóźdź, co? Z Ceres do Merkurego?

– Bingo.

Mardina próbowała przypomnieć sobie odległości. Ceres była oddalona od Słońca o dwie jednostki astronomiczne, ponad dwa razy dalej niż Ziemia, podczas gdy Merkury – o pół jednostki astronomicznej. Należało, rzecz jasna, wziąć poprawkę na aktualne położenie na orbicie, lecz po trzech dniach nieprzerwanego przyśpieszenia 1 g…

Popatrzyła na Trant ze zgrozą.

– On już tu dolatuje!

– Zostały nam godziny. Gwóźdź leci prosto na Merkurego, już na starcie wycelowany dokładnie w ten rejon planety, dokładnie w nasz ośrodek. Wszystko widać na wizualizacjach. Nie zboczył z kursu nawet odrobinę.

– Wydaje mi się, że chcą zlikwidować naszą bazę na Równinie Żaru i inne ośrodki, w których rozwija się technologię ziarnową, może nawet Właz. To jak z psem ogrodnika: skoro nie chcemy dzielić się ziarnami, nie będzie miał ich nikt. Są na to przykłady z historii. Niektóre państwa lub organizacje takie jak ONZ decydowały się na walkę z niepokornymi krajami, żeby zniszczyć, powiedzmy, instalacje jądrowe, nim zostaną wykorzystane…

Nawet w obliczu suchych faktów Mardina nie potrafiła przejść nad tym do porządku dziennego. Owszem, chodziły słuchy o tym, że coś grozi Merkuremu, ośrodkom naukowym – że coś się zbliża. To wystarczyło, żeby wysłała Beth najdalej jak tylko można. Wyobrażała sobie jednak operację wojskową, próbę przejęcia bazy na Równinie Żaru. Nie przewidziała, że ktoś się ucieknie do tak drastycznych środków.

– Gwóźdź leci już trzeci dzień. ONZ-etowskie systemy obserwacyjne musiały go zauważyć. Dlaczego nikt nie ostrzegł personelu ośrodka?

Trant skrzywiła się z cynicznym wyrazem twarzy.

– Ten ośrodek należy do UEI, a UEI lubi utrzymywać wszystko w tajemnicy. Tak czy owak, myśleliśmy, że to blef. Że postraszą nas trochę, pokażą, na co ich stać, a potem zmienią kurs. W sumie jeszcze mogą to zrobić.

– Ale ty chyba w to nie wierzysz. A to, cholera jasna, nie jest jakaś tam rakieta V-2. – Ponownie przemnożyła w głowie kilka liczb. – Po trzech dniach lotu z przyśpieszeniem 1 g prędkość wynosi…

– …jakiś jeden procent prędkości światła. A te kadłubowce mają konkretną masę. To straszna energia kinetyczna.

– Pocisk rozpędzony do prędkości relatywistycznej. I wystrzelili go w środku Układu Słonecznego? Jak coś takiego mogło przyjść im do głowy?

Monica Trant położyła jej dłonie na ramionach i spojrzała w oczy.

– Mardino, cała przyszłość ludzkości rozstrzyga się w tej chwili, w ciągu tych kilku godzin i dni. I oni tak to widzą. Jeśli przegrają, to przegrają na zawsze, bo mamy monopol na ziarna. Kto wie, czy nie postąpilibyśmy tak samo, gdyby role się odwróciły. Całkiem możliwe. Jesteś wkurzona? Ja też. Ale zachowaj złość na później. Skorzystajmy ze środków transportu, póki na nas czekają.

Coś wreszcie pękło w Mardinie. Rzuciły się biegiem do wyjścia z kopuły.

– Przepraszam! – zawołała do Trant. – Traciłaś czas przeze mnie.

– Daj spokój! Bałaś się o córkę. Ja też jestem matką. Mój syn mieszka na Ziemi w jednym z tych nowych miast na północy.

– Ziemia ma być chroniona…

– Teoretycznie.

– Myślisz, że nic mu się nie stanie?

Biegnąc sztywnym krokiem, Monica Trant wzruszyła ramionami.

– Rob jest gliną. Mają broń i łatwy dostęp do żywności, do schronów. Jeśli on nie jest tam bezpieczny, to nikt nie jest.

Dotarły do portu w ścianie kopuły, skąd tunel na powierzchni prowadził na lądowisko. Zgromadził się tu spory tłum i ludzie w kolejce zablokowali przejście. Trant błysnęła identyfikatorem, żeby przesunąć się do przodu, lecz po chwili utknęła w ścisku. Szorując nogami, przesuwała się wolno razem z całą gromadą.

Ludzie. Cisnęli się zewsząd. Oficerowie ISF i personel UEI, naukowcy i administratorzy, mechanicy, kucharze i sprzątacze – wspierający się nawzajem członkowie społeczności zamieszkującej kopułę. Przemieszczali się tłumnie w stronę kilku śluz powietrznych z nadzieją na ucieczkę. Także ci najmłodsi, szczudłowate dzieci urodzone w ognistym blasku słońca podczas wieloletniego pobytu rodziców na Merkurym. Mardina nie przebywała tu długo po powrocie z Ziemi, a jednak poznawała już zadziwiająco wiele twarzy. Ludzie. Każdy z ukształtowaną świadomością, z własną historią, ze wspomnieniami i nadziejami na przyszłość. Uwikłany w sieć rodziny, znajomych i wrogów. Osób kochanych lub znienawidzonych. Szanowanych i tych, z którymi rywalizuje. Wszyscy, posklejani w tej rurze niczym nadmiarowy bagaż, w strachu przed ultraszybkim pociskiem mknącym prosto na nich.

– Uciekają na wszystkie sposoby – powiedziała Trant. – Jeśli się stąd wydostaniemy, zapakują nas na zajączka. Ma dość siły ciągu, żeby wybić się na orbitę, gdzie nas później znajdą. Chwytamy się każdego sposobu, żeby zabrać ludzi z planety i rozproszyć ich w przestrzeni. Pakujemy ich nawet do zasobników ładunkowych i używamy akceleratora masy.

Przepychając się w ciżbie, Mardina wciąż zastanawiała się nad skutkami ataku.

– Gwóźdź trafi dokładnie w bazę, prawda? Ona zaś znajduje się nad najbogatszym złożem ziaren i Włazem.

– Zgadza się.

– A więc jakie szkody poniesie planeta?

Trant wzruszyła ramionami.

– Nie dysponujemy dobrymi modelami. Częściowo dlatego, że nikt nie traktował poważnie ostrzeżeń Chińczyków, gdy namawiali nas do ewakuacji. A kiedy już im uwierzyliśmy, byliśmy zbyt zajęci organizowaniem ucieczki. Na pewno nastąpi potężne uderzenie. Jeden z naszych ekspertów podejrzewa, że może powtórzyć się Równina Żaru. Wtedy walnęło tak, że powstał krater na całą półkulę i górzysty teren na antypodach, gdzie spotkały się powierzchniowe fale sejsmiczne. Dlatego chcemy, w miarę możliwości, wydostać ludzi z planety, nawet jeśli trzeba się będzie nagimnastykować, żeby ich później pozbierać.

– A co z ziarnami? Przecież taka energia…

Rozmowa została przerwana. Ktoś popchnął Mardinę, kolejka nagle stopniała i oto była pierwsza. Przed nią stało już tylko dwoje uzbrojonych oficerów ISF, kobieta i mężczyzna. Blokowali przejście do śluzy stojącego za nimi pojazdu. Kobieta chwyciła Mardinę za ramię i wciągnęła ją do środka, a gdy podała numer pasażera, mężczyzna wyprostował rękę niczym szlaban.

– Koniec, więcej nie zmieścimy – oświadczył, naciskając guzik. Oficerowie stali ramię przy ramieniu za zamykającymi się drzwiami. – Mamy komplet. Spróbujcie wydostać się innym wyjściem lub zaczekajcie na następny statek.

Ludzie pozostawieni na łasce losu znajdowali się w szoku – zbyt oszołomieni, żeby zareagować. Wśród nich było zapłakane dziecko, które z wyciągniętymi rączkami wołało za mamą; powstrzymywał je młody mężczyzna, zapewne ojciec.

Monica Trant utknęła po drugiej stronie, odgrodzona przez oficerów ISF. Mardina próbowała jeszcze do niej mówić.

– Cholera, Monico, to moja wina! Przeze mnie się spóźniłaś…

– Nie przejmuj się, nic mi nie będzie. Trzymaj się! – Drzwi zamykały się z góry i Monica musiała kucnąć, żeby nie stracić kontaktu wzrokowego z Mardiną. – Słuchaj, jeśli będzie okazja, przekaż mojemu synowi Robowi, że…

Drzwi zatrzasnęły się z głuchym odgłosem. Oficerowie ISF, spoceni i zdyszani, spojrzeli na siebie i odeszli w głąb kabiny.

– Kurde, ale młyn – powiedziała kobieta do mężczyzny.

– Niech to licho weźmie. – Odwrócił się i podniesionym głosem przemówił do pasażerów: – Poszukajcie sobie foteli. Jeśli ich nie znajdziecie, wciśnijcie się w jakiś kąt, mamy nadkomplet. Za moment startujemy. – Razem ze swoją towarzyszką udał się na tyły kabiny, w pobliże grodzi, za którą biegł korytarz, i ze schowków w ścianie wyciągnął składane fotele.

Mardina, przygnębiona i zdezorientowana tym raptownym przejściem z zatłoczonej przestrzeni do wnętrza pojazdu, wcisnęła się między ludzi. Wiele razy podróżowała zajączkami. Były to pojazdy, które przewoziły podróżnych z kopuły do kopuły, przemieszczając się skokami po powierzchni Merkurego za pomocą chemicznych silniczków rakietowych. Ludzie korzystali z nich po skończonej zmianie, rankiem lub wieczorem kopułowego czasu, gdy podróżowali do sypialni lub wybierali się z wizytą do znajomych. Wnętrze autobusu z okrągłymi ścianami, utrzymane w uspokajającej pastelowej kolorystyce, nigdy nie wydawało się takie małe. Pasażerowie, którzy przepychali się w stronę ostatnich wolnych foteli, na pewno nie spodziewali się, że przyjdzie im uciekać przed śmiercią w czymś takim.

Mardina znalazła trochę miejsca pod ścianą – obok fotela, na którym młoda kobieta tuliła niemowlaka – i usiadła na dywanie ze stopami wciśniętymi w usztywniający element konstrukcji.

Ledwo zdążyła się usadowić, gdy zajączek wyrwał do góry – o wiele gwałtowniej, niż to robił rankiem, kiedy jechała do pracy. Ludzie reagowali jękiem lub krzykiem, niektórzy zaś, niezapięci bezpiecznie w fotelach, zatoczyli się i upadli. Małe dziecko zaczęło głośno płakać. Pojazd tymczasem ciągle się unosił, zamiast wykonać tradycyjnie krótki skok; był to olbrzymi sus, który miał trwać do wyczerpania się paliwa i wynieść ich na orbitę, gdzie będą dryfować w przestrzeni kosmicznej, dopóki ktoś ich nie zgarnie – jeśli to w ogóle nastąpi.

Mardina zastanawiała się, ile czasu zostało do uderzenia Gwoździa. Myślała także o ziarnach. Wiedziała, że każde z nich jest maleńkim tunelem czasoprzestrzennym, z którego wydobywa się energia kontrolowana za pomocą laserów i pól magnetycznych. Czy ktoś przedstawił symulację skutków wbicia Gwoździa w skorupę Merkurego, aby pokazać, co się stanie z ziarnami i energią, która w nich drzemie? Chińczycy tego raczej nie zrobili, skoro podobno nie mieli dostępu do technologii ziarnowej. Może dla uniknięcia niepotrzebnych zniszczeń przeprowadzali atak z chirurgiczną precyzją, żeby zamknąć wieko ONZ-etowskiego skarbca? Ale jeśli nie…

Wciąż miała przy sobie tablet schowany w saszetce. Kiedy niezgrabny autobus stopniowo nabierał prędkości, a pasażerowie zaczęli się uspokajać, wygrzebała urządzenie i spojrzała na kobietę z małym dzieckiem.

– Przepraszam, mogę skorzystać z pani łącza? Tego w fotelu…

Kobieta wzruszyła ramionami, tuląc do piersi główkę dziecka.

Mardina wyciągnęła z fotela małą słuchawkę na kablu światłowodowym. Przyłożyła ją do tabletu, żeby przekazać swój identyfikator. Gdy słuchawka zapaliła się, zatknęła ją za ucho.

– Chcę rozmawiać z córką, Beth Eden Jones. – Przesłała drugi identyfikator, żeby system mógł odnaleźć Beth. – Wiem, że jest na pokładzie kadłubowca opuszczającego centrum Układu Słonecznego. Zapiszę wiadomość. Chcę, żebyś ponawiał próbę połączenia, dopóki nie będzie odpowiedzi, dobrze?

– Potwierdzam – odpowiedział cichy, sztuczny głos.

A więc na szczęście działały jeszcze ogólnodostępne systemy łączności w Układzie Słonecznym. Rozejrzała się, speszona. Choć nikt nie zwracał na nią uwagi, skuliła ramiona i schyliła głowę.

– Cześć, skarbie, tu mama. Nie uwierzysz, gdzie jestem…

Nastąpił intensywny rozbłysk, widoczny przez ściany kabiny, bezdźwięczny jak w przypadku uderzenia meteoru. Ludzie spoglądali w tamtą stronę, zaaferowani.

Zajączek wciąż oddalał się od Merkurego ze stałym przyśpieszeniem.

– Kiedy nadarzy się okazja, opowiem ci całą historię. Przede wszystkim chcę ci powiedzieć, że jest mi przykro, że musiałam przekazać cię generałowi Lexowi, nawet jeśli jest mi winny przysługę. Nie wiem, gdzie wylądujesz, ale będę cię szukać. Nie zapominaj, że zawsze…

ROZDZIAŁ 85

Kosmiczne i naziemne stacje monitorujące zaobserwowały kataklizm, potem zrekonstruowały jego skutki i przekazały wnioski ocalałym. Albo przynajmniej spróbowały.

Gwóźdź z prędkością równą jednemu procentowi prędkości światła uderzył w powierzchnię Merkurego, wycelowany z aptekarską dokładnością w ośrodek badawczy na Równinie Żaru. Posiadał tyle samo energii kinetycznej co trzystumetrowa asteroida poruszającą się z prędkością międzyplanetarną. Jego siłę rażenia można było porównać do skumulowanego ładunku wszystkich arsenałów jądrowych w szczytowym momencie trwania zimnej wojny w dwudziestym wieku. Mógł wyzwolić energię nie mniejszą niż ta produkowana w ciągu miesiąca przez wszystkie ziemskie elektrownie w latach największej niegospodarności w dwudziestym pierwszym wieku. W czasie mniejszym niż jedna milisekunda cała ta energia rozeszła się w skorupie Merkurego i złożach ziaren.

Ośrodek badawczy został doszczętnie zniszczony wraz z okolicznymi skałami, które parując, zamieniły się w gaz. Na powierzchni umęczonej planety powstał gigantyczny krater ze zboczami topiącymi się w coraz szerszym kręgu.

Upadek Gwoździa był dopiero pierwszą kostką domina. Ziarna ukryte w głębinach planety otworzyły się na skutek kolosalnego wstrząsu niby dzioby piskląt w gnieździe. Wygenerowany impuls energii o wartości nienotowanej dotąd w Układzie Słonecznym miał postać rozprzestrzeniającego się z prędkością światła potoku fotonów o krótkiej długości fali, promieniowania gamma i rentgenowskiego. Za nimi podążała fala masywnych cząstek, rozchodzących się trochę wolniej, lecz posiadających olbrzymią energię.

Zanim upłynęła pięćdziesiąta część sekundy, impuls promieniowania przeniknął Merkurego. Na całej powierzchni skały uzyskiwały płynną konsystencję, bazy założone przez ludzi znikały w okamgnieniu. Zakotłowało się nawet żelazne jądro.

Gdy znów upłynęła pięćdziesiąta część sekundy, fala fotonów dopadła uciekającego zajączka i resztę armady kruchych stateczków z uchodźcami. Mardina miała wrażenie, że światło zgasło w jej głowie, w samym środku jej czaszki.

Osiem minut później fala uderzeniowa fotonów dotarła do Ziemi.

ROZDZIAŁ 86

Oficer Rob Trant przebywał akurat na służbie, objeżdżając wschodnie dzielnice New Prudhoe na Alasce.

Dobrze wiedział, co to za dzień i godzina. O tej porze Gwóźdź miał uderzyć w Merkurego zgodnie z ostrzeżeniami jego matki Moniki. Ale mimo posiadania tak dobrego źródła informacji średnio orientował się w międzynarodowym kryzysie – jak każdy gliniarz w kraju.

Policjanci zostali pouczeni, że cokolwiek wydarzy się w kosmosie, należy się spodziewać odzewu na Ziemi: zamieszek wywołanych przez rdzennie chińską ludność w dużych miastach albo, odwrotnie, wymierzonych przeciwko niej aktów zemsty. Mniejsza o to. Na razie nie widać było nic podejrzanego w zdewastowanych przedmieściach, które patrolował. Wiedział jednak, że choćby na Merkurym miał się rozegrać największy dramat, upłyną długie minuty, zanim wiadomość o tym z prędkością światła doczołga się na Ziemię.

Osobiście nie wierzył, że stanie się coś strasznego. W sumie cała ta chińska zima okazała się skutkiem blefu.

Wiedział, że jego matka jest w centrum wydarzeń. Jakoś nigdy nie udało mu się wyperswadować jej tego Merkurego. Nie pamiętał, kiedy ostatnio była z nim tak szczera, jak w ciągu ostatnich dni – może w kopule na Merkurym, gdy w duchu młodzieńczego buntu przerwał w połowie szkolenie w ISF, by zostać gliną na Ziemi. Niełatwo było prowadzić normalną rozmowę, kiedy słowo ślamazarnie pokonywało przestrzeń dzielącą światy. Obiecała mu dziś wiadomość, jakiś dłuższy przekaz. Wiadomość jak dotąd nie przyszła.

Tęsknił za matką. Przyznawał się do tego w chwilach samotności. Miał czterdzieści dwa lata, przyleciał na Ziemię jako dwudziestoparolatek i wciąż czuł się tutaj zbyt obco, żeby się zakochać czy choćby zaprzyjaźnić. Brakowało mu bliskości matki, lecz w tym momencie nie rozmyślał o niej. Był skupiony na pracy.

New Prudhoe było rozległym zespołem miejskim o niespełna siedemdziesięcioletniej historii, o czym informowały rozmaite płyty i tablice – produktem wielkich północnych migracji w poprzednim stuleciu. Trant odnosił wrażenie, że jest znacznie starsze, zwłaszcza w podległych mu rejonach, dawniej zadbanych dzielnicach klasy średniej, która po anomaliach pogodowych świetnie sobie radziła na wybrzeżu Oceanu Arktycznego. Gdy jednak przyszła chińska zima i nie chciała odejść, zaczęły upadać sklepy, a ludzie tracili pracę i wyjeżdżali na południe, żeby tam przeczekać najgorsze. Pozostały tylko nieroby, które nie mogły bądź nie chciały się stąd ruszyć, a także ci, którzy na nich żerowali – oraz gliny. Napływały też inne typy, a wraz z nimi nowe wybryki. Ostatnio zjawiały się postrzelone dzieciaki, które uzależniły się od Asgardu i innych gier akcji na żywo, ale znudziło im się udawanie, umieranie każdego dnia, więc postanowiły zabawić się na serio. Dziś Rob czuł się w miarę bezpiecznie w opancerzonym radiowozie z rozbudowanym arsenałem broni i ultracwaną, zawsze czujną sztuczną inteligencją. Poza tym nie upłynęło aż tak wiele czasu od niedawnej operacji Gwardii Narodowej, gdy efektem krótkiej wymiany ognia były całe spalone dzielnice.

Przewidywany czas uderzenia Gwoździa zapewne już minął. Zerknął na zegarek, próbując przypomnieć sobie, ile teraz wynosi opóźnienie między Merkurym a Ziemią. Dlatego myślał o matce, kiedy to się stało.

Radiowóz skręcił właśnie w długą aleję, główną arterię nowego miasta w czasach odbudowy po anomaliach pogodowych. Teraz poruszała się po niej tylko garstka samochodów, wyłącznie autonomicznych. Traf chciał, że patrzył na południe, kiedy spadła na Ziemię lawina fotonów. Ukazała mu się pod postacią oślepiającego blasku, który dopiero co wydobywał się zza horyzontu, by zaraz wypełnić wnętrze samochodu i jego głowę.

Nagle oczy piekły go tak, jakby w oczodołach wybuchł ogień. W pierwszej chwili widział rażącą biel, która momentalnie zamieniła się w absolutną czerń. Zasłonił twarz ramieniem, krzycząc. Próbował namacać tablet wbudowany w deskę rozdzielczą, aby złożyć meldunek, powiadomić kogoś o tym ataku jądrowym czy cokolwiek to było. Musiał złożyć meldunek! Oczy były ogniskami straszliwego bólu. Czuł w sobie ciepło, jakby wsadzono go do kuchenki mikrofalowej…

Na długiej, pustawej autostradzie samochody cicho i spokojnie pędziły przed siebie – wciąż prosto, gdy pokładowe jednostki sztucznej inteligencji przejmowały kontrolę od kierowców, którzy z wrzaskiem machali rękami, rozdrapując niewidome oczy. Dopóki promieniowanie nie usmażyło układów elektronicznych – wtedy zjechały z kursu.

A to był dopiero początek. Chmura cząstek lecących wolniej od światła miała dotrzeć nie wcześniej niż za dwie godziny.

ROZDZIAŁ 87

W schronie Earthshine’a panował spokój; pracownicy usadowieni przed monitorami i tabletami nagrywali i analizowali wyświetlające się przed nimi hiobowe wieści z kosmosu. Sir Michael King, poruszając się ciężko z pomocą laski, podchodził kolejno do ludzi, aby ich zapewnić, że jeśli chcą, mogą zrobić sobie przerwę i spróbować skontaktować się z rodziną na powierzchni. W większości nie ruszali się z miejsca, jakby oddając się pracy i rutynowym zajęciom, nie dopuszczali do siebie panicznego strachu.

Na ekranach pojawił się coraz gęstszy i ciemniejszy smog, który zaćmiewał nieznośny blask na niebie.

King wpadł jak burza do prywatnego apartamentu Earthshine’a.

– Co teraz? Mieliśmy błysk, co dalej?

– Masywne cząstki – odparł Earthshine, a w zasadzie półprzezroczysta kopia, którą pozostawiła nadrzędna świadomość przed ucieczką na pokład „Tatanii”. – Warstwy ozonowej już nie ma. Powierzchnię planety bombarduje promieniowanie ultrafioletowe i gamma. Co się tyczy organizmów żywych, to zostały zaburzone podstawowe funkcje komórek. – Wirtualna postać wydawała się zamyślona. – Ludzie się smażą. Zwierzęta także. Do tego dojdzie zalew promieniowania kosmicznego. Przekazały nam to ostatnie ocalałe satelity obserwacyjne, schowane przed błyskiem w cieniu Ziemi. Wysokoenergetyczne cząstki będą rozbijać w atmosferze molekuły azotu i tlenu, z czego powstanie dwutlenek azotu. Jego część połączy się z deszczem i zrobi się z tego kwas azotowy, kwaśny deszcz, reszta zaś pozostanie w powietrzu i zablokuje dostęp promieni słonecznych, co z kolei…

– Następuje zagłada świata – przerwał mu King.

– Istotnie. Jakby w samym sercu Układu Słonecznego pojawił się burster promieniowania gamma.

– Co z ludźmi?

– Najpierw odczuwalne będą skutki błysku. Promieniowanie też zrobi swoje. Większość ocalałych z pierwszego przetrzebienia umrze na raka.

– Przetrzebienia? Do diabła, co to znowu za słowo? A wy, skurczybyki? Rdzeniowe jednostki sztucznej inteligencji?

– Przetrwamy w podziemnych bunkrach. Ja z pewnością w swoim głównym schronie, z przechowywaną tu nadrzędną kopią i substytutem, który odesłałem stąd razem z Penny Kalinski.

– I co teraz?

Earthshine wzruszył ramionami.

– W końcu rozwiną się na planecie nowe ekosystemy. Może pomożemy w kształtowaniu przyszłości. Nie ja, oczywiście. Ja uciekłem…

– Mam ochotę wydrzeć się na ciebie.

– To nie moja wina. Próbowaliśmy przeforsować pokój w Radzie Światów. Ale domyślam się, co czujesz.

– A więc kto zawinił? My? Chińczycy?

– Może ani jedni, ani drudzy. Według niektórych raportów zalążki wojny widać było na Marsie i Ceres, choć wątpię, czy ocaleje dość historyków, żeby dać nam pełny obraz rzeczywistości. Staram się przesyłać wszystkie informacje moim substytutom w podziemnym banku danych i na pokład „Tatanii”…

– Jakiś ciul nacisnął guzik, co? Wszystko się do tego sprowadza. Nie poczekał kilku minut, żeby otrzymać potwierdzenie z Ziemi. Boże… Ludzie zawsze bali się tego w czasach zimnej wojny. Że dowódca jakiejś łodzi podwodnej z głowicami jądrowymi straci łączność z rządem i postanowi wziąć sprawy w swoje ręce.

– Wciąż nie wiadomo, jak to się dalej potoczyło. Czytałem fragmentaryczne doniesienia o buntach ONZ-etowskich jeńców w Gwoździu krwawo stłumionych przez Chińczyków, gdy pocisk spadał na Merkurego. Być może na końcu nikt już nie panował nad sytuacją. Gwóźdź mógł się stać strefą działań wojennych na kilka chwil przed kolizją z planetą. Nie byłoby tam nikogo, kto zmieniłby kurs, choćby takie przyszły rozkazy. Ludzkość zasłużyła sobie na taki właśnie koniec. Wojna, której nikt nie chciał i o której sądzono, że zapobiegną jej sentymentalne uczucia. Wojna niebędąca skutkiem jednego rozkazu, ale pychy, głupoty i kiepskiej komunikacji.

Mówił to suchym tonem, w którym King nie wyczuł oskarżycielskiej krytyki. Borykając się z niedostatkiem mocy obliczeniowej, Earthshine miał odrętwiałą postać i kamienne rysy twarzy, był wyciszony i nieprzekonujący.

King zorientował się nagle, że jest sam, całkiem sam. I mówi już tylko do siebie. Skierował się do drzwi.

– Boże, muszę się czegoś napić.

ROZDZIAŁ 88

Kiedy Gwóźdź ugodził Merkurego, „Tatania” od trzech dni była w podróży. Oddalała się od układu Ziemia-Księżyc, oddalała się od Słońca i znajdowała się w odległości trzykrotnie większej niż Słońce od Ziemi, kiedy Beth odebrała przerwaną wiadomość od matki.

Kiedy nadarzy się okazja, opowiem ci całą historię. Przede wszystkim chcę ci powiedzieć, że jest mi przykro, że musiałam przekazać cię generałowi Lexowi, nawet jeśli jest mi winny przysługę. Nie wiem, gdzie wylądujesz, ale będę cię szukać. Nie zapominaj, że zawsze…

Tuż po tym w środku Układu Słonecznego rozgorzał oślepiający blask. Mostek kapitański wypełnił się światłem.

Beth widziała ich reakcję. Lex McGregor wyprostował i tak już proste plecy w fotelu dowódcy. Penny Kalinski kurczowo chwyciła dłonie Jianga. Earthshine, podejrzany wirtualny typ, zamarł w bezruchu. Chyba wszyscy wiedzieli, co się stało, co oznacza ten błysk.

Wszyscy z wyjątkiem Beth.

– Co? – burknęła. – Co jest grane? Co się dzieje?

Earthshine odwrócił do niej swoją dziwną, sztuczną twarz. Mimo lat spędzonych w Układzie Słonecznym nie przyzwyczaiła się jeszcze do dzielenia się światem z nieprawdziwymi ludźmi.

– Spuścili ze smyczy wilki wojny. My, ludzkość, staraliśmy się ją powstrzymać słowami i traktatami. Na próżno. I teraz mamy to.

– Oni czyli kto?

– Budowniczowie Włazów. Któż by inny?

– A ty to co? Nie jesteś człowiekiem, a mówisz, jakbyś nim był. Nie masz prawa!

Wirtualna postać spojrzała na nią ze smutkiem.

– Kiedyś byłem człowiekiem. Nazywałem się Robert Braemann.

Wytrzeszczyła oczy, wstrząśnięta.

Lex McGregor odwrócił się do Penny.

– A więc eksplodują ziarna. Zgadza się, Kalinski?

– Tak sądzę.

– Co mamy robić? Wydaje mi się, że byliśmy daleko od źródła błysku i nie doznaliśmy żadnych widocznych uszkodzeń. Dzięki ci, Boże, za natężenie malejące wraz z kwadratem odległości. Co nas teraz czeka?

– Chyba burza cząstek – odparła Penny po chwili namysłu. – Coś jak wysokoenergetyczne promieniowanie kosmiczne. Skupione pakiety energii poruszające się wolniej niż światło. Dogonią nas za kilka godzin. Trudno to ocenić.

– Dobra. To może na moment wyłączę napęd i obrócę statek, żebyśmy odgrodzili się chociaż osłonami przeciwcząsteczkowymi.

– Niezły pomysł.

Beth niczego jeszcze nie rozumiała.

– A co z Ziemią? Co się stało z Ziemią?

Penny popatrzyła na nią.

– Kiedyś powróci tam życie. No, a na razie…

Beth wyobraziła sobie spalone lądy i czarny, martwy ocean.

McGregor rozpoczął procedurę wyłączania głównego napędu i obracania statku. Spokojnie i kompetentnie rozmawiał z załogą, wykonując wszystkie wymagane czynności.

ROZDZIAŁ 89

2217

Po jasnej stronie Per Ardui gwiazdy były niewidoczne z wyjątkiem Proximy i urodziwych bliźniaczych słońc Alfy Centauri. Ci jednak, którzy śladami pionierskiej wyprawy Yuriego, Liu i Stef wyruszali w następnych latach na podbój ciemnej strony, na nowo odkrywali nocne niebo. Całe pokolenie musiało przyswoić sobie znajomość gwiazdozbiorów.

Odległość czterech lat świetlnych jest drobiazgiem w porównaniu z wycinkiem kosmosu zawierającym tysiące gwiazd widocznych dla ludzkiego oka. Nocny firmament Per Ardui przypominał ten ziemski; pomijając obecność Alfy, gwiazdozbiory miały taki sam wygląd. I tutaj zwracała na siebie uwagę przede wszystkim Kasjopeja, której kształt – wielkie „W” – łatwo było odnaleźć. Kiedy jednak patrzyło się na nią z Per Ardui, można było zaobserwować w jej obrębie jedną gwiazdę więcej – niezbyt jasną. Owym dodatkiem do „W” było Słońce, gwiazda najbliższa Proximie, jeśli nie liczyć Alfy Centauri, ziarenko światła będące teatrem całych dziejów ludzkości przed erą misji do układu Proximy. Rodzice pokazywali ją dzieciom.

Ponad cztery lata od rozpoczęcia wojny Słońce tak mocno rozbłysło, że przez chwilę widać je było po jasnej stronie Per Ardui.

ROZDZIAŁ 90

Stef popatrzyła na Yuriego.

– Zmiana siły ciężkości. Dokładnie jak w przypadku Włazów na Merkurym i Per Ardui. Dotarliśmy na miejsce. Tylko ciekawe gdzie. A we wszechświecie znów minęło trochę czasu. Lata, a może…

– …wieki. – Yuri uśmiechnął się szeroko. – Idziemy?

W ostatniej komorze nie było drabiny, lecz u góry w zamkniętej pokrywie dostrzegli zamek w kształcie ludzkiej dłoni. Yuri podsadził Stef na ramionach, żeby go otworzyła.

– Pośpieszyłabyś się, kobieto – stęknął, gdy wciąż się guzdrała.

– Spójrz na nas. Dwoje idiotów, którzy wyruszyli na badanie kosmosu.

– Jesteśmy tu mimo wszystko.

– Ano jesteśmy.

Pokrywa nareszcie się otworzyła. Rozległ się głuchy odgłos, gdy wyrównało się ciśnienie. Nad sobą mieli pozornie niegroźne błękitne niebo. Do środka wpadło powietrze przesycone nieznanymi im zapachami, może trochę zimne i rozrzedzone, lecz z pewnością zdrowe, natlenione. Yuri wdychał je pełną piersią. Nie mieli butli z tlenem, więc nie było sensu wstrzymywać oddechu. Na razie nie doświadczał żadnych nieprzyjemnych skutków.

Stef wyczołgała się na zewnątrz i podała mu rękę, żeby się wydostał. Znów musieli nieźle się natrudzić. Istna komedia, pomyślał Yuri: dwa wapniaki gramolą się z dziury w ziemi. W końcu wyszedł. Popatrzyli na siebie i parsknęli śmiechem. A potem objęli spojrzeniem nowy świat.

Znajdowali się na wzniesieniu, mając przed sobą równinę tonącą w bielach i fioletach, wśród których tu i ówdzie stały smukłe pomarańczowe stożki – może okazy tutejszej roślinności. Po prawej stronie pięły się skaliste zbocza masywu górskiego… aczkolwiek Yuri zaczął podejrzewać, że mają zbyt regularne kształty, aby stanowiły dzieło natury. Była to jakaś gigantyczna budowla z pochyłą fasadą, pożłobioną głębokimi wcięciami. Na widnokręgu majaczyły kolejne góry, i one podejrzanie foremne niczym ogromne piramidy.

Nisko na niebie wisiało wielkie słońce z tarczą popstrzoną ciemnymi plamkami.

– O rany… – zachwycała się Stef.

Yuri wydobył swój leciwy tablet, połączony bezprzewodowo z zespołem procesorowym schowanym w paczce na piersi.

– Widzisz to wszystko, kolego?

Na tablecie mrugnęła zielona dioda.

– Domyślasz się może, gdzie jesteśmy?

– Ani trochę – odparła Stef. Wskazała na słońce. – Ono przypomina Proximę, czerwonego karła typu M. Ale w galaktyce znajdziesz pełno karłów typu M. Możemy być wszędzie…

Obok przesunął się po ziemi wielki cień. Yuri podniósł wzrok.

– Powinniśmy chyba ruszać w drogę – powiedziała Stef, spoglądając w dal. Najwyraźniej nie zauważyła cienia. – Jeśli zobaczymy gwiazdy, przeanalizujemy konstelacje i ustalimy nasze położenie. W tablecie mam zainstalowaną trójwymiarową mapę z pobliskimi gwiazdami.

– A nie lepiej po prostu zapytać? – Wskazał niebo.

Wreszcie odwróciła się i spojrzała w górę.

Nad ich głowami podchodził do lądowania jakiś pojazd.

Gigantyczny statek powietrzny poruszał się płynnie i bezgłośnie. Na zewnętrznej powłoce widniał symbol: skrzyżowane topory z chrześcijańskim krzyżem w tle i literami u góry – S P Q R.

Z fantazyjnej gondoli spuszczono kotwice. Kiedy pojazd zawisł nieruchomo, rozwinęła się do samej ziemi sznurowa drabinka. Patrzyli w zdumieniu, jak otwiera się klapa i po drabince schodzi człowiek.

Zaledwie zszedł, ruszył w ich kierunku. Nosił hełm z barwną kitą i szkarłatny płaszcz narzucony na coś, co przypominało kubrak z niedźwiedziej skóry. Nogi miał odsłonięte nad butami, których rzemienie oplatały mu łydki. Na biodrach z jednej strony miał miecz, z drugiej cudaczny pistolet w kaburze.

– Coś ty za jeden!? – zawołał Yuri.

Zbliżając się do nich spokojnym, zamaszystym krokiem, nieznajomy odkrzyknął:

– Fortasse accipio oratio stridens vestri. Sum Quintus Fabius, centurio navis stellae „Malleus Jesu”. Quid estis, quid agitis in hac provincia? Et quid est mixti lingua vestri? Germanicus est? Non dubito quin vos ex Germaniae Exteriorae. Cognovi de genus vestri prius. Bene? Quam respondebitis mihi?

Zawsze będą następne drzwi, pomyślał Yuri.

– Poczekaj, zajmę się tym. – Rozłożył szeroko ręce i ruszył na spotkanie ze zdenerwowanym nieznajomym.

W sercu stu miliardów światów…

Na przestrzeni biliona umierających rzeczywistości morderczego multiuniwersum…

W ciszy podziemi… narastało uczucie zadowolenia. Wielosegmentowy umysł wciąż rozpychał się w przestrzeni – od starszych gwiazd i wypalonych światów do tych młodszych na całym obszarze galaktyki. Rozpychał się również w czasie, odmieniając losy niezliczonych istnień.

Lecz czasu nie zostało wiele i było go coraz mniej.

W śnie o końcu czasów pojawiła się nuta ponaglenia.

Posłowie

Niniejsza powieść dotyczy życia na „egzoplanecie” – planecie pozasłonecznej. Pierwsza planeta krążąca wokół normalnego słońca (w odróżnieniu od pulsarów) została odkryta dopiero w 1995 roku. W chwili pisania tej książki odkryliśmy tysiące takich światów (pewnych informacji na ten temat dostarcza publikacja Raya Jayawardhany Strange New Worlds, Princeton 2011). Odkrycie pierwszej planety w układzie słonecznym Alfy Centauri ogłoszono w październiku 2012 r. (Xavier Dumusque, An Earth Mass Planet Orbiting Alpha Centauri B, [w:] „Nature”, 17 października 2012).

Czy Per Ardua może istnieć? Kiedy pisałem tę książkę, nie dostrzeżono jeszcze ciała niebieskiego obiegającego Proximę, aczkolwiek dokładne obserwacje ruchu gwiazdy pozwoliły określić górną granicę wielkości ewentualnej planety (informacje techniczne: M. Zechmeister, M. Kürster, M. Endl, The M Dwarf Planet Search Programme at the ESO VLT+UVES: A Search for Terrestrial Planets in the Habitable Zone of M Dwarfs, [w:] „Astronomy and Astrophysics”, 2009, tom 505, s. 859–871). Układ planetarny, który wymyśliłem na potrzeby powieści, spełnia te kryteria. Proxima jest czerwonym karłem typu widmowego M. Kiedyś uważaliśmy, że tylko gwiazdy podobne do Słońca mogą mieć planety typu ziemskiego. Obecnie sądzi się, że wokół karłów typu M, takich jak Proxima, też mogą krążyć światy nadające się do zamieszkania (J. Tarter, A Reappraisal of the Habitability of Planets Around M Dwarf Stars, [w:] „Astrobiology”, 2007, tom 7, nr 1, s. 30–65).

Koncepcję napędzania statków kosmicznych za pomocą pchania mikrofalami lekkich „inteligentnych żagli” opracował Robert Forward (Starwisp: An Ultralight Interstellar Probe [w:] „Journal of Spacecraft and Rockets”, 1985, tom 22, s. 345–350) i odświeżył Geoffrey A. Landis (Microwave Pushed Interstellar Sail: Starwisp Revisited, referat AIAA-2000–3337, AIAA 36th Joint Propulsion Conference and Exhibit, Huntsville, Alabama, 17–19 lipca 2000). Bazując na tych dwóch szacownych publikacjach, popuściłem wodze fantazji.

Interstellar Migration and the Human Experience, klasyczna już praca pod redakcją Bena Finneya i Erica Jonesa (Berkeley, 1985) zawiera wiele spostrzeżeń dotyczących etycznych i antropologicznych kwestii kolonizacji kosmosu.

Jestem niezmiernie wdzięczny profesorowi Adamowi Robertsowi za krótki kurs łaciny.

Za wszelkie błędy i nieścisłości odpowiadam, rzecz jasna, wyłącznie ja.

Stephen Baxter

Northumberland

Grudzień 2012